https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%85%E0%AA%9B%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A6%E0%AA%B8_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE-%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE%2F%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%96%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%82
ગુજરાતી અછાંદસ કવિતા-સંપદા/માચુપિચુનાં ખંડેરોમાં - Revision history
2026-05-26T07:16:17Z
Revision history for this page on the wiki
MediaWiki 1.38.2
https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%85%E0%AA%9B%E0%AA%BE%E0%AA%82%E0%AA%A6%E0%AA%B8_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE-%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE/%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%96%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%82&diff=66649&oldid=prev
Meghdhanu: +1
2023-11-16T02:09:48Z
<p>+1</p>
<p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br />
<br><br />
<big><big>'''માચુ પિચુનાં ખંડેરોમાં'''</big></big><br><br />
'''યજ્ઞેશ દવે'''<br />
<br><br><br />
<poem><br />
એ ગહન ગંભીર ઉપત્યકાઓમાં <br />
જ્યાં વાદળો સરકે છે પાછલા પ્રહરના સ્વપ્નની જેમ, <br />
જ્યાં એ વાદળોની ધૂસર જવનિકા પાછળ <br />
પૂરો થયો છે એક કરુણ ખેલ<br />
ઉપર ઓગણપચાસ મરુતો<br />
જ્યાં ઝાંયઝાંય કરતા ફૂંકાય છે ઝંઝાના વેગથી<br />
ને<br />
જ્યાં નીચે કશુંક રહ્યું છે<br />
સ્થિર નિષ્કંપ<br />
કેડીઓ ને રસ્તાઓ<br />
જ્યાં ઝરણાં બનીને દોડતાં ખોવાઈ જાય છે<br />
ઘનપલ્લવ વનરાજીતી ગંભીર છાતીમાં <br />
જ્યાં ઉર્વર ઉદ્ભિજ સૃષ્ટિ હળવા હળવા હાથથી <br />
રૂઝવે છે ઘવાયેલા પથ્થરોના ઘાવ.<br />
જ્યાં મૃત્યુ કોઈ એકાકી ધનિક પ્રૌઢાની જેમ<br />
રહ્યું છે તેનો અસબાબ સાચવતું<br />
એ માચુ પિચુના ખંડેરોમાં આમ કોણ બેઠું છે <br />
પોતાના જ બે હાથ વચ્ચે માથું ટેકવી<br />
આટલું બધું એકાકી? <br />
કોનો પડછાયો ભળી જાય છે<br />
હરતી ફરતી ભૂતાવળોની સાથે? <br />
કોણ ચડે છે ને ઊતરે છે આ સોપાનશ્રેણીઓ પર?<br />
અલપઝલપ આંખો દેખાડી કોણ છુપાઈ જાય છે <br />
આ શિલાઓ પાછળ?<br />
કોણ આ કર્ણમૂળ સુધી ઝૂકીને<br />
આછા નિઃશ્વાસ સાથે કહી જાય છે કશુંક<br />
સાવ જનાન્તિક?<br />
ક્યાં ગયા એ શ્રમિકોની સુડોળ કાયા પર ચળકતા સૂર્યો? <br />
ક્યાં ગઈ એ રક્તવર્ણી ચળકતી પીઠો?<br />
એ બલીષ્ઠ સ્નાયુઓની સુરેખ ચાપો?<br />
એ કુંતલકેશરાજિમાં ભૂલી પડેલી બે સફેદ કોડી જેવી આંખો?<br />
<br />
ધરબાયેલા કંકાલો<br />
ધૂળ ખંખેરી ઊભા થાય ભૂમિમાંથી.<br />
ચાંદની રાતે<br />
નરકંકાલો સાથે નારીકંકાલોની ક્રીડા<br />
અફળાતા અસ્થિઓના બોદા અવાજો, ભયાવહ ચિત્કારો <br />
એક જડબાના પોલાણમાં ફસડાઈ પડેલી બીજા જડબાની ડાબલી.<br />
ક્યાં ગયાં એ કામુક સ્તનો?<br />
એક સ્તનની પરિક્રમા કરતાં કરતાં જ <br />
થાકીને સૂઈ ગયેલી આંગળીઓ<br />
અગ્નિના બાણ જેવા હોઠો<br />
જંઘાના મૂળમાં બાઝેલાં પ્રસ્વેદનાં મોતીઓ,<br />
સુવર્ણનાં કંકણથી ય ઉજ્જ્વળ એ કમનીય હાથ, <br />
કાનની બુટમાં રતાશ બની ફરકી ગયેલો એ કંપ.<br />
નરમ માંસની ઉષ્ણ ધ્રાણ,<br />
એકમેકની કામનાએ વણેલું એ નગ્નતાનું વસ્ત્ર<br />
એક અસ્થિના પોલાણમાંથી<br />
હૂહૂકાર કરી વિસ્તરતું જાય છે કશુંક <br />
જ્યાં મરે છે બધું જ આ પૃથ્વી પરનું<br />
જ્યાં કોટાનકોટિ નિહારિકાઓ,<br />
લક્ષલક્ષ નક્ષત્રો, તારાઓ મરે છે કોઈ જ અવાજ વગર.<br />
જ્યાં મરે છે કાળ ધીમેધીમે<br />
કોહવાતાં જતાં પાંદડાંની જેમ. <br />
ઇન્કાના પથ્થરજડ્યા સર્પિલ રસ્તાઓ પરથી પડછાયો સંકોરી <br />
કોઈ ઊતરી ગયું છે હળવે પગલે <br />
એન્ડીઝની પેલી તરફ <br />
પાસિફિકની પેલે પાર<br />
એક સમયે પૃથ્વીનાં હૂંફાળા ગર્ભાશય સમા આ ટીટીકાકા<br />
સરોવરમાં<br />
કારખાનાનાં ઓકેલાં પાણીથી <br />
ટૂંપાઈ ગયો છે નીલ માછલીનો નરમ ગર્ભ. <br />
પૂર્ણિમાની રાત્રે જળમાં રમવા ઊતરી આવેલ <br />
આખા આકાશને વેતરતી ચાલે છે <br />
સહેલાણી લૉન્ચોની ભખભખતી ચીસ. <br />
કોઈ કાળે પૃથ્વીની નાભિસમ કુઝકો નગરીમાં <br />
ઇન્ડિયનોની રક્તિમ નાભિ નીચે ધીમે ધીમે <br />
ભળતું જાય છે રાખોડી લોહી. <br />
શસ્ય ક્ષેત્રોનાં ધનધાન્યમાં <br />
હવે નથી રહ્યો કોઈ દેવોનો કે રાજાનો ય ભાગ<br />
બધો ભાગ–<br />
બધો ભાગ હવે મરણના મુખમાં.<br />
સોનેરી કણસલાંઓની, ભરી ભરી ઊંબીઓની <br />
પવન સાથે કાલીઘેલી વાતો હવે ભૂમિમાં. <br />
સમર્થ નૃપતિઓ ય ચાલ્યા ગયા છે. <br />
પૃથ્વીની હૂંફાળી શય્યા સેવવા.<br />
ને,<br />
એક જ લાકડીએ હાંકી કઢાયેલ દેવો છે <br />
સાવ નિર્વાસિત – ચૂપ. <br />
મધ્યાહ્નના નિશ્ચેષ્ટ પ્રહરમાં <br />
મૃતનગર પર સૂર્ય પ્રજ્વળે છે <br />
પ્રખર ક્રૂર બાજની જેમ<br />
એક સાદ પાડું ને<br />
હજાર હજાર પડઘાઓ ગબડી પડે ખીણમાં <br />
લથડતા સમયને જ્યાં પસાર થતાં <br />
પરસેવો વળે છે એ ખંડેરોમાંથી એક ટૂરિસ્ટ <br />
દોડી જાય છે સડસડાટ <br />
બધે મીંઢા મૌનનું મરણવર્તી સામ્રાજ્ય.<br />
કાળ જેવું વિકરાળ સ્વરૂપ છે <br />
તે સમય તો<br />
પડ્યો રહ્યો છે શ્લથ, અલસ, નિદ્રાવશ <br />
બે પથ્થરો વચ્ચે પડી રહેલી ગરોળીની મીંચાયેલી આંખમાં.<br />
રઝળતી ખોપરીઓના પાત્રમાં દારૂ પીને છાકટા થાય છે સ્પેનયાર્ડો <br />
સો સો મણ સોનાના ભાર નીચે દબાય છે પેરું. <br />
છેલ્લો ઇન્કા બેસી પડે સૂર્યનો અસ્ત જોઈને<br />
<br />
કોણ જાણે ક્યાંથી<br />
આ અળવીતરો પવન આવીને પાનું ફેરવી જાય છે <br />
ને<br />
એન્ડીઝનાં તુષારમંડિત શિખરો પરથી <br />
સાંજના વિલાતા જતા પ્રકાશમાં <br />
ફરી ફરીને પાછો ફરું છું <br />
મારી જ તૂટેલી ખુરશીના ખોળામાં. <br />
સાંજ ઢળી ચૂકી છે <br />
ઝાંખા પ્રકાશમાં રેખા ચિત્ર જેવી <br />
લીમડાની ચમરી હળવા પવનમાં જરાક કંપે છે <br />
સાંધ્ય આકાશમાં આર્દ્રાનો ગુલાબી તારો <br />
મારાં આંસુમાં ચળકે છે.<br />
</poem><br />
નોંધ : માચુ પિચુ – દક્ષિણ અમેરિકાના પેરુ દેશમાં આવેલું ઇન્કા સંસ્કૃતિનું મહત્ત્વનું પ્રાચીન સ્થળ.<br />
<br><br />
{{HeaderNav2<br />
|previous = ગતિસ્થિતિ<br />
|next = હરણનો શિકાર<br />
}}</div>
Meghdhanu