https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%85%E0%AA%A5%E0%AA%B5%E0%AA%BE_%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AB%87%2F%E0%AA%9C%E0%AB%87%E0%AA%B8%E0%AA%B2%E0%AA%AE%E0%AB%87%E0%AA%B0
અથવા અને/જેસલમેર - Revision history
2026-04-09T02:06:03Z
Revision history for this page on the wiki
MediaWiki 1.38.2
https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%85%E0%AA%A5%E0%AA%B5%E0%AA%BE_%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AB%87/%E0%AA%9C%E0%AB%87%E0%AA%B8%E0%AA%B2%E0%AA%AE%E0%AB%87%E0%AA%B0&diff=11985&oldid=prev
Atulraval: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading| જેસલમેર | ગુલામમોહમ્મદ શેખ}} <poem> ૧ મરુથલે મોતીમઢ્યું આ નગર,..."
2021-08-02T22:13:33Z
<p>Created page with "{{SetTitle}} {{Heading| જેસલમેર | ગુલામમોહમ્મદ શેખ}} <poem> ૧ મરુથલે મોતીમઢ્યું આ નગર,..."</p>
<p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br />
{{Heading| જેસલમેર | ગુલામમોહમ્મદ શેખ}}<br />
<br />
<poem><br />
૧<br />
<br />
મરુથલે મોતીમઢ્યું આ નગર,<br />
એને ટોડલે ટોડલે મોર અને ભીંતે ફરે હાથી,<br />
ઝરૂખે ઝરૂખે પથ્થરનું હીરભરત.<br />
બારીએ બારીએ બુઠ્ઠી તરવારોનાં તોરણ.<br />
સાંજના અજવાળે ભીંતો નારંગી ચૂંદડીની જેમ ફરફરે,<br />
બારણે લોઢાના કડે<br />
આઠ પેઢીના હાથનો ઘસરકો.<br />
ફળિયે ફરે બેચાર બકરાં શ્યામ<br />
ડેલી બા’ર ડ્હેકાર દે કામઢું ઊંટ.<br />
<br />
વચલી વંડીએ સુકાય રાતાં ચીર<br />
અંદરને ઓરડે ફુગાઈ ગયેલા અંધારે<br />
ફરફરે ઢીલી વાટ.<br />
લાલચટક ચૂલાની ઝાળ અને ચૂંદડીના અજવાળે<br />
રોટલા ટીપતી સોનેરી કન્યા.<br />
<br />
''જાન્યુઆરી, ૧૯૬૩''<br />
<br />
<br />
૨<br />
<br />
કઠણ પથરા કાપી ચણી ઢાલ જેવી ધીંગી ભીંતો,<br />
ઊંટની ડોક જેવા ઘડ્યા ઝરૂખા,<br />
આંગણાં લીંપ્યાં પૂર્વજોના લોહીથી.<br />
વારસામાં મળેલ<br />
સૂરજનો સોનેરી કટકો વાટી<br />
ઘૂંટ્યો કેસરિયો રંગ,<br />
પટારેથી ફંફોસ્યું કસુંબીનું પાત્ર,<br />
પછી સંભારણાં ગટગટાવતા<br />
વૃદ્ધ પડછાયા ઢળી પડ્યા.<br />
<br />
''માર્ચ, ૧૯૬૩''<br />
<br />
<br />
૩<br />
<br />
કોટના કાંગરામાંથી માથું કાઢી નગરી નીચે જોતી’તી.<br />
નમણાં દેખાય બે બાજુનાં ઘર<br />
અને એથીય નમણી અર્ધીપર્ધી હવેલીઓ વચ્ચેની ગલી.<br />
જાજરમાન નગરી નીચે તાકી રહી હતી.<br />
ત્યારે<br />
ઉત્તરેથી ડમરીના ડંકા સાથે ચડી આવ્યાં ઊંટ<br />
ભૂખરાં, કથ્થાઈ, તેજીલાં ઊંટ<br />
વાવાઝોડાની જેમ હવેલીઓને ઘેરી વળ્યાં<br />
અને જતાં જતાં કિલ્લાને પોઠ પર નાખી નાઠાં.<br />
અવાચક, નગ્ન<br />
નગરી<br />
બે ઘડી હેબતાઈ, ઊભી<br />
પછી નફ્ફટ થઈને ડમરીની પૂંઠે ચાલી નીકળી.<br />
<br />
''માર્ચ, ૧૯૬૩''<br />
<br />
<br />
૪<br />
<br />
તપ્યો તપ્યો સૂરજ બારે મુખે<br />
અને ઢળ્યો તો ઠારી ગયો બારેય લોકને.<br />
રેતી સૂઈ રહી અનાથ<br />
વાદળાં નાસી ગયાં લાગ જોઈ<br />
નપુંસક તારા હસી રહ્યા<br />
ત્યારે<br />
રણને છેડે બેઠેલાં બધાં ઘર<br />
મરેલાં ઊંટોને કાંધે નાખી ચાલી નીકળ્યાં.<br />
પોઠો પડી વેરાઈ રેતીમાં,<br />
પાઘડાં અસવારોનાં<br />
ચિરાઈ<br />
ઊડ્યાં, ખવાયેલ પક્ષીનાં પીંછાં જેવાં<br />
અને<br />
અધખુલ્લા આદમી<br />
ખુલ્લા મોઢે<br />
ગળચી રહ્યા<br />
રણની કાંટાળી હવાને.<br />
<br />
''જાન્યુઆરી, ૧૯૬૩''<br />
<br />
<br />
૫<br />
<br />
પથરા વચ્ચે ભીંસાયેલા સફેદ ચૂનાના વાટાઓને પૂછ્યું,<br />
ગેરુ રંગની દીવાલોને પૂછ્યું,<br />
પૂછ્યું ઝેરી લીલાશ પકડતી તોતિંગ બારણાંની ભોગળોને,<br />
પૂછ્યું હમણાં ફેંકેલા પૂર્વજના જર્જરિત સાફાને,<br />
પાંપણોની છત્રીવાળા ઝરૂખાની કોતરણીમાં<br />
ઢળેલી ઘાટીલી હવાને પૂછ્યું.<br />
કિલ્લાની રાંગે લટકતા ચણિયાનાં ચીંથરાંને,<br />
સૂતેલા મહેલને દરવાજે નિર્લજ્જ નખરા કરતી ગલીઓને પૂછ્યું.<br />
ગોળગોળ આંખોની બાજુમાં<br />
સુકાતી જતી રેખાઓને,<br />
બાવળને વેંઢારી વસૂકી ગયેલી ધરતીને,<br />
ભાંગેલા ઘુમ્મટના ભુક્કા વચ્ચે સંભોગરત કપોતયુગલને પૂછ્યું.<br />
<br />
બધા પ્રશ્નો બપોર ભાંગતાં સુધીમાં ભુક્કો થઈ ગયા.<br />
સાંજની સાથે શાન્તિ પૂરની જેમ ધસી આવી<br />
અને જોતજોતાંમાં મારા નાક લગી છલકાઈ ગઈ.<br />
મેં આકાશમાં હમણાં ફૂટેલા તારાઓ તરફ<br />
દયામણી નજર નાખી<br />
કે તરત બન્ને કબૂતર મારી પાંપણોમાં પુરાઈ ગયાં.<br />
<br />
''માર્ચ, ૧૯૬૩''<br />
<br />
<br />
૬<br />
<br />
રાતાં રાતાં<br />
લોહીથી ઘેરાં<br />
રણ.<br />
પીળાં પીળાં<br />
આવળથી પીળાં<br />
ઘર.<br />
ધોળો ધોળો હોલા જેવો ગભરુ સૂરજ.<br />
કાળા કાળા<br />
નિસાસાથી ઊંડા બુરજના પથ્થર.<br />
ઝાંખી ઝાંખી<br />
પગના તળિયાથી લીસી પગથી.<br />
ધીમી ધીમી<br />
આછી આછી<br />
ભૂરી ભૂરી<br />
બધી<br />
ગઈ ગુજરી.<br />
<br />
''માર્ચ, ૧૯૬૩<br />
અથવા <br />
</poem></div>
Atulraval