https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE_%E2%80%93_%E0%AA%89%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B6%E0%AA%82%E0%AA%95%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B6%E0%AB%87%E0%AA%B7%2F%E0%AA%B6%E0%AB%8B%E0%AA%A7 2026-04-18T08:26:39Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%97%E0%AB%81%E0%AA%9C%E0%AA%B0%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AA%B8%E0%AA%82%E0%AA%AA%E0%AA%A6%E0%AA%BE_%E2%80%93_%E0%AA%89%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B6%E0%AA%82%E0%AA%95%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%B6%E0%AB%87%E0%AA%B7/%E0%AA%B6%E0%AB%8B%E0%AA%A7&diff=56787&oldid=prev 2023-01-05T05:33:40Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|શોધ|}} &lt;poem&gt; પુષ્પો સાથે વાત કરવાનો સમય રહ્યો નહિ. પુષ્પો, પૃથ્વીના ભીતરની સ્વર્ગીલી ગર્વીલી ઉત્કંઠા; તેજના ટાપુઓ, સંસ્થાનો માનવીઅરમાનનાં; પુષ્પો, મારી કવિતાના તાજ઼-બ-તાજ઼ શબ્...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> <br /> {{Heading|શોધ|}}<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> પુષ્પો સાથે વાત કરવાનો સમય રહ્યો નહિ.<br /> પુષ્પો, પૃથ્વીના ભીતરની સ્વર્ગીલી ગર્વીલી ઉત્કંઠા;<br /> તેજના ટાપુઓ, સંસ્થાનો માનવીઅરમાનનાં;<br /> પુષ્પો, મારી કવિતાના તાજ઼-બ-તાજ઼ શબ્દો.<br /> <br /> ગર્ભમાં રહેલા બાળકની બીડેલી આંખો<br /> માતાના ચહેરામાં ટમકે,<br /> મારા અસ્તિત્વમાં એમ કાવ્ય ચમકતું તમે<br /> જોયું છે?<br /> <br /> કવિતા, આત્માની માતૃભાષા;<br /> મૌનનો દેહ મૂર્ત, આસવ અસ્તિત્વનો;<br /> સ્વપ્નની ચિર છવિ. ક્યાં છે કવિતા?<br /> <br /> જોઉં છું હું, દુર્ગમ છે, દુર્લભ છે<br /> પૃથ્વીના સૌ પદાર્થોમાં એ પદાર્થ.<br /> ક્યારેક તો શબ્દમાં જ સરસ્વતી લુપ્ત થતી.<br /> ક્યારેક હોલવાયેલા હૈયાની વાસ અકળાવી રહે.<br /> ક્યારેક વળી અર્ધદગ્ધ ખયાલોનો ધૂંવા ગૂંગળાવી રહે.<br /> ખરે જ છે દુર્વાપ કવિતાપદાર્થ.<br /> <br /> ઘરની સામેનો પેલો છોડ વધી વૃક્ષ થયો.<br /> ટીકીને જોયા કર્યો છે મેં વારંવાર એને.<br /> એને જાંબુ આવ્યાં, ને મને આંસુ;<br /> વધ્યો ને ફળ્યો એ, હું વધ્યો ફાંસુ.<br /> ખાઉં છું, પીઉં છું, ખેલું છું, કૂદું છું.<br /> બહોળો ધરતી માતાનો ખોળો આ ખૂંદું છું.<br /> ક્યાં છે કવિતા?<br /> <br /> પ્રભુએ મને પકડ્યો’તો એક વાર.<br /> સંધ્યાના તડકાથી એ વૃક્ષનાં થડ રંગતો’તો,<br /> ત્યાં હુંયે મારી આંખ વડે ચડાવતો ઓપ હતો.<br /> બીજી વાર, ગાડીમાં હું જતો હતો, એકલો જ<br /> અડધિયા ડબ્બામાં, ત્યાં નમતા પહોરના<br /> નવું નવું યુગલ કો પ્રવેશ્યું. પ્રભુએ તાજાં<br /> નવવધૂના ચહેરામાં ગુલો છલકાવ્યાં હતાં.<br /> ખસી ગયો બીજે ત્યાંથી હું, એ ગુલાબી છોળોમાં<br /> શરમના શેરડાની છાયા આછી ઉઠાવીને.<br /> <br /> પ્રભુને સૌ આવું બધું પસંદ બહુ હોય એવું<br /> લાગે પણ છેય તે.<br /> શાઽઽ માટે નહિ તો દુનિયાની ભારે મોટી<br /> કામગીરી હોય એમ, જાણે એ વિના બધું<br /> અટકી પડવાનું ન હોય એમ, વારે વારે<br /> સંડોવે છે કંઈક ને કંઈક આવામાં મને એ?<br /> <br /> રસ્તે ચાલ્યો જતો હોઉં અને કોઈ દૂર દૂર<br /> સહસ્ર જોજન થકી આવેલા પંખીની સાથે<br /> મુલાકાત ગોઠવી બેસે છે મારી, પૂછ્યા વિના<br /> મને, કોઈ વાડ પાસે. લક્ષાવધિ<br /> પ્રકાશવર્ષોથી વ્યોમે ટમટમતા તારા પાસે<br /> આંખ મિચકારાવે છે એ આ હું જે<br /> ‘અન-રોમૅન્ટિક’ તેની સામે.<br /> શેરીમાંના પેલા બાલુડિયાને મારી સામે<br /> ખિલખિલ હસાવી દે છે, અયુત વર્ષોને અંતે<br /> પ્રગટેલા માનવની આજ લગીની આખીય<br /> યાત્રાની — ભાવી આકાંક્ષાની પતાકા લહેરાવી<br /> દે છે એ નાજુક કલહાસ્યમાં વિજયભેર.<br /> <br /> રે રે શિશુઓનું કલહાસ્ય માણવાનો સમય રહ્યો નહિ.<br /> શિશુઓનું હાસ્ય, મારી કવિતાનો શુભ્ર છંદ.<br /> <br /> શબ્દ છે! છે છંદ પણ! ક્યાં છે તો કવિતા?<br /> <br /> શિખરો પર ઊર્ધ્વબાહુ આરડે મહાનુભાવો,<br /> શતાબ્દીથી શતાબ્દી સુધી પહોંચતો બુલંદ સ્વર,<br /> ઊતરે ના અંતરમાં, ઝમે ના પર્યાપ્ત ચિત્તે.<br /> ખીણો ભરી ગોરંભાતો ભૂતકાળનો એ ધ્વનિ,<br /> પડ્યા કરે પડછંદા નિરંતર અવિરત.<br /> પડઘાનો દેશ આ; શબ્દ નહિ, પ્રતિશબ્દ પૂજાતો જ્યાં.<br /> પ્રતિધ્વનિથી બધિર બની ગયા કાન કંઈ<br /> એકમેકનું ન કેમે સુણવા પામે, કદીક<br /> બોલવા કરે જરી તો.<br /> <br />                 — નથી માર્ગ અન્ય, વહી<br /> જાય પણે ઉરોગામી સરિતા ધીરેથી, નિજ<br /> કલકલ્લોલધૂને મસ્ત, તેમ સરી જવું.<br /> મળી જાય યાત્રી તેને અર્પવું હૃદયગીત. —<br /> <br /> ક્યારે વળી અહમ્ નડે-કનડે છે. હૈયું કહે:<br /> શીદ ગાઉં? સુખના ઓડકાર આના,<br /> પેલાનો પ્રેમ, અને અન્યના ઉલ્લાસકેફ!<br /> મારે બસ ગાવાનું જ? ઉચ્છિષ્ટ જે બીજાઓના<br /> જીવનનું, શબ્દોમાં સંચય કરીને તેનો<br /> કૃતાર્થ થવાનું મારે?<br /> કવિજીવન અરેરે શું ઉપ-જીવન?<br /> <br /> અરે! અરે!<br /> અહંના ભરડામાં આવ્યું એ જ કૈં ઓછું જીવન છે?<br /> જીવન તો તે, જે કૈં થયું આત્મસાત્, આત્મરૂપ.<br /> આ આંખો જે જુએ છે એટલું જ શું એ જુએ છે?<br /> તો તો તે કશું જ નથી જોતી. આંખો આંધળી છે.<br /> પેલાં વૃક્ષો, છુટ્ટાં, લીલાં પલ્લવે ઘેઘૂર ડોલે,<br /> <br /> કેવાં છે મજાનાં! ગમી જાય એવાં છે! પરંતુ<br /> એક વેળા અહીં આ એક સ્થળેથી જોવાઈ જતાં<br /> એ બધાં અનોખી કોઈ એક-રચનામાં ગોઠવાઈ ગયાં.<br /> વૃક્ષો ન રહ્યાં, વૃક્ષમય કશુંક લોકોત્તર સત્ત્વ,<br /> માત્ર ત્યાં ફેલાઈ રહ્યું — એ જ તો સૌન્દર્ય. —<br /> આંખ, તેં એ જોયું? આજ સુધી કાં ન જોયું તેં એ?<br /> આંખ દ્વારા કોઈકે એ જોયું.<br /> આંખમાં એ કોઈક હતું અને તે આ પળે બહાર<br /> કૂદી શું રેલાઈ રહ્યું?<br /> એ ક્ષણાર્ધ તો હું નર્યો વૃક્ષ-રચના-મય હતો.<br /> તદાત્મ હું એમ સર્વ વિશ્વના પદાર્થ થકી<br /> થઈ તો શકું જ. કિંતુ શી રીતે એ હશે સાધ્ય?<br /> <br /> સૌન્દર્યાનુભૂતિ દ્વારા,<br /> કવિતા દ્વારા અમોઘ.<br /> સૌન્દર્યની સેર છંદ-શબ્દ-માં હું ઊપસેલી<br /> જોવા કરું, પુષ્પો અને શિશુકલહાસ્ય તણા<br /> પરિચયે કૈંક;<br /> દેખાતી ન-દેખાતી તે હાથતાળી દઈ, મારા<br /> ખેલ્યાં કરે અહો સંતાકૂકડી ચૈતન્ય સાથે<br /> અહોરાત.<br /> <br /> રાતે રસ્તાના વળાંકે મોટરની રોશનીએ<br /> અજવાળી દીધું એક ઝુંડ નાની ગૌરીઓનું,<br /> ઉત્સવથી વળતું જે, વર્ષાભીંજી મોડી સાંજે;<br /> પડખેના વૃદ્ધ જોઈ રહ્યા વિસ્ફારિત નેત્રે<br /> ભવિષ્યનું તે નિર્મલ સકલ આશારહસ્ય<br /> ફેલાયેલું મુગ્ધ નિજ દૃષ્ટિની સમક્ષ તહીં.<br /> કન્યાઓના આશાઉલ્લાસ વધાવવાનો સમય રહ્યો નહીં.<br /> કન્યાઓની આશા, મારી કવિતાની નસોનું રુધિર.<br /> ક્યાં? — ક્યાં છે કવિતા?<br /> &lt;/poem&gt;<br /> <br /> {{Right|૭-૨-૧૯૫૯}}&lt;br&gt;<br /> {{Right|(સમગ્ર કવિતા, બીજી આ., ૧૯૯૮, પૃ. ૮૦૨)}}<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = છિન્નભિન્ન છું<br /> |next = સ્વપ્નોને સળગવું હોય તો—<br /> }}</div>

MeghaBhavsar