https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF-%E0%AA%86%E0%AA%9A%E0%AA%AE%E0%AA%A8_%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AA%9C%E0%AB%80_%E0%AA%AA%E0%AA%9F%E0%AB%87%E0%AA%B2%2F%E0%AB%AA%E0%AB%A6.%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AC%E0%AA%82%E0%AA%A7 2026-04-22T22:15:39Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF-%E0%AA%86%E0%AA%9A%E0%AA%AE%E0%AA%A8_%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AA%9C%E0%AB%80_%E0%AA%AA%E0%AA%9F%E0%AB%87%E0%AA%B2/%E0%AB%AA%E0%AB%A6.%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AC%E0%AA%82%E0%AA%A7&diff=39117&oldid=prev 2022-06-17T12:12:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 12:12, 17 June 2022</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Line 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{SetTitle}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{SetTitle}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Heading|૪૦.સંબંધ|}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{Heading|૪૦.સંબંધ|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">રાવજી પટેલ</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;poem&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;poem&gt;</div></td></tr> </table>

MeghaBhavsar https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF-%E0%AA%86%E0%AA%9A%E0%AA%AE%E0%AA%A8_%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AA%9C%E0%AB%80_%E0%AA%AA%E0%AA%9F%E0%AB%87%E0%AA%B2/%E0%AB%AA%E0%AB%A6.%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AC%E0%AA%82%E0%AA%A7&diff=38862&oldid=prev 2022-06-16T07:25:00Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|૪૦.સંબંધ|}} &lt;poem&gt; (ક્ષયમાં આત્મદર્શન) * પેલી ટેકરીઓનાં પગલાં મા...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> <br /> {{Heading|૪૦.સંબંધ|}}<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> (ક્ષયમાં આત્મદર્શન)<br /> *<br /> પેલી ટેકરીઓનાં પગલાં<br /> મારા કાન કને અફળાતાં<br /> હું <br /> ઊંઘું ને લફ્ ફક કરતી કૂદી આવે;<br /> પાંપણમાં પણ ડબાક દેતી ડૂબે !<br /> પરોઢનાં ઝુમ્મર પરવાળાં <br /> નજીકની નિદ્રાનાં કેશલ ટોળાં<br /> જમીન પર ઊપસેલાં ઝુમ્મર <br /> જુવારના દૂધમી દાણામાં<br /> સૂરજ જેવું હસતાં ઝુમ્મર<br /> લોચનમાં લલકાતાં ચમ્મર<br /> ચાર દિશા સંકેલી<br /> સારસ પાંખોને ખંખેરે...<br /> મારી ઇચ્છાને અડકીને<br /> કૈં કાબર તેતર જેવું હફડક દોડે.<br /> મારી ઊંઘ ભેદીને પીમળી મહુડલ ટેકરીઓ<br /> સોરઠનું આકાશ છીપમાં ભરી લોભવે સમણામાં.<br /> હું સંચરતો કે શ્વાસ પ્હેરીને નિદ્રા પગલાં વીણે.<br /> પેલી ટેકરીઓનાં પગલાં<br /> મારી આંખોમાં અમળાતાં <br /> ગોબર મોજાં પર ઘૂમરાતાં<br /> રગ રગ ઊંડાં જઈ પથરાતાં <br /> સારસ પાંખ બની શય્યામાં <br /> શય્યા ભૂરો ભૂરો અમલ આંખનો <br /> અંધારાનો ઘાટ લ્હેરતો<br /> સૂકો મૂકો દલિત દરિયો ક્ષણે ક્ષણે વ્હેરાતો;<br /> હું કયા પુરુષનો અવાજ સૂતો ?<br /> મરાલની પાંખો નીચે <br /> હું ક્ષણે ક્ષણે બટકાતો.<br /> આ મચ્છરદાની<br /> પડખામાં ઝાલરિયું પાંખર મુખરે.<br /> મારા અંગ અંગ પર કલરવ કરતો ચાંદ.<br /> મને વાવલિયા ઢોળે હાથ દૂરના.<br /> ખૂણે ખૂણે ચિંતાયું આકાશ, ધૂળ અજવાળું પ્હેરે...<br /> મોરપિચ્છની ટીલડી વચ્ચે<br /> નગર દ્વારિકા મ્હેકે.<br /> ઊંઘની રજવાડી ઑ<br /> ઘડીક જાણે રાયણ મહુડો મ્હોર્યો.<br /> હું ડમરાની ગંધ સરીખો ફોર્યો.<br /> સોનાની હવા બધે ડમરાતી પગલાં પાડે<br /> પગલું પાંપણની પરસાળે અંકાતું;<br /> પગલું અરબ દેશમાં અત્તર થઈ છંટાતું.<br /> પગલાં ભાતીલાં વેરાયાં <br /> ઢગલાં દેવ પાળિયે આયાં<br /> દરિયો પાંપણમાં ચીતરાયો <br /> પગરવ પાંપણમાં પથરાયો<br /> મખમલ દૃષ્ટિમાં વીંટાયો.<br /> દરિયો જીવ થઈ ગૂંચવાયો<br /> રૂડો રતનાળો રવ<br /> સમણામાં ભંતાયો.<br /> સમણું હડસેલી કોરાણે <br /> ઝાલું હાથ પાળિયા કેરો. <br /> હજ્જડ હાથ ત્યહીં ફેલાતો<br /> આ તો વજ્જર વ્હેતું વનમાં<br /> પથ્થર હાથ હવે પ્હોળાતો<br /> આ તો સ્તબ્ધ દુંદુભિ રણમાં...<br /> હાથ<br /> મૌનનો મોભ બની તોળાતો...<br /> *<br /> વ્હિસલ સ્ટીલ સલાખા<br /> ચંચલ માછલીઓ થઈ પથરા<br /> વ્હેળા મૂંગાની દૃષ્ટિમાં પટકે માથાં<br /> હું કેટકેટલું તર્યો !<br /> હું મડદાની આંખોમાં તરવા લાગ્યો...<br /> એમાં આખડ પાખડ રવડું<br /> એમાં સેલણ ભેલણ રઝળું<br /> એમાં સિમેન્ટનું હું પગલું.<br /> એ પર ગીધ નકરણાં અખબારો થઈ રહેતાં;<br /> એમાં ખરા પાળિયા વ્હેતા<br /> ખરા પાળિયા પથ્થર<br /> માટી<br /> પથ્થર જથ્થર<br /> હજ્જડ બજ્જડ ખેતર વચ્ચે ઊભા<br /> ઊભા ઊભા ગળાબૂડમાં ડૂબે !<br /> ભઈ,<br /> ખરા પાળિયા ખેતર વચ્ચે ખૂંપ્યા<br /> નકલી નગરપાલિકા ઉપર દૈવત દાખે.<br /> હું તો મડદાંની આંખોમાં તરવા લાગ્યો !<br /> હું તો મરી ગયેલી જીભે ગાવા લાગ્યો !<br /> હેડ ન્યૂસના ફેંટા બાંધી<br /> વ્યંઢળ બેઠા તીરે જોને.<br /> રામ અમલમાં રાતામાતા<br /> દાઝણહારા ડૂબે જોને.<br /> ખરા પાળિયા અરમાયા સૌ <br /> નજર વગર ઝંખાયા;<br /> માટી લીલાછમ અગ્નિ વચ્ચે ઝડપાયા.<br /> સૌને તડકોબાજ નર્યું ચંચાટે<br /> સબદી પાઘડીઓ ચંચાટે<br /> સૌને માથે ધૂળ પલાઠી વાળે...<br /> એ તો સાચાં સીમ-ઘરેણાં<br /> ઝંખાયાં તે ગીરવે મૂક્યાં.<br /> ઇતિહાસ આપણો ધરાતાળ ગીરવે મુકાયો,<br /> છાંયો ઘરમાં ને ઘરમાં સુકાયો.<br /> બાપનું મૂછઠરેલું નામ ચોપડે ઉધરાયું.<br /> રક્ત તણો રણપડઘો મારો પટકાયો.<br /> હિસાબમાંથી યુગ મરેલો કાઢ્યો.<br /> એને ઘઉંના તોલે તોલ્યો.<br /> મારી સગી નજર શો ઝફર <br /> આંખથી બટકી લીધો...<br /> કોકે મારો હાથ હલાવી પીધો !<br /> મારો હાથ શોધવા ઉથામ્યો,<br /> મારો ઉધરાયેલો હાથ ગયો ક્યાં ?<br /> આ કોયલકંઠી પેન હવે કકળે છે.<br /> મારી રત્નજડિત સંભાળ ગઈ ક્યાં ?<br /> આ પ્હાડ જેવડાં ઘેટાં ક્યાંથી આવ્યાં ?<br /> ખાલી પાલી ખવીશ ક્યાંથી પેઠા ?<br /> શ્વાસમાં રસ્તો લાંબો લાગે.<br /> શ્વાસમાં પગલાં ખડકાં વાગે !<br /> આ તોતિંગું છલ<br /> રગ રગમાં રેલાયું.<br /> બાળકના દાંત સરીખું પ્રભાતિયું;<br /> ખંડેર હવામાં ફૂટવા લાગ્યું...<br /> ભઈ<br /> ધવલ કંપમાં એક એક મ્હોં<br /> તતડી આવ્યું. પાંદડ છૂટી ગંધ લયોચિત<br /> વાચા પ્હેરી.<br /> મારી <br /> અડધી ઇસ્લામી ને અડધી હિન્દી જીભ ઉપર <br /> ઔરંગી તલવાર જડાફા લેતી.<br /> સમસમ અવળસવળ ધીંગાટે અમને આખા.<br /> અમને જનોઈની ગોફણ વીંઝીને <br /> પૂર્વજ છુટ્ટા મારે.<br /> અમને જનમઘડીએ <br /> પૂર્વજ લમણે લાગ્યા,<br /> અમારા વજ્જરધૂપના દોર<br /> અમારી કુંડલીઓને વાગ્યા.<br /> *<br /> વાગ્યા કે વેરાયો<br /> ઘઉંમાં સૂતેલો દળણામાં દળાય સૂરજ એવો<br /> કોઠે કોઠે વેરાયો<br /> વેરાયો વાતોમાં<br /> વાતોમાં ખોડાયેલો સોલંકીવર નખરું આંજે<br /> તળાવની નબરી ચુડેલો<br /> નવીસવી કો પરણેતરનો કોઠો માંજે.<br /> ત્રણ વરસની કીકીમાં <br /> પડખાં ફેરવતી<br /> શંખણીઓ મધરાતે ચીસે.<br /> મધરાતે માળાનો મણકો <br /> માળામાંથી છટકે.<br /> શિવજીનો ભોરિંગ ગળે વીંટીને <br /> ચડિયો ટાઢું તાંડવ વેરે.<br /> આ સઘળું ૐ બનીને બેઠું<br /> આ તૂત તતૂડું મારાથી ના છેટું <br /> આ મારી આંખ કને ઊભો તે<br /> રાત દિવસ<br /> મારા જીવવા <br /> પર કલાકે<br /> અડધે કલાકે<br /> ડંકાની છડી<br /> પુકારે. મારી<br /> સામે લાંબો <br /> લાંબો લાંબો<br /> માણસ જાણે <br /> લાંબો ઊભો <br /> મારો સમય<br /> સાચવી ઊભો.<br /> ગામ જેવડો<br /> મોટો ટાવર<br /> બાપદાદાથી<br /> મોટો ટાવર <br /> સગાંસંબંધી <br /> કોઈ નથી<br /> પણ રાતદિવસ<br /> ડંકાતો ઉપરી<br /> રાજા જેવો<br /> પ્રહરી ટાવર.<br /> એક ઝાટકે સિંહ વાઢીને<br /> પ્લીઝ કરે રાજાને<br /> તે પણ મારાથી ના છેટો.<br /> એક ઝાટકે સિંહ વાઢીને <br /> ખોબામાં કપાળ રાખે<br /> રાજા સન્મુખ;<br /> રસ્તાની કોરે બેઠેલો તે<br /> એક ઝાટકે કપાળને ખોબામાં રાખે...<br /> મરી ગયેલી ફેણ સરીખું કપાળ <br /> માથેથી ઊતરેલું<br /> ખોબામાંથી ઢળી જાય પણ <br /> મુગટ પર ના ચડે.<br /> તે પણ મારી રંક નજરનો વાસી.<br /> હું વગડાનો ફળફળતો ચિત્કાર.<br /> હું સાવરણીનાં રૂંછાં જેવી ભવિષ્યરેખા.<br /> હું પયગમ્બરનો નકલી ચહેરો<br /> મૂંગો હાહાકાર કારમો<br /> હાથ વગરનો બૉમ્બ<br /> બધું રંખેદી નાખી શોધું અત્તરતત્તર મારો<br /> વેરાયેલો હાથ;<br /> મારો હાથ ગયો ક્યાં ?<br /> પયગમ્બરની બટકાયેલી જીભ ગઈ ક્યાં ?<br /> *<br /> મારો પૂર્વજનમનો કૅમેરા<br /> મેં વાંસ ઉપર મૂક્યો’તો<br /> તે ભઈ, કોણે લૂંટ્યો ?<br /> હજી યુદ્ધનો અંત નથી અહીં આવ્યો<br /> ને રણ કંપોઝાતું રોટી સવારે.<br /> વાંસ ઉપરથી કોણે ઝૂંટવી લીધો<br /> મારો પૂર્વકાવ્યનો કૅમેરા... ?<br /> હજી ગીધના પંછાયા અથડાતા કાને<br /> હજી ભાંગેલાં ગામ પેનમાં ઊતરે...<br /> M.V.ની ટીકડીમાં સાંધ્યા શ્વાસ અમારા<br /> એમ્બીસ્ટ્રીનથી હજી ચણાતાં મકાન જૂનાં<br /> સઘળું આ શય્યાથી સંધાયું.<br /> લાંબું લાંબું માણસમોહ્યું, <br /> શ્વેત ગંધથી ઢંકાતી ટેકરીઓ<br /> શય્યાથી પાસે આવીને કલરાતી કુંવરીઓ <br /> મારી શય્યાથી આરંભ્યો મોટો વૉર્ડ,<br /> વૉર્ડમાં દીવાસળીની વેરાયલી સો સળીઓ...<br /> સળીઓ જેવા<br /> ખર્ખર જૂના જર્જર ભીની કીકી(ઓ)માં<br /> ટેકરીઓ બાંધી ઝબકે.<br /> શ્વેત ભેજમાં દશીઓ ભપકે.<br /> દરેકની મુઠ્ઠીમાં પડ્યો પડ્યો ગંધાય અનાગત<br /> દરેકની મુઠ્ઠીમાં ઉકેલ અમરતજૂની વાવ<br /> દરેકની મુઠ્ઠીમાં સળગે મસાણજૂનાં<br /> કાળ પાથર્યો ચંદન ચંદન <br /> દરેકની મુઠ્ઠીમાં.<br /> *<br /> આ બધા મારું દુઃખ છે.<br /> જત લખવાનું કે આ બધા મારી કીકીમાંથી <br /> સરનામા વગર ઓછા થાય છે. બીજું કે <br /> રા. રા.ની છાશ પરથી માખણ જેવા અને <br /> વાચામાંથી સ્વર જેવા ઓસવાય છે.<br /> તદુપરાંત વૉર્ડના ચહેરાઓ સામેથી<br /> ઝટપટ આરતીની જેમ જાદરકાંચળીની <br /> ઝાલર ઝપટો સેરવી લીધી હતી તે<br /> કુંવારી આંખોમાં એકઠી થઈને મારી <br /> આંખમાં આવી છે. જેથી કરીને આ<br /> બધાના કરતાં મને એકલાને દરિયાનું<br /> ભૂત વળગ્યું છે.<br /> લોકો મને કવિ કહે છે. એ જરા આનંદની <br /> વાત; નહીં ?<br /> *<br /> આ પડ્યા પાથર્યાં T.V. SET ઝરડાય,<br /> શબ્દમાં શય્યાઓ તરડાય,<br /> થોરની શય્યા પર યુગોથી કકળે<br /> વૃદ્ધ જાગરણ મારું.<br /> મારો અમિયલ કૂંપો તૂટે.<br /> મારો લ્હેરાતો લય બટકે.<br /> મુજને મડદામાંથી પાછો ખેંચી પૂછે :<br /> તમે કોણ ચાહણવંતા સોલંકી ?<br /> મારા મડદામાંથી ખેંચી કાઢે મુજને<br /> મારા મડદામાંથી સાવ સડેલાં શ્હેર<br /> ખોતરી કાઢે !<br /> મારા મડદા પર મૂકીને <br /> મારું નામ મને પડકારે.<br /> આ બધા સડેલા સંદર્ભો પર<br /> માછલધોયું ઢાંકે.<br /> એમાંથી એમાંથી મારો હાથ નર્યો ખરડાયો,<br /> મારો હાથ હવે ના જડે,<br /> હું ટેટી તૂટ્યો તડકો થઈને જાગું,<br /> હું અબીલ જેવો ભભકો થઈને રાગું,<br /> હું તો આરસ જેવો લીસ્સો ધુમ્મસ લાગું.<br /> હું હાથ વગરનો હવા રામ.<br /> એક મેયર થઈને હરુંફરું<br /> કે<br /> રઝળું રોડું થઈને.<br /> એક પાઈની કિંમત જેવો થઈ થઈને<br /> પણ ખખડું.<br /> હું મારો માબાપ.<br /> દુઃખમાં હું મારો માબાપ.<br /> ઘડીક ગુન્હો<br /> ઘડીક મંદિર કળશ બનીને ચમકું.<br /> મારાથી હું માપું મુજને<br /> પણ માખીથી નાનો.<br /> માખીથી ખાલી નાખી; આખી ઓઢી<br /> તોય વધી<br /> ચોકમાં પાથરતાં પણ વધી<br /> ગામ પર છત્તર છાતાં વધી.<br /> માખીથી ઢંકાયું બંગાળ,<br /> માખીથી ઢાંક્યું હિન્દુસ્તાન,<br /> હત્તરી હું –<br /> હું મારો સંતાપ.<br /> હું મને ભજું હંમેશ.<br /> ફરકતી શ્રાવણની મધરાત –<br /> તણા કુંતલની ઘેરી ગંધ<br /> શબ્દોમાં મત્સ્યચંચલા થઈને.<br /> શબ્દોમાં મેં જીવ પરોવ્યો,<br /> શબ્દ સાચવે અવાજ<br /> શબ્દ તો નવરાતીનો ગરબો,<br /> ગરબામાં એક અવાજ સળગે<br /> ધરતીની તિરાડ પેનની સ્ટીલ ઉપર અંકાઈ.<br /> સ્ટીલ ઉપરથી સળગે મારો સ્વર.<br /> ધાબા પર ટૂંટિયાં વાળીને સૂતા<br /> ઉપર ફફડે તારાનું એક સસલું<br /> તે પણ ઊતરી આવે શબ્દ થઈને.<br /> ધોધવે લયલિસોટે લપટાયો છે<br /> અલ્લડ જોગી ભૂપેન ખખ્ખર.<br /> હથેલીઓની હળદરમાં કંકુ કાલવતો<br /> વડોદરાની ગલીઓ અહીં ઠાલવતો,<br /> ચીતરેલું રણ હું જાણું છું<br /> એક લસરકે ગીર ગાજતો જાણું છું હું<br /> એથી <br /> પડાવ પર પડતા પોકાર ગીધના <br /> સાંગ પાંગ થઈ <br /> મોટા માણસ સંજય થઈને જુએ...<br /> અંધારાની પાછળ રહીને <br /> સૂરજ જે ચીતરે છે ત્રાડો,<br /> હું સૂતો છું જાણે <br /> અંગ વગરનો રેલો<br /> રેલો અવાજથી બંધાયો<br /> પાંખ વગરના પક્ષીથી સંધાયો,<br /> ગાલે તરતા કાળા ભમ્મર તલમાં ડૂબેલો.<br /> હું સદીઓથી... તે રેલો થઈ ફંટાયો.<br /> *<br /> રોજ સવારે<br /> ગિલોલમાંથી છટકેલા પથ્થર શો<br /> આવું તેજવિશ્વમાં.<br /> રોજ સવારે<br /> જલ વગરનું મોજું થઈને<br /> કાળા ભમ્મર કેશ ઉપર જઈ રેલું.<br /> રોજ સવારે<br /> રસ્તા પરનાં પગલાં લાવી પાંપણ વચ્ચે મેલું.<br /> રોજ સવારે<br /> ઝંડાના વચલા પટ્ટાનાં ચીરા ચીંથરાં કરું એકઠાં;<br /> દિગ્પાલોથી સાંધુ.<br /> ફૂલેલું ફાલેલું પેલું ઝાડ સકેલું બીમાં.<br /> રોજ સવારે<br /> સુવાવડા મનનાં સંભળાતાં પડખાં ધીમાં ધીમાં.<br /> થાય : હંમેશાં શ્વાસ સુંવાળાં શરીર બનીને પાસે<br /> બેસે;<br /> એ બચપણ જેવા દૂર દૂર<br /> હું દૂર ગયેલો ઘરમાં પાછો આવું –<br /> મૃત્યુ જેવો અદીઠ સરતો શ્વાસ<br /> અહીં આ ખરતા તારા વચ્ચે<br /> કરેણનાં ફૂલની ઝાલર રણકે છે<br /> ગરાસીઆના કાને <br /> ગરાસીઆના સાફાની કલગીમાં<br /> ડેલી ડોલતી રે લોલ;<br /> ગરાસણીની કપૂર જેવી બોલસા પર <br /> સાપ સવળતો વ્હાલો<br /> ડેલી ડોલતી રે લોલ;<br /> ગરાસીઆનાં રજવાડાં રૂંવાડે ડંખ્યાં<br /> ગરાસણી ઘોળી ઘોળીને આલો<br /> ડેલી ડોલતી રે લોલ.<br /> રે ખેતરનું એકાંત રક્તમાં ધસી આવતું.<br /> અનંગ વાચા થઈને.<br /> બીડ ઉપરથી હવા આવતી ઓઠે<br /> કોઠે (એને) નહીં જન્મેલું <br /> બાળક કણસે.<br /> અંધારાની બ્હાર ફરકતું વેરણછેરણ શરીર<br /> દૂર દૂર<br /> ડાંગરનું કકરું કરકરીઆળું લાંબું સૂકું પાન<br /> હવાને ઘસાય<br /> કે (મારે)<br /> ધબકારે રૂંવાડે આંખે અંગે અંગે લાગે<br /> તળાવ વાવ ઊંડાણ કંપતું...<br /> ભર્યું ભર્યું ઊંડાણ જીવતું.<br /> પગની નીચે પાથરતો હું મને જાઉં પરદેશ<br /> હું મને મેદાન બનાવી વયો જતો પરદેશ <br /> જે શબ્દ ઉપર<br /> હું નથી ગયો તે ઉજ્જડ પરદેશ<br /> હું નથી ગયો તે ઉજ્જડ નિર્જન દેશ<br /> મળ્યો નથી હું જેને એના મનમાં હું ચીતરેલું<br /> લંબાયું મેદાન,<br /> હું જીવીશ સૂંઘી <br /> સ્વર્ગ નર્યું ઉજ્જડ<br /> સ્વર્ગમાં સૂર્ય નથી અત્યારે <br /> સ્વર્ગમાં રાત નથી અત્યારે <br /> સ્વર્ગમાં શય્યાની કુમાશ નથી અત્યારે<br /> સ્વર્ગમાં સતત સળગતા શ્વાસ નથી અત્યારે,<br /> અત્યારે અહીં<br /> માતાની કીકીનો નમણો લિબાસ<br /> થઈને પથરાયો છું.<br /> હું ચરણ મૂકું ત્યાં નીચે નકરી ધરા <br /> આ બધું બધું બસ મોટું – મારું<br /> મારી ઇચ્છાથી કોકિલના ટહુકા સરે<br /> પાંપણથી સૂર્ય ઉદય થાતો<br /> પાંપણને બીડું કે પટ સૂરજ રાણો થાય સપૂજો.<br /> માખીની પાંખ, પંખીની ચાંચ, ચાંચમાં વડનો ટેટો <br /> હજાર વડલા અધ્ધર પધ્ધર ઊડે<br /> આડા અવળા ઝગે આગિયા,<br /> ગયા બરોડા પ્રયાગ પૅરિસ સિલોન કાશી <br /> જપાન રશિયા કલકત્તા પર ચક્કર વક્કર <br /> લચ્ચર પચ્ચર સાધુઓ પર<br /> હજાર વડલા અધ્ધર પધ્ધર શાખાઓનો <br /> ઘટાટોપ છવરાય.<br /> હજારો નદીઓ કેરા કરોડ પાલવ ફફડે <br /> પર્વત-વનની ટોચે ટોચે ચીલે ચીલે<br /> લીમડે ચાલે.<br /> મકાનની ડેલીમાં ડોલે<br /> અદીઠ વડની શાખાઓ થઈ હવા...<br /> હું હવા તણો માલિક.<br /> હવે મેં મરવાનું પણ મોકફ રાખ્યું.<br /> મારા જીવવાનો વટ જુદો હમણાં <br /> ઘણી વાર તો છું જ નથી<br /> કે બળવા માટે જન્મ્યો ક્યાં છું – એવું લાગે<br /> આવી દુનિયા વચ્ચે ઊંઘ કાનમાં મૂકી<br /> આખી રાત જાગતો કૂતરાં તમરાંમાં ફરું<br /> કે ભઈ ઘણી વાર તો <br /> જીવવાનું આ લફરું પણ બીજાને માથે નાખું.<br /> ઘણી વાર તો<br /> શ્વાસ વગર રિરાઇટ કરું છું કાવ્યો જાણે.<br /> કે ભઈ ઘણી વાર તો <br /> આત્મા જેવો ભાર દેહમાં નથી સમૂગો એવું લાગે.<br /> કોક મરે કે <br /> ઇલોરાની સ્તબ્ધ જિંદગી + ઝાડીનું કોતર +<br /> બકરાના છુટ્ટા દાંત + નવી પ્રસૂતા + વાદળ =<br /> વેરણ છેરણ શ્વાસ.<br /> બીડ ભણી દડ જેવાં ગરીબ ઘેટાં<br /> દડબડતાં તે મારો માંસલ અવાજ<br /> મારી કુમાશ પુદ્ગલ<br /> મારી નસમાં સરતા સાપ સુંવાળા<br /> આડા અવળા ફેણ પછાડે પળે પડે.<br /> દેહ વગરનાં બાળક જન્મે મનની યોનિમાંથી <br /> ફરક કળાય ના એવું અગડમ સરજું <br /> સૂતો સૂતો સોનગઢ પર હાથ ફેરવું.<br /> *<br /> હું પ્રેમ કરું નહીં,<br /> પ્રેમ એટલે એંઠાં બોર<br /> એવો પ્રેમ પદારથ પામે એવા દાસ રચું નહીં.<br /> દરેકના કોઠામાં સૂતું નાનું પાણી<br /> કોઠો કોઠામાં ચુમાય,<br /> બાપનો સ્વભાવ એના બાળકમાં ગંધાય,<br /> ભાઈના ચહેરામાં મા-બાપ-બહેનનો સરવાળો રેખાય.<br /> આપણાં કષ્ટોનું કારણ છે એંઠું બોર<br /> વત્સો, શરણ કોઈનું સ્વીકારો નહીં.<br /> વત્સો, આમ્રવૃક્ષને છાંયે વનમાં બેસો નહીં.<br /> આપણાં નષ્ટોનું તારણ છે એંઠું બોર.<br /> એંઠું બોર જનમ જન્માંતર થઈને ઊગે.<br /> નહીં તો ખિસકોલી તફડી તફડીને મરે તોય શું ?<br /> અમને દોરાથી સાંધીને ભેગા બાંધ્યા<br /> તતડક દેતા તૂટીએ <br /> લો આ સ્ટૉપ કર્યું લપ.<br /> ભૂતકાળના વાઘા તોડ્યા,<br /> સૃષ્ટિના સોફા પર સૂતેલી ગૂંથે સ્વેટરમાં<br /> કલકત્તા. <br /> ટાંકા તડૂક તૂટે દૃષ્ટિના<br /> લંગર લફરક દઈને તૂટ્યાં <br /> દરિયો પાણીને પડતું મેલીને ભાગે<br /> દરિયો જૂનું દરદ રામનું,<br /> દરિયો કામરાજના કપાળની કરચલચલ્લીમાં <br /> જાત લપાડી માછલીઓને માગે<br /> T. V. SET પર પછડાતો ભૂતકાળ<br /> અરે આ ઝીણું ઝીણું કોણ ઝરે છે ?<br /> *<br /> અરે આ કોણે અમને ઝીંક્યા ?<br /> આ પડ્યા પાથર્યાં T. V. SET ઝરડાય.<br /> અમને મરી ગયેલા મારે<br /> અમને પોતાના પડકારે<br /> ઘરમાં લોટ દોહીને ઉછેર્યા તે રણે ચડ્યા.<br /> વાસી અજવાળાંનું શહેર લૂંટવા રણે ચડ્યા <br /> ભગવી ભાષા પાથરતા સૌ રણે ચડ્યા<br /> ભઈ ચકલીની પાંખ ઉપર મંદિર ચણાતું <br /> જરી જેટલા જીવવા ઉપર દાન વાગતું.<br /> મારી સપનાળી ઊંઘોને ઊઠ્યા ફરફોલા<br /> વત્સો, મારી નરમ નરમ મોટાશ – ગાલની ટશર<br /> ઉપર શઢ છૂટ્યા. <br /> લંગર લફરક દઈને તૂટ્યાં <br /> ભઈ<br /> હું મડદાંની આંખોમાં તરવા લાગ્યો !<br /> *<br /> સદીઓથી મૂંગી ચોપડીઓ<br /> કીડીઓ સદીઓથી બોબડીઓ <br /> વત્સો શરણ તોતડું<br /> વાંકુંચૂંકું ૐ બોબડું<br /> સંતાતું સદીઓથી<br /> બીકથી પ્રસવેલું વેરાન ફરે સદીઓથી,<br /> એણે પૃથ્વીને રગદોળી કષ્ટી ઈશ્વર થઈને,<br /> એણે સરજેલી સરજતને અંત હોય છે<br /> હું આવ્યો છું હવે અંતહીન વાચા ઘડવા <br /> એણે સરજેલું કષ્ટાય પંડમાં <br /> હું આવ્યો છું હવે અંતહીન નિદ્રા ઘડવા.<br /> *તા. ૧૯-૧૦-૬૭<br /> તા. ૮-૧-૬૮<br /> અમરગઢ/ક્ષય ચિકિત્સાલય<br /> <br /> {{Right|(અંગત, પૃ. ૮૫-૧૦૧)}}<br /> &lt;/poem&gt;<br /> <br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = ૩૯.શંકર પ્રજાપતિને મળ્યા પછી<br /> |next = ૪૧.ચણોઠી-રક્ત અને ગોકળગાય<br /> }}</div>

MeghaBhavsar