https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%97%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AA%AE%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AB%82%E0%AA%B7%E0%AA%BE%2F%E0%AA%85%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AB%87_%E0%AA%86%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%A3 ગંધમંજૂષા/અવરોહે આરોહણ - Revision history 2026-05-16T07:47:01Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%97%E0%AA%82%E0%AA%A7%E0%AA%AE%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AB%82%E0%AA%B7%E0%AA%BE/%E0%AA%85%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AB%87_%E0%AA%86%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%A3&diff=61441&oldid=prev Meghdhanu: +created chapter 2023-05-28T05:11:59Z <p>+created chapter</p> <p><b>New page</b></p><div>{{center|&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;અવરોહે આરોહણ&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;}}<br /> <br /> {{Block center|&lt;poem&gt;<br /> મેં જ સ્વયં માગ્યું અંધ ગાંધારી પાસે <br /> મારું જ મૃત્યુ <br /> એકાકી સંગહીન એક વિજન વગડામાં.<br /> <br /> મારા મૃત્યુનો મહાસમારોહ નથી <br /> હાહાકાર નથી, કોલાહલ નથી <br /> એ નથી અભિમન્યુ જેવું વીરોચિત <br /> કે નથી એ નગરચોકમાં થયેલી હત્યા જેવું ચર્ચિત : <br /> પણ એક અજાણ્યું ફૂલ હળવેકથી <br /> વગડામાં ખીલીને ખરી જાય <br /> તેમ ઝરી જઈશ હું આ ખોળામાંથી <br /> આખી ય રાત ચન્દ્રને નીરખી હળવેકથી; <br /> જેમ બિડાઈ જાય એક પોયણું <br /> તેમ જ બિડાઈ જશે આ આંખો. <br /> સમુદ્રનું જળ મેઘમાં વરસી <br /> અનેક ધારાએ ધારાએ <br /> નિર્ઝર-નદમાં વહી <br /> ફરી ભળી જાય જેમ સમુદ્રમાં <br /> તેમ ભળી જઈશ. <br /> પક્વ-મૃત્યુમિષ્ટ થયા પછી <br /> વળગી રહેવું આ દીંટાને <br /> તે દ્રોહ છે વૃક્ષનો. <br /> યુધિષ્ઠિર દ્યુતમાં હારી હારીને પણ <br /> અજેય રહ્યા અંત સુધી <br /> હું ક્યારેય ન રમ્યો ઘુત <br /> તો ય હારતો રહ્યો <br /> હારતો રહ્યો છું એ ગોકુળની ગલીઓને <br /> ગોરજટાણી ધૂળને<br /> પ્રતીક્ષારત તરવરતી તગતગતી <br /> બે માછલીઓને.<br /> જમુનાના ઘુનામાં વમળાતા જળમાં <br /> ખોવાઈ ગયેલ મારા દડાને, <br /> તડકો ભરીને બેઠેલી સીમને, <br /> મધ્યાહ્નના અલસ સુખકારી પ્રહરોને. <br /> ચાલ્યું ગયું બધું <br /> વમળાતું, વમળાતું, વમળાતું <br /> દૂર... દૂર... દૂર.<br /> <br /> એક વાર અહંકારલિપ્ત થઈ <br /> ઘોષણા કરેલી કે <br /> कालोऽस्मि;<br /> પણ કોણ પાછું આપી શકે <br /> આ એ કે તે <br /> ગયું જે કાળના વમળમાં ?<br /> <br /> માનવી બની જાણવું છે મારે <br /> ગર્ભકાળનું ઊંધે માથે લટકવાનું દુઃખ. <br /> એક ધક્કા સાથે બહાર ફેંકાઈ જઈ જન્મવાનું, <br /> અનંત અપરિચિતતામાં ફંગોળાઈ જવાનું.<br /> જાણવી છે મારે શૈશવની અસહાયતા. <br /> યૌવનની વિફળતા. <br /> વાર્ધક્યને ઓવારે જાણવો છે મારે <br /> મારા ગાત્રોનો વિરોધ <br /> મારા વિરુદ્ધ ચાલતો મારી ઇન્દ્રિયોનો જ પ્રપંચ.<br /> <br /> દેહ ધારણ કરી બનવા મથ્યો એક મર્ત્ય માનવી <br /> ક્ષયીષ્ણુ, મરણશીલ, સ્ખલનવશ. <br /> દેવોથી ભલે દશાંગુલ નીચો <br /> પણ માનવી-નિજમાં સ્ફુટ<br /> પણ <br /> હું જાણું છું, <br /> હું જાણું છું કે આ માણસો<br /> મને માનવી નહીં બનવા દે <br /> અને ખરેખર ખૂબખૂબ <br /> દુઃસાધ્ય લાગ્યું છે માનવ બનવાનું.<br /> <br /> ફરી આવીશ<br /> ફરી આવીશ<br /> આ તૃણવતી<br /> આ જલવતી<br /> <br /> આ માયાવિની પૃથ્વી પર <br /> પણ ખભે ભાર નહીં હોય <br /> આ અવતારનો,<br /> આ અભિજ્ઞાનો.<br /> <br /> પ્રત્યેક ક્ષણ હશે આવિષ્કાર. <br /> પ્રત્યેક ક્ષણ હશે છલાંગ. <br /> પ્રત્યેક દૃશ્ય હશે નૂતન. <br /> એમ જ એક એક ક્ષણ ક્ષણ ભરી <br /> બનતો જઈશ હું.<br /> ઓળખવા મથીશ શ્રીમુખની એક એક રેખા <br /> પછી સમયને માપીશ નહીં યુગોથી...<br /> – પામીશ ઋતુઋતુની ગંધમાં, <br /> ઉત્સવોના ઉન્માદમાં, <br /> રાતને શોધીશ અંધકારના નરમ ગર્ભમાં. <br /> ઐશ્વર્યખચિત પૃથ્વીને બારણે <br /> ઊભો રહીશ એક અતિથિ બનીને <br /> – ઇન્દ્રિયોના તાંદુલ લઈને. <br /> શૂન્યપટ પર કોઈ ચાપ દોરે <br /> તેમ વિસ્તારીશ નહીં જગતને મારી માયાથી. <br /> આ માયાની જ માયા લાગશે મને <br /> આયુના ઉત્તરાર્ધમાં મેં ગીતા ગાઈ <br /> હવે થાય છે કે ગીત ગાઉં. <br /> તડકામાં આળોટતા મેદાનનું, <br /> જળનું કે કેવળ એમ જ. <br /> અર્જુનને બતાવેલ વિશ્વરૂપના<br /> દર્પણની કચેક૨ચમાં હું જ ન પામ્યો ક્યારેય <br /> મારું જ રૂપ.<br /> રચ્યાં મેં પ્રપંચો વ્યૂહો ચક્રવ્યૂહો, દુર્ગો;<br /> મેં કર્યું કપટ. <br /> કરી મેં છલનાઓ.<br /> યશોદાને મુખગ્રાસમાં દેખાડ્યું બ્રહ્માંડ. <br /> સજીવન કર્યો મેં ઉત્તરાનો ગર્ભ. <br /> રોપ્યું મેં પારિજાતનું સ્વર્ગીય વૃક્ષ આ પૃથ્વી પર.<br /> આપ્યું ઉગ્રસેનને મથુરા. <br /> ને પાંડવોને ફરી આપ્યું હસ્તિનાપુર.<br /> વસાવી મેં દ્વારકા. <br /> ચડાવ્યો મારી ખ્યાતિનો ધ્વજ બધે જ. <br /> અણુએ અણુમાં વિભુ બનીને વિસ્તર્યો <br /> હવે પ્રહર પ્રહર એક પુત્કાર <br /> ક્ષણ ક્ષણ એક ચિત્કાર<br /> હજાર હજાર મુખે<br /> પવન બોલ્યા કરે શિશુપાલ-વાણી <br /> શું માત્ર આ એક સાંજમાં જ પામ્યો નથી <br /> બધી જ સાંજોનું રહસ્ય ?<br /> આયુના અવસાન-કાળે ભજવાય છે <br /> આખુંય મહાભારત<br /> પર્વ પછી પર્વ<br /> પણ હવે તો મહાપર્વ<br /> પાત્ર પછી પાત્ર<br /> ગળતાં જાય છે મારાં ગાત્ર. <br /> નર્મસખા અર્જુનનો હળવો હાથ <br /> નથી મારા ખભા પર<br /> ના... ના <br /> હવે અર્જુન નહીં<br /> હવે તો મૃત્યુ જ પરમસખા. <br /> લઈ લો આખોય કલ્પ<br /> તે તો અલ્પ; <br /> આપો મને એક સાંજ સુદામા સાથે <br /> ઓહ !<br /> ઝાંખું ઝાંખું ઝાંખું એક ચિત્ર - આ જગત <br /> એ ઝાંખપમાંથી ચળકી ઊઠે ચળક ચળક <br /> એક જાજ્વવલ્યમાન ચિત્ર –<br /> <br /> ઓટના દરિયામાં ખોવાયેલી વસ્તુ પાછી મળે તેમ <br /> એ આ મળી ઝાંઝરની ઘૂઘરી.<br /> એ આ મળ્યા પ્રભાતના જોગિયાના કરુણ સ્વર <br /> આ મળી પગ પાસેથી જ ફૂટતી કેડી<br /> કોનાં આ પગલાં નજીક ને નજીક <br /> કોમળ પાંખડી જેવી કોની આ આંગળીઓ<br /> ને ઝાકળ જેવા કોના આ નખ ?<br /> હવે <br /> હવે સાવ પાસે<br /> કોણ ઊતરે છે અંદર ?<br /> ધીમે ધીમે જળ ભરવા કોઈ વાવમાં ઊતરે તેમ ? <br /> પ્રભાસના દરિયાકિનારે આ કોનો આભાસ ?<br /> ફરી એક વાર કિલિકલાટ કરતાં પક્ષીઓ <br /> પાછાં ફર્યાં છે સામેના આંબા ૫૨<br /> પાંખો સંકોરી સૂર્ય પણ ઊડતો ઊડતો બેઠો છે <br /> પશ્ચિમસમુદ્રની ડાળે <br /> પૂરો થયો છે કાર્યકલાપ<br /> વર્ષાકાળ પછી કલાપી ખેરવી નાખે પિચ્છ <br /> એક પછી એક<br /> તેમ ખેરવી નાખ્યું છે બધું<br /> પૂરો થયો છે ભાસ્વતીનો ઉત્સવ,<br /> પ્રકાશનું શિશુ ફરી ઢબુરાય છે<br /> અંધકારના ખોળામાં.<br /> અંધકારના તળિયે શમે બધો કોલાહલ<br /> ઓગળે બધી રેખા<br /> ઠરે આખું જગત<br /> અંધકારના ગર્ભમાં અંધકાર થઈ રહેવા દો મને.<br /> હે નિષાદ<br /> હવે કોઈ નથી વિષાદ <br /> વિદ્ધ કર મને<br /> જીવનથી હું વિદ્ધ<br /> હવે કર મને બાણવિદ્ધ<br /> જલદી કર તું. જો જે મૃત્યુના <br /> રાજ્યાભિષેકનું મંગળ મુહૂર્ત ચાલ્યું ન જાય<br /> નિશાન લેવાનીય ન ક૨ વાર.<br /> હવે કોઈ નથી મર્મસ્થાન.<br /> શરીર આખુંય મર્મ. <br /> પગની પાનીમાંથીય સર્પની જેમ<br /> સરકી જશે જીવ <br /> બસ તારું એક જ બાણ<br /> મારા માટે રામબાણ.<br /> આ સાયંસંધ્યાની રક્તિમ લાલિમા <br /> જેમ ભળે છે અંધકારમાં,<br /> ગોમતીનાં જળ જેમ શાંત રીતે<br /> ભળી જાય છે સમુદ્રમાં,<br /> તેમ જ ભળી જઈશ લવણનું એક કણ બનીને<br /> આ મહાસિંધુમાં.<br /> પછી<br /> રંગમંચ પરથી<br /> નટ જશે નટી જશે<br /> નેપથ્યમાં ગયા પછી યૌવન પણ જશે. <br /> તેમના ચહેરાનું<br /> વાતો કરતું કરતું વિખેરાઈ જશે વૃંદ. <br /> તાલ મૃદંગ લઈ ગવૈયા પણ જશે. <br /> વિદૂષક જશે.<br /> જશે સૂત્રધાર.<br /> નાટ્યશાળા હશે ખાલી.<br /> રંગશાળા હશે સૂની. <br /> પણ જવનિકા નહીં પડે<br /> <br /> નાટ્ય ચાલુ રહેશે<br /> રાહ જોજો<br /> મારે હજી માનવ બનવાનું છે.<br /> &lt;/poem&gt;}}<br /> <br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = મહાપ્રસ્થાન (પદ્યનાટક)<br /> |next = કર્ણ<br /> }}</div> Meghdhanu