Ekatra Foundation - Recent changes [en]

બહુરંગી/પત્નીને (ગઝલ)

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 02:00:48 GMT

← Older revision		Revision as of 02:00, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|પત્નીને}}		{{Heading\|પત્નીને\|સંધ્યા ભટ્ટ}}

	{{Block center\|<poem>મુક્ત તારા વિચાર લાગે છે.		{{Block center\|<poem>મુક્ત તારા વિચાર લાગે છે.

બહુરંગી/ઘેટીસ્તાન

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 02:00:32 GMT

← Older revision		Revision as of 02:00, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|ઘેટીસ્તાન}}		{{Heading\|ઘેટીસ્તાન\|પ્રતિભા ઠક્કર}}

	{{Block center\|<poem>આ ઘેટાનો દેશ છે		{{Block center\|<poem>આ ઘેટાનો દેશ છે

બહુરંગી/રામ જાણે!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 02:00:14 GMT

← Older revision		Revision as of 02:00, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|રામ જાણે}}		{{Heading\|રામ જાણે\|ડૉ. ચંદ્રાબહેન શ્રીમાળી}}

	{{Block center\|<poem>વાત-વાતમાં સૌ કોઈ કહેતું - રામ જાણે.		{{Block center\|<poem>વાત-વાતમાં સૌ કોઈ કહેતું - રામ જાણે.

બહુરંગી/કોણ ચલાવે રાજ, બોલો!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:59:54 GMT

← Older revision		Revision as of 01:59, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|કોણ ચલાવે રાજ, બોલો!}}		{{Heading\|કોણ ચલાવે રાજ, બોલો!\|ડૉ. સરૂપ ધ્રુવ}}

	{{Block center\|<poem>ચાળીસમે પણ ચલકચલાણું?		{{Block center\|<poem>ચાળીસમે પણ ચલકચલાણું?

બહુરંગી/વાહ, ભઈ વાહ!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:59:32 GMT

← Older revision		Revision as of 01:59, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|પાંચ કટાક્ષ કાવ્યો}}		{{Heading\|પાંચ કટાક્ષ કાવ્યો}}
	{{Heading\|વાહ, ભઈ વાહ!}}		{{Heading\|વાહ, ભઈ વાહ!\|ડૉ. નીતા રામૈયા}}

	{{Block center\|<poem>સારો વર મળ્યો (કાનકુંવર)		{{Block center\|<poem>સારો વર મળ્યો (કાનકુંવર)

બહુરંગી/અબ તો બાત ફૈલ ગઈ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:59:10 GMT

← Older revision		Revision as of 01:59, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|અબ તો બાત ફૈલ ગઈ}}		{{Heading\|અબ તો બાત ફૈલ ગઈ\|મંજુલા ગાડિત}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	મુંબઈથી મારી બહેન આવે, બે-ચાર દિવસ રહે તે દરમિયાન તેનું એક વાક્ય, તકિયાકલામ સાંભળવા મળે, ‘કર્મ કર, ફળની આશા ન રાખ’ ક્યાંક કથામાં સાંભળ્યું હશે કે ‘ગીતા’નાં બેચાર પાનાં વાંચ્યાં હશે. પણ મારા મગજમાં આ વાક્ય ઠસતું નહીં. કામ કર્યા પછી તેનું વળતર જ ન મળે તો કામ કરવું શું કામ?		મુંબઈથી મારી બહેન આવે, બે-ચાર દિવસ રહે તે દરમિયાન તેનું એક વાક્ય, તકિયાકલામ સાંભળવા મળે, ‘કર્મ કર, ફળની આશા ન રાખ’ ક્યાંક કથામાં સાંભળ્યું હશે કે ‘ગીતા’નાં બેચાર પાનાં વાંચ્યાં હશે. પણ મારા મગજમાં આ વાક્ય ઠસતું નહીં. કામ કર્યા પછી તેનું વળતર જ ન મળે તો કામ કરવું શું કામ?

બહુરંગી/તલવારની ધારે

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:58:45 GMT

← Older revision		Revision as of 01:58, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|તલવારની ધારે}}		{{Heading\|તલવારની ધારે\|ગિરા ભટ્ટ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	મારા હાસ્યલેખોથી બધુ પ્રભાવિત થાય એવું તો ન જ હોય ને! વળી, એમાંથી કેટલાક બંધબેસતી પાઘડી પહેરી લે ને મને એમની દુશ્મન ગણવા લાગે. એ પણ કેમ ચલાવી લેવાય? બસ, આવા કારણસર ચાલુ થઈ જાય વાક્યુદ્ધ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ. મતલબ કે ફોન દ્વારા કે લોહી પીનારા મોબાઇલ મારફતે.		મારા હાસ્યલેખોથી બધુ પ્રભાવિત થાય એવું તો ન જ હોય ને! વળી, એમાંથી કેટલાક બંધબેસતી પાઘડી પહેરી લે ને મને એમની દુશ્મન ગણવા લાગે. એ પણ કેમ ચલાવી લેવાય? બસ, આવા કારણસર ચાલુ થઈ જાય વાક્યુદ્ધ પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ. મતલબ કે ફોન દ્વારા કે લોહી પીનારા મોબાઇલ મારફતે.

બહુરંગી/મરને ભી દો યારોં!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:58:20 GMT

← Older revision		Revision as of 01:58, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|મરને ભી દો યારોં!}}		{{Heading\|મરને ભી દો યારોં!\|રિદ્ધિ દેસાઈ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	આત્મહત્યા કરવી એ કાયરોનું કામ છે, એવું કો'ક કાયરે કહ્યું છે! મરવા માટેય બેશક હિંમત જોઈએ! પણ વિશ્વના મોટા ભાગના આત્મઘાતી સર્જકોએ મોટી વયે રામશરણ થવાનું પસંદ કર્યું છે, એ અમને નથી ગમ્યું. ઘડપણમાં અંજરપંજર ઢીલાં પડી જાય છે. પછી સુચારુ ઢબે મરી શકાતું નથી. એક મહાકવિનો દાખલો લ્યો! એંશી વરસની જર્જર કાયા. એ સમુદ્રને સોંપવા ગયેલા પણ સમદરે ઘસીને ના પાડી દીધેલી. વજન નહીંવત્ તે એ ડૂબ્યા જ નહીં. (કોને ડુબાડવા એનાય દરિયાના પોતાના નિયમો હોય છે) ઘણું મથવા છતાં કંઈ વળ્યું નહીં. એટલે એ તો નાહી-ધોઈને દરિયા વિશે એક સૉનેટ લખીને ઘેર પરત ફરેલા! આવા બધા લોચા ન વળે એટલે મેં તો સવેળા જ નિર્ણય લઈ લીધો છે. આજકાલ હાલાત પણ મરવા માટે સખ્ખત સૂટેબલ ચાલી રહ્યા છે..... તો હવે સહુ આઘા ખસો ને મને મરવા દો!		આત્મહત્યા કરવી એ કાયરોનું કામ છે, એવું કો'ક કાયરે કહ્યું છે! મરવા માટેય બેશક હિંમત જોઈએ! પણ વિશ્વના મોટા ભાગના આત્મઘાતી સર્જકોએ મોટી વયે રામશરણ થવાનું પસંદ કર્યું છે, એ અમને નથી ગમ્યું. ઘડપણમાં અંજરપંજર ઢીલાં પડી જાય છે. પછી સુચારુ ઢબે મરી શકાતું નથી. એક મહાકવિનો દાખલો લ્યો! એંશી વરસની જર્જર કાયા. એ સમુદ્રને સોંપવા ગયેલા પણ સમદરે ઘસીને ના પાડી દીધેલી. વજન નહીંવત્ તે એ ડૂબ્યા જ નહીં. (કોને ડુબાડવા એનાય દરિયાના પોતાના નિયમો હોય છે) ઘણું મથવા છતાં કંઈ વળ્યું નહીં. એટલે એ તો નાહી-ધોઈને દરિયા વિશે એક સૉનેટ લખીને ઘેર પરત ફરેલા! આવા બધા લોચા ન વળે એટલે મેં તો સવેળા જ નિર્ણય લઈ લીધો છે. આજકાલ હાલાત પણ મરવા માટે સખ્ખત સૂટેબલ ચાલી રહ્યા છે..... તો હવે સહુ આઘા ખસો ને મને મરવા દો!

બહુરંગી/ગાયે ચલી જા

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:57:16 GMT

← Older revision		Revision as of 01:57, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|ગાયે ચલી જા}}		{{Heading\|ગાયે ચલી જા\|જિગીશા ત્રિવેદી}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	હમણાં હમણાંથી અમારા મહિલા મંડળને ફ્લેટમાં નવચંડી હવન કરાવવાની ચાનક ચડી છે. મને થયું, ગામ આખું પરીક્ષાની આગમાં ભસ્મીભૂત થયું છે ને આ વળી નવચંડી હવનની ભસ્મ ભેગી કરવાનો આઇડિયા કયા ભૂતને આવ્યો? તરત મારી મગજ મોબાઇલ કંપનીનો મેસેજ આવ્યો,		હમણાં હમણાંથી અમારા મહિલા મંડળને ફ્લેટમાં નવચંડી હવન કરાવવાની ચાનક ચડી છે. મને થયું, ગામ આખું પરીક્ષાની આગમાં ભસ્મીભૂત થયું છે ને આ વળી નવચંડી હવનની ભસ્મ ભેગી કરવાનો આઇડિયા કયા ભૂતને આવ્યો? તરત મારી મગજ મોબાઇલ કંપનીનો મેસેજ આવ્યો,

બહુરંગી/બેસણું

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:56:51 GMT

← Older revision		Revision as of 01:56, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|બેસણું}}		{{Heading\|બેસણું\|પ્રજ્ઞા પટેલ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	મહોલ્લો આખ્ખો એમને રજનીકાન્ત શેઠના હુલામણા નામે ઓળખે.		મહોલ્લો આખ્ખો એમને રજનીકાન્ત શેઠના હુલામણા નામે ઓળખે.

બહુરંગી/તથાસ્તુ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:56:26 GMT

← Older revision		Revision as of 01:56, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|તથાસ્તુ}}		{{Heading\|તથાસ્તુ\|પલ્લવી મિસ્ત્રી }}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	“ચાલ, મારી સાથે આવવા તૈયાર થઈ જા.”		“ચાલ, મારી સાથે આવવા તૈયાર થઈ જા.”

બહુરંગી/બૉડી - ધ મિરેકલ એન્ડ મોબાઇલ કિટ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:55:55 GMT

← Older revision		Revision as of 01:55, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|બૉડી - ધ મિરેકલ એન્ડ મોબાઇલ કિટ}}		{{Heading\|બૉડી - ધ મિરેકલ એન્ડ મોબાઇલ કિટ\|ડૉ. નલિની ગણાત્રા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	ગગનચુંબી ‘આકાશ’ ટાવરમાં બિરાજમાન સદરહુ શ્રી ‘ભગવાનભાઈ’નો બાબો બાર સાયન્સમાં જાતમહેનતથી બોર્ડમાં ફર્સ્ટ આવ્યો'તો એની ખુશીમાં શ્રીમાન ‘ભગવાનભાઈ' આજીવન (પોતે જીવે ત્યાં સુધી) પ્રત્યેક નવજાત માણસને બર્થ-ડે ગિફ્ટમાં બૉડી કિટ આપ્યા કરે છે. આ કિટમાં આપમેળે કામ કર્યા કરતા હૃદય, ફેફસાં જેવા જાદુઈ અવયવો પણ હોય છે અને જ્ઞાતિજનો જેવા સ્વેચ્છાએ ફરજ બજાવતા હાથ-પગ જેવા અવયવોય છે. આ કિટનું મેન્યુફેક્ચરિંગ ભગવાને જાતે કરેલું છે. આ બૉડી કિટ બનાવ્યા પછી અકથ્ય થાકને કારણે ભગવાને વી.આર.એસ. લઈ લીધું છે. તેથી હવે એમનો કોઈ ભાવ પૂછતું નથી! આ કિટ બનાવવામાં ભગવાને પોતાની હતી એટલી બધી બુદ્ધિ વાપરી નાંખી હોવાથી જાતે દુઃખી થતા લોકો ‘ભગવાન કંઈ કરતા નથી' એમ પણ કહી દે છે.		ગગનચુંબી ‘આકાશ’ ટાવરમાં બિરાજમાન સદરહુ શ્રી ‘ભગવાનભાઈ’નો બાબો બાર સાયન્સમાં જાતમહેનતથી બોર્ડમાં ફર્સ્ટ આવ્યો'તો એની ખુશીમાં શ્રીમાન ‘ભગવાનભાઈ' આજીવન (પોતે જીવે ત્યાં સુધી) પ્રત્યેક નવજાત માણસને બર્થ-ડે ગિફ્ટમાં બૉડી કિટ આપ્યા કરે છે. આ કિટમાં આપમેળે કામ કર્યા કરતા હૃદય, ફેફસાં જેવા જાદુઈ અવયવો પણ હોય છે અને જ્ઞાતિજનો જેવા સ્વેચ્છાએ ફરજ બજાવતા હાથ-પગ જેવા અવયવોય છે. આ કિટનું મેન્યુફેક્ચરિંગ ભગવાને જાતે કરેલું છે. આ બૉડી કિટ બનાવ્યા પછી અકથ્ય થાકને કારણે ભગવાને વી.આર.એસ. લઈ લીધું છે. તેથી હવે એમનો કોઈ ભાવ પૂછતું નથી! આ કિટ બનાવવામાં ભગવાને પોતાની હતી એટલી બધી બુદ્ધિ વાપરી નાંખી હોવાથી જાતે દુઃખી થતા લોકો ‘ભગવાન કંઈ કરતા નથી' એમ પણ કહી દે છે.

બહુરંગી/આધાશીશી : મારી પારાશીશી

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:55:26 GMT

← Older revision		Revision as of 01:55, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|આધાશીશી : મારી પારાશીશી}}		{{Heading\|આધાશીશી : મારી પારાશીશી\|અરુણા જાડેજા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	ત્યારે બારેક વર્ષની હોઈશ, આઠમા ધોરણનું ઉનાળુ વૅકેશન હતું. મામાને ત્યાં ગઈ હતી. એક દિવસ વહેલી સવારથી મોડી સાંજ સુધી ડાબી બાજુનું અડધું માથું સતત અને સતત દુઃખતું રહ્યું. મામીએ ઓળખાણ કરાવી : ‘આધાશીશી’. બીજે દિવસે વહેલી સવારે મામીએ બજારમાંથી મંગાવી રાખેલ જલેબી ખવડાવી. જલેબીનો સ્વાદ ચાખી ગયેલી આ નવીસવી બહેનપણી તો બીજે દિવસે પાછી આવી પહોંચી. પછી તો કંટાળેલાં મામી ગોળનું દડબું, પાણીનો ગ્લાસ અને એલાર્મ પર પાંચનો કાંટો પકડીને જતાં રહેલાં. રોજ કોણ જફા કરે? બસ, ત્યારથી મારે અને એને બહેનપણાં!		ત્યારે બારેક વર્ષની હોઈશ, આઠમા ધોરણનું ઉનાળુ વૅકેશન હતું. મામાને ત્યાં ગઈ હતી. એક દિવસ વહેલી સવારથી મોડી સાંજ સુધી ડાબી બાજુનું અડધું માથું સતત અને સતત દુઃખતું રહ્યું. મામીએ ઓળખાણ કરાવી : ‘આધાશીશી’. બીજે દિવસે વહેલી સવારે મામીએ બજારમાંથી મંગાવી રાખેલ જલેબી ખવડાવી. જલેબીનો સ્વાદ ચાખી ગયેલી આ નવીસવી બહેનપણી તો બીજે દિવસે પાછી આવી પહોંચી. પછી તો કંટાળેલાં મામી ગોળનું દડબું, પાણીનો ગ્લાસ અને એલાર્મ પર પાંચનો કાંટો પકડીને જતાં રહેલાં. રોજ કોણ જફા કરે? બસ, ત્યારથી મારે અને એને બહેનપણાં!

બહુરંગી/‘આશ્વાસન’ તો નહીં, પણ...!!!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:54:59 GMT

← Older revision		Revision as of 01:54, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|‘આશ્વાસન’ તો નહીં, પણ...!!!}}		{{Heading\|‘આશ્વાસન’ તો નહીં, પણ...!!!\|ભારતી સોની}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	આજે તો કલમ-મંચની બેઠકમાં હરખની હેલી ચડી હતી. બધી બહેનો દેખાતી હતી. મેં બેઠક લેતાં કહ્યું, ‘આજે શું વાત છે? કલમને મોટો ઍવોર્ડ મળવાનો છે કે શું?’		આજે તો કલમ-મંચની બેઠકમાં હરખની હેલી ચડી હતી. બધી બહેનો દેખાતી હતી. મેં બેઠક લેતાં કહ્યું, ‘આજે શું વાત છે? કલમને મોટો ઍવોર્ડ મળવાનો છે કે શું?’

બહુરંગી/કેરીગાળો

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:54:11 GMT

← Older revision		Revision as of 01:54, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|કેરીગાળો}}		{{Heading\|કેરીગાળો\|આશા વીરેન્દ્ર શાહ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	કેરીને ફળોનો રાજા કેમ કહેતા હશે? આ શું ભાષાશાસ્ત્રીઓની ભૂલ ન કહેવાય? એમ જ પુછાય, કેરી કેવો? એમ થોડું બોલાય? એટલે ખરેખર તો કેરીને ફળોની રાણી કહેવી જોઈએ. રાણી એટલે નારીજાતિ, અને નારીને, સ્ત્રીને તો ગાળો ખાવાનો જન્મસિદ્ધ હક્ક મળેલો જ હોય છે. બધી સ્ત્રીઓ કે નારીવાચક વસ્તુઓની જેમ કેરીને પણ ગાળો દેવાવાળી એક મોટી જમાત હોય છે, એવું સાંભળીને કે વાંચીને લાખો, કરોડો કેરીપ્રેમીઓને જરૂર આઘાત લાગશે, પણ એમને નારાજ કરવાનું જોખમ વહોરીને પણ મારે આ અંગે થોડી સ્પષ્ટતા કરવી જ જોઈએ અને કેરી અંગેના મારા અભ્યાસપૂર્ણ સંશોધનનો જાહેર જનતાને લાભ આપવો જ જોઈએ. એવું લાગતાં હું આ લેખ લખવા પ્રેરાઈ છું. ‘કેરીગાળો’ શબ્દ યોજનારે ચાતુર્યપૂર્વક આ દ્વિઅર્થી શબ્દ પ્રયોજ્યો હશે કે જેમાં કેરી પાકવાનો સમય અને કેરીને ગાળો આપવાનો સમય - એવા બંને અર્થ સમાઈ જાય. ઘણી અળવીતરી સ્ત્રીઓનાં તો લક્ષણ જ ગાળ ખાવા જેવાં હોય છે, એ તો જાણે સમજ્યા પણ આવી મધુર, મનોહર, રસદાર અને સૌ પર ઓળઘોળ થઈ જનાર કેરીને ગાળ શા માટે ખાવી પડે ભલા? આવો પ્રશ્ન વાચકને સ્વાભાવિકપણે થાય જ, પણ એના જવાબમાં મારી પાસે અનેક કારણો છે.		કેરીને ફળોનો રાજા કેમ કહેતા હશે? આ શું ભાષાશાસ્ત્રીઓની ભૂલ ન કહેવાય? એમ જ પુછાય, કેરી કેવો? એમ થોડું બોલાય? એટલે ખરેખર તો કેરીને ફળોની રાણી કહેવી જોઈએ. રાણી એટલે નારીજાતિ, અને નારીને, સ્ત્રીને તો ગાળો ખાવાનો જન્મસિદ્ધ હક્ક મળેલો જ હોય છે. બધી સ્ત્રીઓ કે નારીવાચક વસ્તુઓની જેમ કેરીને પણ ગાળો દેવાવાળી એક મોટી જમાત હોય છે, એવું સાંભળીને કે વાંચીને લાખો, કરોડો કેરીપ્રેમીઓને જરૂર આઘાત લાગશે, પણ એમને નારાજ કરવાનું જોખમ વહોરીને પણ મારે આ અંગે થોડી સ્પષ્ટતા કરવી જ જોઈએ અને કેરી અંગેના મારા અભ્યાસપૂર્ણ સંશોધનનો જાહેર જનતાને લાભ આપવો જ જોઈએ. એવું લાગતાં હું આ લેખ લખવા પ્રેરાઈ છું. ‘કેરીગાળો’ શબ્દ યોજનારે ચાતુર્યપૂર્વક આ દ્વિઅર્થી શબ્દ પ્રયોજ્યો હશે કે જેમાં કેરી પાકવાનો સમય અને કેરીને ગાળો આપવાનો સમય - એવા બંને અર્થ સમાઈ જાય. ઘણી અળવીતરી સ્ત્રીઓનાં તો લક્ષણ જ ગાળ ખાવા જેવાં હોય છે, એ તો જાણે સમજ્યા પણ આવી મધુર, મનોહર, રસદાર અને સૌ પર ઓળઘોળ થઈ જનાર કેરીને ગાળ શા માટે ખાવી પડે ભલા? આવો પ્રશ્ન વાચકને સ્વાભાવિકપણે થાય જ, પણ એના જવાબમાં મારી પાસે અનેક કારણો છે.

બહુરંગી/પત્નીનું ગૌરીવ્રત

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:53:38 GMT

← Older revision		Revision as of 01:53, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|પત્નીનું ગૌરીવ્રત}}		{{Heading\|પત્નીનું ગૌરીવ્રત\|દિનાબહેન પંડ્યા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	સમ્યકે જમવાની થાળી પર નજર માંડી... ને કડવી લીંબોળી આવી ગઈ હોય તેવું મોં તેનું થઈ ગયું.		સમ્યકે જમવાની થાળી પર નજર માંડી... ને કડવી લીંબોળી આવી ગઈ હોય તેવું મોં તેનું થઈ ગયું.

બહુરંગી/એટલે... એટલે... એટલે...!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:53:17 GMT

← Older revision		Revision as of 01:53, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|એટલે... એટલે... એટલે...!}}		{{Heading\|એટલે... એટલે... એટલે...!\|કલ્પના દેસાઈ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	એટલે એટલે અર્થાત્ એટલે એટલે તેથી. એટલે એટલે એ જગ્યાએ અથવા એટલે એટલે ત્યાં સુધી. ને એમ જ, એટલે એટલે ઘણું બધું ને એટલે એટલે કંઈ નહીં! ‘એટલે’ શબ્દ એટલો બધો મહત્ત્વનો ને લોકપ્રિય છે કે, એના વગર બોલવું કે જીવવું જ અઘરું પડે. એક શબ્દ અને તેના અર્થની વચ્ચે ‘એટલે’ ના હોય તો કોઈને કંઈ સમજાતું નથી. સવાલોમાં પણ એટલે અને જવાબોમાં પણ એટલે! આપણે મળીએ કેટલાક ખાસ ‘એટલે’ને!		એટલે એટલે અર્થાત્ એટલે એટલે તેથી. એટલે એટલે એ જગ્યાએ અથવા એટલે એટલે ત્યાં સુધી. ને એમ જ, એટલે એટલે ઘણું બધું ને એટલે એટલે કંઈ નહીં! ‘એટલે’ શબ્દ એટલો બધો મહત્ત્વનો ને લોકપ્રિય છે કે, એના વગર બોલવું કે જીવવું જ અઘરું પડે. એક શબ્દ અને તેના અર્થની વચ્ચે ‘એટલે’ ના હોય તો કોઈને કંઈ સમજાતું નથી. સવાલોમાં પણ એટલે અને જવાબોમાં પણ એટલે! આપણે મળીએ કેટલાક ખાસ ‘એટલે’ને!

બહુરંગી/સત્યનારાયણનો શીરો

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:52:56 GMT

← Older revision		Revision as of 01:52, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|સત્યનારાયણનો શીરો}}		{{Heading\|સત્યનારાયણનો શીરો\|કલ્પના જિતેન્દ્ર}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}

	નવનીતરાયે કમર કસી ગળ્યું ખાવા માટે.		નવનીતરાયે કમર કસી ગળ્યું ખાવા માટે.
	ગમે તે થાય કોઈ પણ ભોગે આજે તો ગળ્યું ખાવું જ છે. સવારથી તલપ લાગી છે. ખરેખર તો આજે ગણેશચોથ છે તો થાળીમાં લાડુની ધારણા હતી. વંદનાબહેન ગણપતિનાં ભક્ત. પૂજાઘરમાં જમણી સૂંઢના ગણપતિનું સ્થાપન કર્યું છે. હંમેશાં ગોળ-ઘી ધરાવે છે. અવારનવાર લાડુ પણ ધરાવાય છે. ગણેશચોથના દિવસે તો અચૂક!		ગમે તે થાય કોઈ પણ ભોગે આજે તો ગળ્યું ખાવું જ છે. સવારથી તલપ લાગી છે. ખરેખર તો આજે ગણેશચોથ છે તો થાળીમાં લાડુની ધારણા હતી. વંદનાબહેન ગણપતિનાં ભક્ત. પૂજાઘરમાં જમણી સૂંઢના ગણપતિનું સ્થાપન કર્યું છે. હંમેશાં ગોળ-ઘી ધરાવે છે. અવારનવાર લાડુ પણ ધરાવાય છે. ગણેશચોથના દિવસે તો અચૂક!

બહુરંગી/અવર ગુજરાતી ‘સ્પેશલ’ થિંગ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:52:31 GMT

← Older revision		Revision as of 01:52, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|અવર ગુજરાતી ‘સ્પેશલ’ થિંગ}}		{{Heading\|અવર ગુજરાતી ‘સ્પેશલ’ થિંગ\|સ્વાતિ મેઢ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	મને અથાણું ખૂબ ગમે. ખાસ તો અથાણું શબ્દ. જોકે ભાષાકીય દૃષ્ટિએ કે સાહિત્યિક અલંકારોની દૃષ્ટિએ ‘અથાણું’ શબ્દમાં કશું જ વિશિષ્ટ નથી કે વિશેષ સુંદર પણ નથી જ. તેમ છતાંય મને ‘અથાણું’ શબ્દ ખૂબ જ ગમે છે. મહિલા સામયિકોમાં જ્યારે ‘અવનવાં અથાણાં’, ‘શિયાળાનાં અથાણાં’, ‘ઉનાળાનાં અથાણાં’, ‘ચોમાસાનાં અથાણાં’, ‘ઉપવાસી અથાણાં’, ‘મરચાં વિનાનાં અથાણાં’, ‘તેલ વિનાનાં અથાણાં’, ‘મોળાં અથાણાં' વગેરે વગેરેની રીતો આવે છે, ત્યારે મને ખૂબ સંતોષ થાય છે. આમ, તો મને એ રીતોમાં ખાસ રસ નથી પડતો અને હિંમતના અભાવે એ બનાવવાનું સાહસ પણ નથી કર્યું, પણ જોવાથી જ, ‘અથાણું’ શબ્દ વાંચવાથી જ મને જે આહ્લાદ મળે છે, જે આનંદ સાંપડે છે, આહાહાહા! તમને એ નહીં સમજાય. શબ્દોથી પર એવો, ભાષામાં ન સમાય એવો અદ્ભુત આનંદ મળે છે મને. ‘અથાણું’ શબ્દ વાંચવાથી કેવો સુંદર શબ્દ છે! ‘અથાણું’ અને એમાંય છેલ્લા અક્ષર પરનો પેલો અનુસ્વાર, કેવો મનોહર! અને કેવો સંગીતમય.		મને અથાણું ખૂબ ગમે. ખાસ તો અથાણું શબ્દ. જોકે ભાષાકીય દૃષ્ટિએ કે સાહિત્યિક અલંકારોની દૃષ્ટિએ ‘અથાણું’ શબ્દમાં કશું જ વિશિષ્ટ નથી કે વિશેષ સુંદર પણ નથી જ. તેમ છતાંય મને ‘અથાણું’ શબ્દ ખૂબ જ ગમે છે. મહિલા સામયિકોમાં જ્યારે ‘અવનવાં અથાણાં’, ‘શિયાળાનાં અથાણાં’, ‘ઉનાળાનાં અથાણાં’, ‘ચોમાસાનાં અથાણાં’, ‘ઉપવાસી અથાણાં’, ‘મરચાં વિનાનાં અથાણાં’, ‘તેલ વિનાનાં અથાણાં’, ‘મોળાં અથાણાં' વગેરે વગેરેની રીતો આવે છે, ત્યારે મને ખૂબ સંતોષ થાય છે. આમ, તો મને એ રીતોમાં ખાસ રસ નથી પડતો અને હિંમતના અભાવે એ બનાવવાનું સાહસ પણ નથી કર્યું, પણ જોવાથી જ, ‘અથાણું’ શબ્દ વાંચવાથી જ મને જે આહ્લાદ મળે છે, જે આનંદ સાંપડે છે, આહાહાહા! તમને એ નહીં સમજાય. શબ્દોથી પર એવો, ભાષામાં ન સમાય એવો અદ્ભુત આનંદ મળે છે મને. ‘અથાણું’ શબ્દ વાંચવાથી કેવો સુંદર શબ્દ છે! ‘અથાણું’ અને એમાંય છેલ્લા અક્ષર પરનો પેલો અનુસ્વાર, કેવો મનોહર! અને કેવો સંગીતમય.

બહુરંગી/નામવિલોપનની અભૂતપૂર્વ ઘટના

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:52:11 GMT

← Older revision		Revision as of 01:52, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|નામવિલોપનની અભૂતપૂર્વ ઘટના}}		{{Heading\|નામવિલોપનની અભૂતપૂર્વ ઘટના\|હિમાંશી શેલત}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	આ મહાન પ્રદેશની કેટલીક ઉત્તમ પરંપરાઓ હતી. જેમ કે સગવડ પ્રમાણે બહાદુર બનવું અને સગવડ પ્રમાણે જાતને સંકોરી, સંકોચી, સુરક્ષિત સ્થળે ભરાઈ જવું. અન્યની આપત્તિવેળાએ સહાનુભૂતિનાં પ્રભાવક વચનો આગળ ધકેલવાં પણ જાણ્યા - કર્યા વગર સ્વયં આગળ ધસવું નહિ. ક્યાંક આગ લાગે તો જ્વાળાની ભયાનકતા અને વિનાશકતા અંગે અરેરાટી અનુભવવી, પણ પાણીભરેલી ડોલ લઈને દોડવું નહિ. આમ છતાં પોતાને ત્યાં જો ભડકો દેખાય તો બીજાંઓએ પાણી ભરેલી ડોલ લઈને દોડી આવવું જ જોઈએ, એવી દૃઢ માન્યતા ઉચ્ચારવી અને એવું ન કરી શકનારને ‘કાયર’ અને ‘નમાલા' કહેતી વખતે અવાજ બરાબર બુલંદ રાખવો. ભૂમિપૂજન ઉત્સાહથી કરવું પણ ભૂમિ પર નિરાંત જીવે થૂંકનાં છાંટણાં આલેખવાં, નદીને પવિત્ર ગણી તેમાં દીવા તરતા મૂકવા, પણ તેમાં કચરો ઠાલવતી વેળા હાથ મોકળો રાખવો. આ બધી પરંપરાઓની સાથે જ એક ભવ્ય પરંપરા હતી : ‘નામના મહિમાની.’		આ મહાન પ્રદેશની કેટલીક ઉત્તમ પરંપરાઓ હતી. જેમ કે સગવડ પ્રમાણે બહાદુર બનવું અને સગવડ પ્રમાણે જાતને સંકોરી, સંકોચી, સુરક્ષિત સ્થળે ભરાઈ જવું. અન્યની આપત્તિવેળાએ સહાનુભૂતિનાં પ્રભાવક વચનો આગળ ધકેલવાં પણ જાણ્યા - કર્યા વગર સ્વયં આગળ ધસવું નહિ. ક્યાંક આગ લાગે તો જ્વાળાની ભયાનકતા અને વિનાશકતા અંગે અરેરાટી અનુભવવી, પણ પાણીભરેલી ડોલ લઈને દોડવું નહિ. આમ છતાં પોતાને ત્યાં જો ભડકો દેખાય તો બીજાંઓએ પાણી ભરેલી ડોલ લઈને દોડી આવવું જ જોઈએ, એવી દૃઢ માન્યતા ઉચ્ચારવી અને એવું ન કરી શકનારને ‘કાયર’ અને ‘નમાલા' કહેતી વખતે અવાજ બરાબર બુલંદ રાખવો. ભૂમિપૂજન ઉત્સાહથી કરવું પણ ભૂમિ પર નિરાંત જીવે થૂંકનાં છાંટણાં આલેખવાં, નદીને પવિત્ર ગણી તેમાં દીવા તરતા મૂકવા, પણ તેમાં કચરો ઠાલવતી વેળા હાથ મોકળો રાખવો. આ બધી પરંપરાઓની સાથે જ એક ભવ્ય પરંપરા હતી : ‘નામના મહિમાની.’

બહુરંગી/અમારી નાડ તમારે હાથ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:51:49 GMT

← Older revision		Revision as of 01:51, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|અમારી નાડ તમારે હાથ}}		{{Heading\|અમારી નાડ તમારે હાથ\|ચંદ્રિકા પંડ્યા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	માનવીની નાડ ઈશ્વરના અથવા વૈદના હાથમાં હોય એ જમાના ગયા. જેટલા જૂના રોગોના ઉપચાર શોધાયા હોય તેનાથી અનેકગણા નવા રોગો જડતા રહે તેવા આજના જમાનામાં આપણી નાડ ડૉક્ટરોના હાથમાં જ રહેવાની.		માનવીની નાડ ઈશ્વરના અથવા વૈદના હાથમાં હોય એ જમાના ગયા. જેટલા જૂના રોગોના ઉપચાર શોધાયા હોય તેનાથી અનેકગણા નવા રોગો જડતા રહે તેવા આજના જમાનામાં આપણી નાડ ડૉક્ટરોના હાથમાં જ રહેવાની.

બહુરંગી/નયા જમાના, નયે તરાને

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:51:17 GMT

← Older revision		Revision as of 01:51, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|નયા જમાના, નયે તરાને}}		{{Heading\|નયા જમાના, નયે તરાને\|વર્ષા અડાલજા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	ભારતવર્ષમાં શિક્ષણપ્રથા ખાડે ગઈ છે એ વિશે અદનામાં અદના માણસથી માંડીને ચશ્મિસ્ટ બૌદ્ધિકો સુધી કોઈ બેમત નથી ધરાવતું. આખા દેશની પ્રજાને એકસૂત્રે બાંધી શકે એ સમસ્યા કઈ હશે? અલબત્ત, શિક્ષણ જ!		ભારતવર્ષમાં શિક્ષણપ્રથા ખાડે ગઈ છે એ વિશે અદનામાં અદના માણસથી માંડીને ચશ્મિસ્ટ બૌદ્ધિકો સુધી કોઈ બેમત નથી ધરાવતું. આખા દેશની પ્રજાને એકસૂત્રે બાંધી શકે એ સમસ્યા કઈ હશે? અલબત્ત, શિક્ષણ જ!

બહુરંગી/ધી સાહિત્ય સર્જન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ!

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:50:53 GMT

← Older revision		Revision as of 01:50, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|ધી સાહિત્યસર્જન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ!}}		{{Heading\|ધી સાહિત્યસર્જન પ્રાઇવેટ લિમિટેડ!\|અંજની પારેખ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	આંકડાશાસ્ત્રના ‘ચાન્સીસ ઑફ પ્રોબેબિલિટી’ના નિયમ અંગે ચિંતન કરતાં કોઈકે કહ્યું છે કે એક વાંદરાના હાથમાં ટાઇપરાઇટર આવ્યું હોય અને અનેક વર્ષો સુધી તે સતત બિલકુલ અટક્યા વિના ટાઇપ કર્યાં જ કરે તો બાય ચાન્સ એ શૅક્સપિયરનું એકાદ નાટક આખુંયે ટાઇપ કરી નાખે! જો વાનર ટાઇપરાઇટરની મદદથી આટલી અદ્ભુત સિદ્ધિ હાંસલ કરી શકે તો એના અનુજો એવા આપણે-મનુષ્યો શું ડિક્શનરીની મદદથી અને વાનરથી અનેકગણા વિકસિત મગજની મદદથી સાહિત્યનું સર્જન ન કરી શકીએ? જરૂર કરી શકીએ! જોકે કેટલાક ઉન્નતભ્રૂ વિવેચકો સાહિત્યમાં ઊર્મિ, સંવેદન વ.વ. ને સંડોવે છે ખરા! પરંતુ આપણે તો વિજ્ઞાનયુગમાં જીવતાં, તર્ક અને બુદ્ધિ વડે જ દોરવાતાં માનવીઓ છીએ અથવા આપણે એવાં જ હોવું જોઈએ એમ કેટલાક વિદ્વાનોએ આપણને વર્ષના બાવન શનિવારોમાંથી ઓગણપચાસ શનિવારે કહ્યું છે, એટલે સાહિત્યસર્જનમાં પણ ભાષા, ડિક્શનરી, શબ્દો અને વિજ્ઞાનયુગને સહજ એવું ગાણિતિક કૌશલ્ય - આટલું પૂરતું છે એમ માની શકાય.		આંકડાશાસ્ત્રના ‘ચાન્સીસ ઑફ પ્રોબેબિલિટી’ના નિયમ અંગે ચિંતન કરતાં કોઈકે કહ્યું છે કે એક વાંદરાના હાથમાં ટાઇપરાઇટર આવ્યું હોય અને અનેક વર્ષો સુધી તે સતત બિલકુલ અટક્યા વિના ટાઇપ કર્યાં જ કરે તો બાય ચાન્સ એ શૅક્સપિયરનું એકાદ નાટક આખુંયે ટાઇપ કરી નાખે! જો વાનર ટાઇપરાઇટરની મદદથી આટલી અદ્ભુત સિદ્ધિ હાંસલ કરી શકે તો એના અનુજો એવા આપણે-મનુષ્યો શું ડિક્શનરીની મદદથી અને વાનરથી અનેકગણા વિકસિત મગજની મદદથી સાહિત્યનું સર્જન ન કરી શકીએ? જરૂર કરી શકીએ! જોકે કેટલાક ઉન્નતભ્રૂ વિવેચકો સાહિત્યમાં ઊર્મિ, સંવેદન વ.વ. ને સંડોવે છે ખરા! પરંતુ આપણે તો વિજ્ઞાનયુગમાં જીવતાં, તર્ક અને બુદ્ધિ વડે જ દોરવાતાં માનવીઓ છીએ અથવા આપણે એવાં જ હોવું જોઈએ એમ કેટલાક વિદ્વાનોએ આપણને વર્ષના બાવન શનિવારોમાંથી ઓગણપચાસ શનિવારે કહ્યું છે, એટલે સાહિત્યસર્જનમાં પણ ભાષા, ડિક્શનરી, શબ્દો અને વિજ્ઞાનયુગને સહજ એવું ગાણિતિક કૌશલ્ય - આટલું પૂરતું છે એમ માની શકાય.

બહુરંગી/લીપ સર્વિસ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:50:05 GMT

← Older revision		Revision as of 01:50, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|લીપ સર્વિસ}}		{{Heading\|લીપ સર્વિસ\|ડૉ. પ્રજ્ઞા પૈ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	હેલો, કોણ, અંજલિભાભી? સૂઈ ગ્યાં'તાં? હું સુવર્ણા બોલું છું. બરાબર સંભળાય છે ને?” રાતે પોણા અગિયાર વાગે રાજકોટમાં રહેતી સુવર્ણાએ મુંબઈ ફોન જોડ્યો હતો. ‘કેમ છે અચ્યુતભાઈને? ઘેર ક્યારે લઈ આવ્યા? અચાનક દુખાવો ઊપડ્યો? હૉસ્પિટલમાં મોટરમાં લઈ ગયાં કે ઍમ્બ્યુલન્સમાં?’ આવી વ્યક્તિઓને જવાબ સાંભળવામાં રસ નથી હોતો, પોતાને બોલવામાં જ રસ હોય છે. સુવર્ણાની પ્રશ્નધારા આગળ ચાલી, ‘તમે અનુરાધા હૉસ્પિટલ’માં શું કામ દાખલ કર્યા? ત્યાં બરાબર સગવડ નથી એવું સાંભળ્યું છે. ‘અશ્વિન નર્સિંગહોમ’માં બહુ ધ્યાન આપે છે. મારાં વચલાં નણંદના દેરને ત્યાં જ દાખલ કર્યા'તા. હાર્ટનું તો એવું છે ને કે ક્યારે શું થઈ જાય એની ખબર ન પડે. પછી પસ્તાવો રહી જાય. આપણા સામેના ફળિયામાં ભનીકાકી રેતાં'તાં ને ઈ બિચારાં... પછી વાત. એસ.ટી.ડી. ફોન ઉપર બિલ ચડી જાશે. અચ્યુતભાઈ સૂઈ ગ્યા છે? જગાડતાં નહિ હોં. કીધું જરાક વાત કરી લઉં. આઠેક વાગે ફોન કરવા ધાર્યું'તું-અરધા ભાવે થાય ને? પછી થ્યું જમી પરવારીને નિરાંતે કરું. દવાદારૂ બરાબર આપજો હોં. બહુ ઊઠવા ન દેતાં. બી.પી.નું ધ્યાન રાખવું. ડૉક્ટર તો હરવાફરવાનું કેં, પણ આપણે ઉતાવળ ન કરવી. પછી ન કરે નારાયણ ને ભનીકાકી જેવું થાય. મારે લાયક કામકાજ હોય તો કે'જો હોં. મારો સ્વભાવ જ એવો છે ને કે બધાયને મદદ કરવી ગમે. તમે વિગતવાર કાગળ લખજો. ફોન લાંબો ચાલશે તો દોઢસો-બસોની ઊઠશે. ભગવાન સારાં વાનાં કરશે. ચિંતા ન કરવી. જરૂર હશે તો અમે પે’રે કપડે આવી પોંચશું. બાયપાસ તો ન જ કરાવતાં હોં.' આ અમેરિકાનો ‘પાર્ટી પે' કૉલ નહોતો એટલે સુવર્ણા અમર્યાદિત સમય માટે ન બોલી. દસ દિવસ પહેલાં અચ્યુતને હૃદયરોગનો હુમલો આવ્યો હોવાથી તેની પિતરાઈ બહેન સુવર્ણાએ ખબર પૂછવા ફોન કર્યો હતો.		હેલો, કોણ, અંજલિભાભી? સૂઈ ગ્યાં'તાં? હું સુવર્ણા બોલું છું. બરાબર સંભળાય છે ને?” રાતે પોણા અગિયાર વાગે રાજકોટમાં રહેતી સુવર્ણાએ મુંબઈ ફોન જોડ્યો હતો. ‘કેમ છે અચ્યુતભાઈને? ઘેર ક્યારે લઈ આવ્યા? અચાનક દુખાવો ઊપડ્યો? હૉસ્પિટલમાં મોટરમાં લઈ ગયાં કે ઍમ્બ્યુલન્સમાં?’ આવી વ્યક્તિઓને જવાબ સાંભળવામાં રસ નથી હોતો, પોતાને બોલવામાં જ રસ હોય છે. સુવર્ણાની પ્રશ્નધારા આગળ ચાલી, ‘તમે અનુરાધા હૉસ્પિટલ’માં શું કામ દાખલ કર્યા? ત્યાં બરાબર સગવડ નથી એવું સાંભળ્યું છે. ‘અશ્વિન નર્સિંગહોમ’માં બહુ ધ્યાન આપે છે. મારાં વચલાં નણંદના દેરને ત્યાં જ દાખલ કર્યા'તા. હાર્ટનું તો એવું છે ને કે ક્યારે શું થઈ જાય એની ખબર ન પડે. પછી પસ્તાવો રહી જાય. આપણા સામેના ફળિયામાં ભનીકાકી રેતાં'તાં ને ઈ બિચારાં... પછી વાત. એસ.ટી.ડી. ફોન ઉપર બિલ ચડી જાશે. અચ્યુતભાઈ સૂઈ ગ્યા છે? જગાડતાં નહિ હોં. કીધું જરાક વાત કરી લઉં. આઠેક વાગે ફોન કરવા ધાર્યું'તું-અરધા ભાવે થાય ને? પછી થ્યું જમી પરવારીને નિરાંતે કરું. દવાદારૂ બરાબર આપજો હોં. બહુ ઊઠવા ન દેતાં. બી.પી.નું ધ્યાન રાખવું. ડૉક્ટર તો હરવાફરવાનું કેં, પણ આપણે ઉતાવળ ન કરવી. પછી ન કરે નારાયણ ને ભનીકાકી જેવું થાય. મારે લાયક કામકાજ હોય તો કે'જો હોં. મારો સ્વભાવ જ એવો છે ને કે બધાયને મદદ કરવી ગમે. તમે વિગતવાર કાગળ લખજો. ફોન લાંબો ચાલશે તો દોઢસો-બસોની ઊઠશે. ભગવાન સારાં વાનાં કરશે. ચિંતા ન કરવી. જરૂર હશે તો અમે પે’રે કપડે આવી પોંચશું. બાયપાસ તો ન જ કરાવતાં હોં.' આ અમેરિકાનો ‘પાર્ટી પે' કૉલ નહોતો એટલે સુવર્ણા અમર્યાદિત સમય માટે ન બોલી. દસ દિવસ પહેલાં અચ્યુતને હૃદયરોગનો હુમલો આવ્યો હોવાથી તેની પિતરાઈ બહેન સુવર્ણાએ ખબર પૂછવા ફોન કર્યો હતો.

બહુરંગી/જાગીને જોઉં તો...

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:49:45 GMT

← Older revision		Revision as of 01:49, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|જાગીને જોઉં તો...\|~~ડૉ. પ્રજ્ઞા પૈ~~}}		{{Heading\|જાગીને જોઉં તો...\|પન્ના અધ્વર્યુ }}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	“જાગીને જોઉં તો જગત દીસે નહીં, ઊંઘમાં અટપટા ભોગ ભાસે.” આ ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતાની કાવ્યપંક્તિમાંથી સીધો અર્થ ઘટાવવાને બદલે આપણે એમાંથી તાત્ત્વિક અર્થ ઘટાવવો જોઈએ એમ વિદ્વાનો કહે છે. “માણસો જ્યારે માયાની ઊંઘમાં હોય છે, ત્યારે આખી સૃષ્ટિ તેને કલ્પિત અને માયાવી ભાસે છે; પરંતુ જ્યારે તેની અંતરની આંખો ખૂલે છે ત્યારે બીજી એક સાચી સૃષ્ટિ-પરમાત્માની સૃષ્ટિનું તેને દર્શન થાય” વગેરે વગેરે અર્થ નરસિંહ મહેતાની ઉપલી કાવ્યપંક્તિમાં સમાયેલો છે, એમ પંડિતો કહે છે.		“જાગીને જોઉં તો જગત દીસે નહીં, ઊંઘમાં અટપટા ભોગ ભાસે.” આ ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતાની કાવ્યપંક્તિમાંથી સીધો અર્થ ઘટાવવાને બદલે આપણે એમાંથી તાત્ત્વિક અર્થ ઘટાવવો જોઈએ એમ વિદ્વાનો કહે છે. “માણસો જ્યારે માયાની ઊંઘમાં હોય છે, ત્યારે આખી સૃષ્ટિ તેને કલ્પિત અને માયાવી ભાસે છે; પરંતુ જ્યારે તેની અંતરની આંખો ખૂલે છે ત્યારે બીજી એક સાચી સૃષ્ટિ-પરમાત્માની સૃષ્ટિનું તેને દર્શન થાય” વગેરે વગેરે અર્થ નરસિંહ મહેતાની ઉપલી કાવ્યપંક્તિમાં સમાયેલો છે, એમ પંડિતો કહે છે.

બહુરંગી/ઘર એટલે...

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:49:23 GMT

← Older revision		Revision as of 01:49, 27 May 2026
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|ઘર એટલે...}}		{{Heading\|ઘર એટલે...\|ઇલા આરબ મહેતા}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	એક વાર એક ડિઝાઇનર્સ હોમમાં મહેમાન થવાનું મને સદ્ભાગ્ય સાંપડેલું. ઍરપોર્ટથી મોડી રાતે તેમને ઘેર પહોંચી. જંગલમાં ભૂલો પડેલો માણસ જેમ સિંહની બોડમાં સૂઈ જાય ને સવારે જાગે ત્યારે ખરી સ્થિતિનું ભાન થાય તેવી મારી હાલત થઈ. સવારે ઊઠીને જોયું કે આ તો કોઈ ડેકૉરેટરનું સ્વપ્ન-ઘર છે.		એક વાર એક ડિઝાઇનર્સ હોમમાં મહેમાન થવાનું મને સદ્ભાગ્ય સાંપડેલું. ઍરપોર્ટથી મોડી રાતે તેમને ઘેર પહોંચી. જંગલમાં ભૂલો પડેલો માણસ જેમ સિંહની બોડમાં સૂઈ જાય ને સવારે જાગે ત્યારે ખરી સ્થિતિનું ભાન થાય તેવી મારી હાલત થઈ. સવારે ઊઠીને જોયું કે આ તો કોઈ ડેકૉરેટરનું સ્વપ્ન-ઘર છે.

બહુરંગી/જાગીને જોઉં તો...

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:48:10 GMT

← Older revision		Revision as of 01:48, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|જાગીને જોઉં તો...}}		{{Heading\|જાગીને જોઉં તો...\|ડૉ. પ્રજ્ઞા પૈ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	“જાગીને જોઉં તો જગત દીસે નહીં, ઊંઘમાં અટપટા ભોગ ભાસે.” આ ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતાની કાવ્યપંક્તિમાંથી સીધો અર્થ ઘટાવવાને બદલે આપણે એમાંથી તાત્ત્વિક અર્થ ઘટાવવો જોઈએ એમ વિદ્વાનો કહે છે. “માણસો જ્યારે માયાની ઊંઘમાં હોય છે, ત્યારે આખી સૃષ્ટિ તેને કલ્પિત અને માયાવી ભાસે છે; પરંતુ જ્યારે તેની અંતરની આંખો ખૂલે છે ત્યારે બીજી એક સાચી સૃષ્ટિ-પરમાત્માની સૃષ્ટિનું તેને દર્શન થાય” વગેરે વગેરે અર્થ નરસિંહ મહેતાની ઉપલી કાવ્યપંક્તિમાં સમાયેલો છે, એમ પંડિતો કહે છે.		“જાગીને જોઉં તો જગત દીસે નહીં, ઊંઘમાં અટપટા ભોગ ભાસે.” આ ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતાની કાવ્યપંક્તિમાંથી સીધો અર્થ ઘટાવવાને બદલે આપણે એમાંથી તાત્ત્વિક અર્થ ઘટાવવો જોઈએ એમ વિદ્વાનો કહે છે. “માણસો જ્યારે માયાની ઊંઘમાં હોય છે, ત્યારે આખી સૃષ્ટિ તેને કલ્પિત અને માયાવી ભાસે છે; પરંતુ જ્યારે તેની અંતરની આંખો ખૂલે છે ત્યારે બીજી એક સાચી સૃષ્ટિ-પરમાત્માની સૃષ્ટિનું તેને દર્શન થાય” વગેરે વગેરે અર્થ નરસિંહ મહેતાની ઉપલી કાવ્યપંક્તિમાં સમાયેલો છે, એમ પંડિતો કહે છે.

બહુરંગી/મારું મંદ મંદ હાસ્ય

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:47:42 GMT

← Older revision		Revision as of 01:47, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|મારું મંદ મંદ હાસ્ય}}		{{Heading\|મારું મંદ મંદ હાસ્ય\|તરુલતા પટેલ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	મને હસવાની ખૂબ ટેવ છે; પરંતુ કેટલાકને તે નથી ગમતી. કદાચ તેઓને તે રીતે મુક્ત હાસ્ય આવડતું નહીં હોય, તેથી પણ ઈર્ષ્યાને લીધે એમ કહેતી હોય. બહારના તો હસવામાં ટોકે, પિતાજીએ પણ મારા ખડખડાટ હાસ્ય સામે વાંધો ઉઠાવેલો. એક વાર લગ્નપ્રસંગે મંડપમાં ઘણાં બધાંની વચ્ચે હું બેઠી હતી. તે પ્રસંગે એક બહેને અવળી સાડી પહેરી હતી. તે વાત બીજી બહેનોના ધ્યાનમાં નહોતી આવી, પણ મને એ બહેનને જોઈ જોઈને ખૂબ હસવું આવતું હતું. મારો હાસ્યરસ ચાલુ હતો. પિતાજીને આ વાતની ખબર પડી, તેથી મારી પાસે આવ્યા, મને ટોકી. મારું હાસ્ય બંધ ન રહ્યું, તેથી તેમણે મને માથા પર જોરથી ટપલો મારેલો, તે પ્રસંગ હજુ મને યાદ છે, ‘મારે ખડખડાટ કેમ ન હસવું?’ મેં પ્રશ્ન કર્યો હતો, ત્યારે પિતાશ્રીએ કહ્યું હતું, ‘સ્ત્રીએ મંદ મંદ હસવું જોઈએ.’		મને હસવાની ખૂબ ટેવ છે; પરંતુ કેટલાકને તે નથી ગમતી. કદાચ તેઓને તે રીતે મુક્ત હાસ્ય આવડતું નહીં હોય, તેથી પણ ઈર્ષ્યાને લીધે એમ કહેતી હોય. બહારના તો હસવામાં ટોકે, પિતાજીએ પણ મારા ખડખડાટ હાસ્ય સામે વાંધો ઉઠાવેલો. એક વાર લગ્નપ્રસંગે મંડપમાં ઘણાં બધાંની વચ્ચે હું બેઠી હતી. તે પ્રસંગે એક બહેને અવળી સાડી પહેરી હતી. તે વાત બીજી બહેનોના ધ્યાનમાં નહોતી આવી, પણ મને એ બહેનને જોઈ જોઈને ખૂબ હસવું આવતું હતું. મારો હાસ્યરસ ચાલુ હતો. પિતાજીને આ વાતની ખબર પડી, તેથી મારી પાસે આવ્યા, મને ટોકી. મારું હાસ્ય બંધ ન રહ્યું, તેથી તેમણે મને માથા પર જોરથી ટપલો મારેલો, તે પ્રસંગ હજુ મને યાદ છે, ‘મારે ખડખડાટ કેમ ન હસવું?’ મેં પ્રશ્ન કર્યો હતો, ત્યારે પિતાશ્રીએ કહ્યું હતું, ‘સ્ત્રીએ મંદ મંદ હસવું જોઈએ.’

બહુરંગી/વાત કંઈ ખોટી નથી

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:47:19 GMT

← Older revision		Revision as of 01:47, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|વાત કંઈ ખોટી નથી}}		{{Heading\|વાત કંઈ ખોટી નથી\|મીનાક્ષી દીક્ષિત}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	“ગુસ્સો તો એવો આવે છે કે આનો ડૂચો વાળીને ફેંકી દઉં બારીની બહાર.” કપડાંનું કબાટ ગોઠવતાં ગોઠવતાં પૂર્ણિમાબહેને એક શ્યામગુલાબી રંગનો બ્લાઉઝ કપડાં વચ્ચેથી બહાર ખેંચી કાઢતાં કહ્યું.		“ગુસ્સો તો એવો આવે છે કે આનો ડૂચો વાળીને ફેંકી દઉં બારીની બહાર.” કપડાંનું કબાટ ગોઠવતાં ગોઠવતાં પૂર્ણિમાબહેને એક શ્યામગુલાબી રંગનો બ્લાઉઝ કપડાં વચ્ચેથી બહાર ખેંચી કાઢતાં કહ્યું.

બહુરંગી/‘શુભદૃષ્ટિ’

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:46:59 GMT

← Older revision		Revision as of 01:46, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|‘શુભદૃષ્ટિ’}}		{{Heading\|‘શુભદૃષ્ટિ’\|રેખા શ્રોફ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	“સ્ટૉપ! ખબરદાર! જો એક પણ ડગલું આગળ વધ્યા છો તો? તમારી જગ્યાએથી જરાય પણ ચસવાનું નથી.”		“સ્ટૉપ! ખબરદાર! જો એક પણ ડગલું આગળ વધ્યા છો તો? તમારી જગ્યાએથી જરાય પણ ચસવાનું નથી.”

બહુરંગી/તલપ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:46:39 GMT

← Older revision		Revision as of 01:46, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|તલપ}}		{{Heading\|તલપ\|વસુબહેન}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	હું પહોંચ્યો ત્યારે મનહરને ત્યાં ઉશ્કેરાટનું વાતાવરણ હતું. અસ્પષ્ટ અવાજો અને ઘોંઘાટ તો મને છેક દાદર પાસેથી સંભળાતા હતા. એકઠા થયેલાં સહુનાં મોં પર રોષ અને વ્યગ્રતા હતી.		હું પહોંચ્યો ત્યારે મનહરને ત્યાં ઉશ્કેરાટનું વાતાવરણ હતું. અસ્પષ્ટ અવાજો અને ઘોંઘાટ તો મને છેક દાદર પાસેથી સંભળાતા હતા. એકઠા થયેલાં સહુનાં મોં પર રોષ અને વ્યગ્રતા હતી.

બહુરંગી/જોયા, મોહ્યા અને લઈ આવ્યા

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:46:14 GMT

← Older revision		Revision as of 01:46, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|જોયા, મોહ્યા અને લઈ આવ્યા}}		{{Heading\|જોયા, મોહ્યા અને લઈ આવ્યા\|રંભાબહેન}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	એમનું એટલે કે મારા પતિનું મન ઘણો વખત થયા એનામાં ભમતું હતું. રાત દા'ડો એને મેળવવાના જ વિચાર કરતા હતા ને એના રહેઠાણ આગળ જ્યારે ને ત્યારે પેલા રોમિયા જેમ, ઊભા રહી જતા હતા, ને એને નીરખ્યા જ કરતા હતા... નીરખ્યા જ કરતા હતા.		એમનું એટલે કે મારા પતિનું મન ઘણો વખત થયા એનામાં ભમતું હતું. રાત દા'ડો એને મેળવવાના જ વિચાર કરતા હતા ને એના રહેઠાણ આગળ જ્યારે ને ત્યારે પેલા રોમિયા જેમ, ઊભા રહી જતા હતા, ને એને નીરખ્યા જ કરતા હતા... નીરખ્યા જ કરતા હતા.

બહુરંગી/રોજની રામાયણ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:45:46 GMT

← Older revision		Revision as of 01:45, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|રોજની રામાયણ}}		{{Heading\|રોજની રામાયણ\|વિનોદિની નીલકંઠ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	પોળનું નામ હતું છેલછબીલાની પોળ. દરેક યુગમાં, દરેક પોળમાં કોઈક છેલછબીલો તો રહેતો જ હોય છે. એટલે કયા જમાનામાં, કયા છેલછબીલા ઉપરથી પોળનું નામ પડ્યું હશે, તે શોધવું કોઈ શોધખોળના શોખીન માટે પણ ઘણું અઘરું પડી જાય.		પોળનું નામ હતું છેલછબીલાની પોળ. દરેક યુગમાં, દરેક પોળમાં કોઈક છેલછબીલો તો રહેતો જ હોય છે. એટલે કયા જમાનામાં, કયા છેલછબીલા ઉપરથી પોળનું નામ પડ્યું હશે, તે શોધવું કોઈ શોધખોળના શોખીન માટે પણ ઘણું અઘરું પડી જાય.

બહુરંગી/વખત ગુમાવવાની કળા

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:45:22 GMT

← Older revision		Revision as of 01:45, 27 May 2026
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}
	{{Heading\|વખત ગુમાવવાની કળા}}		{{Heading\|વખત ગુમાવવાની કળા\|વિદ્યાગૌરી નીલકંઠ}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	વખત પૈસા છે. વખત ગુમાવવો એ બહુ મોટી ભૂલ છે એમ તો તમે રોજ સાંભળો છો. તથાપિ જેને વખતનો કોઈ ઉપયોગ કરવો જ ન હોય, વખત અથવા પૈસાનો ખપ ન હોય, તેને વખત કેમ ગુમાવવો તે પણ આવડવું જોઈએ. ‘નવરો બેઠો નખોદ વાળે' એ કહેવત ખરી છે. માટે નવરા બેસવું નહીં અને કામ પણ કરવું નહીં. એ વખત ગુમાવવાની કળાનું રહસ્ય છે. કાંઈ કામ કરવાનું ન હોય તો અયાસી પેઠે પડી રહેતાં ઇંગ્રેજીમાં કહે છે તેમ વખત આપણા પર લટકતો લાગે તે કાંઈ ઇચ્છવા જેવી સ્થિતિ નથી. ત્યારે એ કળાના વ્યવહારિક દૃષ્ટાંત રૂપે હું મારો હરરોજનો કાળક્રમ જણાવીશ. એટલે પ્રૅક્ટિસ અને થિયરીનું ભેગું જ્ઞાન મળી શકશે.		વખત પૈસા છે. વખત ગુમાવવો એ બહુ મોટી ભૂલ છે એમ તો તમે રોજ સાંભળો છો. તથાપિ જેને વખતનો કોઈ ઉપયોગ કરવો જ ન હોય, વખત અથવા પૈસાનો ખપ ન હોય, તેને વખત કેમ ગુમાવવો તે પણ આવડવું જોઈએ. ‘નવરો બેઠો નખોદ વાળે' એ કહેવત ખરી છે. માટે નવરા બેસવું નહીં અને કામ પણ કરવું નહીં. એ વખત ગુમાવવાની કળાનું રહસ્ય છે. કાંઈ કામ કરવાનું ન હોય તો અયાસી પેઠે પડી રહેતાં ઇંગ્રેજીમાં કહે છે તેમ વખત આપણા પર લટકતો લાગે તે કાંઈ ઇચ્છવા જેવી સ્થિતિ નથી. ત્યારે એ કળાના વ્યવહારિક દૃષ્ટાંત રૂપે હું મારો હરરોજનો કાળક્રમ જણાવીશ. એટલે પ્રૅક્ટિસ અને થિયરીનું ભેગું જ્ઞાન મળી શકશે.

બહુરંગી

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:43:26 GMT

← Older revision		Revision as of 01:43, 27 May 2026
Line 183:		Line 183:
	\|}		\|}
	</center>		</center>
	{{dhr}}{{page break\|label=}}{{dhr}}		<!-- {{dhr}}{{page break\|label=}}{{dhr}}
	<br>		<br>
	<center>		<center>
Line 193:		Line 193:
	{{right\|– રતિલાલ બોરીસાગર}}<br>		{{right\|– રતિલાલ બોરીસાગર}}<br>
	\|}		\|}
	</center>		</center> -->
	<br>		<br>
	{{HeaderNav		{{HeaderNav

બહુરંગી/કૃતિ-પરિચય

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:42:48 GMT

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|બહુરંગી અને વિશિષ્ટ સંપાદન}} {{Poem2Open}} ગુજરાતી ભાષાનું આ વિશિષ્ટ સંપાદન છે. મહિલા હાસ્યકારોની હાસ્યરચનાઓનું - મહિલા સંપાદક વડે - પૂરી સંનિષ્ઠાથી થયેલા ચયનનું આ પુસ્તક છે. સર્જક..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|બહુરંગી અને વિશિષ્ટ સંપાદન}}
{{Poem2Open}}
ગુજરાતી ભાષાનું આ વિશિષ્ટ સંપાદન છે. મહિલા હાસ્યકારોની હાસ્યરચનાઓનું - મહિલા સંપાદક વડે - પૂરી સંનિષ્ઠાથી થયેલા ચયનનું આ પુસ્તક છે. સર્જકનાં કોઈ જ્ઞાતિ-જાતિ-ધર્મ હોતાં નથી. સર્જક એટલે સર્જક - તો પછી એમાં સ્ત્રી-પુરુષના ભેદ શા?- આવો પ્રશ્ન થઈ શકે; પણ થવો ન જોઈએ. ગુજરાતી ભાષામાં હાસ્યકારોનું પ્રમાણ ઓછું છે. આ ઓછી સંખ્યામાં પણ નારી-હાસ્યસર્જકોની સંખ્યા તો અતિ અલ્પ! હાસ્યરચનાઓના સ્ત્રી-પુરુષના ભેદ વિનાના સંચયોમાં પાનસંખ્યાની મર્યાદાને કારણે જે-તે સમયના કેટલાક સર્જકો તો સમાવેશ પામ્યા વિનાના રહી જ જવાના. વળી, આવા સંચયોમાં, જૂજ અપવાદ સિવાય, હાસ્યસર્જનને પૂર્ણપણે સમર્પિત હોય એવા જ હાસ્યકારોની રચનાઓ પસંદ થતી હોય છે. આવા સંજોગોમાં હાસ્યક્ષેત્રે અર્પણ કરનારાં કેટલાંક મહિલા-સર્જકોનાં નામ અને કામ અજાણ્યાં રહી જવાનાં. એટલે આ સંપાદનનું દસ્તાવેજી મૂલ્ય પણ સ્વયંસ્પષ્ટ છે.
મહિલા હાસ્યસર્જકોની રચનાઓનું એક સંપાદન થવું જોઈએ એવા હિમાંશીબહેન (હિમાંશી શેલત)ના સૂચનને (આમ તો પડકાર જ કહો ને!) સંપાદક સ્વાતિ મેઢે ઝીલી લીધું; અને એનું પરિણામ એટલે આ સંપાદન. પણ આ કામ જરાય સહેલું નહોતું. (કોઈ પણ પ્રકારના સંપાદનનું કામ ક્યારેય સહેલું નથી હોતું.) પરંતુ સંપાદકે ભારે જહેમત ઉઠાવી આ કામ પાર પાડ્યું. સંપાદક સ્વયમ્ એક હાસ્યસર્જક છે. ગુજરાતી ભાષામાં સર્જાયેલા હાસ્યસાહિત્યનો એમને પૂરો અંદાજ છે. માત્ર હાસ્યસાહિત્યમાં પ્રવૃત્ત જૂનાં-નવાં નારી-સર્જકોની રચનાઓનો ખ્યાલ તો એમને છે જ; પણ પ્રસંગોપાત્ત હાસ્યક્ષેત્રે કલમ ઉપાડી હોય અને એમાં પણ ઉત્કૃષ્ટ કામ કર્યું હોય એવાં નારી-સર્જકોનો પણ સંપાદકને પૂરેપૂરો ખ્યાલ છે. આ સંપાદનની બધી કૃતિઓની આખરી પસંદગી સંપાદકની છે; પણ હયાત બધાં નારી-સર્જકો સાથે સંપાદકનો જીવંત સંપર્ક હોવાને કારણે જે-તે સર્જકના અભિપ્રાયનો લાભ પણ આ સંપાદનને મળી શક્યો છે.
આવા ઉત્કૃષ્ટ, બહુરંગી અને વિશિષ્ટ સંપાદન માટે સંપાદક સ્વાતિ મેઢ અભિનંદનનાં પૂરેપૂરાં અધિકારિણી છે.
{{Poem2Close}}
{{Right|– રતિલાલ બોરીસાગર}}
<br>
{{HeaderNav2
|previous = સંપાદક-પરિચય
|next = વખત ગુમાવવાની કળા
}}

User:Meghdhanu/પૂર્ણ થયેલા પુસ્તકોની સૂચિ

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:38:34 GMT

← Older revision		Revision as of 01:38, 27 May 2026
Line 188:		Line 188:
	*૨૪-૦૫-૨૦૨૬ = [[ગુજરાતી મહાનિબંધ સંદર્ભસૂચિ]] {{Color\|red\| સર્જક-પરિચય કૃતિ-પરિચય Required}}		*૨૪-૦૫-૨૦૨૬ = [[ગુજરાતી મહાનિબંધ સંદર્ભસૂચિ]] {{Color\|red\| સર્જક-પરિચય કૃતિ-પરિચય Required}}
	*૨૫-૦૫-૨૦૨૬ = [[ગુજરાતી શોધપ્રબંધ સંદર્ભસૂચિ]]{{Color\|red\| સર્જક-પરિચય કૃતિ-પરિચય Required}}		*૨૫-૦૫-૨૦૨૬ = [[ગુજરાતી શોધપ્રબંધ સંદર્ભસૂચિ]]{{Color\|red\| સર્જક-પરિચય કૃતિ-પરિચય Required}}
			*૨૭-૦૫-૨૦૨૬ = [[બહુરંગી]]{{Color\|red\| કૃતિ-પરિચય Required}}
	{{dhr}}		{{dhr}}

બહુરંગી/ભૂમિકા

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:37:13 GMT

← Older revision		Revision as of 01:37, 27 May 2026
Line 28:		Line 28:
	\|next =સંપાદક-પરિચય		\|next =સંપાદક-પરિચય
	}}		}}

બહુરંગી

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:36:17 GMT

← Older revision		Revision as of 01:36, 27 May 2026
(4 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 30:		Line 30:


	'''અનુક્રમણિકા'''		{{center\|<big>'''અનુક્રમણિકા'''</big>}}
	<center>		<center>
	{\|style="border-right:૦px #000 solid;width:70%;padding-right:0.5em;"		{\|style="border-right:૦px #000 solid;width:70%;padding-right:0.5em;"
Line 181:		Line 181:
	\| [[બહુરંગી/ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો\|ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો]]		\| [[બહુરંગી/ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો\|ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો]]
	\|		\|
			\|}
			</center>
			{{dhr}}{{page break\|label=}}{{dhr}}
			<br>
			<center>
			{\|style="background-color: #112F7A;Width:80%; border: 1px solid #FFAF37; padding: 0px 20px 0px 20px; color:#FFFFFF"
			\|<big>{{center\|'''બહુરંગી અને વિશિષ્ટ સંપાદન'''}}</big>
			{{Justify\|{{gap}}ગુજરાતી ભાષાનું આ વિશિષ્ટ સંપાદન છે. મહિલા હાસ્યકારોની હાસ્યરચનાઓનું - મહિલા સંપાદક વડે - પૂરી સંનિષ્ઠાથી થયેલા ચયનનું આ પુસ્તક છે. સર્જકનાં કોઈ જ્ઞાતિ-જાતિ-ધર્મ હોતાં નથી. સર્જક એટલે સર્જક - તો પછી એમાં સ્ત્રી-પુરુષના ભેદ શા?- આવો પ્રશ્ન થઈ શકે; પણ થવો ન જોઈએ. ગુજરાતી ભાષામાં હાસ્યકારોનું પ્રમાણ ઓછું છે. આ ઓછી સંખ્યામાં પણ નારી-હાસ્યસર્જકોની સંખ્યા તો અતિ અલ્પ! હાસ્યરચનાઓના સ્ત્રી-પુરુષના ભેદ વિનાના સંચયોમાં પાનસંખ્યાની મર્યાદાને કારણે જે-તે સમયના કેટલાક સર્જકો તો સમાવેશ પામ્યા વિનાના રહી જ જવાના. વળી, આવા સંચયોમાં, જૂજ અપવાદ સિવાય, હાસ્યસર્જનને પૂર્ણપણે સમર્પિત હોય એવા જ હાસ્યકારોની રચનાઓ પસંદ થતી હોય છે. આવા સંજોગોમાં હાસ્યક્ષેત્રે અર્પણ કરનારાં કેટલાંક મહિલા-સર્જકોનાં નામ અને કામ અજાણ્યાં રહી જવાનાં. એટલે આ સંપાદનનું દસ્તાવેજી મૂલ્ય પણ સ્વયંસ્પષ્ટ છે.}}
			{{Justify\|{{gap}}મહિલા હાસ્યસર્જકોની રચનાઓનું એક સંપાદન થવું જોઈએ એવા હિમાંશીબહેન (હિમાંશી શેલત)ના સૂચનને (આમ તો પડકાર જ કહો ને!) સંપાદક સ્વાતિ મેઢે ઝીલી લીધું; અને એનું પરિણામ એટલે આ સંપાદન. પણ આ કામ જરાય સહેલું નહોતું. (કોઈ પણ પ્રકારના સંપાદનનું કામ ક્યારેય સહેલું નથી હોતું.) પરંતુ સંપાદકે ભારે જહેમત ઉઠાવી આ કામ પાર પાડ્યું. સંપાદક સ્વયમ્ એક હાસ્યસર્જક છે. ગુજરાતી ભાષામાં સર્જાયેલા હાસ્યસાહિત્યનો એમને પૂરો અંદાજ છે. માત્ર હાસ્યસાહિત્યમાં પ્રવૃત્ત જૂનાં-નવાં નારી-સર્જકોની રચનાઓનો ખ્યાલ તો એમને છે જ; પણ પ્રસંગોપાત્ત હાસ્યક્ષેત્રે કલમ ઉપાડી હોય અને એમાં પણ ઉત્કૃષ્ટ કામ કર્યું હોય એવાં નારી-સર્જકોનો પણ સંપાદકને પૂરેપૂરો ખ્યાલ છે. આ સંપાદનની બધી કૃતિઓની આખરી પસંદગી સંપાદકની છે; પણ હયાત બધાં નારી-સર્જકો સાથે સંપાદકનો જીવંત સંપર્ક હોવાને કારણે જે-તે સર્જકના અભિપ્રાયનો લાભ પણ આ સંપાદનને મળી શક્યો છે.}}
			{{Justify\|{{gap}}આવા ઉત્કૃષ્ટ, બહુરંગી અને વિશિષ્ટ સંપાદન માટે સંપાદક સ્વાતિ મેઢ અભિનંદનનાં પૂરેપૂરાં અધિકારિણી છે.}}
			{{right\|– રતિલાલ બોરીસાગર}}<br>
	\|}		\|}
	</center>		</center>
Line 188:		Line 199:
	\|next = [[બહુરંગી/‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ\|‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ]]		\|next = [[બહુરંગી/‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ\|‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ]]
	}}		}}
			[[Category:હાસ્ય]]
	[[Category:~~નિબંધ~~]]

બહુરંગી/ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:21:02 GMT

Show changes

બહુરંગી/ગુજરાતી લેખિકાઓનાં હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:11:02 GMT

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|પરિશિષ્ટ-૨|ગુજરાતી લેખિકાઓનાં<br>હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો }} <center> {|style="border-right:૦px #000 solid;width:70%;padding-right:0.5em;" |- | ૧. | હાસ્યમંદિર | સ્વ. વિદ્યાગૌરી નીલકંઠ (સહલેખિકા) |- | ૨. | ..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|પરિશિષ્ટ-૨|ગુજરાતી લેખિકાઓનાં<br>હાસ્ય-કટાક્ષ લેખનનાં પુસ્તકો
}}
<center>
{|style="border-right:૦px #000 solid;width:70%;padding-right:0.5em;"
|-
| ૧.
| [[બહુરંગી/હાસ્યમંદિર|હાસ્યમંદિર]]
| સ્વ. વિદ્યાગૌરી નીલકંઠ (સહલેખિકા)
|-
| ૨.
| [[બહુરંગી/તીર અને તુક્કા|તીર અને તુક્કા]]
| સ્વ. રંભાબહેન ગાંધી
|-
| ૩.
| [[બહુરંગી/આનંદ સૌરભ|આનંદ સૌરભ]]
| સ્વ. રંભાબહેન ગાંધી
|-
| ૪.
| [[બહુરંગી/આનંદ કિલ્લોલ|આનંદ કિલ્લોલ]]
| સ્વ. રંભાબહેન ગાંધી
|-
| ૫.
| [[બહુરંગી/સબરસ|સબરસ]]
| સ્વ. રંભાબહેન ગાંધી
|-
| ૬.
| [[બહુરંગી/માણારાજ (હાસ્યકથાઓ)|માણારાજ (હાસ્યકથાઓ)]]
| વસુબહેન
|-
| ૭.
| [[બહુરંગી/ગગનનાં લગન|ગગનનાં લગન]]
| ધીરુબહેન પટેલ
|-
| ૮.
| [[બહુરંગી/પરદુઃખભંજન પેસ્તનજી|પરદુઃખભંજન પેસ્તનજી]]
| ધીરુબહેન પટેલ
|-
| ૯.
| [[બહુરંગી/કાર્તિક અને બીજાં બધાં|કાર્તિક અને બીજાં બધાં]]
| ધીરુબહેન પટેલ
|-
| ૧૦.
| [[બહુરંગી/કાર્તિક રંગરસિયો|કાર્તિક રંગરસિયો]]
| ધીરુબહેન પટેલ
|-
| ૧૧.
| [[બહુરંગી/ધરતીકંપ|ધરતીકંપ]]
| સ્વ. રેખા શ્રોફ
|-
| ૧૨.
| [[બહુરંગી/લાલ ચિરાગ|લાલ ચિરાગ]]
| સ્વ. રેખા શ્રોફ
|-
| ૧૩.
| [[બહુરંગી/શુભદૃષ્ટિ|શુભદૃષ્ટિ]]
| સ્વ. રેખા શ્રોફ
|-
| ૧૪.
| [[બહુરંગી/રફીમંજિલ|રફીમંજિલ]]
| સ્વ. રેખા શ્રોફ
|-
| ૧૫.
| [[બહુરંગી/સંજુક્તાનું પવાલીહરણ|સંજુક્તાનું પવાલીહરણ]]
| સ્વ. રેખા શ્રોફ
|-
| ૧૬.
| [[બહુરંગી/ઘેરઘેર લીલાલહેર|ઘેરઘેર લીલાલહેર]]
| મીનાક્ષી દીક્ષિત
|-
| ૧૭.
| [[બહુરંગી/લારીયુદ્ધ (ફેન્ટસી કટાક્ષકથા)|લારીયુદ્ધ (ફેન્ટસી કટાક્ષકથા)]]
| ઇલા ર. ભટ્ટ
|-
| ૧૮.
| [[બહુરંગી/હળવાં તીર|હળવાં તીર]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૧૯.
| [[બહુરંગી/તાતાં તીર|તાતાં તીર]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૨૦.
| [[બહુરંગી/તરુ વિહાર|તરુ વિહાર]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૨૧.
| [[બહુરંગી/તરુ તરંગ|તરુ તરંગ]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૨૨.
| [[બહુરંગી/વક્રબાણ|વક્રબાણ]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૨૩.
| [[બહુરંગી/તરુ વિનોદ|તરુ વિનોદ]]
| તરુલતા પટેલ
|-
| ૨૪.
| [[બહુરંગી/જે મળી પળો|જે મળી પળો]]
| ડૉ. પ્રજ્ઞા પૈ
|-
| ૨૫.
| [[બહુરંગી/નામથી અટક સુધી|નામથી અટક સુધી]]
| પન્ના અધ્વર્યું
|-
| ૨૬.
| [[બહુરંગી/અનાયાસ (હાસ્યલલિત નિબંધો)|અનાયાસ (હાસ્યલલિત નિબંધો)]]
| પન્ના અધ્વર્યુ
|-
| ૨૭.
| [[બહુરંગી/એક હતા દીવાન બહાદુર|એક હતા દીવાન બહાદુર]]
| ઇલા આરબ મહેતા
|-
| ૨૮.
| [[બહુરંગી/વસંત છલકે|વસંત છલકે]]
| ઇલા આરબ મહેતા
|-
| ૨૯.
| [[બહુરંગી/ઘર એટલે...|ઘર એટલે...]]
| ઇલા આરબ મહેતા
|-
| ૩૦.
| [[બહુરંગી/વિનોદિકા|વિનોદિકા]]
| અંજની પારેખ
|-
| ૩૧.
| [[બહુરંગી/મારો દેશ|મારો દેશ]]
| સ્વ. ચંદ્રિકા પંડ્યા
|-
| ૩૨.
| [[બહુરંગી/પંચવાયકા (દીર્ઘ કટાક્ષકથાઓ)|પંચવાયકા (દીર્ઘ કટાક્ષકથાઓ)]]
| હિમાંશી શેલત
|-
| ૩૩.
| [[બહુરંગી/ડાબે હાથે|ડાબે હાથે]]
| હિમાંશી શેલત
|-
| ૩૪.
| [[બહુરંગી/આરસીની ભીતરમાં|આરસીની ભીતરમાં]]
| સ્વાતિ મેઢ
|-
| ૩૫.
| [[બહુરંગી/લપ્પન-છપ્પન|લપ્પન-છપ્પન]]
| કલ્પના દેસાઈ
|-
| ૩૬.
| [[બહુરંગી/હાસ્યાત્ સદા મંગલમ્|હાસ્યાત્ સદા મંગલમ્]]
| કલ્પના દેસાઈ
|-
| ૩૭.
| [[બહુરંગી/હાલતાં ચાલતાં સિંગાપોર|હાલતાં ચાલતાં સિંગાપોર]]
| કલ્પના દેસાઈ
|-
| ૩૮.
| [[બહુરંગી/પુલકિત|પુલકિત]]
| અરુણા જાડેજા (મરાઠી હાસ્યલેખક પુ.લ. દેશપાંડેની કેટલીક હાસ્યકૃતિઓના અનુવાદો)
|-
| ૩૯.
| [[બહુરંગી/મુકામ શાંતિનિકેતન (અનુવાદ)|મુકામ શાંતિનિકેતન (અનુવાદ)]]
| અરુણા જાડેજા
|-
| ૪૦.
| [[બહુરંગી/લ-ખવૈયાગીરી|લ-ખવૈયાગીરી]]
| અરુણા જાડેજા
|-
| ૪૧.
| [[બહુરંગી/નર્મ - મર્મ|નર્મ - મર્મ]]
| નલિની ઉપાધ્યાય
|-
| ૪૨.
| [[બહુરંગી/હસવું મરજિયાત છે|હસવું મરજિયાત છે]]
| ડૉ. નલિની ગણાત્રા
|-
| ૪૩.
| [[બહુરંગી/અહં હાસ્યામિ|અહં હાસ્યામિ]]
| ડૉ. નલિની ગણાત્રા
|-
| ૪૪.
| [[બહુરંગી/લાફિંગ મોલ|લાફિંગ મોલ]]
| ડૉ. નલિની ગણાત્રા
|-
| ૪૫.
| [[બહુરંગી/હાસ્યમ્ શરણમ્|હાસ્યમ્ શરણમ્]]
| ડૉ. નલિની ગણાત્રા
|-
| ૪૬.
| [[બહુરંગી/હાસ્યપલ્લવ|હાસ્યપલ્લવ]]
| પલ્લવી મિસ્ત્રી
|-
| ૪૭.
| [[બહુરંગી/હાસ્યવસંત|હાસ્યવસંત]]
| પલ્લવી મિસ્ત્રી
|-
| ૪૮.
| [[બહુરંગી/છે મજા તો એ જ|છે મજા તો એ જ]]
| પલ્લવી મિસ્ત્રી
|-
| ૪૯.
| [[બહુરંગી/હાસ્યકળશ છલકે|હાસ્યકળશ છલકે]]
| પલ્લવી મિસ્ત્રી
|-
| ૫૦.
| [[બહુરંગી/વ્યંગિસ્તાન (કટાક્ષ કાવ્યો)|વ્યંગિસ્તાન (કટાક્ષ કાવ્યો)]]
| પ્રતિભા ઠક્કર
|-
| ૫૧.
| [[બહુરંગી/Punch ત્યાં પરમેશ્વર|Punch ત્યાં પરમેશ્વર]]
| કલ્પના દેસાઈ
|}
</center>
<br>
{{HeaderNav2
|previous = નયા જમાના, નયે તરાને
|next = અમારી નાડ તમારે હાથ
}}

બહુરંગી/કર્તા-કૃતિ પરિચય

Meghdhanu — Wed, 27 May 2026 01:04:44 GMT

Show changes