નારીવાદ: પુનર્વિચાર/ગુજરાતમાં સ્ત્રીઓની પ્રવૃત્તિઓ વિશે પુન: સ્પષ્ટીકરણ - Revision history

Meghdhanu at 02:31, 15 July 2025

2025-07-15T02:31:11Z

← Older revision		Revision as of 02:31, 15 July 2025
Line 18:		Line 18:
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	તાત્ત્વિક રીતે આમ સિદ્ધાંત દર્શાવવો અને ‘નવીન’ અથવા ‘નારીવાદી’ અભિગમની કદર કરવી સહેલી છે. પણ જિંદગી તો આના કરતાં કંઈક જુદું જ લઈને આવે છે. દર વખતે કંઈ કોઈ સ્ત્રી જ પોતાની સમસ્યા લઈને NGO પાસે નથી જતી. નીચેના કિસ્સામાં દર્શાવ્યા મુજબ એનાં મા-બાપ આવે છે.		તાત્ત્વિક રીતે આમ સિદ્ધાંત દર્શાવવો અને ‘નવીન’ અથવા ‘નારીવાદી’ અભિગમની કદર કરવી સહેલી છે. પણ જિંદગી તો આના કરતાં કંઈક જુદું જ લઈને આવે છે. દર વખતે કંઈ કોઈ સ્ત્રી જ પોતાની સમસ્યા લઈને NGO પાસે નથી જતી. નીચેના કિસ્સામાં દર્શાવ્યા મુજબ એનાં મા-બાપ આવે છે.
	એક વૃદ્ધ દંપતીએ “અવાજ”ના કાઉન્સેલરને કહ્યું હતું : ‘અમારે અમારી પુત્રી માટે ફરિયાદ નોંધાવવી છે. ગઈ કાલે રાત્રે એના વૈવાહિક ઘરમાં એ બળીને મરી ગઈ.’ ‘કેટલા વખતથી એ ત્યાં હતી?’ ‘એનાં લગ્ન ક્યારે થયાં હતાં?’ જેવા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા. ‘ગઈ કાલે સવારે અમે એના વૈવાહિક નિવાસે મોકલી હતી. એનાં લગ્ન બાદ એ ચૌદ વાર અમારી પાસે આવી હતી...’
			{{Poem2Close}}
			:::એક વૃદ્ધ દંપતીએ “અવાજ”ના કાઉન્સેલરને કહ્યું હતું : ‘અમારે અમારી પુત્રી માટે ફરિયાદ નોંધાવવી છે. ગઈ કાલે રાત્રે એના વૈવાહિક ઘરમાં એ બળીને મરી ગઈ.’ ‘કેટલા વખતથી એ ત્યાં હતી?’ ‘એનાં લગ્ન ક્યારે થયાં હતાં?’ જેવા પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા. ‘ગઈ કાલે સવારે અમે એના વૈવાહિક નિવાસે મોકલી હતી. એનાં લગ્ન બાદ એ ચૌદ વાર અમારી પાસે આવી હતી...’
			{{Poem2Open}}
	અથવા કોઈ પાડોશી એક સ્ત્રીના મોત વિશે આ રીતે વાત કરે છે :		અથવા કોઈ પાડોશી એક સ્ત્રીના મોત વિશે આ રીતે વાત કરે છે :
	‘સખત દાઝી ગયા બાદ જસોદા એક હૉસ્પિટલમાં હતી.’ જસોદા બળીને કઈ રીતે મરી ગઈ એ વિશે સમુબહેન વાત કરતાં હતાં, ‘મેં એને પૂછ્યું, શાને માટે એણે પોલીસ આગળ જૂઠું બોલવું પડ્યું હતું? એ લોકોએ કહ્યું કે તું કેરોસીનવાળો દીવો ઉપર મૂકવા ગઈ, દીવો પડ્યો અને તારાં કપડાંને ઝાળ લાગી ગઈ. મને સાચી વાત કર. પડતો દીવો કંઈ કોઈ ચીજને બાળી ન શકે. તને કોણે સળગાવી મૂકી?’ જોકે જસોદાએ મારી પાસે સોગંદ લેવડાવ્યા છે કે હું પોલીસને હકીકત નહીં જણાવું. પછી એણે કહ્યું, ‘એ (જસોદાનો પતિ) ચિકાર દારૂ પીને ઘરે આવ્યો અને મેં એનો ઊધડો લીધો. એ ખૂબ નશામાં હતો. એ એકદમ ગુસ્સે થઈ ગયો અને એણે મારા પર કેરોસીન ફેંક્યું અને હું એને અટકાવી શકું એ પહેલાં તો એણે મારા પર સળગતી દીવાસળી ફેંકી. સિન્થેટિક કાપડની સાડીએ તરત જ આગની ઝાળ પકડી લીધી.’ સમુબહેને ફરી વાર જસોદાને પૂછ્યું કે એણે આ બધું પોલીસને કેમ ન કહ્યું. જસોદાનો જવાબ હતો ‘હું જ્યારે મરવા પડી હોઉં ત્યારે મારા પતિ વિશે આમ કેવી રીતે કહી શકું? મને સ્વર્ગમાં પણ માફી ન મળે. એ પાપનો બોજો હું કઈ રીતે વેંઢારું?’		{{Poem2Close}}
			:::‘સખત દાઝી ગયા બાદ જસોદા એક હૉસ્પિટલમાં હતી.’ જસોદા બળીને કઈ રીતે મરી ગઈ એ વિશે સમુબહેન વાત કરતાં હતાં, ‘મેં એને પૂછ્યું, શાને માટે એણે પોલીસ આગળ જૂઠું બોલવું પડ્યું હતું? એ લોકોએ કહ્યું કે તું કેરોસીનવાળો દીવો ઉપર મૂકવા ગઈ, દીવો પડ્યો અને તારાં કપડાંને ઝાળ લાગી ગઈ. મને સાચી વાત કર. પડતો દીવો કંઈ કોઈ ચીજને બાળી ન શકે. તને કોણે સળગાવી મૂકી?’ જોકે જસોદાએ મારી પાસે સોગંદ લેવડાવ્યા છે કે હું પોલીસને હકીકત નહીં જણાવું. પછી એણે કહ્યું, ‘એ (જસોદાનો પતિ) ચિકાર દારૂ પીને ઘરે આવ્યો અને મેં એનો ઊધડો લીધો. એ ખૂબ નશામાં હતો. એ એકદમ ગુસ્સે થઈ ગયો અને એણે મારા પર કેરોસીન ફેંક્યું અને હું એને અટકાવી શકું એ પહેલાં તો એણે મારા પર સળગતી દીવાસળી ફેંકી. સિન્થેટિક કાપડની સાડીએ તરત જ આગની ઝાળ પકડી લીધી.’ સમુબહેને ફરી વાર જસોદાને પૂછ્યું કે એણે આ બધું પોલીસને કેમ ન કહ્યું. જસોદાનો જવાબ હતો ‘હું જ્યારે મરવા પડી હોઉં ત્યારે મારા પતિ વિશે આમ કેવી રીતે કહી શકું? મને સ્વર્ગમાં પણ માફી ન મળે. એ પાપનો બોજો હું કઈ રીતે વેંઢારું?’
			{{Poem2Open}}
	કૌટુંબિક હિંસા અને કહેવાતાં આકસ્મિક મૃત્યુઓ વિશે જ્યારે એક જાહેર સભામાં વાત થઈ રહી હતી ત્યારે સમુબહેને આ સત્યઘટના વિશે વાત કરી હતી. સ્ત્રીઓ શા માટે આત્મહત્યા કરે છે, અથવા શા માટે તેઓના અકુદરતી મોતને માટે જવાબદાર અન્ય વ્યક્તિનું (ખાસ કરીને પોતાના પતિનું) નામ નથી દેતી, એનું ઉપર દર્શાવેલા બંને કિસ્સાઓમાં ટૂંકમાં વર્ણન છે.		કૌટુંબિક હિંસા અને કહેવાતાં આકસ્મિક મૃત્યુઓ વિશે જ્યારે એક જાહેર સભામાં વાત થઈ રહી હતી ત્યારે સમુબહેને આ સત્યઘટના વિશે વાત કરી હતી. સ્ત્રીઓ શા માટે આત્મહત્યા કરે છે, અથવા શા માટે તેઓના અકુદરતી મોતને માટે જવાબદાર અન્ય વ્યક્તિનું (ખાસ કરીને પોતાના પતિનું) નામ નથી દેતી, એનું ઉપર દર્શાવેલા બંને કિસ્સાઓમાં ટૂંકમાં વર્ણન છે.
	માટે જ, “અવાજ”માં અમે સમજી ગયાં છીએ કે દીકરીઓનાં લગ્ન બાદ માતા-પિતા તેઓને સહારો આપવા માગતાં નથી. જે સ્ત્રી માટે પોતાના વૈવાહિક રહેઠાણમાં જીવવાનું અસહ્ય થઈ પડે, એ જીવન જીવવાની ઇચ્છા ગુમાવી બેસે છે અને છેવટે મૃત્યુનું શરણ લઈ લે છે. સ્ત્રીઓ મનની અંદર અતિશય ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક બોજો વેંઢારતી હોય છે; કુટુંબ, પાડોશીઓ, મિત્રો વગેરે પણ આ બધી વાત એના માથે ઠોકી બેસાડતાં હોય છે. ઘરની અંદર પતિને પરમેશ્વરના સ્વરૂપે જોવામાં આવે છે અને એક ‘સારી’ પત્ની એને ગુનેગાર ઠેરવવા માટે કશું જ ન કહે. આ જ કારણસર, કોઈ ગમે તે રીતે મૃત્યુના સંજોગોની વિગતો જાણવા માગે, એ કંઈ જ શોધી ન શકે કારણ કે દરેક જણ, પીડિત વ્યક્તિ સુધ્ધાં, આ બાબતે મોઢું જ સીવી લે છે. પણ આવા મૃત્યુનાં કારણો સાવ દેખીતાં હોય છે. એક તો એ કે વૈવાહિક રહેઠાણમાં એ સ્ત્રી જીવી ન શકી અને બીજું એ કે જે ઘરમાં એનો જન્મ થયો હતો ત્યાંથી એને કોઈ સહારો મળી ન શક્યો..		માટે જ, “અવાજ”માં અમે સમજી ગયાં છીએ કે દીકરીઓનાં લગ્ન બાદ માતા-પિતા તેઓને સહારો આપવા માગતાં નથી. જે સ્ત્રી માટે પોતાના વૈવાહિક રહેઠાણમાં જીવવાનું અસહ્ય થઈ પડે, એ જીવન જીવવાની ઇચ્છા ગુમાવી બેસે છે અને છેવટે મૃત્યુનું શરણ લઈ લે છે. સ્ત્રીઓ મનની અંદર અતિશય ધાર્મિક-સાંસ્કૃતિક બોજો વેંઢારતી હોય છે; કુટુંબ, પાડોશીઓ, મિત્રો વગેરે પણ આ બધી વાત એના માથે ઠોકી બેસાડતાં હોય છે. ઘરની અંદર પતિને પરમેશ્વરના સ્વરૂપે જોવામાં આવે છે અને એક ‘સારી’ પત્ની એને ગુનેગાર ઠેરવવા માટે કશું જ ન કહે. આ જ કારણસર, કોઈ ગમે તે રીતે મૃત્યુના સંજોગોની વિગતો જાણવા માગે, એ કંઈ જ શોધી ન શકે કારણ કે દરેક જણ, પીડિત વ્યક્તિ સુધ્ધાં, આ બાબતે મોઢું જ સીવી લે છે. પણ આવા મૃત્યુનાં કારણો સાવ દેખીતાં હોય છે. એક તો એ કે વૈવાહિક રહેઠાણમાં એ સ્ત્રી જીવી ન શકી અને બીજું એ કે જે ઘરમાં એનો જન્મ થયો હતો ત્યાંથી એને કોઈ સહારો મળી ન શક્યો..
Line 101:		Line 106:
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| rowspan="2"\| '''કારણ'''		\| rowspan="2"\| '''કારણ'''
	\|colspan="9"\| {{center\|'''ઉંમર (વર્ષમાં)'''}}		\|colspan="5"\| {{center\|'''ઉંમર (વર્ષમાં)'''}}
	\|-		\|-
	\|૦-૧૦ \|\| ૧૧-૨૦ \|\| ૨૧-૩૦ \|\| ૩૧-૪૦ \|\| ૪૧+ \|\| ખબર નથી \|\| કુલ \|\| ટકા		\|૦-૧૦ \|\| ૧૧-૨૦ \|\| ૨૧-૩૦ \|\| ૩૧-૪૦ \|\| ૪૧+ \|\| ખબર નથી \|\| કુલ \|\| ટકા

Meghdhanu at 12:18, 13 July 2025

2025-07-13T12:18:22Z

← Older revision		Revision as of 12:18, 13 July 2025
Line 56:		Line 56:
	<center><small>		<center><small>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| ધર્મ \|\| હિંદુ \|\| મુસ્લિમ \|\| ખ્રિસ્તી \|\| એસ.ટી. \|\| ખબર નથી \|\| કુલ		\| '''ધર્મ''' \|\| '''હિંદુ''' \|\| '''મુસ્લિમ''' \|\| '''ખ્રિસ્તી''' \|\| '''એસ.ટી.''' \|\| '''ખબર નથી''' \|\| '''કુલ'''
	\|-		\|-
	\| સ્ત્રીઓની સંખ્યા \|\| ૭૮૧ \|\| ૮૪ \|\| ૧૦ \|\| ૧૪ \|\| ૧૧૨ \|\| ૧૦૦૧		\| '''સ્ત્રીઓની સંખ્યા''' \|\| ૭૮૧ \|\| ૮૪ \|\| ૧૦ \|\| ૧૪ \|\| ૧૧૨ \|\| ૧૦૦૧
	\|-		\|-
	\| ટકા \|\| ૭૮.૧ \|\| ૮.૪ \|\| ૧.૦ \|\| ૧.૪ \|\| ૧૧.૨ \|\| ૧૦૦		\| '''ટકા''' \|\| ૭૮.૧ \|\| ૮.૪ \|\| ૧.૦ \|\| ૧.૪ \|\| ૧૧.૨ \|\| ૧૦૦
	\|}		\|}
	</small></center>		</small></center>

Meghdhanu at 12:16, 13 July 2025

2025-07-13T12:16:18Z

← Older revision		Revision as of 12:16, 13 July 2025
Line 68:		Line 68:
	{{center\|'''કોઠો ૪'''}}		{{center\|'''કોઠો ૪'''}}
	{{center\|'''જે હિંદુ સ્ત્રીઓનાં ‘એડી’ જાતિ મુજબ નોંધવામાં આવ્યાં હતાં.'''}}		{{center\|'''જે હિંદુ સ્ત્રીઓનાં ‘એડી’ જાતિ મુજબ નોંધવામાં આવ્યાં હતાં.'''}}
	<center>		<small><center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| '''જ્ઞાતિ''' \|\| '''અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) (ઓબીસી)''' \|\| '''અનુસૂચિત જનજાતિ''' \|\| '''ઉચ્ચ જ્ઞાતિ''' \|\| '''કુલ'''		\| '''જ્ઞાતિ''' \|\| '''અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) (ઓબીસી)''' \|\| '''અનુસૂચિત જનજાતિ''' \|\| '''ઉચ્ચ જ્ઞાતિ''' \|\| '''કુલ'''
Line 76:		Line 76:
	\| '''ટકા''' \|\| ૨૫.૬ \|\| ૪૫. \|\| ૨૯.૩ \|\| ૧૦૦		\| '''ટકા''' \|\| ૨૫.૬ \|\| ૪૫. \|\| ૨૯.૩ \|\| ૧૦૦
	\|}		\|}
	</center>		</center></small>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}

Line 84:		Line 84:
	{{center\|'''કોઠો ૫'''}}		{{center\|'''કોઠો ૫'''}}
	{{center\|'''મૃત્યુનાં કારણો દર્શાવ્યા મુજબ જે સ્ત્રીઓના ‘એડીઝ’ નોંધાયેલ છે'''}}		{{center\|'''મૃત્યુનાં કારણો દર્શાવ્યા મુજબ જે સ્ત્રીઓના ‘એડીઝ’ નોંધાયેલ છે'''}}
	<center>		<small><center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| '''કારણ''' \|\| '''ચોક્કસ અકસ્માતો''' \|\| '''રસોડામાં થનારા''' \|\| '''ઝેર''' \|\| '''માંદગી લાંબી''' \|\| '''ખબર નથી''' \|\| '''કુલ અકસ્માતો'''		\| '''કારણ''' \|\| '''ચોક્કસ અકસ્માતો''' \|\| '''રસોડામાં થનારા''' \|\| '''ઝેર''' \|\| '''માંદગી લાંબી''' \|\| '''ખબર નથી''' \|\| '''કુલ અકસ્માતો'''
Line 92:		Line 92:
	\| ટકા \|\| ૧૫.૨ \|\| ૫૭.૩ \|\| ૧૭.૬ \|\| ૫.૯ \|\| ૪.૧ \|\| ૧૦૦		\| ટકા \|\| ૧૫.૨ \|\| ૫૭.૩ \|\| ૧૭.૬ \|\| ૫.૯ \|\| ૪.૧ \|\| ૧૦૦
	\|}		\|}
	</center>		</center></small>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	જ્યારે કોઈ સ્ત્રી બસમાંથી ઊતરતાં પડી જઈને મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે એની નોંધણી ‘ચોક્કસ અકસ્માત’ હેઠળ કરવામાં આવે છે. એ જ રીતે એ સૂતી હોય ત્યારે એની ઉપર દીવાલ ધસી પડવાથી મૃત્યુ થાય તો અહીં એની આ પ્રકારે નોંધણી કરવામાં આવે છે. નીચે દર્શાવેલા કોઠામાં પીડિતોની વય પ્રમાણે મૃત્યુનાં કારણો મુજબ વિભાગ પાડ્યા છે.		જ્યારે કોઈ સ્ત્રી બસમાંથી ઊતરતાં પડી જઈને મૃત્યુ પામે છે, ત્યારે એની નોંધણી ‘ચોક્કસ અકસ્માત’ હેઠળ કરવામાં આવે છે. એ જ રીતે એ સૂતી હોય ત્યારે એની ઉપર દીવાલ ધસી પડવાથી મૃત્યુ થાય તો અહીં એની આ પ્રકારે નોંધણી કરવામાં આવે છે. નીચે દર્શાવેલા કોઠામાં પીડિતોની વય પ્રમાણે મૃત્યુનાં કારણો મુજબ વિભાગ પાડ્યા છે.
Line 98:		Line 98:
	કોઠો ૬		કોઠો ૬
	મૃત્યુનાં કારણો દર્શાવ્યા મુજબ નોંધણી કરવામાં આવેલી સ્ત્રીઓની વય		મૃત્યુનાં કારણો દર્શાવ્યા મુજબ નોંધણી કરવામાં આવેલી સ્ત્રીઓની વય
	<center>		<small><center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| rowspan="2"\| '''કારણ'''		\| rowspan="2"\| '''કારણ'''
Line 117:		Line 117:
	\| '''કુલ''' \|\| ૩૬ \|\| ૨૫૯ \|\| ૩૬૩ \|\| ૧૨૪ \|\| ૧૧૬ \|\| ૧૦૩ \|\| ૧૦૦૧ \|\| ૧૦૦		\| '''કુલ''' \|\| ૩૬ \|\| ૨૫૯ \|\| ૩૬૩ \|\| ૧૨૪ \|\| ૧૧૬ \|\| ૧૦૩ \|\| ૧૦૦૧ \|\| ૧૦૦
	\|}		\|}
	</center>		</center></small>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	જે સ્ત્રીઓને તેઓના રસોડામાં આગની ઝાળ લાગી હતી, તેમાંની ૫૭ ટકા સ્ત્રીઓમાંથી ૭૦ ટકા સ્ત્રીઓ (૧૬૮+૨૪૧) ખૂબ નાની ઉંમરમાં જ ગુજરી ગઈ હતી. એનાથી ૧૨ ટકા વધુ (૭૨) સ્ત્રીઓ એમના કરતાં માત્ર થોડાં જ વર્ષ મોટી હતી. એટલે કે ૮૨ ટકાથી વધુ સ્ત્રીઓ એમના જીવનનાં શ્રેષ્ઠ વરસોમાં રસોડામાં ગુજરી જતી હોવાનું જાણમાં આવ્યું હતું. આ આંકડો વધારેપડતો મોટો લાગે છે, કારણ કે એનાથી આ સિવાયનાં જીવલેણ કારણો (જેમ કે ઝેર ખાનારી કુલ સ્ત્રીઓમાંથી ૭૨ ટકા (૬૨+૭૨) સ્ત્રીઓની વય ૧૧-૩૦ વર્ષ નોંધાયેલ છે) સાવ મહત્ત્વહીન બની જાય છે. એક બીજી નવાઈની વાત એ છે કે લાંબી માંદગીથી મૃત્યુ પામનાર સ્ત્રીઓમાં, નાની ઉંમરની સ્ત્રીઓની સંખ્યા મોટી ઉંમરની સ્ત્રીઓ કરતાં વધારે છે. ૧૧-૪૦ વર્ષના વય-જૂથ કરતાં ૪૦ વર્ષથી ઉપરના વય-જૂથમાં મૃત્યુનું પ્રમાણ ઓછું છે. લાંબી માંદગીથી થાકી જઈને મૃત્યુ પામનાર ૨૯ સ્ત્રીઓ નાની વયની હતી, જ્યારે એ જ કારણસર મૃત્યુ પામનાર ૨૨ સ્ત્રીઓ એમના કરતાં વધુ ઉંમરવાન હતી. માટે, કોઈને નવાઈ જ લાગે કે આ નાની વયની સ્ત્રીઓ ખરેખર લાંબી માંદગીથી કંટાળીને જ મરી ગઈ હતી કે કેમ !		જે સ્ત્રીઓને તેઓના રસોડામાં આગની ઝાળ લાગી હતી, તેમાંની ૫૭ ટકા સ્ત્રીઓમાંથી ૭૦ ટકા સ્ત્રીઓ (૧૬૮+૨૪૧) ખૂબ નાની ઉંમરમાં જ ગુજરી ગઈ હતી. એનાથી ૧૨ ટકા વધુ (૭૨) સ્ત્રીઓ એમના કરતાં માત્ર થોડાં જ વર્ષ મોટી હતી. એટલે કે ૮૨ ટકાથી વધુ સ્ત્રીઓ એમના જીવનનાં શ્રેષ્ઠ વરસોમાં રસોડામાં ગુજરી જતી હોવાનું જાણમાં આવ્યું હતું. આ આંકડો વધારેપડતો મોટો લાગે છે, કારણ કે એનાથી આ સિવાયનાં જીવલેણ કારણો (જેમ કે ઝેર ખાનારી કુલ સ્ત્રીઓમાંથી ૭૨ ટકા (૬૨+૭૨) સ્ત્રીઓની વય ૧૧-૩૦ વર્ષ નોંધાયેલ છે) સાવ મહત્ત્વહીન બની જાય છે. એક બીજી નવાઈની વાત એ છે કે લાંબી માંદગીથી મૃત્યુ પામનાર સ્ત્રીઓમાં, નાની ઉંમરની સ્ત્રીઓની સંખ્યા મોટી ઉંમરની સ્ત્રીઓ કરતાં વધારે છે. ૧૧-૪૦ વર્ષના વય-જૂથ કરતાં ૪૦ વર્ષથી ઉપરના વય-જૂથમાં મૃત્યુનું પ્રમાણ ઓછું છે. લાંબી માંદગીથી થાકી જઈને મૃત્યુ પામનાર ૨૯ સ્ત્રીઓ નાની વયની હતી, જ્યારે એ જ કારણસર મૃત્યુ પામનાર ૨૨ સ્ત્રીઓ એમના કરતાં વધુ ઉંમરવાન હતી. માટે, કોઈને નવાઈ જ લાગે કે આ નાની વયની સ્ત્રીઓ ખરેખર લાંબી માંદગીથી કંટાળીને જ મરી ગઈ હતી કે કેમ !
Line 129:		Line 129:
	{{center\|'''કોઠો ૭'''}}		{{center\|'''કોઠો ૭'''}}
	{{center\|'''ઈપીકોની ૪૯૮-અ કલમ મુજબ પોલીસે નોંધેલી ફરિયાદો, ૧૯૯૩થી ૨૦૦૪'''}}		{{center\|'''ઈપીકોની ૪૯૮-અ કલમ મુજબ પોલીસે નોંધેલી ફરિયાદો, ૧૯૯૩થી ૨૦૦૪'''}}
	<center>		<small><center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪		\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪
Line 137:		Line 137:
	\| '''દિવસ દીઠ''' \|\| ૪.૨૨ \|\| ૪.૩૭ \|\| ૫.૩૪ \|\| ૬.૯૭ \|\| ૬.૬૨ \|\| ૮.૧૯ \|\| ૮.૯૭ \|\| ૯.૭૬ \|\| ૮.૭૪ \|\| ૭.૮૫ \|\| ૮.૭૨ \|\| ૧૦.૩		\| '''દિવસ દીઠ''' \|\| ૪.૨૨ \|\| ૪.૩૭ \|\| ૫.૩૪ \|\| ૬.૯૭ \|\| ૬.૬૨ \|\| ૮.૧૯ \|\| ૮.૯૭ \|\| ૯.૭૬ \|\| ૮.૭૪ \|\| ૭.૮૫ \|\| ૮.૭૨ \|\| ૧૦.૩
	\|}		\|}
	</center>		</center></small>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	૧૯૯૮થી ૪૯૮-અ કલમ હેઠળ થયેલ નોંધણીની સંખ્યામાં વધારો થયો છે, એ દેખીતી વાત છે.		૧૯૯૮થી ૪૯૮-અ કલમ હેઠળ થયેલ નોંધણીની સંખ્યામાં વધારો થયો છે, એ દેખીતી વાત છે.
Line 144:		Line 144:
	{{center\|'''કોઠો ૮'''}}		{{center\|'''કોઠો ૮'''}}
	{{center\|'''ગુજરાતમાં નોંધાયેલ અકુદરતી મોતે મરનારી સ્ત્રીઓની સંખ્યા ૧૯૯૩થી ૨૦૦૪'''}}		{{center\|'''ગુજરાતમાં નોંધાયેલ અકુદરતી મોતે મરનારી સ્ત્રીઓની સંખ્યા ૧૯૯૩થી ૨૦૦૪'''}}
	<center>		<small><center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪		\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪
Line 152:		Line 152:
	\| '''દિવસદીઠ થનારા મૃત્યુની સરેરાશ સંખ્યા''' \|\| ૧૨.૩૮ \|\| ૧૩.૨૫ \|\| ૧૪. \|\| ૧૪.૧૫ \|\| ૧૫.૧૪ \|\| ૧૭.૩૯ \|\| ૧૬.૦૮ \|\| ૧૫.૦૩ \|\| ૧૩.૪૯ \|\| ૧૨.૮ \|\| ૧૩.૦૧ \|\| ૧૨.૬૮		\| '''દિવસદીઠ થનારા મૃત્યુની સરેરાશ સંખ્યા''' \|\| ૧૨.૩૮ \|\| ૧૩.૨૫ \|\| ૧૪. \|\| ૧૪.૧૫ \|\| ૧૫.૧૪ \|\| ૧૭.૩૯ \|\| ૧૬.૦૮ \|\| ૧૫.૦૩ \|\| ૧૩.૪૯ \|\| ૧૨.૮ \|\| ૧૩.૦૧ \|\| ૧૨.૬૮
	\|}		\|}
	</center>		</center></small>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	માટે, જ્યારથી પોલીસ ઈપીકોની કલમ ૪૯૮-અ મુજબ ફરિયાદ નોંધતા થયા, ત્યારથી ઓછી સ્ત્રીઓનાં મૃત્યુ અકુદરતી કારણસર થવા લાગ્યાં. આ કલમ ઈપીકોમાં ડિસેમ્બર ૧૯૮૩માં ઉમેરવામાં આવી હતી, ત્યારથી એમ કહેવાય છે કે આ કલમ નકામી છે. પણ આ અભ્યાસનું તારણ દર્શાવે છે કે આ કલમ ઘણી ઉપયોગી છે, કારણ કે એનાથી પોલીસના રેકૉર્ડ્ઝમાં ‘એડીઝ’ તરીકે નોંધાયેલાં સ્ત્રીઓનાં અકુદરતી મૃત્યુની સંખ્યામાં ઘટાયો થયો છે.		માટે, જ્યારથી પોલીસ ઈપીકોની કલમ ૪૯૮-અ મુજબ ફરિયાદ નોંધતા થયા, ત્યારથી ઓછી સ્ત્રીઓનાં મૃત્યુ અકુદરતી કારણસર થવા લાગ્યાં. આ કલમ ઈપીકોમાં ડિસેમ્બર ૧૯૮૩માં ઉમેરવામાં આવી હતી, ત્યારથી એમ કહેવાય છે કે આ કલમ નકામી છે. પણ આ અભ્યાસનું તારણ દર્શાવે છે કે આ કલમ ઘણી ઉપયોગી છે, કારણ કે એનાથી પોલીસના રેકૉર્ડ્ઝમાં ‘એડીઝ’ તરીકે નોંધાયેલાં સ્ત્રીઓનાં અકુદરતી મૃત્યુની સંખ્યામાં ઘટાયો થયો છે.

Meghdhanu: +1

2025-07-13T12:12:55Z

← Older revision		Revision as of 12:12, 13 July 2025
Line 70:		Line 70:
	<center>		<center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| જ્ઞાતિ \|\| અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) (ઓબીસી) \|\| અનુસૂચિત જનજાતિ \|\| ઉચ્ચ જ્ઞાતિ \|\| કુલ		\| '''જ્ઞાતિ''' \|\| '''અનુસૂચિત જાતિ (એસસી) (ઓબીસી)''' \|\| '''અનુસૂચિત જનજાતિ''' \|\| '''ઉચ્ચ જ્ઞાતિ''' \|\| '''કુલ'''
	\|-		\|-
	\| સ્ત્રીઓની સંખ્યા \|\| ૨૦૦ \|\| ૩૫૨ \|\| ૨૨૯ \|\| ૭૮૧		\| '''સ્ત્રીઓની સંખ્યા''' \|\| ૨૦૦ \|\| ૩૫૨ \|\| ૨૨૯ \|\| ૭૮૧
	\|-		\|-
	\| ટકા \|\| ૨૫.૬ \|\| ૪૫. \|\| ૨૯.૩ \|\| ૧૦૦		\| '''ટકા''' \|\| ૨૫.૬ \|\| ૪૫. \|\| ૨૯.૩ \|\| ૧૦૦
	\|}		\|}
	</center>		</center>
Line 86:		Line 86:
	<center>		<center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| કારણ \|\| ચોક્કસ અકસ્માતો \|\| રસોડામાં થનારા \|\| ઝેર \|\| માંદગી લાંબી \|\| ખબર નથી \|\| કુલ અકસ્માતો		\| '''કારણ''' \|\| '''ચોક્કસ અકસ્માતો''' \|\| '''રસોડામાં થનારા''' \|\| '''ઝેર''' \|\| '''માંદગી લાંબી''' \|\| '''ખબર નથી''' \|\| '''કુલ અકસ્માતો'''
	\|-		\|-
	\| સ્ત્રીઓની સંખ્યા \|\| ૧૫૨ \|\| ૫૭૩ \|\| ૧૭૬ \|\| ૫૯ \|\| ૪૧ \|\| ૧૦૦૧		\| સ્ત્રીઓની સંખ્યા \|\| ૧૫૨ \|\| ૫૭૩ \|\| ૧૭૬ \|\| ૫૯ \|\| ૪૧ \|\| ૧૦૦૧
Line 131:		Line 131:
	<center>		<center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| વર્ષ \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪		\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪
	\|-		\|-
	\| સ્ત્રીઓની ફરિયાદોની સંખ્યા \|\| ૧૫૪૦ \|\| ૧૫૯૬ \|\| ૧૯૫૦ \|\| ૨૫૪૫ \|\| ૨૪૧૫ \|\| ૨૯૮૯ \|\| ૩૨૭૬ \|\| ૩૫૬૩ \|\| ૩૧૯૧ \|\| ૨૮૬૬ \|\| ૩૧૮૫ \|\| ૩૭૮૧		\| '''સ્ત્રીઓની ફરિયાદોની સંખ્યા''' \|\| ૧૫૪૦ \|\| ૧૫૯૬ \|\| ૧૯૫૦ \|\| ૨૫૪૫ \|\| ૨૪૧૫ \|\| ૨૯૮૯ \|\| ૩૨૭૬ \|\| ૩૫૬૩ \|\| ૩૧૯૧ \|\| ૨૮૬૬ \|\| ૩૧૮૫ \|\| ૩૭૮૧
	\|-		\|-
	\| દિવસ દીઠ \|\| ૪.૨૨ \|\| ૪.૩૭ \|\| ૫.૩૪ \|\| ૬.૯૭ \|\| ૬.૬૨ \|\| ૮.૧૯ \|\| ૮.૯૭ \|\| ૯.૭૬ \|\| ૮.૭૪ \|\| ૭.૮૫ \|\| ૮.૭૨ \|\| ૧૦.૩		\| '''દિવસ દીઠ''' \|\| ૪.૨૨ \|\| ૪.૩૭ \|\| ૫.૩૪ \|\| ૬.૯૭ \|\| ૬.૬૨ \|\| ૮.૧૯ \|\| ૮.૯૭ \|\| ૯.૭૬ \|\| ૮.૭૪ \|\| ૭.૮૫ \|\| ૮.૭૨ \|\| ૧૦.૩
	\|}		\|}
	</center>		</center>
Line 146:		Line 146:
	<center>		<center>
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| વર્ષ \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪		\| '''વર્ષ''' \|\| ૧૯૯૩ \|\| ૧૯૯૪ \|\| ૧૯૯૫ \|\| ૧૯૯૬ \|\| ૧૯૯૭ \|\| ૧૯૯૮ \|\| ૧૯૯૯ \|\| ૨૦૦૦ \|\| ૨૦૦૧ \|\| ૨૦૦૨ \|\| ૨૦૦૩ \|\| ૨૦૦૪
	\|-		\|-
	\| વર્ષદીઠ મૃત્યુની સંખ્યા \|\| ૪૫૨૧ \|\| ૪૮૩૮ \|\| ૫૧૧૨ \|\| ૫૧૬૪ \|\| ૫૫૨૫ \|\| ૬૩૪૯ \|\| ૬૧૩૫ \|\| ૫૫૮૩ \|\| ૪૯૨૪ \|\| ૪૬૭૨ \|\| ૪૭૪૯ \|\| ૪૬૩૧		\| '''વર્ષદીઠ મૃત્યુની સંખ્યા''' \|\| ૪૫૨૧ \|\| ૪૮૩૮ \|\| ૫૧૧૨ \|\| ૫૧૬૪ \|\| ૫૫૨૫ \|\| ૬૩૪૯ \|\| ૬૧૩૫ \|\| ૫૫૮૩ \|\| ૪૯૨૪ \|\| ૪૬૭૨ \|\| ૪૭૪૯ \|\| ૪૬૩૧
	\|-		\|-
	\| દિવસદીઠ થનારા મૃત્યુની સરેરાશ સંખ્યા \|\| ૧૨.૩૮ \|\| ૧૩.૨૫ \|\| ૧૪. \|\| ૧૪.૧૫ \|\| ૧૫.૧૪ \|\| ૧૭.૩૯ \|\| ૧૬.૦૮ \|\| ૧૫.૦૩ \|\| ૧૩.૪૯ \|\| ૧૨.૮ \|\| ૧૩.૦૧ \|\| ૧૨.૬૮		\| '''દિવસદીઠ થનારા મૃત્યુની સરેરાશ સંખ્યા''' \|\| ૧૨.૩૮ \|\| ૧૩.૨૫ \|\| ૧૪. \|\| ૧૪.૧૫ \|\| ૧૫.૧૪ \|\| ૧૭.૩૯ \|\| ૧૬.૦૮ \|\| ૧૫.૦૩ \|\| ૧૩.૪૯ \|\| ૧૨.૮ \|\| ૧૩.૦૧ \|\| ૧૨.૬૮
	\|}		\|}
	</center>		</center>
	~~વર્ષ ૧૯૯૩ ૧૯૯૪ ૧૯૯૫ ૧૯૯૬ ૧૯૯૭ ૧૯૯૮ ૧૯૯૯ ૨૦૦૦ ૨૦૦૧ ૨૦૦૨ ૨૦૦૩ ૨૦૦૪~~		{{Poem2Open}}
	~~વર્ષદીઠ ૪૫૨૧ ૪૮૩૮ ૫૧૧૨ ૫૧૬૪ ૫૫૨૫ ૬૩૪૯ ૬૧૩૫ ૫૫૮૩ ૪૯૨૪ ૪૬૭૨ ૪૭૪૯ ૪૬૩૧~~
	~~મૃત્યુની~~
	~~સંખ્યા~~
	~~દિવસદીઠ~~
	~~થનારા ૧૨.૩૮ ૧૩.૨૫ ૧૪.૦ ૧૪.૧૫ ૧૫.૧૪ ૧૭.૩૯ ૧૬.૦૮ ૧૫.૦૩ ૧૩.૪૯ ૧૨.૮૦ ૧૩.૦૧ ૧૨.૬૮~~
	~~મૃત્યુની સરેરાશ સંખ્યા~~

	માટે, જ્યારથી પોલીસ ઈપીકોની કલમ ૪૯૮-અ મુજબ ફરિયાદ નોંધતા થયા, ત્યારથી ઓછી સ્ત્રીઓનાં મૃત્યુ અકુદરતી કારણસર થવા લાગ્યાં. આ કલમ ઈપીકોમાં ડિસેમ્બર ૧૯૮૩માં ઉમેરવામાં આવી હતી, ત્યારથી એમ કહેવાય છે કે આ કલમ નકામી છે. પણ આ અભ્યાસનું તારણ દર્શાવે છે કે આ કલમ ઘણી ઉપયોગી છે, કારણ કે એનાથી પોલીસના રેકૉર્ડ્ઝમાં ‘એડીઝ’ તરીકે નોંધાયેલાં સ્ત્રીઓનાં અકુદરતી મૃત્યુની સંખ્યામાં ઘટાયો થયો છે.		માટે, જ્યારથી પોલીસ ઈપીકોની કલમ ૪૯૮-અ મુજબ ફરિયાદ નોંધતા થયા, ત્યારથી ઓછી સ્ત્રીઓનાં મૃત્યુ અકુદરતી કારણસર થવા લાગ્યાં. આ કલમ ઈપીકોમાં ડિસેમ્બર ૧૯૮૩માં ઉમેરવામાં આવી હતી, ત્યારથી એમ કહેવાય છે કે આ કલમ નકામી છે. પણ આ અભ્યાસનું તારણ દર્શાવે છે કે આ કલમ ઘણી ઉપયોગી છે, કારણ કે એનાથી પોલીસના રેકૉર્ડ્ઝમાં ‘એડીઝ’ તરીકે નોંધાયેલાં સ્ત્રીઓનાં અકુદરતી મૃત્યુની સંખ્યામાં ઘટાયો થયો છે.
	કલમ ૪૯૮-અ નકામી હોવાની દલીલને ટેકો આપવા માટે વધારે દલીલો આગળ ધરવામાં આવે છે. આ કારણે અદાલતમાં કેસ ચલાવવા પર બોજો પડે છે. કારણ કે સ્ત્રીઓ સમાધાન કરી લે છે અને એનાથી અદાલતના સમયનો વ્યય થાય છે, વધારામાં, પતિઓને બિનજરૂરી તકલીફમાં મુકાવું પડે છે.		કલમ ૪૯૮-અ નકામી હોવાની દલીલને ટેકો આપવા માટે વધારે દલીલો આગળ ધરવામાં આવે છે. આ કારણે અદાલતમાં કેસ ચલાવવા પર બોજો પડે છે. કારણ કે સ્ત્રીઓ સમાધાન કરી લે છે અને એનાથી અદાલતના સમયનો વ્યય થાય છે, વધારામાં, પતિઓને બિનજરૂરી તકલીફમાં મુકાવું પડે છે.
Line 168:		Line 161:
	નારીવાદીઓને એક પાઠ શીખવા મળ્યો છે કે જ્યાં સુધી શક્ય હોય ત્યાં સુધી દરેક સ્ત્રી એનું લગ્નજીવન ટકાવી રાખવા માગે છે. પણ જ્યારે બિલકુલ અસહ્ય બની જાય ત્યારે જ એ મદદ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જે એક મિત્ર, પાડોશી, NGO અથવા સીધી પોલીસસ્ટેશન દ્વારા જ મળે છે. એક વાર જ્યારે એ એનો વિરોધ મોટેથી અને અસ્પષ્ટતાપૂર્વક પોતાના સામાજિક દાયરામાં રહીને નોંધાવી દે છે, ત્યાર બાદ એ પોતાના પતિ પાસે એ શરતે પાછી ફરે છે કે એને એક વ્યક્તિ તરીકે માન મળશે અને એને કોઈની મિલકત તરીકે નહીં ગણવામાં આવે.		નારીવાદીઓને એક પાઠ શીખવા મળ્યો છે કે જ્યાં સુધી શક્ય હોય ત્યાં સુધી દરેક સ્ત્રી એનું લગ્નજીવન ટકાવી રાખવા માગે છે. પણ જ્યારે બિલકુલ અસહ્ય બની જાય ત્યારે જ એ મદદ મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જે એક મિત્ર, પાડોશી, NGO અથવા સીધી પોલીસસ્ટેશન દ્વારા જ મળે છે. એક વાર જ્યારે એ એનો વિરોધ મોટેથી અને અસ્પષ્ટતાપૂર્વક પોતાના સામાજિક દાયરામાં રહીને નોંધાવી દે છે, ત્યાર બાદ એ પોતાના પતિ પાસે એ શરતે પાછી ફરે છે કે એને એક વ્યક્તિ તરીકે માન મળશે અને એને કોઈની મિલકત તરીકે નહીં ગણવામાં આવે.
	જોકે નારીવાદીઓ એક વાત બહુ જરૂરી સમજે છે કે એ જુદી રહે કે એના પરિવારમાં રહે, પણ પોતાની શરતો મુજબ જીવી શકવી જોઈએ. જે પતિઓ સ્ત્રીને મારવાની ભૂલ કરતા હોય છે, તેઓ કાનૂની કાર્યવાહીને કારણે સીધાદોર થઈ જાય છે. અને આમ ખેંચાતાણીનો અંત આવે છે.		જોકે નારીવાદીઓ એક વાત બહુ જરૂરી સમજે છે કે એ જુદી રહે કે એના પરિવારમાં રહે, પણ પોતાની શરતો મુજબ જીવી શકવી જોઈએ. જે પતિઓ સ્ત્રીને મારવાની ભૂલ કરતા હોય છે, તેઓ કાનૂની કાર્યવાહીને કારણે સીધાદોર થઈ જાય છે. અને આમ ખેંચાતાણીનો અંત આવે છે.
	{{Poem2Close}}<br>		{{Poem2Close}}
			<br>
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = ~~કૃતિ-પરિચય~~		\|previous = અદૃષ્ટ સ્ત્રીઓ: વિકલાંગતા, જાતિ અને નારીવાદ
	\|next = ~~અનુવાદવેળાએ~~		\|next = સ્ત્રીઓ માટે જાતીય સતામણીથી મુક્ત કાર્યક્ષેત્ર
	}}		}}

Meghdhanu at 12:01, 13 July 2025

2025-07-13T12:01:40Z

Show changes

Meghdhanu: +1

2025-07-13T11:41:33Z

Show changes

Meghdhanu: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૩
ગુજરાતમાં સ્ત્રીઓની પ્રવૃત્તિઓ વિશે પુન: સ્પષ્ટીકરણ જરૂરિયાત : ‘અવાજ’-(AWAG)નો અભ્યાસ|ઇલા પાઠક
સેક્રેટરી, અમદાવાદ વિમેન્સ ઍક્શન ગ્રૂપ (AWAG), અમદાવાદ}} {{Poem2Open}} સ્ત્રીઓ માટે કામ ક..."

2025-07-12T15:55:03Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૩<br>ગુજરાતમાં સ્ત્રીઓની પ્રવૃત્તિઓ વિશે પુન: સ્પષ્ટીકરણ જરૂરિયાત : ‘અવાજ’-(AWAG)નો અભ્યાસ|ઇલા પાઠક<br>સેક્રેટરી, અમદાવાદ વિમેન્સ ઍક્શન ગ્રૂપ (AWAG), અમદાવાદ}} {{Poem2Open}} સ્ત્રીઓ માટે કામ ક..."

Show changes