KhyatiJoshi at 06:41, 21 October 2021

2021-10-21T06:41:20Z

← Older revision		Revision as of 06:41, 21 October 2021
Line 107:		Line 107:
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	</div></div>		</div></div>


			{{HeaderNav2
			\|previous = ભરતી
			\|next =આજ વાદળીએ આખી રાત
			}}

Atulraval at 20:55, 20 October 2021

2021-10-20T20:55:59Z

← Older revision		Revision as of 20:55, 20 October 2021
Line 78:		Line 78:
	એવામાં આ ચંબેલીને કોઈક ભેટી ગયું ને જાદુની પૂર્વભૂમિકા રચાઈ. આ સંસારમાં આ ભેટી જઈને ભેળાં થવું એ જ એક મોટો જાદુ નથી? સંસારમાં જેને ભેળાં ન દેખતા હોઈએ તેને સાહિત્યમાં ભેળાં થયેલાં જોઈએ છીએ. આપણી જિંદગીમાંય એક વાર એવો દિવસ આવી ચઢે છે જ્યારે આપણને એમ લાગે છે કે આજે ચારે દિશા ‘માગ માગ, જે માગે તે આપું’ બોલી રહી હોય છે; પવન ‘તથાસ્તુ’ રટી રહ્યો હોય છે. ખાસ કશું હોતું નથી: આપણા હાથમાં પારેવાની છાતી જેવો કમ્પતો કોઈકનો હાથ આવી પડ્યો હોય છે, કોઈકનો ઉષ્ણ ઉચ્છ્વાસ આપણને સ્પર્શી જતો હોય છે. કોઈનું ખભા તરફ વાળી લીધેલું મુખ આપણને જીવનના નવા વળાંક પર લાવીને ઊભા કરી દે છે. આપણા હાથમાંનું પેલું ભીરું પારેવડું કશુંક લઈને ઊડી જાય છે ને આપણું હૃદય રઝળતું થઈ જાય છે!		એવામાં આ ચંબેલીને કોઈક ભેટી ગયું ને જાદુની પૂર્વભૂમિકા રચાઈ. આ સંસારમાં આ ભેટી જઈને ભેળાં થવું એ જ એક મોટો જાદુ નથી? સંસારમાં જેને ભેળાં ન દેખતા હોઈએ તેને સાહિત્યમાં ભેળાં થયેલાં જોઈએ છીએ. આપણી જિંદગીમાંય એક વાર એવો દિવસ આવી ચઢે છે જ્યારે આપણને એમ લાગે છે કે આજે ચારે દિશા ‘માગ માગ, જે માગે તે આપું’ બોલી રહી હોય છે; પવન ‘તથાસ્તુ’ રટી રહ્યો હોય છે. ખાસ કશું હોતું નથી: આપણા હાથમાં પારેવાની છાતી જેવો કમ્પતો કોઈકનો હાથ આવી પડ્યો હોય છે, કોઈકનો ઉષ્ણ ઉચ્છ્વાસ આપણને સ્પર્શી જતો હોય છે. કોઈનું ખભા તરફ વાળી લીધેલું મુખ આપણને જીવનના નવા વળાંક પર લાવીને ઊભા કરી દે છે. આપણા હાથમાંનું પેલું ભીરું પારેવડું કશુંક લઈને ઊડી જાય છે ને આપણું હૃદય રઝળતું થઈ જાય છે!

	તો અહીં પણ એવું કશુંક થયું: મેઘધનુષી પાંખવાળું પતંગિયું આવી ચઢ્યું. અહીં કવિએ પતંગિયાને ‘રંગબેરંગી’ ન કહેતાં ‘મેઘધનુષી’ જ કેમ કહ્યું હશે વારુ? મને એમ લાગે છે – આ હું બીતાં બીતાં કહું છું, કારણ કે કેટલાક મુરબ્બીઓ ઝટ સુણાવી દે છે: ‘જાવ જાવ, સાવ જૂઠું, કવિના મનમાં એવું કશું નથી, આ તો તમારું ગાંઠનું ઉમેરણ છે!’ ભલે ને, આ તો અખા ભગતવાળો ઘાટ થયો: ગાંઠનું થોડું સોનું ~~ઉમેર્યંુ~~ તો ગુનેગાર ઠર્યા! મને એમ લાગે છે કે આ ‘મેઘધનુષી’ પાંખવાળું પતંગિયું તે બીજું કોઈ નહીં પણ સૂર્યનું કિરણ, એ પતંગિયું જ ‘અવની, આભ, અનંતે ઊડે’. ને સૂર્યના કિરણમાં સાત રંગો રહેલા છે એની તો વિજ્ઞાન પણ સાક્ષી પૂરશે. આ પતંગિયાને જોઈને ચંબેલીને ઊડવાના મનોરથ થાય એ દેખીતું છે. મને એક બીજી વાત પણ સૂઝી આવે છે: આ તેજનું પતંગિયું ગતિશીલ છે પણ એને દેહ નથી. ચંબેલીને દેહ છે સુકોમળ પાંખડીનો, આરસના અર્કમાંથી બનાવેલો, પણ ગતિ નથી. ફૂલની ગતિ તે એની સુગન્ધ, એમ કહીએ તો ચાલે. પણ ચંબેલી આ સૂર્યકિરણનો સાથ ઝંખે છે. સૂર્યના કિરણસ્પર્શે જ ફૂલ ખીલે છે, મલકાય છે ને આમ સૂર્યનું કિરણ જ એને બધું આપી શકે, એમ ચંબેલી માને તે સ્વાભાવિક છે. ને આથી જ એ માગે છે:		તો અહીં પણ એવું કશુંક થયું: મેઘધનુષી પાંખવાળું પતંગિયું આવી ચઢ્યું. અહીં કવિએ પતંગિયાને ‘રંગબેરંગી’ ન કહેતાં ‘મેઘધનુષી’ જ કેમ કહ્યું હશે વારુ? મને એમ લાગે છે – આ હું બીતાં બીતાં કહું છું, કારણ કે કેટલાક મુરબ્બીઓ ઝટ સુણાવી દે છે: ‘જાવ જાવ, સાવ જૂઠું, કવિના મનમાં એવું કશું નથી, આ તો તમારું ગાંઠનું ઉમેરણ છે!’ ભલે ને, આ તો અખા ભગતવાળો ઘાટ થયો: ગાંઠનું થોડું સોનું ઉમેર્યું તો ગુનેગાર ઠર્યા! મને એમ લાગે છે કે આ ‘મેઘધનુષી’ પાંખવાળું પતંગિયું તે બીજું કોઈ નહીં પણ સૂર્યનું કિરણ, એ પતંગિયું જ ‘અવની, આભ, અનંતે ઊડે’. ને સૂર્યના કિરણમાં સાત રંગો રહેલા છે એની તો વિજ્ઞાન પણ સાક્ષી પૂરશે. આ પતંગિયાને જોઈને ચંબેલીને ઊડવાના મનોરથ થાય એ દેખીતું છે. મને એક બીજી વાત પણ સૂઝી આવે છે: આ તેજનું પતંગિયું ગતિશીલ છે પણ એને દેહ નથી. ચંબેલીને દેહ છે સુકોમળ પાંખડીનો, આરસના અર્કમાંથી બનાવેલો, પણ ગતિ નથી. ફૂલની ગતિ તે એની સુગન્ધ, એમ કહીએ તો ચાલે. પણ ચંબેલી આ સૂર્યકિરણનો સાથ ઝંખે છે. સૂર્યના કિરણસ્પર્શે જ ફૂલ ખીલે છે, મલકાય છે ને આમ સૂર્યનું કિરણ જ એને બધું આપી શકે, એમ ચંબેલી માને તે સ્વાભાવિક છે. ને આથી જ એ માગે છે:
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}

Atulraval at 21:39, 19 October 2021

2021-10-19T21:39:21Z

Show changes

MeghaBhavsar at 07:21, 10 July 2021

2021-07-10T07:21:09Z

← Older revision		Revision as of 07:21, 10 July 2021
Line 1:		Line 1:
			{{SetTitle}}

			{{Heading\|પતંગિયું ને ચંબેલી\|કૃષ્ણલાલ શ્રીધરાણી}}
	<poem>		<poem>
	‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે?		‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે?

HardikSoni: Created page with " ‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે? {{space}}વીંટળાઉં ક્યારે?’ ઘેલી, કોડભરી આ..."

2021-06-23T16:58:29Z

Created page with "<poem> ‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે? {{space}}વીંટળાઉં ક્યારે?’ ઘેલી, કોડભરી આ..."

New page

<poem>
‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે?
{{space}}વીંટળાઉં ક્યારે?’ ઘેલી,
કોડભરી આવા ઉરમાં કૈં
{{space}}લળતી આશભરી વેલી.
{{space}}{{space}}મુખ પર પુષ્પ કરે કેલી!
{{space}}{{space}}ફૂલરાણી શી ચંબેલી!

આરસનોયે અર્ક કરીને
{{space}}બ્રહ્માએ આલેખ્યું રૂપ
સરસ્વતીની વેણીમાંથી,
{{space}}ફૂલમાં પૂર્યા ગંધ અનુપ.

{{space}}ફૂલડાંને ઊ઼ડવા આકાશ!
{{space}}પાંખ વિના પૂરે શેં આશ?

મેઘધનુષી પાંખોવાળા
{{space}}પતંગિયાને ભાળી પાસ;
ચંબેલી મલકંતી પૂછે,
{{space}}‘એક જ મારી પૂરશો આશ?
{{space}}{{space}}મારો દેહ તમારી પાંખ —
{{space}}{{space}}એક બનીને ઊડશું આભ?’

ચંબેલીનો દેહ રૂડો, ને
{{space}}પતંગિયાની પાંખ ધરી;
અવની, આભ, અનંતે ઊડે,
{{space}}મલકંતી મ્હેકંતી પરી,
{{space}}{{space}}પતંગિયું ને ચંબેલી!
{{space}}{{space}}એક થયાં ને બની પરી!

{{Right|(કોડિયાં, પૃ. ૨૩૧-૨૩૨)}}
</poem>

અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/કૃષ્ણલાલ શ્રીધરાણી/પતંગિયું ને ચંબેલી - Revision history

KhyatiJoshi at 06:41, 21 October 2021

Atulraval at 20:55, 20 October 2021

Atulraval at 21:39, 19 October 2021

MeghaBhavsar at 07:21, 10 July 2021

HardikSoni: Created page with " ‘મળું મળું વ્હાલાને ક્યારે? {{space}}વીંટળાઉં ક્યારે?’ ઘેલી, કોડભરી આ..."