ઓખાહરણ/કડવું ૧૬ - Revision history

MeghaBhavsar at 08:48, 2 November 2021

2021-11-02T08:48:36Z

← Older revision		Revision as of 08:48, 2 November 2021
Line 8:		Line 8:
	જોડી જોવાને જોધ મળિયા છે ટોળે જી,		જોડી જોવાને જોધ મળિયા છે ટોળે જી,
	ઓખાને અનિરુદ્ધે લીધી રે ખોળે જી;		ઓખાને અનિરુદ્ધે લીધી રે ખોળે જી;
	કંઠે બાંહોડી ઘાલી બાળા જી,		કંઠે બાંહોડી<ref>બાંહોડી-હાથ</ref>ઘાલી બાળા જી,
	દીઠી, કૌભાંડને ઊઠી જ્વાળા જી. ૧		દીઠી, કૌભાંડને ઊઠી જ્વાળા જી. ૧

Line 27:		Line 27:
	રોમાવળી વાંકી વળી છે, રહ્યો વઢવાને ટાંપી. ૬		રોમાવળી વાંકી વળી છે, રહ્યો વઢવાને ટાંપી. ૬

	માળ ઘેર્યો સુભટ સર્વે, બોલતા અતાંડ,		માળ ઘેર્યો સુભટ સર્વે, બોલતા અતાંડ<ref>અતાંડ-કઠોર</ref>,
	‘ઓ વ્યભિચારી! ઊતર હેઠો,’ એમ કહે છે કૌભાંડ : ૭		‘ઓ વ્યભિચારી! ઊતર હેઠો,’ એમ કહે છે કૌભાંડ : ૭

Line 33:		Line 33:
	અસુર સરખા રિપુ માથે, કેમ થઈ બેઠો છું સ્વસ્થ? ૮		અસુર સરખા રિપુ માથે, કેમ થઈ બેઠો છું સ્વસ્થ? ૮

	બાણરાયની ~~કિંકરીને~~ અમરે ન થાયે આળ,		બાણરાયની કિંકરી<ref>કિંકરી-દીકરી</ref>ને અમરે ન થાયે આળ,
	તો તું રાજકુમારી સાથે ક્યમ ચડીને બેઠો માળ? ૯		તો તું રાજકુમારી સાથે ક્યમ ચડીને બેઠો માળ? ૯

	સાચું કહે જેમ શીશ રહે, કુણ નાત, કુળ ને ગામ?		સાચું કહે જેમ શીશ રહે, કુણ નાત, કુળ ને ગામ?
	સત્યા૨થ હોયે તે ભાખજે, ક્યમ સેવ્યું ઓખા-ધામ? ૧૦		સત્યા૨થ<ref>સત્યારથ-સાચું</ref> હોયે તે ભાખજે, ક્યમ સેવ્યું ઓખા-ધામ? ૧૦

	અનિરુદ્ધ વળતો બોલિયો, ‘સાંભળો, સુભટ માત્ર!		અનિરુદ્ધ વળતો બોલિયો, ‘સાંભળો, સુભટ માત્ર!
	હું ક્ષેત્રીનંદન ઇચ્છાએ આવ્યો, બાણનો જામાત્ર. ૧૧		હું ક્ષેત્રીનંદન ઇચ્છાએ આવ્યો, બાણનો જામાત્ર<ref>જામાત્ર-જમાઈ</ref>. ૧૧

	મંત્રી કહે, ‘તું બોલ વિચારી, ઊતરશે અભિમાન,		મંત્રી કહે, ‘તું બોલ વિચારી, ઊતરશે અભિમાન,
Line 49:		Line 49:
	આ દાનવ તારા પ્રાણ લેશે, મરણ આવ્યું, જાણ. ૧૩		આ દાનવ તારા પ્રાણ લેશે, મરણ આવ્યું, જાણ. ૧૩

	જીવ્યાનો ઉપાય મૂકી, પડી વરાંસે ચૂક;		જીવ્યાનો ઉપાય મૂકી, પડી વરાંસે<ref>વરાંસે-વિશ્વાસે</ref> ચૂક;
	હોય કેસરી તો હાકી ઊઠે, દીસે છે જંબૂક.’ ૧૪		હોય કેસરી તો હાકી ઊઠે, દીસે છે જંબૂક.<ref>જંબૂક-શિયાળ</ref>’ ૧૪

	કૌભાંડના આ બોલ સાંભળી હાકી ઊઠ્યો છે બાળ,		કૌભાંડના આ બોલ સાંભળી હાકી ઊઠ્યો છે બાળ,
	બારીની ભોગળ લીધી કરમાં, ઇચ્છા દેવા ફાળ. ૧૫		બારીની ભોગળ લીધી કરમાં, ઇચ્છા દેવા ફાળ<ref>ફાળ-કૂદકો</ref>. ૧૫

	::::'''વલણ'''		::::'''વલણ'''

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૬|}} {{Color|Blue|[મંત્રી કૌભાંડ અને રખેવાળોએ અનિરૂધ્ધને..."

2021-11-01T09:29:30Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૬|}} <poem> {{Color|Blue|[મંત્રી કૌભાંડ અને રખેવાળોએ અનિરૂધ્ધને..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|કડવું ૧૬|}}

<poem>
{{Color|Blue|[મંત્રી કૌભાંડ અને રખેવાળોએ અનિરૂધ્ધને અનેક આક્ષેપો કરી, પડકારતાં અનિરૂધ્ધ યુધ્ધ કરવા માટે ઉતાવળો બને છે.]}}

::::'''રાગ રામગ્રી'''
જોડી જોવાને જોધ મળિયા છે ટોળે જી,
ઓખાને અનિરુદ્ધે લીધી રે ખોળે જી;
કંઠે બાંહોડી ઘાલી બાળા જી,
દીઠી, કૌભાંડને ઊઠી જ્વાળા જી. ૧

:::::'''ઢાળ'''
જ્વાળા પ્રગટી તે ભાલ ભ્રકુટિ, સુભટ તેડ્યા જમલા,
મંત્રી કહે, ‘ભાઈ! સબળ શોભે, જેમ હરિ-ઓછંગે કમળા. ૨

લઘુરૂપ ને લક્ષણવંતો, આવી સુતાસંગે કો બેઠો,
પ્રવેશ નહિ આંહાં પવન કેરો, તો માળિયામાં કેમ પેઠો? ૩

નિઃશંક નિર્ભે થઈને બેઠાં, નિર્લજ્જ નર ને નારી,
હાસ્ય-વિનોદ કરે મનગમતાં, લજ્જા ન આણે મારી.’ ૪

ઓખાએ ઉત્પાત માંડ્યો, ધાઈ ધાઈ દે છે સાંઈ,
મંત્રી કહે, ‘કો પુરુષ મોટો, કારણ દીસે છે કાંઈ; ૫

અંબુજવરણી આંખડી ને ભ્રકુટિ મુગટે ચાંપી,
રોમાવળી વાંકી વળી છે, રહ્યો વઢવાને ટાંપી. ૬

માળ ઘેર્યો સુભટ સર્વે, બોલતા અતાંડ,
‘ઓ વ્યભિચારી! ઊતર હેઠો,’ એમ કહે છે કૌભાંડ : ૭

‘અલ્પ આયુષ્યના ધણી! જમપુરીના માર્ગસ્થ!
અસુર સરખા રિપુ માથે, કેમ થઈ બેઠો છું સ્વસ્થ? ૮

બાણરાયની કિંકરીને અમરે ન થાયે આળ,
તો તું રાજકુમારી સાથે ક્યમ ચડીને બેઠો માળ? ૯

સાચું કહે જેમ શીશ રહે, કુણ નાત, કુળ ને ગામ?
સત્યા૨થ હોયે તે ભાખજે, ક્યમ સેવ્યું ઓખા-ધામ? ૧૦

અનિરુદ્ધ વળતો બોલિયો, ‘સાંભળો, સુભટ માત્ર!
હું ક્ષેત્રીનંદન ઇચ્છાએ આવ્યો, બાણનો જામાત્ર. ૧૧

મંત્રી કહે, ‘તું બોલ વિચારી, ઊતરશે અભિમાન,
જામાત્ર શાનો, બાળકા! કોણે આપ્યું કન્યાદાન? ૧૨

અપરાધ કીધો તેં ઘણો, (લોપી) બાણાસુરની આણ;
આ દાનવ તારા પ્રાણ લેશે, મરણ આવ્યું, જાણ. ૧૩

જીવ્યાનો ઉપાય મૂકી, પડી વરાંસે ચૂક;
હોય કેસરી તો હાકી ઊઠે, દીસે છે જંબૂક.’ ૧૪

કૌભાંડના આ બોલ સાંભળી હાકી ઊઠ્યો છે બાળ,
બારીની ભોગળ લીધી કરમાં, ઇચ્છા દેવા ફાળ. ૧૫

::::'''વલણ'''
‘ફાળ દઉં ને અંત લઉં’, હોકારો જબરો કીધો રે,
ત્યારે ઓખાએ અનિરુદ્ધને માળિયામાં લીધો રે. ૧૬
</poem>

<br>
{{HeaderNav2
|previous = કડવું ૧૫
|next = કડવું ૧૭
}}
<br>