અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/`સ્નેહરશ્મિ'/હાઇકુ - Revision history

KhyatiJoshi at 10:22, 20 October 2021

2021-10-20T10:22:07Z

← Older revision		Revision as of 10:22, 20 October 2021
Line 141:		Line 141:
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	</div></div>		</div></div>


			{{HeaderNav
			\|previous=[[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/`સ્નેહરશ્મિ'/પળ સફરની \| પળ સફરની ]] \| હવે આવી પહોંચી પળ સફરની: સાથ ન કશો,]]
			\|next = [[ અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/`આસિમ' રાંદેરી/ચર્ચામાં નથી હોતી \| ચર્ચામાં નથી હોતી]] \| પ્રશંસામાં નથી હોતી કે નિંદામાં નથી હોતી; ]]
			}}

Atulraval at 11:30, 18 October 2021

2021-10-18T11:30:17Z

@@ Line 66: / Line 66: @@
 ૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}
 </poem>
 <br>

Atulraval at 15:17, 21 September 2021

2021-09-21T15:17:18Z

← Older revision		Revision as of 15:17, 21 September 2021
Line 6:		Line 6:
	ઝાપટું વર્ષી		ઝાપટું વર્ષી
	શમ્યું; વેરાયો ચંદ્ર		શમ્યું; વેરાયો ચંદ્ર
	ભીના ઘાસમાં.		ભીના ઘાસમાં.<br>

	૨		૨
	ફરતી પીંછી		ફરતી પીંછી
	અંધકારની : દીપ		અંધકારની : દીપ
	નહીં રંગાય.		નહીં રંગાય.<br>

	૩		૩
	નવવધૂએ		નવવધૂએ
	દીપ હોલવ્યો : રાત		દીપ હોલવ્યો : રાત
	રૂપની વેલ.		રૂપની વેલ.<br>

	૪		૪
	રાત અંધારી :		રાત અંધારી :
	તેજ-તરાપે તરે		તેજ-તરાપે તરે
	નગરી નાની.		નગરી નાની.<br>

	૫		૫
	વાળવી વાડી		વાળવી વાડી
	શી રીતે! — પાનખર		શી રીતે! — પાનખર
	ઘડી ન જંપે!		ઘડી ન જંપે!<br>

	૬		૬
	તરતું જાય		તરતું જાય
	હવામાં પંખી ગાતું :		હવામાં પંખી ગાતું :
	નભ રંગાતું.		નભ રંગાતું.<br>

	૭		૭
	સૂકેલી ડાળે		સૂકેલી ડાળે
	પોપટ બેઠો : પાન		પોપટ બેઠો : પાન
	ચોગમ લીલાં.		ચોગમ લીલાં.<br>

	૮		૮
	પતંગિયું ત્યાં		પતંગિયું ત્યાં
	થયું અલોપ : શૂન્ય		થયું અલોપ : શૂન્ય
	ગયું રંગાઈ.		ગયું રંગાઈ.<br>

	૯		૯
	ઊગે સોનેરી		ઊગે સોનેરી
	ચાંદ : સૂરજ થાય		ચાંદ : સૂરજ થાય
	રૂપેરી રાતો!		રૂપેરી રાતો!<br>

	૧૦		૧૦
	છાપરું ચૂવે :		છાપરું ચૂવે :
	ભીંજે ખોળામાં બાળ		ભીંજે ખોળામાં બાળ
	માનાં આંસુથી.		માનાં આંસુથી.<br>

	૧૧		૧૧
	સમીર ગયો		સમીર ગયો
	પકડાઈ તું કંપ		પકડાઈ તું કંપ
	મહીં પર્ણોના!		મહીં પર્ણોના!<br>

	૧૨		૧૨
	ભરું પાણીડાઃ		ભરું પાણીડાઃ
	સવા લાખની મારી		સવા લાખની મારી
	ચૂંદડી કોરી		ચૂંદડી કોરી<br>

	{{Right\|(સકલ કવિતા, પૃ. ૨૫૩, ૨૫૫, ૨૫૬, ૨૬૨, ૨૭૦,		{{Right\|(સકલ કવિતા, પૃ. ૨૫૩, ૨૫૫, ૨૫૬, ૨૬૨, ૨૭૦,
	૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}		૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}

Atulraval at 15:15, 21 September 2021

2021-09-21T15:15:57Z

← Older revision		Revision as of 15:15, 21 September 2021
Line 54:		Line 54:
	૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}		૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}
	</poem>		</poem>

			<br>
			<center>◼
			<br>
			<div class="toccolours mw-collapsible" style="width:400px; overflow:auto;">
			<div style="font-weight:bold;line-height:1.6;">આસ્વાદ: સ્નેહરશ્મિનાં હાઇકુ વિશે – ઉદયન ઠક્કર </div>
			<div class="mw-collapsible-content">
			{{Poem2Open}}
			સત્તર અક્ષરમાં અઢાર વાત તો ક્યાંથી થાય? માંડીને વાત કરવી હોય તો આખ્યાન લખવું. છાંડીને વાત કરતાં આવડે તો હાઇકુ. ભાવક પર ભરોસો ન હોય તેણે હાઇકુના ધંધામાં પડવું નહિ.

			હાઇકુ એટલે શું? ત્રિપગી ચમત્કૃતિ? સત્તરાક્ષરી ઉખાણું? પંદરમી સદીમાં સોકાને લખ્યું,

			મૂકી શકાય
			ચન્દ્રે દાંડી તો પંખો
			ફૂટડો થાય

			ચાલો, પંખો તો થયો, પણ કવિતા?

			સ્નેહરશ્મિનાં હાઇકુ વાંચીએ. ઝાપટું શમી ગયું છે. ઘાસની કેડે બાઝેલું એક બચુકડું ટીપું ઊંચે જુએ છે ને મલકાય છે. ચાંદીનું ચૂર્ણ ચમકતું ચારેકોર. જાણે મોતી વેરાણાં ચોકમાં —

			સમસ્ત સૃષ્ટિ રજતની બન્યાનો દાવો છે
			હું નથી માનતો, આ ચન્દ્ર તો ગપોડી છે.

			રાત પડી; અંધકારનો ખડિયો ખૂલ્યો; આકારો ઓગળ્યા નિરાકારમાં; ગોરી ધેનુ, લીલા કદંબ અને જામલી મોરપિચ્છ હવે શ્યામમય થયાં.

			અલકમલક સીમને છેડે
			વડની તળે જલમાં કાળી શાહીનું ટીપું ભળે

			(મણિલાલ દેસાઈ)

			ફરતી પીંછી અંધકારની. પણ જ્યોતિનો સ્વભાવ જ અડવો. તિમિરોના સ્નેહસંમેલનમાં ભળી ન શકે. જમાનાના રંગે બધાં રંગાતાં નથી. અડાબીડ અન્યાયો વચ્ચેય કેટલાંક ઉજ્જ્વળ રહી શકે છે.

			અંધકાર સામે પ્રકાશની પટાબાજી ખેલતો દીપક નવોઢાની પહેલી જ ફૂંકે પરાસ્ત થઈ જાય છે અને જાગી જાય છે રાતનું રૂપ. ‘શું કોઈ પદમણી નારીને નિજ કેશ ઉઘાડા મૂક્યા છે?’ દીવો હોલવીને કવિ કલ્પનાને સંકોરી મૂકે છે.

			રાતને સમે હિલ સ્ટેશનેથી ઊતરતાં ઊતરતાં તળેટીના કાળા જળમાં તેજનો તરાપો તરતો દેખાય છે. આ તે કઈ નગરી? ને આ નગરીમાં ‘ન’ ‘ત’ ‘ર’ની કેવી નવતર ‘વર્ણ’વ્યવસ્થા!

			આશાના આભલે ટંકાઈ, મનોરથના મોરલે ચિતરાઈ, પછી કુંવારિકાની ચૂંદડી કાં ન હોય સવા લાખની? પાણિયારેથી આવતી બાળા શૃંગારરસનું વહન કરી રહી છે, પાન નહિ, એટલે તરસી જ છે. સંત અને કવિમાં આટલો ફેર. એક ચુનરિયા કોરી રાખવા માગે, બીજો રસછાંટણે ભીંજવવા.

			કોક વાર એક જ પનઘટ પે સરખેસરખી બે સૈયરો પાણીડાં સાથે સીંચતી હોય. સરખાવોઃ

			સોળ વરસની છોરી,
			સરવરિયેથી જળને ભરતી
			તોયે એની મટકી રહેતી કોરી

			(પ્રિયકાન્ત મણિયાર)

			{{Right\|(‘જુગલબંધી’)}}
			{{Poem2Close}}
			</div></div>

MeghaBhavsar at 04:58, 10 July 2021

2021-07-10T04:58:51Z

← Older revision		Revision as of 04:58, 10 July 2021
Line 1:		Line 1:
			{{SetTitle}}

			{{Heading\|હાઇકુ\|સ્નેહરશ્મિ}}
	<poem>		<poem>
	૧		૧

HardikSoni: Created page with " ૧ ઝાપટું વર્ષી શમ્યું; વેરાયો ચંદ્ર ભીના ઘાસમાં. ૨ ફરતી પીંછી અં..."

2021-06-22T08:19:18Z

Created page with "<poem> ૧ ઝાપટું વર્ષી શમ્યું; વેરાયો ચંદ્ર ભીના ઘાસમાં. ૨ ફરતી પીંછી અં..."

New page

<poem>
૧
ઝાપટું વર્ષી
શમ્યું; વેરાયો ચંદ્ર
ભીના ઘાસમાં.
૨
ફરતી પીંછી
અંધકારની : દીપ
નહીં રંગાય.
૩
નવવધૂએ
દીપ હોલવ્યો : રાત
રૂપની વેલ.
૪
રાત અંધારી :
તેજ-તરાપે તરે
નગરી નાની.
૫
વાળવી વાડી
શી રીતે! — પાનખર
ઘડી ન જંપે!
૬
તરતું જાય
હવામાં પંખી ગાતું :
નભ રંગાતું.
૭
સૂકેલી ડાળે
પોપટ બેઠો : પાન
ચોગમ લીલાં.
૮
પતંગિયું ત્યાં
થયું અલોપ : શૂન્ય
ગયું રંગાઈ.
૯
ઊગે સોનેરી
ચાંદ : સૂરજ થાય
રૂપેરી રાતો!
૧૦
છાપરું ચૂવે :
ભીંજે ખોળામાં બાળ
માનાં આંસુથી.
૧૧
સમીર ગયો
પકડાઈ તું કંપ
મહીં પર્ણોના!
૧૨
ભરું પાણીડાઃ
સવા લાખની મારી
ચૂંદડી કોરી
{{Right|(સકલ કવિતા, પૃ. ૨૫૩, ૨૫૫, ૨૫૬, ૨૬૨, ૨૭૦,
૨૭૮, ૨૭૯, ૩૨૧, ૩૨૫, ૫૧૬, ૫૨૨)}}
</poem>