ચંદ્રહાસ આખ્યાન/કડવું ૧૫ - Revision history

Meghdhanu: proof

2023-03-07T12:34:58Z

proof

← Older revision		Revision as of 12:34, 7 March 2023
Line 2:		Line 2:
	{{Heading\|કડવું ૧૫\|}}		{{Heading\|કડવું ૧૫\|}}

	{{Color\|Blue\|[પછેડી ઓઢી એકલા સૂતેલા ચંદ્રહાસને જોવા વિષયા છાના પગલે તેની પાસે પહોંચી પછેડી ખસેડીને ચંદ્રહાસના સુંદર મુખને જોઈને મુગ્ધ થઈ જાય છે. ચંદ્રહાસની સુંદરતાનું વર્ણન કરે છે. ત્યાં જ તે ચંદ્રહાસની કસે બાંધલો પત્ર જુએ છે. ~~ઉત્સુકતાવસ~~ ખોલીને જોતાં ~~આવેલ~~ યુવકને વિષ આપવાની વાતથી ફફડી જાય છે. પોતાની સતર્કતાથી વિષનું વિષયા કરી કાગળ પાછો બાંધી દે છે.]}}		{{Color\|Blue\|[પછેડી ઓઢી એકલા સૂતેલા ચંદ્રહાસને જોવા વિષયા છાના પગલે તેની પાસે પહોંચી પછેડી ખસેડીને ચંદ્રહાસના સુંદર મુખને જોઈને મુગ્ધ થઈ જાય છે. ચંદ્રહાસની સુંદરતાનું વર્ણન કરે છે. ત્યાં જ તે ચંદ્રહાસની કસે બાંધલો પત્ર જુએ છે. ઉત્સુકતાવશ ખોલીને જોતાં આવેલા યુવકને વિષ આપવાની વાતથી ફફડી જાય છે. પોતાની સતર્કતાથી વિષનું વિષયા કરી કાગળ પાછો બાંધી દે છે.]}}

	{{c\|'''રાગ : ગોડી'''}}		{{c\|'''રાગ : ગોડી'''}}
Line 27:		Line 27:

	ચંદ્રહાસની પાસે અતિઉલ્લાસે હરિવદની હરખે બેઠી.		ચંદ્રહાસની પાસે અતિઉલ્લાસે હરિવદની હરખે બેઠી.
	‘મુજ શ્વાસ ~~વાગે~~ સાધુ ~~જોગે~~,’ તે ચિંતા ચિત્તમાં પેઠી.{{space}} {{r\|૮}}		‘મુજ શ્વાસ લાગે સાધુ જાગે,’ તે ચિંતા ચિત્તમાં પેઠી.{{space}} {{r\|૮}}

	‘રખે કો દેખે, સહિયર મુજ પેખે,’ એમ દૃષ્ટિ રાખતી આડી.		‘રખે કો દેખે, સહિયર મુજ પેખે,’ એમ દૃષ્ટિ રાખતી આડી.
Line 38:		Line 38:
	ત્યમ પિછોડી પરી કીધે મુખ કુલિંદકુંવરનું તેવું.{{space}} {{r\|૧૧}}		ત્યમ પિછોડી પરી કીધે મુખ કુલિંદકુંવરનું તેવું.{{space}} {{r\|૧૧}}

	~~સુંવદનઅંબુજ~~ ઉપર ભ્રુકુટી, ભ્રમર કરે ગુંજાર.		સુવદનઅંબુજ ઉપર ભ્રુકુટી, ભ્રમર કરે ગુંજાર.
	શકે શશિબિંબ પૂંઠે તારા, એવો શોભે મોતીહાર.{{space}} {{r\|૧૨}}		શકે શશિબિંબ પૂંઠે તારા, એવો શોભે મોતીહાર.{{space}} {{r\|૧૨}}

Line 56:		Line 56:
	તે નારીનું પરમ ભાગ્ય જેને આવો હશે ભરથાર!{{space}} {{r\|૧૭}}		તે નારીનું પરમ ભાગ્ય જેને આવો હશે ભરથાર!{{space}} {{r\|૧૭}}

	મેં પાપણીએ પુન્ય ન કીધું, ~~તે ક્યાંશો~~ આવો સ્વામી?		મેં પાપણીએ પુન્ય ન કીધું, તો ક્યાંથો આવો સ્વામી?
	એમ દુઃખ ધરતી આંસુ ભરતી વિષયા શોકને પામી.{{space}} {{r\|૧૮}}		એમ દુઃખ ધરતી આંસુ ભરતી વિષયા શોકને પામી.{{space}} {{r\|૧૮}}

Line 62:		Line 62:
	જોવા કારણ યૌવનાએ તતક્ષણ છોડી લીધો.{{space}} {{r\|૧૯}}		જોવા કારણ યૌવનાએ તતક્ષણ છોડી લીધો.{{space}} {{r\|૧૯}}

	સરનામું અક્ષર ~~તાતના~~ દેખી શ્યામા મહાસુખ પામી :		સરનામું અક્ષર તાતનાં દેખી શ્યામા મહાસુખ પામી :
	‘શકે પત્ર લખી મોકલ્યો પિતાએ મુજ સ્વામી :{{space}} {{r\|૨૦}}		‘શકે પત્ર લખી મોકલ્યો પિતાએ મુજ સ્વામી :{{space}} {{r\|૨૦}}

Line 72:		Line 72:

	વાંચી પત્ર ને વિષયા બોલી : ‘ત્રાહે ત્રાહે ત્રિભુવનનાથ;		વાંચી પત્ર ને વિષયા બોલી : ‘ત્રાહે ત્રાહે ત્રિભુવનનાથ;
	વિષયાને સાટે વિષ લખાયું, શું કાપ્યા જોઈએ હાથ.{{space}} {{r\|૨૩}}		વિષયાને સાટે વિષ લખાયું, શું કાપ્યા જોઈએ હાથ?{{space}} {{r\|૨૩}}

	પત્ર લેઉં તો પાછો ફરી જાય, પરણ્યા વિના ~~વિઘ્ર~~ થાય;		પત્ર લેઉં તો પાછો ફરી જાય, પરણ્યા વિના વિઘ્ન થાય;
	અક્ષર એક વધારું એ માંહે, ~~વિષની~~ કરું વિષયાય.’ {{space}} {{r\|૨૪}}		અક્ષર એક વધારું એ માંહે, વિષનું કરું વિષયાય.’ {{space}} {{r\|૨૪}}

	એક નેત્રનું કાજળ કાઢ્યું, બીજા નેત્રનું નીર;		એક નેત્રનું કાજળ કાઢ્યું, બીજા નેત્રનું નીર;
Line 91:		Line 91:
	{{c\|'''વલણ'''}}		{{c\|'''વલણ'''}}
	‘પત્ર લખ્યું તે લાવો, સ્વામી,’ એમ કહી વિષયા વળી રે,		‘પત્ર લખ્યું તે લાવો, સ્વામી,’ એમ કહી વિષયા વળી રે,
	થરથર ~~ધ્રુજે~~ ને કાંઈ ન સૂઝે, સખી સર્વ સામી મળી રે.{{space}} {{r\|૨૯}}		થરથર ધ્રૂજે ને કાંઈ ન સૂઝે, સખી સર્વ સામી મળી રે.{{space}} {{r\|૨૯}}
	</poem>}}		</poem>}}

Meghdhanu: કડવું 15 Formatting Completed

2023-03-07T09:39:31Z

કડવું 15 Formatting Completed

Show changes

MeghaBhavsar at 08:38, 11 November 2021

2021-11-11T08:38:59Z

← Older revision		Revision as of 08:38, 11 November 2021
Line 5:		Line 5:

	:::::: '''રાગ : ગોડી'''		:::::: '''રાગ : ગોડી'''
	વિષયાએ વિમાસી જોયું : ‘એ પુરુષને હું નરખું.		વિષયાએ વિમાસી જોયું : ‘એ પુરુષને હું નરખું<ref>નરખું – નીરખું</ref>.
	અન્ય પશુ પક્ષી ને માનવ નથી કોય હ્યાં સરખું.{{space}} ૧		અન્ય પશુ પક્ષી ને માનવ નથી કોય હ્યાં સરખું.{{space}} ૧

Line 41:		Line 41:
	શકે શશિબિંબ પૂંઠે તારા, એવો શોભે મોતીહાર.{{space}} ૧૨		શકે શશિબિંબ પૂંઠે તારા, એવો શોભે મોતીહાર.{{space}} ૧૨

	શુકચંચા અતિ ઉત્તમ, જાણે અધરબિંબ અલંકૃત.		શુકચંચા<ref>શુકચંચા – પોપટની ચાંચ</ref> અતિ ઉત્તમ, જાણે અધરબિંબ અલંકૃત.
	શશી-સવિતા શ્રવણે કુંડળ, દાડમકળી શા દંત!{{space}} ૧૩		શશી-સવિતા શ્રવણે કુંડળ, દાડમકળી શા દંત!{{space}} ૧૩

Line 47:		Line 47:
	બાંહયે બાજુબંધ બેરખા મુદ્રિકા આદે આભરણ.{{space}} ૧૪		બાંહયે બાજુબંધ બેરખા મુદ્રિકા આદે આભરણ.{{space}} ૧૪

	વિશાળ હૃદે ને હાર હેમનો, કટિ ~~કેસરીના~~ સરખી.		વિશાળ હૃદે ને હાર હેમનો, કટિ કેસરી<ref>કેસરી – સિંહ</ref>ના સરખી.
	દેખી રૂપ રંગ તેજ તારુણી, જાણે નાખી પ્રેમની ભૂરકી.{{space}} ૧૫		દેખી રૂપ રંગ તેજ તારુણી, જાણે નાખી પ્રેમની ભૂરકી.{{space}} ૧૫

MeghaBhavsar at 08:34, 11 November 2021

2021-11-11T08:34:11Z

← Older revision		Revision as of 08:34, 11 November 2021
Line 97:		Line 97:
	<br>		<br>
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous =		\|previous = કડવું ૧૪
	\|next = કડવું ૧૬		\|next = કડવું ૧૬
	}}		}}
	<br>		<br>

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૫|}} {{Color|Blue|[પછેડી ઓઢી એકલા સૂતેલા ચંદ્રહાસને જોવા વ..."

2021-11-10T10:56:25Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૫|}} <poem> {{Color|Blue|[પછેડી ઓઢી એકલા સૂતેલા ચંદ્રહાસને જોવા વ..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|કડવું ૧૫|}}
<poem>
{{Color|Blue|[પછેડી ઓઢી એકલા સૂતેલા ચંદ્રહાસને જોવા વિષયા છાના પગલે તેની પાસે પહોંચી પછેડી ખસેડીને ચંદ્રહાસના સુંદર મુખને જોઈને મુગ્ધ થઈ જાય છે. ચંદ્રહાસની સુંદરતાનું વર્ણન કરે છે. ત્યાં જ તે ચંદ્રહાસની કસે બાંધલો પત્ર જુએ છે. ઉત્સુકતાવસ ખોલીને જોતાં આવેલ યુવકને વિષ આપવાની વાતથી ફફડી જાય છે. પોતાની સતર્કતાથી વિષનું વિષયા કરી કાગળ પાછો બાંધી દે છે.]}}

:::::: '''રાગ : ગોડી'''
વિષયાએ વિમાસી જોયું : ‘એ પુરુષને હું નરખું.
અન્ય પશુ પક્ષી ને માનવ નથી કોય હ્યાં સરખું.{{space}} ૧

રખે ચતુર તુરી કહેતો સ્વામીને, જાગશે તો શું થાશે!
નિદ્રા-વશથી કેમ ઉઠાડું? પછે શું કહેવાશે? {{space}} ૨

હે અશ્વ, તું અતિ અનુપમ, તારું રૂડું વાન,
માગી રે લેઉં છું માનિની, રખે કરતો સ્વામીને સાન.{{space}} ૩

તારે રત્નજડિત મુખમોરડો, ઉદયાચળ ઊગ્યો ભાણ,
પેંગડાં તારાં પરમ મનોહર, રતનજડિત પલાણ.’{{space}} ૪

એવું કહેતી ચાલી ચતુરા, ચંચળ નયણે જોય :
‘રખે સખી સહિયર આપણી, છિપી રહીને જોય!{{space}} ૫

નેપૂર ઝાંઝર અણવટ વીંછિયા, સોનીએ આભ્રણ ઘડિયાં.
પ્રથમ વાજતાં રૂડાં લાગતાં, આજ શત્રુ થઈ નીમડિયાં!’{{space}} ૬

એવું કહી મન દૃઢ કરી ચાલી, ઝાંઝર ઊંચાં ચઢાવી.
મરમે ભરતી ડગ, જેમ જળમાં બગ, એમ શ્યામા સમીપે આવી.{{space}} ૭

ચંદ્રહાસની પાસે અતિઉલ્લાસે હરિવદની હરખે બેઠી.
‘મુજ શ્વાસ વાગે સાધુ જોગે,’ તે ચિંતા ચિત્તમાં પેઠી.{{space}} ૮

‘રખે કો દેખે, સહિયર મુજ પેખે,’ એમ દૃષ્ટિ રાખતી આડી.
પછે પિછોડી પરી કરીને જોયું વદન ઉઘાડી.{{space}} ૯

નખ શિખા લગી ચંદ્રહાસને રે જોતી નયણે નરખી.
હરિભક્તને દેખી હરિવદની હૈડામાં ઘણું હરખી.{{space}} ૧૦

આકાશે અભ્ર અળગું થયે ચંદ્રબિંબ દીસે જેવું,
ત્યમ પિછોડી પરી કીધે મુખ કુલિંદકુંવરનું તેવું.{{space}} ૧૧

સુંવદનઅંબુજ ઉપર ભ્રુકુટી, ભ્રમર કરે ગુંજાર.
શકે શશિબિંબ પૂંઠે તારા, એવો શોભે મોતીહાર.{{space}} ૧૨

શુકચંચા અતિ ઉત્તમ, જાણે અધરબિંબ અલંકૃત.
શશી-સવિતા શ્રવણે કુંડળ, દાડમકળી શા દંત!{{space}} ૧૩

કપોત કંઠ, કર કુંજરના સરખા, હથેલી અંબુજવરણ.
બાંહયે બાજુબંધ બેરખા મુદ્રિકા આદે આભરણ.{{space}} ૧૪

વિશાળ હૃદે ને હાર હેમનો, કટિ કેસરીના સરખી.
દેખી રૂપ રંગ તેજ તારુણી, જાણે નાખી પ્રેમની ભૂરકી.{{space}} ૧૫

‘ધન્ય માત તાત એનાં દીસે છે, કોણે કીધાં હશે પુન્ય?
હિમે હાડ ગાળ્યાં સુખ ટાળ્યાં, તો એહવો હશે તંન.{{space}} ૧૬

જપ તપ વ્રત દેહદમન, એવી તારુણી ઘર-નાર.
તે નારીનું પરમ ભાગ્ય જેને આવો હશે ભરથાર!{{space}} ૧૭

મેં પાપણીએ પુન્ય ન કીધું, તે ક્યાંશો આવો સ્વામી?
એમ દુઃખ ધરતી આંસુ ભરતી વિષયા શોકને પામી.{{space}} ૧૮

એવે એક કભાયની કસે કાગળ બંધન દીઠો;
જોવા કારણ યૌવનાએ તતક્ષણ છોડી લીધો.{{space}} ૧૯

સરનામું અક્ષર તાતના દેખી શ્યામા મહાસુખ પામી :
‘શકે પત્ર લખી મોકલ્યો પિતાએ મુજ સ્વામી :{{space}} ૨૦

સ્વસ્તિ શ્રીકૌંતલપુર સ્થાન, મદન કુંવર બળવંત.
અહીં ચંદ્રહાસને મોકલ્યો છે, તે પત્ર લેજો, ગુણવંત.{{space}} ૨૧

રૂપ ન જોશો, રંગ ન જોશો, ન પૂછશો ઘરસૂત્ર;
મુહૂર્ત ઘટિ કોને ન પૂછશો, એને વિષ દેજોની, પુત્ર.’{{space}} ૨૨

વાંચી પત્ર ને વિષયા બોલી : ‘ત્રાહે ત્રાહે ત્રિભુવનનાથ;
વિષયાને સાટે વિષ લખાયું, શું કાપ્યા જોઈએ હાથ.{{space}} ૨૩

પત્ર લેઉં તો પાછો ફરી જાય, પરણ્યા વિના વિઘ્ર થાય;
અક્ષર એક વધારું એ માંહે, વિષની કરું વિષયાય.’ {{space}} ૨૪

એક નેત્રનું કાજળ કાઢ્યું, બીજા નેત્રનું નીર;
તરણા વતે લખ્યું તારુણીએ, ધરી હૃદયા મધ્યે ધીર.{{space}} ૨૫

નારદ કહે : સાંભળ રે અર્જુન, કર્તા હર્તા અવિનાશ;
વિષ ફેડી વિષયા કરી, એમ ઉગાર્યો ચંદ્રહાસ.{{space}} ૨૬

પત્ર ફરી બાંધ્યું પ્રેમદાએ, જળ ભરતી તે નેણ;
ઊઠી અબળા ચાલી ત્યાંથી મુખે કહેતી વેણ :{{space}} ૨૭

‘ઘેર જઈને વાટ જોઉં છું ઉતાવળા તમો આવો;
મદનભાઈને મળજો, સ્વામી, પત્ર લખ્યું તે લાવો.’{{space}} ૨૮

:::: '''વલણ'''
‘પત્ર લખ્યું તે લાવો, સ્વામી,’ એમ કહી વિષયા વળી રે,
થરથર ધ્રુજે ને કાંઈ ન સૂઝે, સખી સર્વ સામી મળી રે.{{space}} ૨૯
</poem>

<br>
{{HeaderNav2
|previous =
|next = કડવું ૧૬
}}
<br>