MeghaBhavsar at 09:05, 22 September 2021

2021-09-22T09:05:21Z

← Older revision		Revision as of 09:05, 22 September 2021
Line 54:		Line 54:
	{{Right\|(સોના-નાવડી, પૃ. ૩૩૨-૩૩૩)}}		{{Right\|(સોના-નાવડી, પૃ. ૩૩૨-૩૩૩)}}
	</poem>		</poem>


			{{HeaderNav2
			\|previous = ૪૮. માની યાદ
			\|next = ૫૦. દીઠી સાંતાલની નારી
			}}

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૪૯. કૃષ્ણકળી|ઝવેરચંદ મેઘાણી}} ગામનાં માણસ મૂરખાં રે એને..."

2021-09-15T08:12:15Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૪૯. કૃષ્ણકળી|ઝવેરચંદ મેઘાણી}} <poem> ગામનાં માણસ મૂરખાં રે એને..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|૪૯. કૃષ્ણકળી|ઝવેરચંદ મેઘાણી}}

<poem>
ગામનાં માણસ મૂરખાં રે એને કાળવી કે’તાં રે.
હું કે’તો કૃષ્ણકળી કૃષ્ણકળી કૃષ્ણકળી રે,
ગામનાં માણસ મૂરખાં રે એને કાળવી કે’તાં રે.

દીઠી વૈશાખને દા’ડે, સીમને કૂબે, બાપની વાડી રે:
::: માથે કાંઈ ઘૂમટો નો’તો
::: ખંભે કાંઈ સંગટો* નો’તો,
ઝૂકાઝૂક ઊડતો ચોટો મોકળો એની પીંઠ પછાડી રે;

::: કાળી! મર દેહની કાળી –
::: મેં તો જોઈ આંખ બે કાળી.
બીજું કાંઈ દેખવું નો’તું, આંખ બે કાળી, હરણાંવાળી રે
::: આંજ્યા વિણ આંખ બે કાળી રે. – ગામનાંo

આભે એક વાદળી ભાળી ભાંભરી ઊઠી ગાય બે કાળી રે.
આવી ફાળ પામતી બાળી કાળવી એની ઝૂંપડી બા’રી રે
ભાંગીને આંખનાં ભમર આભની સામે ઊભલી ન્યાળી રે
::: તે દી મેં કાળવી દીઠી,
::: દીઠી બસ. આંખ બે મીઠી,
બીજું કાંઈ દેખવું નો’તું, આંખ બે કાળી, હરણાંવાળી* રે
::: આંજ્યા વિણ આંખ બે કાળી રે. – ગામનાંo

ઊગમણી લેરખી આવે, મૉલ ઝુલાવે, ખાય હીંચોળા રે,
સીમે કોઈ માનવી નો’તું, એક ઊભો હું, ન્યાળતો લીલા રે.
::: મારી કોર ઠેરવી આંખ્યો
::: ઝાંખ્યો કે નવ રે ઝાંખ્યો? –
હું જાણું, કાળવી જાણે, કોઈ ત્રીજું જણ કાંઈ ન જાણે રે.
::: કાળી! મર હોય એ કાળી,
::: મેં તો બસ આંખડી ન્યાળી.
બીજું કાંઈ ન્યાળવું નો’તું, આંખ બે કાળી, હરણાંવાળી રે
::: આંજ્યા વિણ આંખ બે કાળી રે. – ગામનાંo

એવો જગ જેઠ બેઠો ને મેવલો બેઠો આભ ઈશાને રે,
એવી આષાઢની બાદલ-છાંયડી કાળી રાવટી તાણે રે
એવી કોઈ શ્રાવણી રાતે દિલ એકાએક ડોલવા લાગે રે
એવી એક કાળવી કેરાં કાજળ-ઘેરાં સ્મરણાં જાગે રે.
ગામનાં લોકો! કાળવી કો’, દિલ ચાય તે કે’જો રે,
હું તો કહું કૃષ્ણકળી કૃષ્ણકળી કૃષ્ણકળી રે;
::: માથે કાંઈ ઓઢણી નો’તી
::: વેળા લાજવાનીય નો’તી,
બીજું કાંઈ ન્યાળવું નો’તું, બસ દીઠી બે આંખડી કાળી રે,
કાળી કાળી મેઘની છાયા હેઠ મેં દીઠી આંખ બે કાળી રે
::: કાળી કાળી હરણાંવાળી રે. – ગામનાંo

::: સંગટો = સાડીનો સરગટ. હરણાંવાળી = હરણાંની આંખો જેવી.

૧૯૪૪
::: રવીન્દ્રનાથના કાવ્ય ‘કૃષ્ણકલિ’ પરથી. ‘રવીન્દ્ર-વીણા’ની પ્રથમાવૃત્તિમાં મેં ‘હરિની કૃષ્ણકળી રે’ એવો પ્રયોગ કરેલો તે ખોટો છે. કૃષ્ણકલિ નામના બંગાળી ફૂલને કૃષ્ણ ભગવાનની સાથે કશો સંબંધ ન હોવાનું જાણ્યું છે. કવિવરના પોતાના બે અંગ્રેજી અનુવાદો પૈકી એકમાં આનું ભાષાન્તર ‘શી ઇઝ એ લીલી ઑફ માય હાર્ટ’ એમ કર્યું છે. (‘લવર્સ ગિફ્ટ’, કાવ્ય ૧૫.]
{{Right|(સોના-નાવડી, પૃ. ૩૩૨-૩૩૩)}}
</poem>

કાવ્ય-આચમન શ્રેણી – ઝવેરચંદ મેઘાણી/૪૯. કૃષ્ણકળી - Revision history

MeghaBhavsar at 09:05, 22 September 2021

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૪૯. કૃષ્ણકળી|ઝવેરચંદ મેઘાણી}} ગામનાં માણસ મૂરખાં રે એને..."