કુંવરબાઈનું મામેરું/કડવું ૧૨ - Revision history

MeghaBhavsar at 05:19, 1 November 2021

2021-11-01T05:19:56Z

← Older revision		Revision as of 05:19, 1 November 2021
Line 10:		Line 10:
	વેરાગી સહુ પૂંઠે ગાય, નાગરને મન કૌતુક થાય.{{space}} ૧		વેરાગી સહુ પૂંઠે ગાય, નાગરને મન કૌતુક થાય.{{space}} ૧

	વાંકાં વચન વદે વેદિયા, મહેતો માધવમાં ભેદિયા;		વાંકાં વચન વદે વેદિયા<ref>વેદીઆ = વેદ જાણનાર નાગર બ્રાહ્મણ (અહીં કટાક્ષમાં)</ref>, મહેતો માધવમાં ભેદિયા<ref>માધવ શું ભેદિયા = પ્રભુમાં તલ્લીન થયા છે. </ref>;
	‘જુઓ, છાબમાં, મૂકે શોર, ઓ નીસરી કમખાની કોર,’{{space}} ૨		‘જુઓ, છાબમાં, મૂકે શોર, ઓ નીસરી કમખાની કોર,’{{space}} ૨

	તે બોલ અંતરમાં નવ ધરે, મહેતો સ્તુતિ માધવની કરે :		તે બોલ અંતરમાં નવ ધરે, મહેતો સ્તુતિ માધવની કરે :
	‘જય દામોદર, બાલમુકુંદ, નરકનિવારણ, પરમાનંદ,{{space}} ૩		‘જય દામોદર, બાલમુકુંદ,<ref>કડી ૩થી ભગવાનનાં વિવિધ નામો અને પૌરાણિક સંદર્ભો સાથે ભક્તોને ઈશ્વરે કરેલી સહાયના ઉલ્લેખો છે (કડી ૧૯ સુધી)
			</ref> નરકનિવારણ, પરમાનંદ,{{space}} ૩

	વ્રજેશ્વર, વૃંદાવનચંદ, દેવકીનંદન, આનંદકંદ,		વ્રજેશ્વર, વૃંદાવનચંદ, દેવકીનંદન, આનંદકંદ,
Line 76:		Line 77:
	મુને સગાં થઈ લાગ્યાં જમ, તો તમને નિદ્રા આવે ક્યમ?{{space}} ૨૩		મુને સગાં થઈ લાગ્યાં જમ, તો તમને નિદ્રા આવે ક્યમ?{{space}} ૨૩

	સગાં સરવ બેસાડ્યાં આણી, પુત્રીના કર માંહે પિંગાણી;		સગાં સરવ બેસાડ્યાં આણી, પુત્રીના કર માંહે પિંગાણી<ref>પિંગાણી = માથામાં નાખવાના તેલની લાકડાની વાટકી</ref>;
	છે કંકુવહોણી કંકાવટી, કુંવરબાઈને મનમાં થાયે ચટપટી.{{space}} ૨૪		છે કંકુવહોણી કંકાવટી, કુંવરબાઈને મનમાં થાયે ચટપટી.{{space}} ૨૪

Line 116:		Line 117:
	સુણી નરસૈંયાની વીનતી, ઊઠી ધાયા વૈકુંઠનાથ રે.{{space}} ૩૬		સુણી નરસૈંયાની વીનતી, ઊઠી ધાયા વૈકુંઠનાથ રે.{{space}} ૩૬

	</poem>		</poem><br>

	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = કડવું ૧૧		\|previous = કડવું ૧૧
	\|next = કડવું ૧૩		\|next = કડવું ૧૩
	}}		}}<br>

MeghaBhavsar at 08:05, 29 October 2021

2021-10-29T08:05:09Z

← Older revision		Revision as of 08:05, 29 October 2021
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}

	{{Heading\|કડવું ૧૨\| ~~રમણ સોની~~}}		{{Heading\|કડવું ૧૨\|}}

	<poem>		<poem>

MeghaBhavsar at 08:04, 29 October 2021

2021-10-29T08:04:32Z

← Older revision		Revision as of 08:04, 29 October 2021
Line 4:		Line 4:

	<poem>		<poem>
	[ નરસિંહના હરિ-કીર્તનમાં, ખરે ટાણે ભક્તની સહાયમાં આવેલા ભગવાન-વિશેના પૌરાણિક કથાસંદર્ભો ગૂંથીને કવિએ ભક્તિનો શાન્ત રસ પણ નિરૂપ્યો છે. કૃષ્ણને નરસિંહે આપેલો પડકાર પણ વાંચો : ‘જો નહીં આવો સુંદરશ્યામ, તો નાગર સાથે છે કામ!]		{{Color\|Blue\|[ નરસિંહના હરિ-કીર્તનમાં, ખરે ટાણે ભક્તની સહાયમાં આવેલા ભગવાન-વિશેના પૌરાણિક કથાસંદર્ભો ગૂંથીને કવિએ ભક્તિનો શાન્ત રસ પણ નિરૂપ્યો છે. કૃષ્ણને નરસિંહે આપેલો પડકાર પણ વાંચો : ‘જો નહીં આવો સુંદરશ્યામ, તો નાગર સાથે છે કામ!]}}

	(રાગ વેરાડી)		(રાગ વેરાડી)
Line 112:		Line 112:
	જો નહિ આવો, સુંદરશ્યામ! તો નાગર સાથે છે કામ.{{space}} ૩૫		જો નહિ આવો, સુંદરશ્યામ! તો નાગર સાથે છે કામ.{{space}} ૩૫

	વલણ		:::: '''વલણ'''
	નાગર સાથે કામ છે, સમજી લેજો વાત રે;’		નાગર સાથે કામ છે, સમજી લેજો વાત રે;’
	સુણી નરસૈંયાની વીનતી, ઊઠી ધાયા વૈકુંઠનાથ રે.{{space}} ૩૬		સુણી નરસૈંયાની વીનતી, ઊઠી ધાયા વૈકુંઠનાથ રે.{{space}} ૩૬

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૨| રમણ સોની}} [ નરસિંહના હરિ-કીર્તનમાં, ખરે ટાણે ભ..."

2021-10-27T09:16:57Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૨| રમણ સોની}} <poem> [ નરસિંહના હરિ-કીર્તનમાં, ખરે ટાણે ભ..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|કડવું ૧૨| રમણ સોની}}

<poem>
[ નરસિંહના હરિ-કીર્તનમાં, ખરે ટાણે ભક્તની સહાયમાં આવેલા ભગવાન-વિશેના પૌરાણિક કથાસંદર્ભો ગૂંથીને કવિએ ભક્તિનો શાન્ત રસ પણ નિરૂપ્યો છે. કૃષ્ણને નરસિંહે આપેલો પડકાર પણ વાંચો : ‘જો નહીં આવો સુંદરશ્યામ, તો નાગર સાથે છે કામ!]

(રાગ વેરાડી)
ઠાલી છાબમાં કાગળ ધરી નરસિંહ મહેતે સમર્યા હરિ;
વેરાગી સહુ પૂંઠે ગાય, નાગરને મન કૌતુક થાય.{{space}} ૧

વાંકાં વચન વદે વેદિયા, મહેતો માધવમાં ભેદિયા;
‘જુઓ, છાબમાં, મૂકે શોર, ઓ નીસરી કમખાની કોર,’{{space}} ૨

તે બોલ અંતરમાં નવ ધરે, મહેતો સ્તુતિ માધવની કરે :
‘જય દામોદર, બાલમુકુંદ, નરકનિવારણ, પરમાનંદ,{{space}} ૩

વ્રજેશ્વર, વૃંદાવનચંદ, દેવકીનંદન, આનંદકંદ,
ગોપીનાથ, ગોવિંદ, ગોપાળ, અનાથબંધુ, દીનદયાળ,{{space}} ૪

સેવકની લેજો સંભાળ, મોસાળું કરજો તત્કાળ.’
વદને કીર્તન, હાથે તાળ, નાત નાગરી બોલે આળ.{{space}} ૫

‘ઘણો દોહિલો લોકાચાર, લજ્જા રાખજો આણી વાર.
શું કરશે આ પતિત સંસાર, જો મુજને તારો આધાર?{{space}} ૬

તમો પ્રતિપાળો પોતાના દાસ, માટે મુજને છે વિશ્વાસ;
અંબરીષનો નિવાર્યો ત્રાસ, તમે ભોગવ્યો છે ગર્ભવાસ.{{space}} ૭

લીધો મચ્છ તણો અવતાર, શંખાસુર કીધો સંહાર;
કચ્છપરૂપ લીધું, મોરાર! રત્ન ચૌદ મથી કાઢ્યાં બહાર.{{space}} ૮

હરિણ્યાક્ષ દૈત્યને નાખ્યો કાપી, ધરા ઠામ કરીને થાપી;
અજામેલ સરખો જે પાપી, પુત્ર-નામે સદ્‌ગતિ આપી.{{space}} ૯

પ્રહ્‌લાદની દોહિલી જાણી વેળા, પરમેશ્વર! પ્રગટ થયા હેલા;
ધ્રુવનો જનમમરણ-ભય હર્યો, અવિચલ પોતા સરખો કર્યો.{{space}} ૧૦

પોપટ પઢાવતી પુંશ્ચળી, વિમાને બેસી વૈકુંઠ પળી;
તમો ઉચ્છિષ્ટ આરોગ્યાં બદરી, તો પરમ ગતિ પામી શબરી.{{space}} ૧૧

લગારેક ચરણે નમાવ્યું શીશ, તો વિભીષણ કીધો લંકાધીશ;
કુટુંબ સહિત તાર્યો તેં માછી, ન પામ્યો જનમપીડા પાછી.{{space}} ૧૨

છો દોહિલી વેળાના સાથી, ગ્રાહથી મુકાવ્યો હાથી;
બટુકવેષ થયા વામન, જાતું રાખ્યું ઇન્દ્રાસન.{{space}} ૧૩

પ્રભુ! પાંચાલીનું દુખ જાણ્યું, પૂર્યાં ચીર નવસેં નવ્વાણું;
કૌરવથી જિતાડ્યો પારથ, કુરુક્ષેત્રમાં હંકાર્યો રથ.{{space}} ૧૪

રુક્‌માંગદ તાર્યો સંસાર, હરિશ્ચંદ્રની કીધી વહાર;
શંખ પૂજતો રાજકુમાર ચંદ્રહાસને રાખ્યો ત્રણ વાર.{{space}} ૧૫

તમે સુધન્વા બળતો રાખ્યો, જે પિતાએ પેણામાં નાખ્યો;
તન વહેરાતાં નવ રોયો રજ, તો મુક્તિ પમાડ્યો મોરધ્વજ.{{space}} ૧૬

ખાંડવવનમાં ખગ લીધાં રાખી, તમો ગજઘંટા ઉપર ઢાંકી;
વિદુરની આરોગ્યા ભાજી, તેહની પ્રીત્યે તમો થયા રાજી.{{space}} ૧૭

સુદામાના લેઈ તાંદુલ, આપી તેેં નવનિધિ બહુમૂલ;
મદ મઘવાના મનનો હર્યો, લીલાએ ગોવર્ધન કર ધર્યો.{{space}} ૧૮

દાવાનળ પીધો વન માંહ્ય, ઉગાર્યાર્ં તમે ગોપી-ગાય;
કુબજાની તમે લીધી અર્ચા, લોક તણી સહી લીધ ચર્ચા.{{space}} ૧૯

અનાથબંધુ, દીનદયાળ, સેવકની લીજે સંભાળ;
ડાહ્યા દામોદર, છો દક્ષ, હું સરખા સેવક છે લક્ષ;{{space}} ૨૦

મારે એક તમારી પક્ષ, પરમેશ્વર! થાજો પ્રત્યક્ષ;
મારે મસ્તક દુખનાં વૃક્ષ, એ વાતે લાજે આપણી પક્ષ.{{space}} ૨૧

ધનવંત છે નાગરી નાત, તેમાં દુર્બળ મારી જાત;
જો ભૂખે દમાયે તેત્રીસ ક્રોડ, તો કલ્પવૃક્ષને લાગે ખોડ.{{space}} ૨૨

શોભા વૈષ્ણવની જો ગઈ, તો કળા તમારી ઝાંખી થઈ;
મુને સગાં થઈ લાગ્યાં જમ, તો તમને નિદ્રા આવે ક્યમ?{{space}} ૨૩

સગાં સરવ બેસાડ્યાં આણી, પુત્રીના કર માંહે પિંગાણી;
છે કંકુવહોણી કંકાવટી, કુંવરબાઈને મનમાં થાયે ચટપટી.{{space}} ૨૪

મધ્યાહ્‌ન ઉપર થઈ બે ઘટી, વહેલા આવો, વેળા વટી.
છે કુંવરબાઈ તાહરે આશરે, હું દુર્બળથી અર્થ નવ સરે.{{space}} ૨૫

શું સૂતો વૃંદાવન માંહ્ય? ત્યાં શું રાધાજી ચાંપે પાય?
લલિતા, વિશાખા, ચંદ્રાવલી, એ નારી તુજને નૌતમ મલી!{{space}} ૨૬

હોયે લંપટને વહાલી સુંદરી, તે માટે ભક્તને ગયો વીસરી.
જાગ, જાગ, રે જાદવપતિ! સાંભળ સેવકની વીનતી.{{space}} ૨૭

કબીરને તમે કરુણા કરી, સમર્યે દર્શન દીધાં, હરિ!
ભક્ત એક નામદેવ દરજી, તેનું પય તમે પીધું, હરજી!{{space}} ૨૮

ત્રિલોચનનું મહા દુખ હર્યું, સેવક થઈ તમો પાણી ભર્યું;
અભયદાન કોળીને દીધું, મીરાંબાઈનું વિષ જ પીધું.{{space}} ૨૯

સેવક માટે નાપિક થયા, વપન કરવા, વિઠ્ઠલ! ગયા;
હું તુંને નવ સાંભરતો? લાવતો ઘાસ, મહિષી ચારતો.{{space}} ૩૦

ન જાણતો ધોળા ઉપર કાળો, મુજને ભાભી કહેતી ગોવાળો;
સદાશિવે હુંને કીધો દાસ, દેખાડ્યો મુને અખંડ રાસ.{{space}} ૩૧

જોયા તાહારા વિવિધ વિલાસ, તેહવો મેં કીધો અભ્યાસ;
લોક મુને બોલે ઉપહાસ, છે માહારે મન તાહરો વિશ્વાસ.{{space}} ૩૨

જેને બોલાવીએ પોતાનો કહી, તેને ત્રિકમજી! તજીએ નહીં;
ખીચડો જમાડવા આવ્યા, નાથ! હું માટે કીધા પંચ હાથ.{{space}} ૩૩

હું મધરાતે તરસ્યો જાણી, ઝારી લેઈ પાયું પાણી;
મુને સાચો કીધો કોઠીવાલ, હૂંડી સ્વીકારી, શ્રીગોપાલ!{{space}} ૩૪

તે રીતે મોસાળું કરો, ઠાલી છાબ સોનૈયે ભરો;
જો નહિ આવો, સુંદરશ્યામ! તો નાગર સાથે છે કામ.{{space}} ૩૫

વલણ
નાગર સાથે કામ છે, સમજી લેજો વાત રે;’
સુણી નરસૈંયાની વીનતી, ઊઠી ધાયા વૈકુંઠનાથ રે.{{space}} ૩૬

</poem>

{{HeaderNav2
|previous = કડવું ૧૧
|next = કડવું ૧૩
}}