https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80_%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%9C%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%AA%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A8%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE%2F%E0%AB%AD._%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%A6%E0%AB%8D%E0%AA%B0કવિશ્રી રાજેશ પંડ્યાની કવિતા/૭. સમુદ્ર - Revision history2026-05-20T21:20:13ZRevision history for this page on the wikiMediaWiki 1.38.2https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80_%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%9C%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%AA%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A8%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE/%E0%AB%AD._%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%A6%E0%AB%8D%E0%AA%B0&diff=66744&oldid=prevMeghdhanu: +12023-11-18T16:19:01Z<p>+1</p>
<p><b>New page</b></p><div><br><br />
<center><big><big>'''સમુદ્ર'''</big></big></center><br />
<poem><br />
<br />
૧<br />
સૂરજ આથમી જાય <br />
પછી સમુદ્રનો ઘુઘવાટ વધુ ઊંડેથી <br />
ખૂબ ઊંડેથી આવતો હોય તેમ સંભળાય. <br />
કાળાં પાણી છેક આંખ સુધી આવી પહોંચે <br />
સાતે સાગર ઉછાળા મારતા અફળાય <br />
આકાશમાં તરતી હોડી અચાનક <br />
ઊંધી વળી જઈ ચંદ્ર પાછળ સંતાય <br />
નાળિયેરીની ટોચે ઝગમગતી રાત <br />
ટીટોડીના અવાજથી <br />
ઘડી આઘી તો ઘડી પાછી હડસેલાતી જાય.<br />
<br />
ર <br />
એક પછી એક દરિયા વટાવતો પવન <br />
છેવટ દીવાની જ્યોત પર આવી ઠરે <br />
ત્યારે માછલીની આંખમાં એક તારો ડૂબી જાય <br />
જળમાં જરીક આછો છમકારો થાય <br />
એનો અવાજ દરિયાના ઘુઘવાટ વચ્ચેય <br />
સાવ જુદો પડી જઈ સંભળાય<br />
<br />
આજુબાજુ કોઈ ન હોય <br />
તમારો પડછાયો પણ ન હોય <br />
એવું એકાંત હોય ત્યારે <br />
તમે એ સાંભળી શકો <br />
તો સાંભળી શકો કદાચ.<br />
<br />
૩<br />
સમુદ્રની અધવચ <br />
અચાનક ઊભું રહી જાય છે વહાણ <br />
સૂરજના ઊછળતા તડકામાં <br />
દૂર દૂરથી આવીને કોઈ પંખી <br />
કૂવાથંભ પર બેસે છે એટલામાં તો <br />
હલેસાં પાછાં બની જાય છે ડાળી <br />
દોરડાં ઝૂલવાં લાગે છે નાળિયેરીનાં પાન જેમ <br />
પાણીનો ઘુઘવાટ બદલાઈ જાય છે સુગંધમાં <br />
માલમ બધા તૂતક પર આવીને જુએ છે તો <br />
સામે કાંઠાના ખડક પર ઊભા રહીને <br />
કોઈ<br />
હાથ હલાવે છે.<br />
૪<br />
દરિયાકાંઠે રેતીનું ઘર બનાવી <br />
કેટલીયે વાર રમ્યાં છીએ આપણે <br />
માછલી જેમ સરસરાટ તરતાં <br />
તો ક્યારેક કાચબા જેમ સેલ્લારા લેતાં <br />
સાંજના તડકામાં પગ નીચે દબાતાં <br />
છીપલાં વીણીવીણીને ભેળાં કર્યાં છે <br />
ને પછી આંગળીએ આંગળીએ પસવારી <br />
મોતીની શોધ કરતાં <br />
રાતોની રાતો પસાર કરી છે. <br />
<br />
કોઈ રાતે <br />
શંખને બેય હાથે ઝાલી હોઠે લગાડી <br />
ઘટક ઘટક પીધા કર્યો છે ચાંદો <br />
છેક ખાલી થઈ જાય ત્યાં સુધી <br />
કે પછી<br />
રાત પૂરી થઈ જાય ત્યાં સુધી.<br />
<br />
<br />
૫ <br />
આંખનાં પાણી તરવાં સહેલાં નથી <br />
તું કહે તો સાતે દરિયા તરી બતાવું હું <br />
રાતદિવસ હંકાર્યા કરું વહાણ<br />
સઢની પાછળ ઊગતા ને <br />
આથમતા ચાંદા સૂરજને જોઈ જોઈ <br />
ફૂંફાડતા પવન ને ઊછળતાં મોજાં વચાળ <br />
હલેસાં મારતો રહું સતત <br />
જે કાંઠે તું છે ત્યાં પહોંચવા <br />
એક પછી એક સાતેય દરિયાને વીંધીને <br />
છેવટ <br />
આવી પહોંચ્યા પછીય <br />
તારી આંખનાં પાણી તરી શકું નહીં.<br />
<br />
૬<br />
બધા કહે છે<br />
એક વખત અહીં દરિયો હતો. <br />
થોડુંક ઊંડે ખોદો <br />
તો શંખ છીપલાં મળી આવે <br />
થોડુંક વધુ ઊંડે ખોદો તો પરવાળાં <br />
એમ ઊંડે ને ઊંડે ઊતરતા જાઓ <br />
તો દટાઈને સચવાયેલી કંઈ કંઈ <br />
દરિયાઈ જણસ મળી આવે અકબંધ <br />
ઘુઘવાટ પણ મળી આવે કદાચ<br />
<br />
ન મળે માત્ર <br />
કોઈ સાંજે હાથમાં હાથ લઈ <br />
ભીની રેતી પર <br />
દૂર સુધી ચાલતાં રહ્યાં એ પગલાં <br />
<br />
સૂરજ ક્યારનો સૂકવી ગયો છે એ <br />
ને ક્યાંય ઉડાવી ગયો છે પવન.<br />
<br />
હવે ખોદવાનું માંડી વાળો<br />
બધા કહે છે.<br />
પણ કોઈને પગલાં મળ્યાં નથી હજી.<br />
<br />
<br />
૭<br />
દરિયાની વાત નથી કરવાનો હવે <br />
હજી હમણાં તો આવ્યો છું <br />
સમુદ્રો વીંધીને બ્હાર ભૂમધ્ય <br />
ફરી પગ ખોડીને ઊભો રહેવા અહીં. <br />
આમેય પાણીનાં ઊંડાણ કાપી શકે એવા ક્યાં છે મારા પગ <br />
મારા પગને માટી ચોંટી હોય એ જ મને તો ગમે <br />
તમે જાણો છો <br />
પાણીમાં તો માટી ધોવાઈ જાય છે.<br />
<br />
રોજ સાંજે રમીને થાક્યોપાક્યો ઘેર આવું <br />
મા કહે : ‘પગ ધોઈ નાખ’<br />
પગને પાણી અડે એ ગમે <br />
પણ માટી ધોવાઈ જાય એ ગમે નહીં <br />
<br />
આજેય ઘણી વાર <br />
રાતે ઊંઘમાં ધોવાઈને ચોખ્ખા થયેલા <br />
પગની પાનીએ માછલીઓ ગલીપચી કરે એવું અડે <br />
ને હું ઝબકીને પથારીમાં બેઠો થઈ જાઉં <br />
શરીર પરથી માછલીઓની ગંધને ખંખેરી નાંખું ત્યારે ઊંઘ આવે. <br />
ઊંઘમાં નાકનાં ફોયણાં માટીની ગંધ સૂંઘવાં ઊંચાનીચાં થયાં કરે.<br />
</poem><br />
<br><br />
{{HeaderNav2<br />
|previous = ૬. પૂર<br />
|next = ૮. ઝાડની કવિતા<br />
}}</div>Meghdhanu