https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%A6%E0%AA%BF%E0%AA%B2%E0%AB%80%E0%AA%AA_%E0%AA%9D%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%9A%E0%AB%82%E0%AA%82%E0%AA%9F%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B%2F%E0%AA%95%E0%AB%83%E0%AA%A4%E0%AA%BF-%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AA%AF 2026-05-24T11:26:02Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A6%E0%AA%BF%E0%AA%B2%E0%AB%80%E0%AA%AA_%E0%AA%9D%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%9A%E0%AB%82%E0%AA%82%E0%AA%9F%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B/%E0%AA%95%E0%AB%83%E0%AA%A4%E0%AA%BF-%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AA%AF&diff=90585&oldid=prev 2025-06-19T12:18:01Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading| કૃતિ-પરિચય}} {{Poem2Open}} ભાષાને સર્વોપરિ ગણતા કવિ દિલીપ ઝવેરી (જ. ૩.૦૪.૧૯૪૩) ગુજરાતીના જ નહીં, ભારતીય ભાષાઓના અગ્રણી કવિ છે. ૧૯૬૦થી યુવાવયે ગીત-છાંદસથી કાવ્યલેખન આરંભ કરીને બહુ વહે...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> {{Heading| કૃતિ-પરિચય}}<br /> <br /> {{Poem2Open}}<br /> ભાષાને સર્વોપરિ ગણતા કવિ દિલીપ ઝવેરી (જ. ૩.૦૪.૧૯૪૩) ગુજરાતીના જ નહીં, ભારતીય ભાષાઓના અગ્રણી કવિ છે. ૧૯૬૦થી યુવાવયે ગીત-છાંદસથી કાવ્યલેખન આરંભ કરીને બહુ વહેલા એ અછાંદસ તરફ વળી ગયા. પ્રવર્તમાન કાવ્યરીતિઓથી એમની કવિતાઓ ખાસ્સી નોખી હતી, પણ આગળ જતાં, તબક્કે તબક્કે એમની પોતાની કવિતાઓથીય વેગળી રહી. મુંબઈમાં જન્મ અને ઉછેરને કારણે એ મુખ્યત્વે શહરેના કવિ છે. એમની કવિતાનું ચાલકબળ એમનું વિલક્ષણ ભાષકર્મ છે. સૂઝપૂર્વકનાં, સપ્રયોજન ભાષાપ્રયોગો દ્વારા કવિતામાં એક ભાત, એક આકૃતિ રચાતી આવે છે જે માટે નાદની છટાઓને, લયની વિવિધતાને, છંદ-અછાંદસની ઊંડી સમજને એ ખપમાં લે છે. ભાષાની તોડફોડ કરે, તત્સમ શબ્દો તેમજ બોલાતી બમ્બૈયા ભાષા પણ પ્રયોજે છે. આ બધું સહેતુક રચાયેલા અવકાશમાં વિલસતું રહે છે. દેખીતું છે કે આ પ્રકારની કવિતાનો વ્યાપ, ભાવકને અનપેક્ષિત આશ્ચર્ય આપતી સફરે લઈ જાય.<br /> <br /> આ કવિની લેખનરીતિનું આગવું લક્ષણ છે એની અંતર્ગત રહેલા સંદર્ભો. કેવળ ભારતીય સંસ્કૃતિનાં જ નહીં પણ વિશ્વના અનેક પ્રદેશોનાં પૌરાણિક, પુરા-કલ્પનોની, ક્યારેક પરખાતી ક્યારેક ન પરખાતી એ ગૂંથણી રચે છે. એક તરફ એ મહાભારત જેવા સંસ્કૃત સાહિત્યની વિપુલ સમૃદ્ધિને તો બીજી તરફ બાઇબલ કે ગ્રીક માયથોલોજી ઉપરાંત ખગોળ-ભૂગોળ-વિજ્ઞાનની પણ ઊંડી જાણકારીનો ઉપયોગ કરે છે. અલબત્ત આ બધું એમને માટે સામગ્રી છે અને લક્ષ્ય તો કવિતા જ છે. આ ગૂંથણી ઉકેલાય તો ભાવકના કાવ્યાનંદમાં અતિરેક થાય છે, પણ જો કોઈ ભાવક એ બધા સંદર્ભોથી વાકેફ ન હોય તોય કવિતાને માણી શકે છે. આમ, એ મહાભારતના પાંડુને કલકત્તાના ઇડન ગાર્ડનમાં કે મુંબઈની શેરેટન હૉટલમાં લઈ આવે, રમખાણો માટે રામાયણની કથાઓનો ઉપયોગ કરી ‘ખંડિત કાંડ’ રચે કે ‘કવિતા વિશે કવિતા’ લખી એમની સર્જન-પ્રક્રિયામાં પ્રવેશ કરાવે, એમની નિસ્બત કવિતા સાથે જ હોય છે. વળી, પોતાની નાસ્તિકતા કોરાણે મૂકી, આસ્તિકતાની ઠેકડી ઉડાવ્યા વગર ભગવાનને માણસ બનાવીને ‘ભગવાનની વાતો’ લખે ત્યારે ભાવકના ચિત્તમાં બે જુદા સમય એકમેકમાં ઓગાળી દઈ કાળની અખંડિતતાનો અનુભવ કરાવે!<br /> <br /> કોઈ ભાવક એમનાં કાવ્યો મોટેથી, પોતાને સંભળાવે તો અનેરા નાદથી આપોઆપ કવિતાનાં બારણાં ઊઘડી જશે. <br /> <br /> ભાષા દ્વારા પ્રગટ થતાં કાવ્યરૂપોનું ભાવકો સમક્ષ પ્રાચુર્ય પ્રસ્તુત કરતા આ કવિનું સ્વાગત છે!<br /> {{Right |&#039;&#039;&#039;– કમલ વોરા&#039;&#039;&#039;}}&lt;br&gt;<br /> {{Poem2Close}}<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = સર્જક-પરિચય<br /> |next = દિવસો આવ્યા<br /> }}<br /> &lt;br&gt;</div>

Shnehrashmi