https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%85%E0%AA%A5%E0%AA%B5%E0%AA%BE_%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AB%87%2F%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%95_%E0%AA%AA%E0%AA%B0_%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%AB%E0%AA%B0%E0%AB%80 2026-07-22T00:39:38Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.45.0 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%85%E0%AA%A5%E0%AA%B5%E0%AA%BE_%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AB%87/%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%95_%E0%AA%AA%E0%AA%B0_%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%AB%E0%AA%B0%E0%AB%80&diff=12002&oldid=prev 2021-08-02T22:36:58Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading| ડેક પર મુસાફરી | ગુલામમોહમ્મદ શેખ}} &lt;poem&gt; &#039;&#039;(બસરા-મુંબઈ)&#039;&#039; દરિયા...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> {{Heading| ડેક પર મુસાફરી | ગુલામમોહમ્મદ શેખ}}<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> &#039;&#039;(બસરા-મુંબઈ)&#039;&#039;<br /> <br /> દરિયાનાં ડહોળાં પાણીમાં ફેંકેલ<br /> રોટલીઓની જેમ<br /> મુસાફરોના શ્વાસોચ્છ્વાસ<br /> થૂંક અને પરસેવાની ગંધમાં તરે છે.<br /> એની ફરતાં બણબણે છે<br /> ટ્રાન્ઝિસ્ટરોમાંથી છૂટતાં ફિલ્મી ગીત.<br /> સાંજસવારબપોરરાત્રે<br /> અધઉઘાડાં શરીર,<br /> રડતાં રડતાં સૂઈ ગયેલ બાળકના પેશાબમાં<br /> ખાબોચિયું થઈ પડેલો સંસાર જાળવતાં<br /> પડી રહે છે સૂવાનો ઢોંગ કરતાં<br /> તૂતક પર, ખૂણામાં, પગથિયે કે બંધિયાર બોગદામાં.<br /> (સાગરખેડુ ગુજરાતી પ્રજાના આ જ વારસ?)<br /> એમનાં કપડાંની કરચલીઓમાં<br /> સહસ્ર સુપ્ત મૂષકાકાર....<br /> <br /> ભોજનનો ઘંટ<br /> ખંખેરી નાખે નિદ્રા<br /> લૂછી નાખે રડતા બાળકની આંખ.<br /> ક્ષણવારમાં ડેક પર<br /> ઊડે રંગબેરંગી શરીર, ઘસાય, ધક્કેલાય.<br /> દરિયાનાં ડહોળાં પાણીમાં ડૂબતી<br /> મારી આંખને ઉગારે<br /> ફરફરતાં ધોતિયાં, સાડીઓ, રૂમાલો.<br /> એન્જિનની જેમ રસોડું ધખે, ધમધમે<br /> સઢમાં ભરાઈ ધ્રૂજે હાથી જેવી હવા.<br /> ઊતરું ડેક પરથી ભંડકિયામાં<br /> વહાણને વેંઢાર્યાનો<br /> ઠાલો ભાર ઉતારું માથેથી,<br /> જોડામાંથી ખોતરી કાઢું<br /> બસરાના બારાની ધૂળ,<br /> ચશ્માં કાઢી લૂછી લઉં<br /> મરજીવાની આંખનો વૈરાગ<br /> કવિતાની સ્મૃતિઓ ફૂંકી કાઢું, હાંકી કાઢું,<br /> મુસાફર ભેગો મુસાફર<br /> ટેબલ ભેગો ટેબલ<br /> ધાન ભેગો ધાન થઈ<br /> આરોગું<br /> સ્ટેનલેસ સ્ટીલની થાળીમાં<br /> બહુરૂપી ભોજન;<br /> શાર્કનાં ભીંગડાંની ગંધવાળું શાક,<br /> પિરસણિયાને પરસેવે લથબથ રોટલી,<br /> પછી બટાકા, હોજરી અને ભાતના ઓડકાર.<br /> ઓડકાર પછીય અન્ન<br /> અંગોમાંથી ડોકિયાં કરે<br /> તો મૂતરી-હગી નાખીએ થોડુંક દરિયામાં.<br /> પછી ચડીએ ડેક પર.<br /> <br /> થોડા શબ્દો, થોડા સિસ્કાર<br /> થોડાં બગાસાં ને થોડી વાત.<br /> શબ્દોને બુઠ્ઠા વાંસ જેવી ધાર,<br /> વાતમાં વિશ્વને સળગાવી મૂકવા જેટલો<br /> ફોસ્ફરસ.<br /> વાતમાં જન્મોજન્મના<br /> વાસી અન્નના ઓડકાર<br /> વાત વાતમાં ચાવી જઈએ<br /> મુખવાસ ભેગાં વરસો,<br /> થૂંકી નાખીએ થોડાં.<br /> વાત વાતમાં ઢળી પડીએ –<br /> અડધી વાત હવામાં લટકી પડે<br /> અડધી જીભ જેવી.<br /> ઢળીએ પથારીમાં, ચાદરમાં, પગથિયે, ફરસ પર –<br /> જ્યાં મળે જગા.<br /> બગાસું બે ઘડી રોકાય તો<br /> સાથી મુસાફરોની સાક્ષીએ<br /> રમીએ પત્ની સાથે પરણ્યાની રમત,<br /> વરસી પડીએ,<br /> પેટમાં સંઘરેલો ચરુ<br /> ધરબી દઈએ એની કૂખમાં.<br /> <br /> અડધા મહિનાની દરિયાવાટ<br /> અડધું દોજખ, અડધો જીવ્યાનો થાક.<br /> અડધું ખાઈ અડધું ઢોળીએ,<br /> છોકરાને બાંધીએ ઝબલામાં<br /> પત્નીને પૂરીએ પટારે<br /> પછી<br /> ઢળીએ<br /> જ્યાં મળે જગા.<br /> <br /> હવે છૂટ્યો છે પવન<br /> (અમારી છાતી અને ખભામાં<br /> પુરાયેલાં પશુ ચોંકી ઊઠ્યાં છે)<br /> અમે પડ્યા છીએ તૃપ્ત,<br /> પવન ધક્કેલે છે વહાણને<br /> પવન ધક્કેલે આંખોને-જીભને<br /> હોજરીમાં.<br /> હવે પવન અને દરિયો એક<br /> એમાં એક વહાણ<br /> વહાણમાં હજાર શરીરનો ઢગલો<br /> દરેક શરીરમાં<br /> એક દરિયો<br /> દરેક દરિયે વહાણ<br /> દરેક વહાણમાં હજાર મુસાફર<br /> હજાર સઢ, હજાર ધોતિયાં,<br /> હજાર પત્નીઓ, હજાર પટારા.<br /> પવન પટારાઓ ગણી ગણી<br /> વહાણની બહાર ફેંકે છે.<br /> એક એક પટારા પર એક એક મુસાફર.<br /> એક હાથમાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલની થાળી<br /> બીજામાં પત્નીના ચણિયાની દોરી<br /> ધોતિયે પટારાની ચાવીમાં<br /> અટવાયાં સહસ્ર મૂષકાકાર...<br /> હવે છૂટ્યો છે પવન<br /> છૂટી છે પરપ્રદેશની પરીઓ, પરકીયા, સુન્દરી, કન્યાઓ,<br /> ગલ પંખીની જેમ ઝળૂંબે પટારે પટારે.<br /> પવન મુસાફરોનાં ધોતિયાંમાં મદનિયું થઈ ઘૂસે છે.<br /> પટારે બાઝેલી પ્રજા<br /> હવે વહાણ છોડી, સમુદ્ર છોડી,<br /> વસ્ત્રો ફાડી<br /> નીકળી પડશે<br /> કોઈ સ્ટેનલેસ સ્ટીલના ટાપુ પર.<br /> <br /> ૧૯૬૭/૭૩<br /> અથવા <br /> &lt;/poem&gt;</div>

Atulraval