અભિમન્યુ આખ્યાન/કડવું ૩૩ - Revision history

KhyatiJoshi at 05:13, 15 November 2021

2021-11-15T05:13:03Z

← Older revision		Revision as of 05:13, 15 November 2021
Line 4:		Line 4:
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	{{Color\|Blue\|[પ્રેમાનંદે પોતાનાં અન્ય ઉત્તમ આખ્યાનોમાં ખીલવ્યો છે એવો હાસ્યરસ પ્રસ્તુત આખ્યાનમાં ખીલવવાની તક નહિવત્‌ હોવા છતાં એવી તક ક્વચિત ઝડપી છે ખરી. આ કડવામાં યુદ્ધપ્રસ્થાન કરતી આખી ય સેના, ઉત્તરા સામી મળતાં, ક્ષણાર્ધ તો મોહવિવશ બની જતી આલેખાઈ છે. ‘નળાખ્યાન’ના દમયંતીસ્વયંવર-પ્રસંગમાં દમયંતીને જોઈ વિવશ બનતા રાજાઓ અને દેવોની ચેષ્ટા દ્વારા નિષ્પન્ન કરેલા હાસ્યરસની આરંભદશા અહીં દેખી શકાય છે.}}		{{Color\|Blue\|[પ્રેમાનંદે પોતાનાં અન્ય ઉત્તમ આખ્યાનોમાં ખીલવ્યો છે એવો હાસ્યરસ પ્રસ્તુત આખ્યાનમાં ખીલવવાની તક નહિવત્‌ હોવા છતાં એવી તક ક્વચિત ઝડપી છે ખરી. આ કડવામાં યુદ્ધપ્રસ્થાન કરતી આખી ય સેના, ઉત્તરા સામી મળતાં, ક્ષણાર્ધ તો મોહવિવશ બની જતી આલેખાઈ છે. ‘નળાખ્યાન’ના દમયંતીસ્વયંવર-પ્રસંગમાં દમયંતીને જોઈ વિવશ બનતા રાજાઓ અને દેવોની ચેષ્ટા દ્વારા નિષ્પન્ન કરેલા હાસ્યરસની આરંભદશા અહીં દેખી શકાય છે.}}
	{{Color\|Blue\|કડવાના ઉત્તરાર્ધમાં ઉત્તરા-અભિમન્યુની ‘મળી દૃષ્ટોદૃષ્ટ’નું શૃંગારરસિક આલેખન છે. બન્ને પરસ્પરને જોતાં સ્નેહાકર્ષણ અનુભવે છે.]}}{{~~Poem2Open~~}}		{{Color\|Blue\|કડવાના ઉત્તરાર્ધમાં ઉત્તરા-અભિમન્યુની ‘મળી દૃષ્ટોદૃષ્ટ’નું શૃંગારરસિક આલેખન છે. બન્ને પરસ્પરને જોતાં સ્નેહાકર્ષણ અનુભવે છે.]}}{{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 05:12, 15 November 2021

2021-11-15T05:12:40Z

← Older revision		Revision as of 05:12, 15 November 2021
Line 56:		Line 56:
	અભિમન પૂછે ધરમને, મૂકી મનની લાજ રે.{{Space}} ૧૫		અભિમન પૂછે ધરમને, મૂકી મનની લાજ રે.{{Space}} ૧૫
	</Poem>		</Poem>
			<br>
			{{HeaderNav2
			\|previous = કડવું ૩૨
			\|next = કડવું ૩૪
			}}
			<br>

KhyatiJoshi at 16:06, 11 November 2021

2021-11-11T16:06:46Z

← Older revision		Revision as of 16:06, 11 November 2021
Line 34:		Line 34:
	જોતાં જોતાં તૃપ્તિ ન પામે, ચંદ્રકળા દ્યુતિ બેઉને.{{Space}} ૮		જોતાં જોતાં તૃપ્તિ ન પામે, ચંદ્રકળા દ્યુતિ બેઉને.{{Space}} ૮

	~~ુઉત્તરાએ~~ અભિમન્યુ નીરખી નયણે ભરિયાં આંસુ;		ઊુત્તરાએ અભિમન્યુ નીરખી નયણે ભરિયાં આંસુ;
	‘આવા નાથનો હાથ ન ઝાલ્યો અવતાર ખોયો ફાંસુ!{{Space}} ૯		‘આવા નાથનો હાથ ન ઝાલ્યો અવતાર ખોયો ફાંસુ!{{Space}} ૯

KhyatiJoshi: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૩૩|}} {{Poem2Open}} {{Color|Blue|[પ્રેમાનંદે પોતાનાં અન્ય ઉત્તમ આખ્યા..."

2021-11-11T15:58:13Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૩૩|}} {{Poem2Open}} {{Color|Blue|[પ્રેમાનંદે પોતાનાં અન્ય ઉત્તમ આખ્યા..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|કડવું ૩૩|}}

{{Poem2Open}}
{{Color|Blue|[પ્રેમાનંદે પોતાનાં અન્ય ઉત્તમ આખ્યાનોમાં ખીલવ્યો છે એવો હાસ્યરસ પ્રસ્તુત આખ્યાનમાં ખીલવવાની તક નહિવત્‌ હોવા છતાં એવી તક ક્વચિત ઝડપી છે ખરી. આ કડવામાં યુદ્ધપ્રસ્થાન કરતી આખી ય સેના, ઉત્તરા સામી મળતાં, ક્ષણાર્ધ તો મોહવિવશ બની જતી આલેખાઈ છે. ‘નળાખ્યાન’ના દમયંતીસ્વયંવર-પ્રસંગમાં દમયંતીને જોઈ વિવશ બનતા રાજાઓ અને દેવોની ચેષ્ટા દ્વારા નિષ્પન્ન કરેલા હાસ્યરસની આરંભદશા અહીં દેખી શકાય છે.}}
{{Color|Blue|કડવાના ઉત્તરાર્ધમાં ઉત્તરા-અભિમન્યુની ‘મળી દૃષ્ટોદૃષ્ટ’નું શૃંગારરસિક આલેખન છે. બન્ને પરસ્પરને જોતાં સ્નેહાકર્ષણ અનુભવે છે.]}}{{Poem2Open}}

<poem>
::::::'''રાગ નટની ચાલ'''

મળી મહિલા મારગ માંહે, વાહન વિના પાળી;
સર્વ સેનાને જાતી જુદ્ધે મૃગાક્ષી રહી ભાળી.{{Space}} ૧

વીર માત્ર વિસ્મે થયા, નારી-રૂપ અપાર;
ચળ્યાં ચિત્ત ને ચાબક પડિયા, ચિત્ર-લખ્યા અસવાર.{{Space}} ૨

રથી સાન કરે સારથિને, ‘હય હાંકો પ્રેમદા પાસ.’
મોહ્યા સારથિ, સૂધ નહિ, તેહનાં પડ્યાં પરોણા રાશ.{{Space}} ૩

વિપરીત ધજા ગ્રહી સેવકે, જેષ્ટિકા ઊંચી કીધી;
હય હસ્તી ભટક્યા સેનામાંહે, ઉત્તરાકુંવરી બીધી.{{Space}} ૪

ખચકી સેના મોહ પામી, ને મારગનો થયો રોધ;
સેનાપતિ ને સાત્યકિ જાદવ, આવ્યા બેઉ જોધ.{{Space}} ૫

સેના સર્વ ચાલતી કીધી, ઓળખી મત્સ્યકુમારી;
સાત્યકિએ જઈ કહ્યું ધરમને, ‘આવી વધૂ તમારી.’{{Space}} ૬

અભિમન્યુએ ઉત્તરા દીઠી, ઉત્તરાએ અભિમન્ય;
નરનારી બેઉ રૂપ વખાણે, ‘બ્રહ્મા તુંને ધન્ય.’{{Space}} ૭

અન્યોન્ય મીટ મળી, ઓળખે નહિ કો કોને;
જોતાં જોતાં તૃપ્તિ ન પામે, ચંદ્રકળા દ્યુતિ બેઉને.{{Space}} ૮

ુઉત્તરાએ અભિમન્યુ નીરખી નયણે ભરિયાં આંસુ;
‘આવા નાથનો હાથ ન ઝાલ્યો અવતાર ખોયો ફાંસુ!{{Space}} ૯

હરિ હર બ્રહ્માએ મળીને એ પુરુષને ઘડિયો;
ચંપકવર્ણ વપુ છે એનો, કનકની ખોલે મઢિયો.{{Space}} ૧૦

ધન રે માતા તાત તેહનાં, ધન્ય કુટુંબ પરિવાર;
ધન્ય નારી વ્રત કરનારી, જેને આવો હશે ભરથાર.{{Space}} ૧૧

‘મેં સુક્રિત કાંઈ કીધું નથી, તો ક્યાંથી આવો સ્વામી?’
અભિમન્યુ વિચારે મનમાં, રથ રાખ્યો મોહ પામી : {{Space}} ૧૨

‘બ્રહ્માએ નિરમી એ નારી, વળી સૃષ્ટિમાં હદ્દ;
એના રૂપથી ચળે જોગી શંકર સરખા સિદ્ધ.{{Space}} ૧૩

રતિ, તિલોત્તમા ને રંભા, એહ સ્વરૂપથી હારે;
કોની કુંવરી, ક્યાંથી આવી, ચરણ ધરણ કેમ ચાલે?’{{Space}} ૧૪

:::::: '''વલણ'''
ચરણ ધરણ કેમ પ્રેમદા, આંહીં આવી કોણ કાજ રે?
અભિમન પૂછે ધરમને, મૂકી મનની લાજ રે.{{Space}} ૧૫
</Poem>