https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%8B%E0%AA%A4%E0%AB%81%E0%AA%97%E0%AB%80%E0%AA%A4%E0%AB%8B%2F%E0%AA%93%E0%AA%A2%E0%AA%BE%E2%80%93%E0%AA%B9%E0%AB%8B%E0%AA%A5%E0%AA%B2%E0%AA%A8%E0%AA%BE_%E0%AA%A6%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%BE 2026-04-12T02:35:10Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%8B%E0%AA%A4%E0%AB%81%E0%AA%97%E0%AB%80%E0%AA%A4%E0%AB%8B/%E0%AA%93%E0%AA%A2%E0%AA%BE%E2%80%93%E0%AA%B9%E0%AB%8B%E0%AA%A5%E0%AA%B2%E0%AA%A8%E0%AA%BE_%E0%AA%A6%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%BE&diff=36115&oldid=prev 2022-05-06T12:37:44Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|ઓઢા–હોથલના દોહા|}} {{Poem2Open}} કનડા ડુંગર પર વર્ષાઋતુને આરંભે ઓઢ...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> <br /> {{Heading|ઓઢા–હોથલના દોહા|}}<br /> <br /> {{Poem2Open}}<br /> કનડા ડુંગર પર વર્ષાઋતુને આરંભે ઓઢાને પોતાનું વહાલું વતન કચ્છ સાંભર્યું હતું. એ આખી કથા ‘સૌરાષ્ટ્રની રસધાર’ (ભાગ 4)માં આપી છે. તેમાંથી અત્રે ફક્ત વર્ષાની અસર પૂરતા દોહા મૂક્યા છે.<br /> <br /> ઉત્તર શેડ્યું કઢ્ઢિયું, ડુંગર ડમ્મરિયા, <br /> હૈડો તલફે મચ્છ જીં, (મુજાં) સજણ સંભરિયા.<br /> <br /> [ઉત્તર દિશામાં મેઘે પોતાની કાળી રેખાઓ કાઢી. ડુંગરાની ઉપર (વાદળીઓનો) ડમ્મર જામી પડ્યો. એ નિહાળીને ઓઢાનું હૈયું પાણી બહારના માછલાની માફક તરફડવા લાગ્યું. કેમકે એને પોતાનાં સ્વજનો (વતનનાં મનુષ્યો) સાંભરી આવ્યાં.]<br /> <br /> મત લવ્ય, મત લવ્ય મોરલા, લવતો આઘો જા! <br /> એક તો ઓઢો અણોહરો, મથ્થે તોંજી ઘા.<br /> <br /> [હોથલ કહે છે : હે મોરલા! તું લવરી કર મા. તું દૂર જઈને ટહુકા કર. કેમકે એક તો મારો સ્વામી ઓઢો ઉદાસ છે જ, ને તેમાં તારી ધા (વાણી) થકી એ વિશેષ ગમગીન બને છે, કેમકે એને સ્વજનો યાદ આવે છે.]<br /> <br /> મારીશ તોંકે મોર! સીંગણજાં ચડાવે કરે, <br /> અયેં ચિતજા ચોર! ઓઢેકે ઉદાસી કિયો.<br /> <br /> [હે મોર! હું તને કામઠી પર તીર ચડાવીને મારીશ. ઓ માનવીના ચિત્તડાના ચોર! તેં મારા ઓઢાને આજે ઉદાસ કરી મૂક્યો.]<br /> <br /> અસીં ગિરિવરજા મોરલા, કાંકર પેટ ભરાં, <br /> રત આવ્યે ન બોલાં, (ત) હૈડો ફાટ મરાં.<br /> <br /> [મોર કહે છે : હે હોથલ! હું તો ડુંગરમાં રહેનાર ગરીબ મોરલો છું. હું તો ધરતીના પટ પરથી કાંકરા ચણીચણીને પેટ ભરું છું. પરંતુ હું જો મારી વહાલી ઋતુ આવ્યે પણ અંતર ખુલ્લું મેલીને ન બોલું, તો મારું હૈયું ફાટી જ જાય ને મરી જ જાઉં!]<br /> <br /> કરાયલકે ન મારી જેં, જેંજાં રત્તાં નેણ, <br /> તડ વિઠા ટૌકા કરે, નિત સંભારે સેણ.<br /> <br /> [ઓઢા કહે છે : હે હોથલ! જેનાં રાતાંચોળ નયનો છે; જે ભેખડો પર બેઠા બેઠા ટૌકા કરે છે, અને જે નિત્ય નિત્ય પોતાની પ્રિયાને (સ્વજનને) સંભાર્યા કરે છે, એવા કળામય (મોરલા)ને ન મરાય.]<br /> <br /> રેલમછેલા ડુંગરા, ચાવો લગો ચકોર; <br /> વિસાર્યાં સંભારી ડિયે, સેન મારીજેં મોર!<br /> <br /> [ડુંગરા પાણી થકી રેલમછેલ થઈ ગયા છે. ચકોર પંખીને ચાહના લાગે છે. એવી ઋતુમાં આપણને વીસરાઈ ગયેલાં સ્વજનોનું, સ્વદેશ–બાંધવોનું સ્મરણ દેનાર એવા મોરલાને ન મરાય.]<br /> <br /> છીપર ભીંજાણી, છક હુવો; ત્રંબક હુઈ વ્યાં નેણ, <br /> અમસેં ઉત્તર ગોરિયાં, પડી તોજેં ચિત સેણ!<br /> <br /> [મેઘ-દર્શને વતન સાંભરવાથી ઓઢો એટલું બધું રડી પડ્યો, કે પોતે જ્યાં બેઠેલો તે શિલા આંસુડે ભીંજાઈ ગઈ. નયનો લાલ ત્રાંબાવરણાં બની ગયાં. ત્યારે હોથલે પૂછ્યું : “હે પ્યારા સ્વજન (સેણ)! શું તારા અંતરમાં મારા કરતાં કોઈ વધુ ઊંચી ગોરી યાદ આવી છે?”]<br /> <br /> {{Poem2Close}}</div>

MeghaBhavsar