ચંદ્રહાસ આખ્યાન/કડવું ૨ - Revision history

Meghdhanu: પ્રૂફ

2023-03-07T11:47:24Z

પ્રૂફ

← Older revision		Revision as of 11:47, 7 March 2023
Line 2:		Line 2:
	{{Heading\|કડવું ૨\|}}		{{Heading\|કડવું ૨\|}}
	<poem>		<poem>
	{{Color\|Blue\|[નારદ અર્જુનને ચંદ્રહાસની કથા સંભળાવે છે. સુધાર્મિક રાજાને ઘેર ભગવાન શંકરના વરદાનરૂપે પુત્ર અવતરે છે. પણ જન્મને છ માસ થતાં જ રાજા અને રાણીનાં મૃત્યુ થાય છે. છ માસના બાળકને લઈ ધાઈ (દાસી) કૌન્તલ દેશ પહોંચે છે. અહીં ધાઈને સર્પ કરડતાં મૃત્યુ પામે છે અને બાળક ફરીથી નિરાધાર થઈ જાય છે.]}}</poem>		{{Color\|Blue\|[નારદ અર્જુનને ચંદ્રહાસની કથા સંભળાવે છે. સુધાર્મિક રાજાને ઘેર ભગવાન શંકરના વરદાનરૂપે પુત્ર અવતરે છે. પણ જન્મને છ માસ થતાં જ રાજા અને રાણીનાં મૃત્યુ થાય છે. છ માસના બાળકને લઈ ધાઈ (દાસી) કૌન્તલ દેશ પહોંચે છે. અહીં ધાઈને સર્પ કરડતાં એ મૃત્યુ પામે છે અને બાળક ફરીથી નિરાધાર થઈ જાય છે.]}}</poem>

	{{c\|'''રાગ : રામગ્રી'''}}		{{c\|'''રાગ : રામગ્રી'''}}
Line 11:		Line 11:
	{{c\|'''ઢાળ'''}}		{{c\|'''ઢાળ'''}}
	સુધાર્મિક રાજા રાજ્ય કરે, પણ પેટ નહિ સંતાન;		સુધાર્મિક રાજા રાજ્ય કરે, પણ પેટ નહિ સંતાન;
	પુત્રને અર્થે રાજાએ, ~~આરાધ્ય~~ પંચવદન.{{space}} {{right\|૨}}		પુત્રને અર્થે રાજાએ, આરાધ્યા પંચવદન.{{space}} {{right\|૨}}

	મહાદેવ આવી ઊચર્યા : ‘માગ માગ, મહીપતિ, વરદાન.’		મહાદેવ આવી ઊચર્યા : ‘માગ માગ, મહીપતિ, વરદાન.’
Line 19:		Line 19:
	કરુણા કરો, મહાદેવજી, એ જ માગું છું વરદાન.’{{space}} {{right\|૪}}		કરુણા કરો, મહાદેવજી, એ જ માગું છું વરદાન.’{{space}} {{right\|૪}}

	ત્યારે શિવ કહે : ‘તારા કર્મમાં હે નથી સરજિત પુત્ર;		ત્યારે શિવ કહે : ‘તારા કર્મમાં નથી સરજિત પુત્ર;
	તું પુત્રનું સુખ દેખીશ નહિ; આગે ભાગે ઘરસૂત્ર.’{{space}} {{right\|૫}}		તું પુત્રનું સુખ દેખીશ નહિ; આગે ભાગે ઘરસૂત્ર.’{{space}} {{right\|૫}}

	વળતો રાજા બોલ્યો : ‘જેહે ~~હસે~~ હોનાર;		વળતો રાજા બોલ્યો : ‘જેહે હશે હોનાર;
	સ્વામી, મુજને આપીએ, ~~ઉઘડે~~ વાંઝિયાં બાર.’{{space}} {{right\|૬}}		સ્વામી, મુજને આપીએ, ઊઘડે વાંઝિયાં બાર.’{{space}} {{right\|૬}}

	ત્યારે શંભુ વળતા બોલિયા : ‘જા, હશે પુત્ર નિર્વાણ;		ત્યારે શંભુ વળતા બોલિયા : ‘જા, હશે પુત્ર નિર્વાણ;
	પણ પુર તારું નહીં રહે’ એમ કહે ~~પિનાકપણ~~.<ref>પિનાકપાણ – પિનાકપાણિ; જેના હાથમાં પિનાક નામનું બાણ છે તે,શિવ</ref>{{space}} {{right\|૭}}		પણ પુર તારું નહીં રહે’ એમ કહે પિનાકપાણ.<ref>પિનાકપાણ – પિનાકપાણિ; જેના હાથમાં પિનાક નામનું બાણ છે તે,શિવ</ref>{{space}} {{right\|૭}}

	મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;		મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;
Line 34:		Line 34:
	ખટ માસનો બાળક થયો, ભૂપતિ હરખ્યો અપાર.{{space}} {{right\|૯}}		ખટ માસનો બાળક થયો, ભૂપતિ હરખ્યો અપાર.{{space}} {{right\|૯}}

	ત્યાં એક દિવસ અસુર આવિયા પાપી પડિયા ~~ત્રુટી~~;		ત્યાં એક દિવસ અસુર આવિયા પાપી પડિયા ત્રૂટી;
	મધ્યરાતે માર્યો મહીપતિ, ને નગ્ર લીધું લૂંટી.{{space}} {{right\|૧૦}}		મધ્યરાતે માર્યો મહીપતિ, ને નગ્ર લીધું લૂંટી.{{space}} {{right\|૧૦}}

	પેલા બાળકને ધવરાવતી હુતી, સુધાર્મિકની દાસી;		પેલા બાળકને ધવરાવતી હુતી, સુધાર્મિકની દાસી;
	રાજપુત્ર ~~ત્યાહાંથી~~ સંતાડ્યો, ધાવ છૂટી નાસી.{{space}} {{right\|૧૧}}		રાજપુત્ર ત્યાંહાંથી સંતાડ્યો, ધાવ છૂટી નાસી.{{space}} {{right\|૧૧}}

	રાતદિવસ તે હીંડે રામા, સુત સોતી સોડમાંહ્ય		રાતદિવસ તે હીંડે રામા, સુત સોતી સોડમાંહ્ય
Line 46:		Line 46:
	વિશ્વ જીતી વશ કર્યું, મન વિષે મહા અહંકાર.{{space}} {{right\|૧૩}}		વિશ્વ જીતી વશ કર્યું, મન વિષે મહા અહંકાર.{{space}} {{right\|૧૩}}

	તે ગામમાં દાસી ઠરી સુત ~~સંગાતે~~ નેટ;		તે ગામમાં દાસી ઠરી સુત સંગાથે નેટ;
	દામણી થઈને ધંધો કરતી, દોહલે ભરતી પેટ.{{space}} {{right\|૧૪}}		દામણી થઈને ધંધો કરતી, દોહલે ભરતી પેટ.{{space}} {{right\|૧૪}}

	ખાંડવું દળવું અને ~~દોહવું~~, કોનાં વાસીદાં કરતી;		ખાંડવું દળવું અને ધોવું, કોનાં વાસીદાં કરતી;
	કોનાં પાત્ર પખાળે, એઠાં કહાડે, કોનાં પાણી ભરતી.{{space}} {{right\|૧૫}}		કોનાં પાત્ર પખાળે, એઠાં કહાડે, કોનાં પાણી ભરતી.{{space}} {{right\|૧૫}}

Line 55:		Line 55:
	લોક જાતાં જોવા રહે એ કુંવર કેરી કાય.{{space}} {{right\|૧૬}}		લોક જાતાં જોવા રહે એ કુંવર કેરી કાય.{{space}} {{right\|૧૬}}

	શરીરે સુવર્ણ સરીખો ~~સોભતો~~ અતિ રંગ;		શરીરે સુવર્ણ સરીખો શોભતો અતિ રંગ;
	દાસી તે ભસ્મે કરી ઢાંકે કુંવર કેરું અંગ.{{space}} {{right\|૧૭}}		દાસી તે ભસ્મે કરી ઢાંકે કુંવર કેરું અંગ.{{space}} {{right\|૧૭}}

	એક ~~દીન~~ દાસીએ શયન કીધું, પુત્રને રાખી પાસ;		એક દિન દાસીએ શયન કીધું, પુત્રને રાખી પાસ;
	એહવે કોએક તેડવા આવ્યો વેહેવારિયાનો દાસ.{{space}} {{right\|૧૮}}		એહવે કોએક તેડવા આવ્યો વેહેવારિયાનો દાસ.{{space}} {{right\|૧૮}}

Line 74:		Line 74:

	કંઠે તે બાઝી કાચકી, ને મુખે પડિયો શોષ;		કંઠે તે બાઝી કાચકી, ને મુખે પડિયો શોષ;
	ધાવ ઢળી ~~ધરાણી~~ વિષે ત્યારે ધાઈ મળિયા બહુ લોક.{{space}} {{right\|૨૩}}		ધાવ ઢળી ધરણી વિષે ત્યારે ધાઈ મળિયા બહુ લોક.{{space}} {{right\|૨૩}}

	મરતી વેળા માનુની મુખથી બોલી વાણ :		મરતી વેળા માનુની મુખથી બોલી વાણ :

Meghdhanu at 03:47, 7 March 2023

2023-03-07T03:47:55Z

← Older revision		Revision as of 03:47, 7 March 2023
Line 30:		Line 30:
	મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;		મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;
	ધાભી નામે પ્રેમદા, તેણીએ પ્રસવ્યો બાળ.{{space}} {{right\|૮}}		ધાભી નામે પ્રેમદા, તેણીએ પ્રસવ્યો બાળ.{{space}} {{right\|૮}}


	સર્વ કો આનંદ પામ્યું, ઊઘડ્યું વાંઝિયા-બાર.		સર્વ કો આનંદ પામ્યું, ઊઘડ્યું વાંઝિયા-બાર.

Meghdhanu: કડવું ૨ Formatting Completed

2023-03-07T03:47:23Z

કડવું ૨ Formatting Completed

Show changes

MeghaBhavsar at 07:09, 11 November 2021

2021-11-11T07:09:40Z

← Older revision		Revision as of 07:09, 11 November 2021
Line 26:		Line 26:

	ત્યારે શંભુ વળતા બોલિયા : ‘જા, હશે પુત્ર નિર્વાણ;		ત્યારે શંભુ વળતા બોલિયા : ‘જા, હશે પુત્ર નિર્વાણ;
	પણ પુર તારું નહીં રહે’ એમ કહે પિનાકપણ.{{space}} ૭		પણ પુર તારું નહીં રહે’ એમ કહે પિનાકપણ.<ref>પિનાકપાણ – પિનાકપાણિ; જેના હાથમાં પિનાક નામનું બાણ છે તે,શિવ</ref>{{space}} ૭

	મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;		મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૨|}} {{Color|Blue|[નારદ અર્જુનને ચંદ્રહાસની કથા સંભળાવે છે...."

2021-11-10T08:33:12Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૨|}} <poem> {{Color|Blue|[નારદ અર્જુનને ચંદ્રહાસની કથા સંભળાવે છે...."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|કડવું ૨|}}
<poem>
{{Color|Blue|[નારદ અર્જુનને ચંદ્રહાસની કથા સંભળાવે છે. સુધાર્મિક રાજાને ઘેર ભગવાન શંકરના વરદાનરૂપે પુત્ર અવતરે છે. પણ જન્મને છ માસ થતાં જ રાજા અને રાણીનાં મૃત્યુ થાય છે. છ માસના બાળકને લઈ ધાઈ (દાસી) કૌન્તલ દેશ પહોંચે છે. અહીં ધાઈને સર્પ કરડતાં મૃત્યુ પામે છે અને બાળક ફરીથી નિરાધાર થઈ જાય છે.]}}

::::: '''રાગ : રામગ્રી'''

એણી પેરે બોલ્યા બ્રહ્માતન જી : સાંભળ સાધુ રાય અર્જુનજી,
એક અંગદ નામે દેશ કહેવાય જી, રાજ કરે ત્યાં સુધાર્મિક રાય જી.{{space}} ૧

::::: '''ઢાળ'''
સુધાર્મિક રાજા રાજ્ય કરે, પણ પેટ નહિ સંતાન;
પુત્રને અર્થે રાજાએ, આરાધ્ય પંચવદન.{{space}} ૨

મહાદેવ આવી ઊચર્યા : ‘માગ માગ, મહીપતિ, વરદાન.’
પછે શંકર પાસે સુધાર્મિકે માગિયો એક સંતાન.{{space}} ૩

‘સ્વામી, મુજને કરી કરુણા, એક આપો પુત્ર સંતાન;
કરુણા કરો, મહાદેવજી, એ જ માગું છું વરદાન.’{{space}} ૪

ત્યારે શિવ કહે : ‘તારા કર્મમાં હે નથી સરજિત પુત્ર;
તું પુત્રનું સુખ દેખીશ નહિ; આગે ભાગે ઘરસૂત્ર.’{{space}} ૫

વળતો રાજા બોલ્યો : ‘જેહે હસે હોનાર;
સ્વામી, મુજને આપીએ, ઉઘડે વાંઝિયાં બાર.’{{space}} ૬

ત્યારે શંભુ વળતા બોલિયા : ‘જા, હશે પુત્ર નિર્વાણ;
પણ પુર તારું નહીં રહે’ એમ કહે પિનાકપણ.{{space}} ૭

મહારાજા મંદિર આવિયો, શંભુ થયા રે કૃપાળ;
ધાભી નામે પ્રેમદા, તેણીએ પ્રસવ્યો બાળ.{{space}} ૮

સર્વ કો આનંદ પામ્યું, ઊઘડ્યું વાંઝિયા-બાર.
ખટ માસનો બાળક થયો, ભૂપતિ હરખ્યો અપાર.{{space}} ૯

ત્યાં એક દિવસ અસુર આવિયા પાપી પડિયા ત્રુટી;
મધ્યરાતે માર્યો મહીપતિ, ને નગ્ર લીધું લૂંટી.{{space}} ૧૦

પેલા બાળકને ધવરાવતી હુતી, સુધાર્મિકની દાસી;
રાજપુત્ર ત્યાહાંથી સંતાડ્યો, ધાવ છૂટી નાસી.{{space}} ૧૧

રાતદિવસ તે હીંડે રામા, સુત સોતી સોડમાંહ્ય
કૌંતલ દેશ આવી ચઢી, ત્યહાં કુંતલ નામે રાય.{{space}} ૧૨

ધૃષ્ટબુદ્ધિ નામે પુરોહિત છે, જેનો રાજસેનમાં ભાર.
વિશ્વ જીતી વશ કર્યું, મન વિષે મહા અહંકાર.{{space}} ૧૩

તે ગામમાં દાસી ઠરી સુત સંગાતે નેટ;
દામણી થઈને ધંધો કરતી, દોહલે ભરતી પેટ.{{space}} ૧૪

ખાંડવું દળવું અને દોહવું, કોનાં વાસીદાં કરતી;
કોનાં પાત્ર પખાળે, એઠાં કહાડે, કોનાં પાણી ભરતી.{{space}} ૧૫

દિનદિન પુત્ર મોટો થયો, શેરીએ રમવા જાય;
લોક જાતાં જોવા રહે એ કુંવર કેરી કાય.{{space}} ૧૬

શરીરે સુવર્ણ સરીખો સોભતો અતિ રંગ;
દાસી તે ભસ્મે કરી ઢાંકે કુંવર કેરું અંગ.{{space}} ૧૭

એક દીન દાસીએ શયન કીધું, પુત્રને રાખી પાસ;
એહવે કોએક તેડવા આવ્યો વેહેવારિયાનો દાસ.{{space}} ૧૮

‘ઊઠ્ય, ધાવ, ઉતાવળું છે વસ્ત્ર ધોયાનું કામ;
સ્વામી મારો તેડે તુજને, આપશે બહુ દામ.’{{space}} ૧૯

મધ્યરાત્રિયે ચાલી માનુની, સૂતો મૂકી બાળ :
લોભે તે કાંઈ પ્રીછ્યું નહિ, આવ્યો તેહનો કાળ.{{space}} ૨૦

માર્ગ માંહે ઉતાવળે જાતાં પડ્યો હુતો મોટો નાગ,
પ્રેમદાએ પૃષ્ઠ ઉપરે અંધારે મૂક્યો પાગ.{{space}} ૨૧

તતક્ષણ ઊછળી નાગ વળગ્યો, અંતર આણી રીસ;
ડંસી દાસી પડી પૃથ્વી, મુખે પાડી ચીસ.{{space}} ૨૨

કંઠે તે બાઝી કાચકી, ને મુખે પડિયો શોષ;
ધાવ ઢળી ધરાણી વિષે ત્યારે ધાઈ મળિયા બહુ લોક.{{space}} ૨૩

મરતી વેળા માનુની મુખથી બોલી વાણ :
‘મારા પુત્રને કો પાળજો એમ કહેતાં નીસર્યા પ્રાણ.{{space}} ૨૪

::::: '''વલણ'''
એમ કહેતાં ગયા પ્રાણ તેના, ભાગ્યની જે મંદ રે.
એ પુત્રની શી ગત થઈ, તે કહે ભટ પ્રેમાનંદ રે.{{space}} ૨૫
</poem>

<br>
{{HeaderNav2
|previous = કડવું ૧
|next = કડવું ૩
}}
<br>