View source for સાહિત્ય પલ્લવ – ભાગ ૩/લક્ષ્મી-ગૌરી સંવાદ

{{SetTitle}}
{{Heading|લક્ષ્મી-ગૌરી સંવાદ|ગંગાદાસ}}

{{Block center|<poem>'''ગૌરી :''' બગ ધોળા, બે પક્ષ; ચંદ્રને એક જ લેખું. 
{{gap}}બગ દિન ખાતે મીન, ચંદ્ર મસવાડે પેખું. 
{{gap}}વ્યોમ અવની બગ ઊડે, ચંદ્ર આકાશે સોહે. 
{{gap}}બગલો છે અકલંક, ચંદ્રને લાંછન હોયે. 
{{gap}}પરવશ ખાંડો ક્ષીણ થયો, ગુરુપત્ની સન્મુખ સુણ્યો. 		૫
{{gap}}સૂર્યોદયે ઝાંખો લાજતો, લક્ષ્મી, બાંધવ તમ તણો.
'''લક્ષ્મી :''' તરુવર ભાર અઢાર સાર કૂંપળ તો આવે. 
{{gap}}તારા સત્તાવીસ ઈશ, બ્રાહ્મણ પતિ કહાવે. 
{{gap}}શુભ સુંદર જે ચાલ, ઓપમા મુખ બોલાયે. 
{{gap}}નિશાનાથ કુસુમેશ તાપ સઘળા ઓલાયે. 			
{{gap}}સોળ કળા ટાઢો સદા અમૃત ઔષધ પાળવા. 
{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.
{{gap|6em}}*
'''લક્ષ્મી :''' પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે; 
{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે. 
{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ. 		
{{gap}}ચાર હાથ ને સૂંઢ રૂંઢ, કાદવનો વાન જ. 
{{gap}}રૂડા પગ પાડી નવ શક્યો, વેઠ ધર્યો રાવણ સહી. 
{{gap}}સઘળું કુટુંબ સરખું મળ્યું, લજાવે ગણપતિ કહી.
'''ગૌરી :''' સેવંત્રાં સિંદૂર ભોગ જેહને વિધવિધ આવે, 
{{gap}}ગળ્યાં ચોપડ્યાં સહાં ઘણા વળી લાડુ ભાવે. 		
{{gap}}શુદ્ધિ બુદ્ધિનો સ્વામી, લક્ષ જે લાભ જ દીએ, 
{{gap}}ગ્રામાંતરે શુભ કામ નામ પહેલું તે લીએ. 
{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ, 
{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.
{{center|<nowiki>* * * </nowiki>}}'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી. 		
{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી. 
{{gap}}હસતાં ભાંજે હાડ, વાદ એ ન હોય રૂડો. 
{{gap}}હરિહર બ્રહ્મા મળી વારિયો ઝઘડો કૂડો.
{{gap}}નિંદા-મિષ મેં સ્તુતિ કરી, રખે માત દુહવણ ધરો. 
{{gap}}શાસ્ત્રનો મારગ સાંભળી કવિતા કારણ ખપ કર્યો. 	
{{gap}}શ્રોતાના બે ભેદ ચાલણી સૂપડ ક્હાવે. 
{{gap}}કણને નાખે બહાર, ફોતરાં મધ્ય રહાવે. 
{{gap}}સારો કણ રાખંત, રજ સહુ બહાર જ જાયે, 
{{gap}}ચાલણી હોય સછિદ્ર; સૂપડે છિદ્ર ન હોયે.
{{gap}}ગુણ ગ્રહી અવગુણ નાખજો, ભાવ ભેદ ડાહ્યા લહે. 	
{{gap}}માંડ્યો એ ચૌટે રહેંટ મેં, કોઈ ઊંચો કોઈ નીચો કહે.</poem>}}
{{center|'''સ્વાધ્યાય'''}}
{{Hi|1em|૧. ગોરી અને લક્ષ્મી એકમેકને કેમ ખીજવે છે તે વર્ણવો.}}
{{Hi|1em|૨. કવિ કેવી રીતે વાત વાળી લે છે?}}
{{Hi|1em|૩. ‘વાંચનની રીત' ઉપર નિબંધ લખો.}}
{{Hi|1em|૪. શ્લેષ અને વાચ્યાર્થનાં દૃષ્ટાંત આપો.}}
<br>
{{HeaderNav2
|previous = ગંગાદાસ
|next = સમયસુંદર-નયસુંદર
}}