ચંદ્રહાસ આખ્યાન/કડવું ૧૭ - Revision history

Meghdhanu: પ્રૂફ

2023-03-07T12:37:22Z

પ્રૂફ

← Older revision		Revision as of 12:37, 7 March 2023
Line 2:		Line 2:
	{{Heading\|કડવું ૧૭\|}}		{{Heading\|કડવું ૧૭\|}}

	{{Color\|Blue\|[કૌન્તલપુરમાં ~~પ્રવેશતા~~ જ ચંદ્રહાસને પોતાના બાળપણના પ્રસંગો યાદ આવવા લાગે છે. મદન પત્ર વાંચે છે પછી વિષયા સાતે ચંદ્રહાસનું લગ્ન કરાવે છે. વિવાહ-મંગળના આ વર્ણનમાં તત્કાલીન સમાજના રીત રિવાજનું પ્રતિબિંબ પડે છે.]}}		{{Color\|Blue\|[કૌન્તલપુરમાં પ્રવેશતાં જ ચંદ્રહાસને પોતાના બાળપણના પ્રસંગો યાદ આવવા લાગે છે. મદન પત્ર વાંચે છે પછી વિષયા સાતે ચંદ્રહાસનું લગ્ન કરાવે છે. વિવાહ-મંગળના આ વર્ણનમાં તત્કાલીન સમાજના રીત રિવાજનું પ્રતિબિંબ પડે છે.]}}

	{{c\|'''રાગ : દેશાખ'''}}		{{c\|'''રાગ : દેશાખ'''}}
Line 36:		Line 36:
	‘કહો એક ઉતાવળી વાત રે, પત્ર મોકલ્યું તમારે તાત રે. {{r\|૧૦}}		‘કહો એક ઉતાવળી વાત રે, પત્ર મોકલ્યું તમારે તાત રે. {{r\|૧૦}}

	~~પોળિયો~~ કહ્યો સમાચાર રે, મદને તેડ્યો કુલિંદકુમાર રે.		પોળિયે કહ્યો સમાચાર રે, મદને તેડ્યો કુલિંદકુમાર રે.
	વેગળેથી આવતો નરખ્યો રે, ઓળખી આભ્યંતર હરખ્યો રે. {{r\|૧૧}}		વેગળેથી આવતો નરખ્યો રે, ઓળખી આભ્યંતર હરખ્યો રે. {{r\|૧૧}}

Line 94:		Line 94:

	ધુસળ મુસળે પોંખી પધરાવ્યા રે, માહેરામાં ગાલવ ઋષિ લાવ્યા રે.		ધુસળ મુસળે પોંખી પધરાવ્યા રે, માહેરામાં ગાલવ ઋષિ લાવ્યા રે.
	પછે તાંબુલ છાંટણ કીધાં રે, ગાલવે ગોત્રજનાં નામ ~~લીધા~~ રે. {{r\|૩૦}}		પછે તાંબુલ છાંટણ કીધાં રે, ગાલવે ગોત્રજનાં નામ લીધાં રે. {{r\|૩૦}}

Meghdhanu at 09:47, 7 March 2023

2023-03-07T09:47:15Z

← Older revision		Revision as of 09:47, 7 March 2023
Line 68:		Line 68:
	‘શકે પ્રશ્ન અમારું મળિયું રે, એ વચન પૂરવનું ફળિયું રે.’		‘શકે પ્રશ્ન અમારું મળિયું રે, એ વચન પૂરવનું ફળિયું રે.’
	પછે મદને દીધું અતિ માન રે, સંતોખ્યા મુનિ ભગવાન રે. {{r\|૨૧}}		પછે મદને દીધું અતિ માન રે, સંતોખ્યા મુનિ ભગવાન રે. {{r\|૨૧}}


	‘કહો મુહૂર્ત, ગાલવ મુનિ રે, ઢૂંકડું ક્યાં છે લગન રે?		‘કહો મુહૂર્ત, ગાલવ મુનિ રે, ઢૂંકડું ક્યાં છે લગન રે?

Meghdhanu at 09:46, 7 March 2023

2023-03-07T09:46:50Z

← Older revision		Revision as of 09:46, 7 March 2023
Line 42:		Line 42:
	‘ચંદ્રહાસ, પધારો પ્રહુણા રે; મુને કેશવે કીધી કરુણા રે.’ {{r\|૧૨}}		‘ચંદ્રહાસ, પધારો પ્રહુણા રે; મુને કેશવે કીધી કરુણા રે.’ {{r\|૧૨}}

	િ		વિષયા મનમાં હરખે રે, આઘું ઓઢી પિયુને નરખે રે,
	~~વષયા~~ મનમાં હરખે રે, આઘું ઓઢી પિયુને નરખે રે,
	એવે ચંદ્રહાસે છોડી ચિઠ્ઠી રે, પણ શિથિલ ગાંઠડી દીઠી રે. {{r\|૧૩}}		એવે ચંદ્રહાસે છોડી ચિઠ્ઠી રે, પણ શિથિલ ગાંઠડી દીઠી રે. {{r\|૧૩}}

Meghdhanu: કડવું 17 Formatting Completed

2023-03-07T09:46:13Z

કડવું 17 Formatting Completed

Show changes

MeghaBhavsar at 08:51, 11 November 2021

2021-11-11T08:51:24Z

MeghaBhavsar at 04:11, 11 November 2021

2021-11-11T04:11:51Z

← Older revision		Revision as of 04:11, 11 November 2021
Line 108:		Line 108:
	<br>		<br>
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = ~~હસ્તલિખિતનું મુદ્રિત રૂપ~~		\|previous = કડવું ૧૬
	\|next = કડવું ૨		\|next = કડવું ૧૮
	}}		}}
	<br>		<br>

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૭|}} {{Color|Blue|[કૌન્તલપુરમાં પ્રવેશતા જ ચંદ્રહાસને પો..."

2021-11-10T11:27:56Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૧૭|}} <poem> {{Color|Blue|[કૌન્તલપુરમાં પ્રવેશતા જ ચંદ્રહાસને પો..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|કડવું ૧૭|}}
<poem>
{{Color|Blue|[કૌન્તલપુરમાં પ્રવેશતા જ ચંદ્રહાસને પોતાના બાળપણના પ્રસંગો યાદ આવવા લાગે છે. મદન પત્ર વાંચે છે પછી વિષયા સાતે ચંદ્રહાસનું લગ્ન કરાવે છે. વિવાહ-મંગળના આ વર્ણનમાં તત્કાલીન સમાજના રીત રિવાજનું પ્રતિબિંબ પડે છે.]}}

::::: '''રાગ : દેશાખ'''

ઋષિ નારદ બોલ્યા વાણી રે, તું સાંભળ, ગાંડીવપાણિ રે.
પેલા સેવક ચાર જે હુતા રે, ફરી આવ્યા જ્યાં સ્વામી સૂતા રે.{{space}} ૧

સ્વામીને ગયા’તા છાંડી રે, છાની સેવા કરવા માંડી રે.
એકે ચાંપવા માંડ્યા પાય રે, એક ઢોળવા લાગ્યો વાય રે.{{space}} ૨

સેવકનો સાંભળી શ્વાસ રે, જાગી ઊઠ્યો ચંદ્રહાસ રે;
નેત્ર ચોળતો બોલ્યો શૂર રે : ‘લાવો અશ્વ, થયું અસૂર રે.{{space}} ૩

એક લાવ્યો પાત્ર ભરીને પાણી રે, એકે અશ્વ આપ્યો આણી રે.’
પછે અશ્વે થયો અસવાર રે, આગળ ચાલે ચતુર ચાર રે.{{space}} ૪

વિષયા જુએ સ્વામી-વાટ રે; લાગી વાર, થયો ઉચાટ રે.
એવે સમર્યાં આદ્ય ભવાની રે, આઈની સેવા અતિશે માની રે.{{space}} ૫

એવે સ્વામી આવતો દીઠો રે, અમૃતપેં લાગ્યો અતિ મીઠો રે.
ચંદ્રહાસે જોયું ગામ રે, દીઠો નાનપણાનો ઠામ રે.{{space}} ૬

‘હ્યાં હું બાળક સાથે વઢતો રે, નિશાએ ઓટલે પડતો રે.
હ્યાં ભિક્ષા માગીને જમતો રે, હ્યાં શાલિગ્રામ સાથે રમતો રે.{{space}} ૭

હ્યાં મોઈ હુતી માતા મારી રે; મુને લોક કહેતા ભિખારી રે.
એ ટળ્યા સર્વે સંતાપ રે, આ શાલિગ્રામ તણે પ્રતાપ રે.’{{space}} ૮

વિચારતાં પહોંતો રાજદ્વાર રે, જ્યાં ઊભો છે પ્રતિહાર રે,
સાધુ અશ્વથી ઊતરિયો રે, પોળિયા પ્રત્યે ઊચરિયો રે.{{space}} ૯

‘જાઓ, તેડો તમારા સ્વામી રે.’ કહાવ્યું કુંલિદકુંવરે શિર નામી રે.
‘કહો એક ઉતાવળી વાત રે, પત્ર મોકલ્યું તમારે તાત રે. ૧૦

પોળિયો કહ્યો સમાચાર રે, મદને તેડ્યો કુલિંદકુમાર રે.
વેગળેથી આવતો નરખ્યો રે, ઓળખી આભ્યંતર હરખ્યો રે. ૧૧

ધાઈ આલિંગન દીધું રે, આસન આપી પૂજન કીધું રે :
‘ચંદ્રહાસ, પધારો પ્રહુણા રે; મુને કેશવે કીધી કરુણા રે.’ ૧૨

િ
વષયા મનમાં હરખે રે, આઘું ઓઢી પિયુને નરખે રે,
એવે ચંદ્રહાસે છોડી ચિઠ્ઠી રે, પણ શિથિલ ગાંઠડી દીઠી રે. ૧૩

‘ધૃષ્ટબુદ્ધ રહ્યા ગામ અમારે રે, મોકલ્યું પત્ર પિતા તમારે રે;
પ્રધાન પાંચ દિવસ ત્યાં રહેશે રે, લખ્યું કામ તે કાગળ કહેશે રે.’ ૧૪

પત્ર મદને કરમાં લીધો રે, ઉકેલી અવલોકન કીધો રે :
‘સ્વસ્તિ શ્રીકૌંતલ ગામ રે, સુત મદન એવું નામ રે. ૧૫

આંહાં મેં મોકલ્યો છે ચંદ્રહાસ રે; જેનું મુખ ચંદ્ર-પ્રકાશ રે.
લટપટ કરી મળતા રહેજો રે, અમો સેવક છું એમ કહેજો રે. ૧૬

રખે રૂપ-રંગ તું જોતો રે, એવો સમો રખે તું ખોતો રે!
એનું મન હરીને લેજે રે, એને સદ્ય વિષયા દેજે રે. ૧૭

એથી અધિક શું લખીએ રે? પછે અર્થ કરી નહિ શકીએ રે.’
એવું પત્ર વાંચી જોયું મદન રે, અતિ ઊલટ પામ્યું મન રે. ૧૮

‘ધન્ય તાત તણી કમાઈ રે, આવો ખોળી કાઢ્યો જમાઈ રે.’
ત્યાં તેડાવ્યો બ્રાહ્મણ કોય રે, જે લગ્ન ઉતાવળું હોય રે. ૧૯

એવે ટીપણું મુગટમાં ખોસી રે, ત્યાં આવ્યા ગાલવ જોશી રે;
ઋષિએ ચંદ્રહાસ આવી નરખ્યો રે, ઓળખી અભ્યંતર હરખ્યો રે. ૨૦

‘શકે પ્રશ્ન અમારું મળિયું રે, એ વચન પૂરવનું ફળિયું રે.’
પછે મદને દીધું અતિ માન રે, સંતોખ્યા મુનિ ભગવાન રે. ૨૧

‘કહો મુહૂર્ત, ગાલવ મુનિ રે, ઢૂંકડું ક્યાં છે લગન રે?
ગાલવ કહે : ‘વચન મારું માન રે, છે લગ્ન આજ મધ્યાહ્ન રે. ૨૨

તુજ તાતે વિચાર્યું હશે પહેલું રે, વર મોકલ્યો તો મુહૂર્ત છે વહેલું રે.
માટે આજ લગ્ન કીજે રે; ‘ધૃષ્ટબુદ્ધિનું મન જેમ રીઝે રે.’ ૨૩

હરખ્યો મદન મહા ગુણવાન રે : ‘પિતા લાવશે પૂંઠેથી જાન રે.’
મંડાવ્યું વિવાહ તણું કાર્ય રે ગાલવ થયા આચાર્ય રે. ૨૪

આપ્યા વરને ઉત્તમ ઉતારા રે, મોકલ્યા સેવક સેવા કરનાર રે.
બહુ પ્રેમદા પીઠી ચોળે રે, વર ઉષ્ણોદકે અંધોળે રે. ૨૫

વાજિંત્ર વિધવિધનાં વાજે રે, શું મેઘ ગગને ગાજે રે!
નગરની નારી જોવ જાય રે, જેના કુમકુમવર્ણા પાય રે. ૨૬

વનિતાએ વરને નિરખ્યો રે, શ્યામા કહે : ‘સ્વરૂપ શશી સરખો રે,
એનું મુખકમળ રઢિયાળું રે, વિષયાને વર જોડી વારુ રે.’ ૨૭

એવે દુંદુભિ સર્વ ગગડિયાં રે, વિષ્ણભક્ત વરઘોડે ચઢિયા રે.
વિસ્મે થઈ થઈ બોલ્યા લોક રે : ‘વરને માનુષ કહેતા ફોક રે. ૨૮

દેવકુંવર શું રૂપ એનું શોભે રે, મન જ્યાં જોઈએ ત્યાં થોભે રે,
કરમાં કેવું શ્રીફળ લીધું રે! એને ગાલે ટપકું કેવું કીધું રે! ૨૯

ધુસળ મુસળે પોંખી પધરાવ્યા રે, માહેરામાં ગાલવ ઋષિ લાવ્યા રે.
પછે તાંબુલ છાંટણ કીધાં રે, ગાલવે ગોત્રજનાં નામ લીધા રે. ૩૦

આવ્યાં ચોરીએ યુગ્મ નિધાન રે; મદન આપે કન્યાદાન રે. ૩૧

:::: '''વલણ'''
મદન કન્યાદાન આપે, સર્વને મન ઉલ્લાસ રે;
કર જોડી કહે પ્રેમાનંદ, કન્યાદાન લે ચંદ્રહાસ રે. ૩૨
</poem>

<br>
{{HeaderNav2
|previous = હસ્તલિખિતનું મુદ્રિત રૂપ
|next = કડવું ૨
}}
<br>

← Older revision		Revision as of 08:51, 11 November 2021
Line 13:		Line 13:

	સેવકનો સાંભળી શ્વાસ રે, જાગી ઊઠ્યો ચંદ્રહાસ રે;		સેવકનો સાંભળી શ્વાસ રે, જાગી ઊઠ્યો ચંદ્રહાસ રે;
	નેત્ર ચોળતો બોલ્યો શૂર રે : ‘લાવો અશ્વ, થયું અસૂર રે.{{space}} ૩		નેત્ર ચોળતો બોલ્યો શૂર રે : ‘લાવો અશ્વ, થયું અસૂર<ref>અસુર – મોડું</ref> રે.{{space}} ૩

	એક લાવ્યો પાત્ર ભરીને પાણી રે, એકે અશ્વ આપ્યો આણી રે.’		એક લાવ્યો પાત્ર ભરીને પાણી રે, એકે અશ્વ આપ્યો આણી રે.’
Line 53:		Line 53:

	આંહાં મેં મોકલ્યો છે ચંદ્રહાસ રે; જેનું મુખ ચંદ્ર-પ્રકાશ રે.		આંહાં મેં મોકલ્યો છે ચંદ્રહાસ રે; જેનું મુખ ચંદ્ર-પ્રકાશ રે.
	લટપટ કરી મળતા રહેજો રે, અમો સેવક છું એમ કહેજો રે. ૧૬		લટપટ કરી<ref>લટપટ કરી – મીઠું બોલી</ref> મળતા રહેજો રે, અમો સેવક છું એમ કહેજો રે. ૧૬

	રખે રૂપ-રંગ તું જોતો રે, એવો સમો રખે તું ખોતો રે!		રખે રૂપ-રંગ તું જોતો રે, એવો સમો રખે તું ખોતો રે!
Line 81:		Line 81:

	આપ્યા વરને ઉત્તમ ઉતારા રે, મોકલ્યા સેવક સેવા કરનાર રે.		આપ્યા વરને ઉત્તમ ઉતારા રે, મોકલ્યા સેવક સેવા કરનાર રે.
	બહુ પ્રેમદા પીઠી ચોળે રે, વર ઉષ્ણોદકે અંધોળે રે. ૨૫		બહુ પ્રેમદા પીઠી ચોળે રે, વર ઉષ્ણોદકે અંધોળે<ref>અંઘોળ – નહાવું</ref> રે. ૨૫

	વાજિંત્ર વિધવિધનાં વાજે રે, શું મેઘ ગગને ગાજે રે!		વાજિંત્ર વિધવિધનાં વાજે રે, શું મેઘ ગગને ગાજે રે!
	નગરની નારી જોવ જાય રે, જેના કુમકુમવર્ણા પાય રે. ૨૬		નગરની નારી જોવ જાય રે, જેના કુમકુમવર્ણા પાય રે. ૨૬

	~~વનિતાએ~~ વરને નિરખ્યો રે, શ્યામા કહે : ‘સ્વરૂપ શશી સરખો રે,		વનિતા<ref>વનિતા – સ્રી</ref>એ વરને નિરખ્યો રે, શ્યામા કહે : ‘સ્વરૂપ શશી સરખો રે,
	એનું મુખકમળ રઢિયાળું રે, વિષયાને વર જોડી વારુ રે.’ ૨૭		એનું મુખકમળ રઢિયાળું<ref>રઢિયાળું – સુંદર</ref> રે, વિષયાને વર જોડી વારુ રે.’ ૨૭

	એવે દુંદુભિ સર્વ ગગડિયાં રે, વિષ્ણભક્ત વરઘોડે ચઢિયા રે.		એવે દુંદુભિ સર્વ ગગડિયાં રે, વિષ્ણભક્ત વરઘોડે ચઢિયા રે.
	વિસ્મે થઈ થઈ બોલ્યા લોક રે : ‘વરને માનુષ કહેતા ફોક રે. ૨૮		વિસ્મે થઈ થઈ બોલ્યા લોક રે : ‘વરને માનુષ કહેતા ફોક<ref>ફોક – નકામું</ref> રે. ૨૮

	દેવકુંવર શું રૂપ એનું શોભે રે, મન જ્યાં જોઈએ ત્યાં થોભે રે,		દેવકુંવર શું રૂપ એનું શોભે રે, મન જ્યાં જોઈએ ત્યાં થોભે રે,