ગુજરાતી એકાંકીસંપદા/હું પશલો છું - Revision history

MeghaBhavsar at 12:00, 8 June 2022

2022-06-08T12:00:38Z

← Older revision		Revision as of 12:00, 8 June 2022
Line 903:		Line 903:
	(આરતી બોલાતી હોય, ત્યારે પશલો બરાડા પાડતો હોય, ના, ના, હું પશલો છું, હું પશલો છું, હું પશલો છું; ત્યાં ધીમે ધીમે પ્રકાશમાંથી અંધકાર થતો જાય ને દૃશ્ય પૂરું થાય.)<br>		(આરતી બોલાતી હોય, ત્યારે પશલો બરાડા પાડતો હોય, ના, ના, હું પશલો છું, હું પશલો છું, હું પશલો છું; ત્યાં ધીમે ધીમે પ્રકાશમાંથી અંધકાર થતો જાય ને દૃશ્ય પૂરું થાય.)<br>
	{{Right\|(હું પશલો છું)}}<br>		{{Right\|(હું પશલો છું)}}<br>

			<br>
			{{HeaderNav2
			\|previous = નરવાનર
			\|next = ચોરસ ઈંડાં અને ગોળ કબરો
			}}

MeghaBhavsar at 11:59, 8 June 2022

2022-06-08T11:59:49Z

← Older revision		Revision as of 11:59, 8 June 2022
Line 901:		Line 901:
	\| જય કમળાસ્વામી.		\| જય કમળાસ્વામી.
	}}		}}
	(આરતી બોલાતી હોય, ત્યારે પશલો બરાડા પાડતો હોય, ના, ના, હું પશલો છું, હું પશલો છું, હું પશલો છું; ત્યાં ધીમે ધીમે પ્રકાશમાંથી અંધકાર થતો જાય ને દૃશ્ય પૂરું થાય.)		(આરતી બોલાતી હોય, ત્યારે પશલો બરાડા પાડતો હોય, ના, ના, હું પશલો છું, હું પશલો છું, હું પશલો છું; ત્યાં ધીમે ધીમે પ્રકાશમાંથી અંધકાર થતો જાય ને દૃશ્ય પૂરું થાય.)<br>
	{{Right\|(હું પશલો છું)}}		{{Right\|(હું પશલો છું)}}<br>
	~~{{Poem2Close}}~~

KhyatiJoshi at 11:27, 30 May 2022

2022-05-30T11:27:06Z

← Older revision		Revision as of 11:27, 30 May 2022
Line 850:		Line 850:
	\|ભગલોઃ		\|ભગલોઃ
	\|એ જ પ્રભુ, તમે જ સાચા પ્રભુ છો મારા નાથ!		\|એ જ પ્રભુ, તમે જ સાચા પ્રભુ છો મારા નાથ!
	~~{{Ps~~		}}
	(દૃશ્ય પૂરું થાય)		(દૃશ્ય પૂરું થાય)
	<center>'''દૃશ્ય ૬'''</center>		<center>'''દૃશ્ય ૬'''</center>
	}}
	{{Ps		{{Ps
	\|સ્થળઃ		\|સ્થળઃ
Line 893:		Line 892:
	\|		\|
	\| જય કમળાસ્વામી		\| જય કમળાસ્વામી
			}}
			{{Ps
			\|
	\| સત્યનારાયણ સ્વામી, પ્રભુ બહુવન નામી		\| સત્યનારાયણ સ્વામી, પ્રભુ બહુવન નામી
			}}
			{{Ps
			\|
	\| જય કમળાસ્વામી.		\| જય કમળાસ્વામી.
	}}		}}

KhyatiJoshi at 11:18, 30 May 2022

2022-05-30T11:18:44Z

Show changes

KhyatiJoshi at 11:11, 30 May 2022

2022-05-30T11:11:14Z

Show changes

KhyatiJoshi at 11:06, 30 May 2022

2022-05-30T11:06:01Z

Show changes

KhyatiJoshi at 10:57, 30 May 2022

2022-05-30T10:57:45Z

Show changes

KhyatiJoshi at 10:49, 30 May 2022

2022-05-30T10:49:42Z

← Older revision		Revision as of 10:49, 30 May 2022
Line 307:		Line 307:
	<center>'''દૃશ્ય ૩'''</center>		<center>'''દૃશ્ય ૩'''</center>
	{{Ps		{{Ps
	સ્થળઃ રાજમહેલ		\|સ્થળઃ
			\|રાજમહેલ
			}}
	(રાજા વિચારમગ્ન અવસ્થામાં સિંહાસને બેઠા છે. રાજાએ એક આંગળી કપાળે ટેકવેલી છે. આ એમની ટેવ છે. રાણીના હાથમાં પંખો છે. થોડી થોડી વારે એ પોતાના તરફ પંખો નાખી લે છે. રાણી અહીંથી તહીં આંટા મારે છે.)		(રાજા વિચારમગ્ન અવસ્થામાં સિંહાસને બેઠા છે. રાજાએ એક આંગળી કપાળે ટેકવેલી છે. આ એમની ટેવ છે. રાણીના હાથમાં પંખો છે. થોડી થોડી વારે એ પોતાના તરફ પંખો નાખી લે છે. રાણી અહીંથી તહીં આંટા મારે છે.)
	રાણીઃ મહારાજ, તમે તો રાજા છો કે કોણ છો? (એક આંટો માર્યા પછી પંખાથી પવન નાખ્યા પછી) મહારાજ, તમે તો રાજા છો કે કોણ છો?		{{Ps
			\|રાણીઃ
			\|મહારાજ, તમે તો રાજા છો કે કોણ છો? (એક આંટો માર્યા પછી પંખાથી પવન નાખ્યા પછી) મહારાજ, તમે તો રાજા છો કે કોણ છો?
			}}
			{{Ps
	રાજાઃ (અચાનક ઝબકીને) શું કહ્યું? રાજા? ક્યાં છે રાજા?		રાજાઃ (અચાનક ઝબકીને) શું કહ્યું? રાજા? ક્યાં છે રાજા?
	રાણીઃ શું ક્યાં છે રાજા કહ્યા કરો છો. અરે, હું તમને કહું મહારાજ.		રાણીઃ શું ક્યાં છે રાજા કહ્યા કરો છો. અરે, હું તમને કહું મહારાજ.

KhyatiJoshi at 10:48, 30 May 2022

2022-05-30T10:48:43Z

@@ Line 244: / Line 244: @@
 }}
 (પશલો વિષ્ણુની જેમ ઊભો હોય પદ્માસન વાળી ત્યાં દૃશ્ય પૂરું થાય.)
-}}
 <center>'''દૃશ્ય ૨'''</center>
 |સ્થળઃ
 |રાજમહેલ
 }}
 {{Ps
-(રાજકુમારી મહેલની અટારીએ ઊભી ઊભી પોતાના વાળ ગૂંથી રહી હોય, લગભગ ધ્યાનમગ્ન જેવી સ્થિતિ હોય ત્યાં અચાનક ‘બાલે’ ‘બાલે’ એવો અવાજ આવે. રાજકુમારી આજુબાજુ જુએ ત્યાં પશલાનો અવાજ આવે; આ બાજુ બોલે, હું તમને પોકારું છું – રાજકુમારી પશલાને જુએ અને એકદમ આશ્ચર્યમાં પડી જાય.)
+|રાજકુમારીઃ
-રાજકુમારીઃ આ પીતાંબર, આ મુગટ, આ શંખ, ચક્ર, ગદા, પદ્મ, આ છટા, આ તેજ…
+|જેવી પ્રભુની ઇચ્છા! પ્રભુ હું યુગોથી આપની જ છું. આપ આ દાસીનો સ્વીકાર કરો પ્રભુ.
-પશલોઃ આશ્ચર્યમાં પડીશ નહીં બાલે, હું ભગવાન વિષ્ણુ, તારી ઉપર પ્રસન્ન થઈ, તને દર્શન દેવા આવ્યો છું.
+}}
 (એમ કહી ચરણોમાં ઢળી પડે, પશો એને ઊભી કરી)
-પશલોઃ તારું સ્થાન ત્યાં નહીં બાલે, અહીં મારા હૃદયમાં છે. તું મારી દાસી નહીં, હૃદયની સ્વામિની છે.
+{{Ps
 (એમ કહી પદ્મ સૂંઘી રાજકુમારીને આપે પછી–)
-:::	ચાલ બાલે, આપણે મુક્ત વિહાર કરીએ ચાલ.
+{{Ps
 <center>'''દૃશ્ય ૩'''</center>
 સ્થળઃ રાજમહેલ
 (રાજા વિચારમગ્ન અવસ્થામાં સિંહાસને બેઠા છે. રાજાએ એક આંગળી કપાળે ટેકવેલી છે. આ એમની ટેવ છે. રાણીના હાથમાં પંખો છે. થોડી થોડી વારે એ પોતાના તરફ પંખો નાખી લે છે. રાણી અહીંથી તહીં આંટા મારે છે.)

KhyatiJoshi at 10:43, 30 May 2022

2022-05-30T10:43:16Z

← Older revision		Revision as of 10:43, 30 May 2022
Line 79:		Line 79:
	}}		}}
	{{Ps		{{Ps
	\|રાજકુમારીઃ સારું સારું, લાવ થાળ, હું પૂજા કરી લઉં.		\|રાજકુમારીઃ
			\|સારું સારું, લાવ થાળ, હું પૂજા કરી લઉં.
	}}		}}
	(કુંવરી પૂજા કરે. આંખ મીંચી ધ્યાન ધરે, આ દરમિયાન પશલો-ભગલો બંને બધું જુએ. બંનેમાં પશલો વધારે વિહ્વળ થઈ ગયો હોય.)		(કુંવરી પૂજા કરે. આંખ મીંચી ધ્યાન ધરે, આ દરમિયાન પશલો-ભગલો બંને બધું જુએ. બંનેમાં પશલો વધારે વિહ્વળ થઈ ગયો હોય.)
Line 170:		Line 171:
	}}		}}
	{{Ps		{{Ps
	ભગલોઃ પણ કંઈ કારણ?		\|ભગલોઃ
	પશલોઃ ભગા, રાજકુંવરીને જોઈ છે ત્યારથી બસ મારું મન એની પાછળ પાછળ ભમ્યા કરે છે.		\|પણ કંઈ કારણ?
	ભગલોઃ પાછળ ભમે કે આગળ ભમે, તને કશો ફાયદો થવાનો નથી, સમજ્યો.		}}
	પશલોઃ એટલે તો થાય છે કે શું કરું?		{{Ps
	ભગલોઃ શું કરું તે કામ કર કામ. લાકડાં લાવ, ચાલ.		\|પશલોઃ
	પશલોઃ (થોડીક વાર મંદિર સામે જોયા પછી) ભગા, તું મારું એક કામ કરીશ?		\|ભગા, રાજકુંવરીને જોઈ છે ત્યારથી બસ મારું મન એની પાછળ પાછળ ભમ્યા કરે છે.
	ભગલોઃ કયું કામ?		}}
	પશલોઃ હું અહીં – મંદિર આગળ – ચિતા તૈયાર કરું છું, તું ચિતાને અગ્નિ મૂકીશ?		{{Ps
	ભગલોઃ શું કામ? તારે બળી મરવાની જરૂર શી છે? કયું આકાશ તૂટી પડ્યું છે?		\|ભગલોઃ
	પશલોઃ જો ભગા, હું રાજકુંવરી વગર જીવી શકું એમ નથી, અને રાજકુંવરી મને મળવાની નથી એટલે જો એનું નામ લેતો લેતો બળી મરું તો કદાચ આવતા જન્મે…		\|પાછળ ભમે કે આગળ ભમે, તને કશો ફાયદો થવાનો નથી, સમજ્યો.
	ભગલોઃ ગાંડો થયો કે શું પશલા?		}}
	પશલોઃ મને ખબર છે ભગા, હું રહ્યો વણકર. સપનામાં પણ રાજકુંવરીનો વિચાર કરું તો ય નકામું છે, પણ રાજકુંવરી વગર હું જીવી શકું એમ નથી એટલે મને મરવા દે ભગા, મને મરવા દે.		{{Ps
	ભગલોઃ (મંદિર સામું જોતાં) પશા, મરવા કરતાં બીજો કોઈ રસ્તો વિચારીએ. કદાચ તારા પ્રેમને કારણે તને રાજકુંવરી મળી જાય.		\|પશલોઃ
	પશલોઃ ખરેખર ભગા, તું મને રાજકુંવરી મેળવી આપીશ? તો હું આખી જિંદગી તારો દાસ થઈને રહીશ. જલદી રસ્તો બતાવ ભગા.		\|એટલે તો થાય છે કે શું કરું?
	ભગલોઃ જો સાંભળ પશા, રાજકુંવરી ભગવાન વિષ્ણુની ભગત છે. હવે જો તું વિષ્ણુ ભગવાન બનીને એની પાસે જાય તો?		}}
	પશલોઃ પણ હું એની પાસે જઈશ કઈ રીતે? આ તો અર્થ વગરની વાત થઈ.		{{Ps
	ભગલોઃ ભઈ પશા, જરાક સાંભળ તો ખરો. જો હું તને લાકડાનું ઊડતું ગરુડ બનાવી આપીશ. જે તને રાજકુંવરીના મહેલ સુધી લઈ જશે. રોજ રાતે તારે વિષ્ણુનું રૂપ ધારણ કરી રાજકુંવરી પાસે પહોંચી જવાનું, બરાબર?		\|ભગલોઃ
			\|શું કરું તે કામ કર કામ. લાકડાં લાવ, ચાલ.
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|(થોડીક વાર મંદિર સામે જોયા પછી) ભગા, તું મારું એક કામ કરીશ?
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|કયું કામ?
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|હું અહીં – મંદિર આગળ – ચિતા તૈયાર કરું છું, તું ચિતાને અગ્નિ મૂકીશ?
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|શું કામ? તારે બળી મરવાની જરૂર શી છે? કયું આકાશ તૂટી પડ્યું છે?
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|જો ભગા, હું રાજકુંવરી વગર જીવી શકું એમ નથી, અને રાજકુંવરી મને મળવાની નથી એટલે જો એનું નામ લેતો લેતો બળી મરું તો કદાચ આવતા જન્મે…
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|ગાંડો થયો કે શું પશલા?
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|મને ખબર છે ભગા, હું રહ્યો વણકર. સપનામાં પણ રાજકુંવરીનો વિચાર કરું તો ય નકામું છે, પણ રાજકુંવરી વગર હું જીવી શકું એમ નથી એટલે મને મરવા દે ભગા, મને મરવા દે.
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|(મંદિર સામું જોતાં) પશા, મરવા કરતાં બીજો કોઈ રસ્તો વિચારીએ. કદાચ તારા પ્રેમને કારણે તને રાજકુંવરી મળી જાય.
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|ખરેખર ભગા, તું મને રાજકુંવરી મેળવી આપીશ? તો હું આખી જિંદગી તારો દાસ થઈને રહીશ. જલદી રસ્તો બતાવ ભગા.
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|જો સાંભળ પશા, રાજકુંવરી ભગવાન વિષ્ણુની ભગત છે. હવે જો તું વિષ્ણુ ભગવાન બનીને એની પાસે જાય તો?
			}}
			{{Ps
			\|પશલોઃ
			\|પણ હું એની પાસે જઈશ કઈ રીતે? આ તો અર્થ વગરની વાત થઈ.
			}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|ભઈ પશા, જરાક સાંભળ તો ખરો. જો હું તને લાકડાનું ઊડતું ગરુડ બનાવી આપીશ. જે તને રાજકુંવરીના મહેલ સુધી લઈ જશે. રોજ રાતે તારે વિષ્ણુનું રૂપ ધારણ કરી રાજકુંવરી પાસે પહોંચી જવાનું, બરાબર?
	પશલોઃ અરે વાહ, ભગા તારી બુદ્ધિ… ભગા, જલદીથી તું ગરુડ બનાવી આપ.		પશલોઃ અરે વાહ, ભગા તારી બુદ્ધિ… ભગા, જલદીથી તું ગરુડ બનાવી આપ.
	ભગલોઃ (ઝડપથી ગરુડ બનાવતો હોય એ રીતે) જો પશા, આ ગરુડની ચાંચ, આ ગરુડની પાંખ, આ ગરુડના પગ, આ જમણી પાંખમાં ઊડવાની કળ, ડાબી પાંખમાં નીચે ઊતરવાની કળ. પછી પશાને હું પીતાંબર પહેરાવીશ… આમ માથે મુગટ પહેરાવીશ, એક હાથમાં ચક્ર આપીશ, બીજામાં પદ્મ, ત્રીજામાં ગદા અને ચોથામાં શંખ આપીશ. પછી ગરુડ પર બેસાડી પદ્માસન વળાવી, આમ ચપટીમાં તને ઉડાડીશ રાજકુમારી પાસે… વાહ પશા, તું ખરેખર ભગવાન વિષ્ણુ જ લાગીશ ખરેખર…		}}
			{{Ps
			\|ભગલોઃ
			\|(ઝડપથી ગરુડ બનાવતો હોય એ રીતે) જો પશા, આ ગરુડની ચાંચ, આ ગરુડની પાંખ, આ ગરુડના પગ, આ જમણી પાંખમાં ઊડવાની કળ, ડાબી પાંખમાં નીચે ઊતરવાની કળ. પછી પશાને હું પીતાંબર પહેરાવીશ… આમ માથે મુગટ પહેરાવીશ, એક હાથમાં ચક્ર આપીશ, બીજામાં પદ્મ, ત્રીજામાં ગદા અને ચોથામાં શંખ આપીશ. પછી ગરુડ પર બેસાડી પદ્માસન વળાવી, આમ ચપટીમાં તને ઉડાડીશ રાજકુમારી પાસે… વાહ પશા, તું ખરેખર ભગવાન વિષ્ણુ જ લાગીશ ખરેખર…
			}}
	(પશલો વિષ્ણુની જેમ ઊભો હોય પદ્માસન વાળી ત્યાં દૃશ્ય પૂરું થાય.)		(પશલો વિષ્ણુની જેમ ઊભો હોય પદ્માસન વાળી ત્યાં દૃશ્ય પૂરું થાય.)
			}}
	<center>'''દૃશ્ય ૨'''</center>		<center>'''દૃશ્ય ૨'''</center>
	સ્થળઃ રાજમહેલ		\|સ્થળઃ
			\|રાજમહેલ
			}}
			{{Ps
	(રાજકુમારી મહેલની અટારીએ ઊભી ઊભી પોતાના વાળ ગૂંથી રહી હોય, લગભગ ધ્યાનમગ્ન જેવી સ્થિતિ હોય ત્યાં અચાનક ‘બાલે’ ‘બાલે’ એવો અવાજ આવે. રાજકુમારી આજુબાજુ જુએ ત્યાં પશલાનો અવાજ આવે; આ બાજુ બોલે, હું તમને પોકારું છું – રાજકુમારી પશલાને જુએ અને એકદમ આશ્ચર્યમાં પડી જાય.)		(રાજકુમારી મહેલની અટારીએ ઊભી ઊભી પોતાના વાળ ગૂંથી રહી હોય, લગભગ ધ્યાનમગ્ન જેવી સ્થિતિ હોય ત્યાં અચાનક ‘બાલે’ ‘બાલે’ એવો અવાજ આવે. રાજકુમારી આજુબાજુ જુએ ત્યાં પશલાનો અવાજ આવે; આ બાજુ બોલે, હું તમને પોકારું છું – રાજકુમારી પશલાને જુએ અને એકદમ આશ્ચર્યમાં પડી જાય.)
	રાજકુમારીઃ આ પીતાંબર, આ મુગટ, આ શંખ, ચક્ર, ગદા, પદ્મ, આ છટા, આ તેજ…		રાજકુમારીઃ આ પીતાંબર, આ મુગટ, આ શંખ, ચક્ર, ગદા, પદ્મ, આ છટા, આ તેજ…