MeghaBhavsar at 06:32, 11 November 2021

2021-11-11T06:32:56Z

← Older revision		Revision as of 06:32, 11 November 2021
Line 208:		Line 208:
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = કડવું ૨૮		\|previous = કડવું ૨૮
	\|next = ~~?????~~		\|next = આસ્વાદલક્ષી અભ્યાસ
	}}		}}
	<br>		<br>

MeghaBhavsar at 06:31, 11 November 2021

2021-11-11T06:31:57Z

← Older revision		Revision as of 06:31, 11 November 2021
Line 17:		Line 17:
	'''કડવું-૩'''		'''કડવું-૩'''

	~~-----------~~
	'''કડવું-૪'''		'''કડવું-૪'''

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|શબ્દાર્થ અને ટિપ્પણ|}} {{Poem2Open}} '''કડવું-૧''' વૃષકેતુ – કર્ણનો પુત..."

2021-11-11T06:31:20Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|શબ્દાર્થ અને ટિપ્પણ|}} {{Poem2Open}} '''કડવું-૧''' વૃષકેતુ – કર્ણનો પુત..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|શબ્દાર્થ અને ટિપ્પણ|}}

{{Poem2Open}}
'''કડવું-૧'''
વૃષકેતુ – કર્ણનો પુત્ર
પ્રદ્યુમન – કૃષ્ણનો પુત્ર
સુધન્વા અને સુરથ – હંસધ્વજના પુત્રો
બભ્રુવાહન – અર્જુન અને ચિત્રાંગદાનો પુત્ર
નીલધ્વજ – માહિષ્મતીનો રાજા
હંસધ્વજ – ચંપકપુરીનો રાજા
સવ્યસાચી – ડાબા અને જમણા બન્ને હાથે તીર ચલાવી શકે તેવો,અર્જુન
વીણાપાણ – વીણાપાણિ; જેના હાથમાં વીણા છે તેવા, નારદ

'''કડવું-૨'''
પિનાકપાણ – પિનાકપાણિ; જેના હાથમાં પિનાક નામનું બાણ છે તે,શિવ
'''કડવું-૩'''

-----------
'''કડવું-૪'''

જંખજાળ – ઝાંખરાની જાળી
વણિયર – એ નામનું એક બિલાડીના કુળનું પ્રાણી
વ્યાળ – સાપ
ખડુંખાબડાં – ખાડા ખાબોચિયાં
ભેરવ – ચીબરી
ઘોહ – ઘો નામનું સરિસૃપ
પાળી – છરી

'''કડવું-૫'''
અંબરીષ – મનુના નવમા પુત્ર નભાગનો પૌત્ર અને નાભાગનો પુત્ર
અત્રિકુમાર – દુર્વાસા ઋષિ
પોળિયા – દ્વારપાલ
કચ્છપ – કાચબો

'''કડવું-૬'''
શ્યામાસૂત – દાસીનો પુત્ર

'''કડવું-૭'''
નવનિધ – કુબેરના નવ ભંડાર –પદ્મ, મહાપદ્મ, શંખ, ચક્ર, કચ્છપ, મુકુન્દ, કુંદ, નીલ, ખર્વ.
અષ્ટમહાસિદ્ધિ – આઠ મહા સિદ્ધિઓ –અણિમા, ગરિમા, લધિમા, ઈશિત્વ, વશિત્વ, પ્રાકામ્ય, પ્રાપ્તિ.
સારંગ –મ્ ાૃગ
વાસવા – ઇન્દ્ર
વિરંચી – બ્રહ્મા
અચ્યુત – ભગવાન
તુષ્ટમાન –પ્ ા્રસન્ન

'''કડવું-૮'''
ગાંડીવપાવણિ-જેનાં હાથમાં ગાંડીવ નામનું ધનુષ્ય છે તે, અર્જુન

'''કડવું-૯'''
અધ્યારુ – શિક્ષણ
ભૂર – મૂરખ
કાચી – નાશવંત

'''કડવું-૧૦'''
પ્રોહિત – પુરોહિત
હલકાર્યા – આગળ ચલાવ્યા
નડેટાટ – ખેદાન મેદાન
પનોતો – માનીતો

'''કડવું-૧૧'''
અગોપ – છાનુ

'''કડવું-૧૨'''
કપિલા – ગાય
કૃષ્ણ કુરંગ – કાળિયાર
ઘટિકા – ઘડી (આશરે ચોવીસ મિનિટ જેટલો સમય)
પરિસ્તરણ – પાથરણું, પથારી

'''કડવું-૧૩'''
ગુલ્મ – ઝૂંડ/ઝાડી
શીરફળ – શ્રીફળ
ફોફળ – સોપારી
બદરી – બોરડી
વાપી – વાવ
પાવઠ – જ્યાં ઊભા રહી કૂવામાંથી પાણી સિંચાય તેવાં ઊભાં બે લાકડાં
તોય – પાણી
ચંત – ચિત્ત
રત – ઋતુ
સંધે – સંદેહ
અત્રિનંદન – અત્રિઋષિના પુત્ર દુર્વાસા
અનુગ્રહ – નિવારણ

'''કડવું-૧૪'''
અનંગ – કામદે
ત્રટ – તટ
બુધ્ય – બુદ્ધિ
ખૂત્યો – ખૂપ્યો
પાખે – વિના
નિરભે – નિર્ભય

'''કડવું-૧૫'''
નરખું – નીરખું
પરું – દૂર
શુકચંચા – પોપટની ચાંચ
કેસરી – સિંહ
કભાય અંગરખું

'''કડવું-૧૬'''
વડી – મોટી
સોજ – આચરણ

'''કડવું-૧૭'''
અસુર – મોડું
પ્રાહુણા – અતિથિ
લટપટ કરી – મીઠું બોલી
ઉલટ – આનંદ, ઉમંગ
અંઘોળ – નહાવું
વનિતા – સ્રી
રઢિયાળું – સુંદર
ફોક – નકામું

'''કડવું-૧૮'''
ભેરી-નફેરી – નગારા પ્રકારનાં વાદ્યો
દીક્ષિતપણું – યજમાનપણું
વિહ્વળ – અહીં પ્રસન્ન
અવિધારો – સાંભળો

'''કડવું-૧૯'''
વાહી – છેતરી
માની – માનીતી
દશૈયા – લગ્ન પછી સસરા દ્વારા જમાઈને અપાતાં દસ જમણ

'''કડવું-૨૦'''
દક્ષિણ પાણ – જમણો હાથ
દ્રુમ – વૃક્ષ
હુતાશન – અગ્નિ
ઉધ્વસ્ત – ઉજ્જડ
કણ – અનાજ
પાગ – પગ

'''કડવું-૨૧'''
ભેદ – યુક્તિ
ધરર્ણે -- ધરતી પર
દાધી – દાઝી
અખડાઈ – અથડાઈ
બુધાના – દંડાના

'''કડવું-૨૨'''
શુધ્ય – ભાન
લહાણ – આપવું
વાંક – દોષ

'''કડવું-૨૩'''
અણપ્રીચ્છયો – અચાનક
બાંહે – બાજુ પર, હાથે
બેરખા – બાજુબંધ
પોંચો – કાંડું
પહોંચી – પુરુષે બાંધવાનું એક ઘરણું
ભાણ – સૂર્ય
દુગદુગી – ડોકમાં પહેરવાનું ડમરું આકારનું નાનું ઘરેણું
દ્યોતી – પ્રકાશ
કમળનો વાગો – કમળના આકારનું એક ઘરેણું
શાર્દુલ – વાઘ
ભૂર – ઘણું

'''કડવું-૨૪'''
જુગતે – યુક્તિથી
પ્રશ્ન – ભવિષ્યકથન
પુર્ખ – પુરુષ
વાજ આવવું – કંટાળવું
મધવા – ઈન્દ્ર
માતા – મોટા
વાડવ – વિપ્ર
ગાંજી – હરાવી
ઓતરાડું – અલાયદું, દૂર એકાંતમાં
અવડ – નિર્જન
હેરુ – ગુપ્ત રીતે
પાણીવાળા – લોખંડના તીક્ષ્ણ હથિયાર બનાવતી વખતે એને વધારે પાણી પાવાથી એની ધાર વધારે કડક બને છે.

'''કડવું-૨૫'''
કલેવરમાં – હૃદયમાં
પ્રાશન – પીવું
દાઝ – અસંતોષ
ઘડિયાં – તે જ ઘડીએ કરાય તેવાં લગ્ન
અરચા – લલાટે ચારેય આંગળીએ કરતી આડય
સાટે – બદલે
કાં જે – કારણ કે
ઓસાણ – ખ્યાલ

'''કડવું-૨૬'''
પાણી મૂકવું – સંકલ્પ કરવો
માતું – ઉમંગમાં ઉદાર
સુખપાલ – પાલખી
મુખ ઊડી જવું – ચહેરો ફિક્કો પડી જવો.

'''કડવું-૨૭'''
અર્થ સધાવું – કામ થવું
અડવણ પગ ધાવું – ઉઘાડા પગે દોડવું
આરત – આર્ત, દુઃખી
આરડવું – પોક મૂકવી
કમાઈ – કરણીનું ફળ
વર – વાર
ખપુવે – યુક્તિપૂર્વક

'''કડવું-૨૮'''
ઉચાટ – દુઃખ
હું માટ – મારા માટે
ઠામ ફેડવો – સત્યાનાશ વાળવું
હત્યા – બલિદાન
ઉઠાડ્યા – સજીવન કર્યા
પ્રતિશોધ – ઉપદેશ
પ્રાહુણા – અતિથિ

{{Poem2Close}}

<br>
{{HeaderNav2
|previous = કડવું ૨૮
|next = ?????
}}
<br>

ચંદ્રહાસ આખ્યાન/શબ્દાર્થ અને ટિપ્પણ - Revision history

MeghaBhavsar at 06:32, 11 November 2021

MeghaBhavsar at 06:31, 11 November 2021

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|શબ્દાર્થ અને ટિપ્પણ|}} {{Poem2Open}} '''કડવું-૧''' વૃષકેતુ – કર્ણનો પુત..."