KhyatiJoshi at 06:47, 21 October 2021

2021-10-21T06:47:22Z

← Older revision		Revision as of 06:47, 21 October 2021
Line 48:		Line 48:
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	</div></div>		</div></div>


			{{HeaderNav2
			\|previous = અમે અંધારું શણગાર્યું
			\|next =એકલું
			}}

Atulraval at 11:52, 18 October 2021

2021-10-18T11:52:33Z

← Older revision		Revision as of 11:52, 18 October 2021
Line 24:		Line 24:
	{{space}}ખેંચી ઊભાં છે આજ એ તમામ! મારાo		{{space}}ખેંચી ઊભાં છે આજ એ તમામ! મારાo
	</poem>		</poem>

			<br>
			<center>◼
			<br>
			<div class="toccolours mw-collapsible" style="width:400px; overflow:auto;">
			<div style="font-weight:bold;line-height:1.6;">આસ્વાદ: લયની કેડીએ શૈશવના દેશમાં – હરીન્દ્ર દવે</div>
			<div class="mw-collapsible-content">
			{{Poem2Open}}
			આપણે પ્રવૃત્તિઓના ઝંઝાવાતમાં ફંગોળાતા હોઈએ ત્યારે પણ હૃદયના કોઈક અગોચર ખૂણે આપણું શૈશવ એનાં ભાંગ્યાતૂટ્યાં રમકડાં લઈને ખેલ્યા જ કરતું હોય છે; રેતીના મહેલ ઊભા કરતું હોય છે કે સાત સાગરને પાર કરવાની પવનપાવડી આપે એવી જંગલની પરીની ખોજમાં રત હોય છે.

			પરંતુ આપણે ભાગ્યે જ આપણા શૈશવને જાણતા હોઈએ છીએ. ફુગ્ગા માટે રડતો બાળક, માતાની આંગળી ઝાલી નચિંતપણે આકાશ સામે જોઈ ગીચ રસ્તા પર ચાલતો બાળક, રાજકુંવરનાં પરાક્રમોની કથા સાંભળવા ઉત્સુક બાળક આ સૌને જોતાં આપણી ભીતર કોઈક સંવેદનાનો ગંધારસ્વર આંદોલિત થઈ ઊઠે છે. પણ એનો રણકો અલગ તારવીને સાંભળવાની સ્વસ્થતા આ કોલાહલ વચ્ચે આપણને હોતી નથી.

			કવિ આ સાંભળી શકે છે અને એનો રણકાર આપણા અંતરમાં પ્રતિધ્વનિત કરે છે. જે નાનકડા ગામમાં શૈશવ મહોર્યું હતું એની વિદાયનું અહીં ચિત્ર છે. બીજી જ પંક્તિમાં આવતા લયના મનોહર વળાંક સાથે શૈશવનાં મૂળ ગામની ભૂમિમાં, કેટલાં ઊંડે ખોડાયાં છે તેની પ્રતીતિ થઈ જાય છે. ‘નાનપણના ગામ’ એ શબ્દઝૂમખા પછી ‘બાળપણના ધામ’ એ શબ્દો લય અને અર્થનો નાનકડો ચમત્કાર સાધે છે. આ ચમત્કાર ગેયતાને કેટલી સમૃદ્ધ કરે છે એનો ખ્યાલ આ બે પંક્તિઓને મનમાં ગુંજો કે તરત આવી જશે.

			પ્રહ્લાદની કવિતાની ખૂબી એની સરળતામાં છે. એ અલંકારો વિના, માત્ર સરળ વિગતોના સૂક્ષ્મ નિરૂપણ દ્વારા જ ઘણું સિદ્ધ કરે છે. ગામની માટી, ગામનું પામી અને વૃક્ષોની છાયા—જેની કવિને માયા લાગી છે એનો સંવેદનશીલભાવક કોઈક પ્રતીકો તરીકે પણ આસ્વાદ લઈ શકે. આ માયા છોડીને જતા હૃદયની ત્વચા ઉતરડાતી હોય એવી લાગણી થાય છે.

			આપણી લાગણીઓનાં મૂળ ક્યાં ક્યાં નખાયાં હોય છે, એની આપણને જાણ નથી હોતી. કોઈ વાર ઓચિંતાં જ ચાલવા જઈએ અને પેલા ખેંચાતા મૂળની વેદના આપણે અનુભવીએ ત્યારે એનો ખ્યાલ આવે છે. જ્યાં આપણું શૈશવ વીત્યું હોય એ ગામની વિદાય લેતાં પગ ભારે થઈ જતો હોય છે. ‘પગ ભારે થઈ જાય છે’ એ લોક-અભિવ્યક્તિ છે. કવિની અભિવ્યક્તિ એથી તદ્દન જુદી છેઃ નરી આંખે ન દેખાતા નેહના વેલા પર ભૂમિમાં ઊગ્યા છે—જેવો જવા માટે પગ ઉપાડ્યો, અને વેલાઓ ચરણોમાં અટવાવા લાગ્યા…

			અને કવિ પૂછે છેઃ ‘ક્યારે બાંધી લીધો’તો મને આમ?’ સ્નેહનો આ દૃઢ સંબંધ ક્યારે બંધાઈ ગયો?

			આપણાં મનમાં ગહ્વરોમાંથી પણ પ્રતિધ્વનિ આવે છેઃ ‘સ્નેહનો આ સંબંધ ક્યારે બંધાયો?’ કવિએ આ બધા કોલાહલો વચ્ચેથી પણ અલાયદા ખૂણામાં રચાતી શૈશવની લીલા તરફ અંગુલીનિર્દેશ કરી આપ્યો છે. લયના સમૃદ્ધ ગુંજાવરની કેડી પરથી શૈશવના અગોચર પ્રદેશ સુધી લઈ જતી આ કવિતાનો ચમત્કાર સાત સાગર પાર લઈ જતી પરીની પવનપાવડી જેવો જ નથી શું?
			{{Right\|(કવિ અને કવિતા)}}
			{{Poem2Close}}
			</div></div>

MeghaBhavsar at 09:07, 10 July 2021

2021-07-10T09:07:51Z

← Older revision		Revision as of 09:07, 10 July 2021
Line 1:		Line 1:
			{{SetTitle}}

			{{Heading\|ગામની વિદાય \|પ્રહલાદ પારેખ}}
	<poem>		<poem>
	હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ!		હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ!

HardikSoni: Created page with " હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ! તને કરું રે પરણામ, તને..."

2021-06-23T17:12:08Z

Created page with "<poem> હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ! તને કરું રે પરણામ, તને..."

New page

<poem>
હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ!
તને કરું રે પરણામ, તને કરું રે પરણામ.

તારી આ માટી, તારું પાણી, હે ગામ મારા!
{{space}}તારી આ ઝાડવાંની છાયા;
{{space}}એની લાગી છે મને માયાઃ
છોડવાં નો’તાં એને છોડવાં આજે:
{{space}}જાણે હૈયાનાં ખેંચાયે છે ચામ. મારાo

ના રે કળાયા કદી, નેહના વેલા એવા
{{space}}ભોંયે આ તારી પથરાયા:
જાવા ઉપાડું મારા પાયને, ત્યાં તો એમાં,
{{space}}ડગલે ને પગલે એ અટવાયા:
{{space}}ક્યારે બાધી લીધો’તો મને આમ? મારાo

તારા ડુંગરને તારા વોંકળા, હે ગામ મારા!
{{space}}તારાં આંસુ ને તારાં હાસ:
હૈયાને મારા એણે બાંધી લીધી છે જાણે
{{space}}કોઈ અદીઠ એવી રાશ:
{{space}}ખેંચી ઊભાં છે આજ એ તમામ! મારાo
</poem>

અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/પ્રહલાદ પારેખ/ગામની વિદાય - Revision history

KhyatiJoshi at 06:47, 21 October 2021

Atulraval at 11:52, 18 October 2021

MeghaBhavsar at 09:07, 10 July 2021

HardikSoni: Created page with " હે જી મારા નાનપણાના ગામ! મારા બાળપણાના ધામ! તને કરું રે પરણામ, તને..."