https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%85%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8_%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE%2F%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87%2F%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AB%81%E0%AA%82_%E0%AA%A1%E0%AA%9A_%E0%AA%95%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%A8 2026-04-25T04:41:12Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%85%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8_%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE/%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87/%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AB%81%E0%AA%82_%E0%AA%A1%E0%AA%9A_%E0%AA%95%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%A8&diff=20697&oldid=prev 2021-10-28T12:17:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 12:17, 28 October 2021</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l110">Line 110:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 110:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Right|પરબ, માર્ચ}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Right|પરબ, માર્ચ}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/poem&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/poem&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{HeaderNav</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|previous=[[  અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/ભગીરથ બ્રહ્મભટ્ટ/ગીત પૂર્વેનું ગીત | ગીત પૂર્વેનું ગીત]]  | અમે અમારી અંદર સૂના સૂનકારે લય જાગ્યો રે  ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|next=[[અર્વાચીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/યજ્ઞેશ દવે/ત્રણ ચિલિકા-ચિત્રો, ૧. સીમાંકન  | ત્રણ ચિલિકા-ચિત્રો, ૧. સીમાંકન ]]  | તરતી, જળે ઝૂલે ઝૂલતી હિલોળે હીંચતી  ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> </table>

KhyatiJoshi https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%85%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8_%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE/%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87/%E0%AA%95%E0%AB%8B%E0%AA%9A%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AB%81%E0%AA%82_%E0%AA%A1%E0%AA%9A_%E0%AA%95%E0%AA%AC%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%A8&diff=10403&oldid=prev 2021-07-21T07:32:05Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|કોચીનું ડચ કબ્રસ્તાન|યજ્ઞેશ દવે}} &lt;poem&gt; કેમ? કેમ? ના પાડ્યા છત...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> <br /> {{Heading|કોચીનું ડચ કબ્રસ્તાન|યજ્ઞેશ દવે}}<br /> &lt;poem&gt;<br /> કેમ?<br /> કેમ? ના પાડ્યા છતાંય જિદ્દી છોકરાની જેમ<br /> પાછળ પાછળ સાથે આવે છે<br /> હોટલના કૉઝી એ.સી. રૂમમાં,<br /> ફ્લાઇટમાં,<br /> અમદાવાદ થઈ વડોદરામાં,<br /> મારા પોતાના રૂમમાં<br /> ભૂલી જવાશે તેમ જે ધારેલું<br /> તે કોચીનું ‘ડચ કબ્રસ્તાન’!<br /> રસ્તા પર ‘સેંટ ફ્રાંસીસ ચર્ચ’ની સાથે<br /> ‘ડચ સિમેટરી’નું સાઇનબૉર્ડ અને એરો,<br /> મેઇન રોડ પરથી વળાંક લેતા રસ્તે આવે સાથે<br /> ત્યાંથી ડાબે-જમણે શેરીએ શેરીએ<br /> એ સાઇનબોર્ડ વડીલ જેમ બાળકને લઈ આવે આંગળી પકડીને તેમ<br /> લઈ આવે અહીં<br /> બરોબર આંધળીગલીના છેવાડે<br /> – તે જ સ્થળે<br /> કોઈ પણ કાળે.<br /> <br /> નાનકડા કબ્રસ્તાનના ઝાંપે<br /> લટકે છે મોટું તાળું<br /> કટાયેલું.<br /> વરસોથી માર્યું હશે.<br /> હવે તો ચાવી લાગે પણ નહીં.<br /> કદાચ તોડવું જ પડે હવે.<br /> સમુદ્રકાંઠે<br /> ચાઇનીઝનેટની જાળ ઝંઝાળ<br /> પાછળ<br /> ફૉસ્ફરસના ભૂકા જેવા સળગતા તડકાની ઝાકમઝોળ.<br /> ચળકતો સાગરકાંઠો<br /> નારિયેળીમાંથી સૉરાતો કરુણ પવન<br /> દૂર મૌન સરતી જતી હોડી<br /> બધું એવું જ<br /> જેવું કદાચ દફન સમયનું<br /> – સત્તરમી<br /> – અઢારમી ઓગણીસમી<br /> કે<br /> વીસમી સદીનું.<br /> આ ડચ લોકો —<br /> ન તેઓ વાસ્કો-દ-ગામાની જેમ પહેલવહેલા આવેલા<br /> કે<br /> ન તેઓ અંગ્રેજોની જેમ છેલ્લે ગયેલા.<br /> આ ડચ લોકો<br /> તો<br /> બચારા વચ્ચેના<br /> જીતેલા, જિતાયેલા, હારેલા.<br /> – ભુલાવા સર્જાયેલા.<br /> ગયા કેટલાક દેશ – પાછા.<br /> સદ્નસીબ હતા તે<br /> કેટલાક રહી ગયા અહીં – પરદેશમાં – આ કાબરોમાં.<br /> <br /> આ કબરો વાસ્કો-દ-ગામાની નથી<br /> કે જેના અસ્થિ અહીંથી ખોદી કાઢી<br /> ફરી માનભેર દફનાવાય પોતાની ભૂમિમાં.<br /> આ મૃતકો માટે<br /> તેમના અસ્થિઓ માટે<br /> તો<br /> આ કબરો જ<br /> ઘરથી દૂરનું ઘર.<br /> મરણ સમયે યાદ આવ્યું હશે પોતાનું હોલેન્ડ?<br /> ર્હાઇનનો કાંઠો, પવનચક્કીઓ,<br /> ને ટ્યુલિપનાં ખેતરો?<br /> આમ્સ્ટરડામ રોટરડામ કે પોતાનું ગામ?<br /> કોની હશે આ કબરો?<br /> ઍડમિનિસ્ટ્રેટરની, ગવર્નેસની<br /> ઑફિસરની, તેની પત્નીની<br /> કે બાળકની?<br /> અંતિમયાત્રા નીકળી હશે<br /> આ પથ્થરજડી શાંત ગલીઓમાં<br /> હશે માત્ર બૂટોનો અવાજ<br /> પડઘાયો હશે ચર્ચબેલનો રણકતો ગંભીર અવાજ<br /> – મરણની ઘોષણા કરતો.<br /> ફરી શાંત ગલીઓમાં બૂટોનો અવાજ.<br /> <br /> દે’માર કરતો દક્ષિણનો વરસાદ હશે?<br /> કબરમાં લાલ મટિયાળો રેલો ઊતર્યો હશે?<br /> કે હશે પરસેવે નીતરતો ઉનાળો?<br /> પછી વરસે તિથિએ આવ્યું હશે કોઈ?<br /> ફૂલની છડી કે ધૂપ ધરવા?<br /> <br /> વરસાદ અને ભેજભર્યા પવનો<br /> ધોળી કબરોને ઓઢાડે લીલી લીલી ચાદર<br /> ઉનાળે થાય ફરી કાળી.<br /> ફરી લીલી લીલી.<br /> કોની હશે આ કબરો? કોની?<br /> આ કબ્રસ્તાન આમ તો છે નાનું. લગભગ નગણ્ય.<br /> કબરો પણ ખાસ કાળાકારીગરી વગરની, તોય કોઈની અંતિમ વિશ્રાંતિ...<br /> <br /> પાછો ઘેર આવું છું<br /> તો ઘરે પૂછે છે ‘શું શું જોયું કોચીમાં?’<br /> ‘કેથેડ્રલો, ડચ પૅલેસ, બેટનહાઉસ સિનેગોગની સાથે સાથે<br /> ચેરાઈબીચ, બૅકવૉટર્સ એમ ગણાવું છું એક પછી એક ત્યારેય<br /> ક્યારેય નથી બોલતો ડચ કબ્રસ્તાનનું નામ<br /> પણ<br /> ક્યારેક બાઇક ચલાવતી વખતે,<br /> ઑફિસમાં સહી કરતી વખતે<br /> હસતી વખતે<br /> રાતે સૂતી વખતે<br /> એમ જ ઝબકી જાય છે ડચ કબ્રસ્તાન.<br /> કોની? કોની હશે એ કબરો?<br /> જોકે મરનારનો ક્યાં કશો દાવો હોય છે કશાય પર<br /> છતાં કબરો હોય છે<br /> જ્હૉનની, આઇઝેકની, ઇસાબેલાની કે વિલિયમની.<br /> કોની હશે આ કબરો?<br /> કોની?<br /> {{Right|પરબ, માર્ચ}}<br /> &lt;/poem&gt;</div>

MeghaBhavsar