https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF-%E0%AA%86%E0%AA%9A%E0%AA%AE%E0%AA%A8_%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B9%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96_%E0%AA%AA%E0%AA%BE%E0%AA%A0%E0%AA%95%2F%E0%AB%AA%E0%AB%AE._%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AA%82%E0%AA%A4_%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%A8%E0%AA%BE
કાવ્ય-આચમન શ્રેણી – હસમુખ પાઠક/૪૮. અનંત ચાહના - Revision history
2026-06-28T12:15:54Z
Revision history for this page on the wiki
MediaWiki 1.45.0
https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF-%E0%AA%86%E0%AA%9A%E0%AA%AE%E0%AA%A8_%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%87%E0%AA%A3%E0%AB%80_%E2%80%93_%E0%AA%B9%E0%AA%B8%E0%AA%AE%E0%AB%81%E0%AA%96_%E0%AA%AA%E0%AA%BE%E0%AA%A0%E0%AA%95/%E0%AB%AA%E0%AB%AE._%E0%AA%85%E0%AA%A8%E0%AA%82%E0%AA%A4_%E0%AA%9A%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%A8%E0%AA%BE&diff=64434&oldid=prev
Meghdhanu: +1
2023-09-16T02:01:13Z
<p>+1</p>
<p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br />
<br><br />
<br />
<center><big><big>'''૪૮. અનંત ચાહના'''</big></big></center><br />
<br />
{{Block center|<poem><br />
આકાશ ક્યારેય પૃથ્વી પર તૂટી પડતું નથી.<br />
વાયુ આકાશમાંથી ઊતરી, વચ્ચે આવતાં<br />
વાદળોને હટાવી, તેજના ચમકાર સાથે<br />
જલ વરસાવી, પૃથ્વી પર તૂટી પડે,<br />
જો વચ્ચે જલભર્યાં વાદળ ન હોય તો<br />
વાયુ, પૃથ્વી પરનાં જલ અને ધૂળ સાથે<br />
રમત કરે, ક્યારેક ધીરે ધીરે હળવાશથી,<br />
ક્યારેક જોશભેર જલ ઉછાળતાં, ધૂળ ઉડાડતાં,<br />
ઋતુ ઋતુનો વાયુ વાય. હેમંત અને શિશિરના<br />
વાયુથી વસંત વાયુ અલગ, તેવી જ રીતે<br />
ગ્રીષ્મ અને વર્ષાના વાયુથી શરદ વાયુ<br />
સાવ જુદો. દરેકેદરેક ઋતુમાં<br />
વાયુ, જલ અને પૃથ્વીને સ્પર્શવાનું ભૂલે નહિ.<br />
વાયુ ક્યારેક વંટોળ થાય, ધૂળની ડમરી થાય,<br />
વાવાઝોડું થાય, અરે ક્યારેક ટૉર્નાડો થાય,<br />
ટૅમ્પેસ્ટ થાય, સાઇક્લોન થાય.<br />
આકાશ આ ખેલ જોઈ રહે, પરંતુ<br />
તે ક્યારેય નીચે ઉતરે નહિ.<br />
તેજ તો પ્રગટ થતાં જ આંખ મીંચીને ઉઘાડો<br />
ત્યાં સપાટાબંધ ઝબકાર જેમ<br />
નીચે ઊતરી આવે, વીજ થઈ<br />
જલ ઉત્પન્ન કરે, વનસ્પતિમાં પ્રાણ પૂરે,<br />
કીટ-જળચર-સ્થળચર-પંખી અને પશુ<br />
સૌને જાણે ચાવી દઈ ચલાવે, પરંતુ<br />
જ્યાંથી તે આવ્યું તે આકાશમાં<br />
પાછું ન જાય, પૃથ્વીમાં સમાઈ જાય,<br />
આકાશ આ જાણે, કશું બોલે નહિ.<br />
જલ, આકાશમાં વાયુજોરે વિહરતા<br />
વાદળમાંથી તેજસ્પર્શે પૃથ્વી પર વરસી<br />
પછી ત્યાં જ રહ્યું રહ્યું એકઠું થતાં<br />
ઝરણાં-નદી-નદ-સાગર-મહાસાગર<br />
રચાય, જેમાં પૃથ્વી ડૂબી જતી જતી<br />
અકળાય, એટલે સૂર્ય પૃથ્વીનો ભાર<br />
હળવો કરવા પોતાના ઉગ્ર તાપથી જલને<br />
શોષે; જલ ફરી વાદળ થાય, વાયુ સાથે<br />
વિહરે, પરંતુ આકાશમાં અધ્ધર ઝાઝું<br />
ટકે નહિ. આકાશ આ સમજતું હોય,<br />
પરંતુ તે ચળે નહિ, જલ સાથે વરસે નહિ.<br />
માત્ર ક્યારેક પૃથ્વી પર પડેલા<br />
શાંત સ્થિર જલમાં<br />
પછી તે ખાબોચિયું હોય કે સરોવર<br />
તેમાં પોતાના પ્રતિબિંબને<br />
જોયા કરે, બસ જોયા કરે.<br />
પૃથ્વી પર તો સઘળું પડે;<br />
વાયુ, તેજ, જલ ઉપરાંત પ્રકાશ અને અંધકાર —<br />
તેમાંય પ્રકાશ તો દસેય દિશામાંથી આવે,<br />
સૂર્યનો, ચંદ્રનો, તારા-નક્ષત્રોનો, નિહારિકાઓનો.<br />
એટલે પૃથ્વીનો સ્વભાવ થાય સઘળું ઝીલવાનો,<br />
જીરવવાનો, ખમવાનો.<br />
પૃથ્વી સૂર્યનો તાપ ખમે, જીરવે, ચેતનામય<br />
જીવનમાં પલટે; પૃથ્વી પોતાના જ સંતાન<br />
ચંદ્ર દ્વારા આતપને પરાવર્તિત<br />
શીતલ કરીને ઝીલે અને પોતાની કૂખમાં <br />
રહેલા મહાસાગરના જલને ચંદ્રકિરણના<br />
સ્પર્શથી રમાડે, ઉછાળે.<br />
પૃથ્વી આકાશને માત્ર ચાહી રહે, કારણ<br />
પોતે જાણે છે કે આ અખિલ બ્રહ્માંડમાં<br />
પોતે જેના બાહુમાં પ્રેમપૂર્વક જકડાઈ છે,<br />
જેના ખોળામાં વહાલ સ્વીકારતી સૂતી છે,<br />
તે એકમાત્ર આકાશ જ છે.<br />
એના આનંદમાં ધ્રુવતારા સામે માંડેલી<br />
પોતાની ચુંબકીય ધરી ઉપર તે<br />
સતત ઘૂમરાય અને પોતાની સાથે<br />
સંતાન ચંદ્રને પણ ઘુમાવે, ઉપરાંત<br />
પોતાના બાંધવ ગ્રહમંડળગણ સહિત<br />
સૂર્યની પ્રદક્ષિણા કરે, કારણ સૂર્ય<br />
પોતાના તાપથી પૃથ્વીને સજીવ ઉછેરે છે,<br />
તે જીવ-ચૈતન્ય આકાશ દ્વારા<br />
વાયુ-તેજ-જલ સાથે પૃથ્વીમાં એકરસ<br />
થાય છે, વનસ્પતિમાં રહી લીલું ક્લૉરોફિલ<br />
થાય છે, પંખી-પશુ-મનુષ્યલોકમાં બ્લડ-રેડ<br />
(લાલ લોહી) થાય છે,<br />
તે કઈ રીતે પ્રવેશે છે, રસાયણ થાય છે,<br />
તેની કોઈને જાણ નથી, પૃથ્વી કે એનાં<br />
સંતાનોને (જેમાં મનુષ્ય સૌથી મોટો,<br />
સમજણો અને વહાલો છે). જાણ નથી<br />
કે આ સૂર્યમંડલ નિહારિકાના હાથમાં<br />
રહ્યું રહ્યું શા માટે ઘૂમી રહ્યું છે,<br />
અને નિહારિકાઓ રાસ લેતી લેતી<br />
શા માટે બ્રહ્માંડનું વર્તુળ વધારતી જ<br />
જાય છે અને આ ગતિ<br />
ક્યારે ને કઈ રીતે શું થઈને રહેશે.<br />
પૃથ્વીને માત્ર એટલી જ ખબર છે કે<br />
આકાશમાંથી આવતાં પ્રકાશ, અંધકાર,<br />
વાયુ, તેજ, જલ ઉપરાંત ચૈતન્યમય જીવન<br />
એનો પ્રિયતમ જ એને આપે છે.<br />
જેટલી જાણ પૃથ્વીને છે એટલી જ જાણે<br />
આકાશને છે.<br />
આકાશ અને પૃથ્વી વચ્ચે ચાલતા<br />
અનંત ચાહનાના પ્રવાહમાં<br />
કિંકર હસમુખ પોતાની પરમ પ્રત્યેની<br />
માનુષી ચાહના વહાવે છે, કારણ<br />
જેમ પૃથ્વી તેના હૃદયને નિજ આનંદના<br />
ધબકારથી ઘડે છે, તેમ આકાશ તેના<br />
હૃદયને પોતાનું ઘર સમજી રહે છે.<br />
<br />
<small>૨૭-૩૧ ઑગસ્ટ, ૨૦૦૨</small><br />
{{gap|8em}}<small>(એકાન્તિકી, પૃ. ૨૮-૩૧)</small><br />
</poem>}}<br />
<br />
<br><br />
{{HeaderNav2<br />
|previous = ૪૭. વાયુ<br />
|next = ૪૯. વહાલ<br />
}}</div>
Meghdhanu