<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8%2F%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC</id>
	<title>નિરંજન/૨૨. માસ્તરસાહેબ - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8%2F%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-08T22:11:47Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.38.2</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC&amp;diff=28694&amp;oldid=prev</id>
		<title>MeghaBhavsar at 11:17, 20 December 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC&amp;diff=28694&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-20T11:17:57Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 11:17, 20 December 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l44&quot;&gt;Line 44:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 44:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;નિરંજને નીચું જોયું, સરયુથી હસી પડાયું.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;નિરંજને નીચું જોયું, સરયુથી હસી પડાયું.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{HeaderNav2&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|previous = ૨૧. નવીનતાની ઝલક&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|next = ૨૩. એને કોણ પરણે?&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>MeghaBhavsar</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC&amp;diff=28623&amp;oldid=prev</id>
		<title>MeghaBhavsar: Created page with &quot;{{SetTitle}}  {{Heading|૨૨. માસ્તરસાહેબ|}}  {{Poem2Open}} દીવાનસાહેબની મોટરનું ભૂંગળું વાગ...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%A8._%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%B8%E0%AB%8D%E0%AA%A4%E0%AA%B0%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%AC&amp;diff=28623&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-20T07:45:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{{SetTitle}}  {{Heading|૨૨. માસ્તરસાહેબ|}}  {{Poem2Open}} દીવાનસાહેબની મોટરનું ભૂંગળું વાગ...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{SetTitle}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Heading|૨૨. માસ્તરસાહેબ|}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Poem2Open}}&lt;br /&gt;
દીવાનસાહેબની મોટરનું ભૂંગળું વાગ્યું, શ્રીપતરામ માસ્તર ઘરની બહાર નીકળ્યા.&lt;br /&gt;
દીવાન શાળાનું મકાન તપાસતા તપાસતા ફરતા હતા.&lt;br /&gt;
``કાં, ક્યાં છે નિરંજન?&amp;#039;&amp;#039; સાહેબે પૂછ્યું.&lt;br /&gt;
``જી, આ રહ્યો ઘરમાં.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``ઘરમાં કેમ ભરાઈ બેસે છે?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``બોલાવું?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``હા, થોડું કામ પડ્યું છે.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
ડોસા ઉતાવળેઉતાવળે પુત્રને તેડવા ગયા. નિરંજન આવ્યો, પણ એની ગતિમાં જરાય ત્વરા નહોતી.&lt;br /&gt;
``કેટલા, બે&amp;#039;ક મહિના તો આંહીં જ છો ને?&amp;#039;&amp;#039; દીવાને પૂછ્યું.&lt;br /&gt;
``હા જી.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``એક કામ સોંપું?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``એમાં પૂછો છો શું, સાહેબ?&amp;#039;&amp;#039; શ્રીપતરામ ડોસા વચ્ચે જ બોલી ઊઠ્યા, ``નિરંજન તો આપનો જ પુત્ર છે.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``નહીં,&amp;#039;&amp;#039; નિરંજને હસીને કહ્યું, ``હું એવું નથી માનતો.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``મારું પણ એમ કહેવું નથી;&amp;#039;&amp;#039; દીવાને કહ્યું, હું તમને `જોબ&amp;#039; (ધંધા) તરીકે જ કામ સોંપવા માગું છું. મારા પુત્ર ગજાનનનું અભ્યાસમાં બખડજંતર થઈ ગયું છે. તમે એને શીખવશો?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``બંગલે આવીને?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``તમે કહો તેમ.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``અહીં આવે તો ઠીક છે. પણ મારે બંગલા પર આવવાનું હોય તો વાહનની સગવડ થવી જોઈએ.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``પણ... પણ ભાઈ,&amp;#039;&amp;#039; શ્રીપતરામ ડોસા પુત્રની આ ધૃષ્ટતા દેખી અકળાતા હતા.&lt;br /&gt;
``નહીં, નહીં, તમે શીદ ગભરાઓ છો, માસ્તર?&amp;#039;&amp;#039; દીવાન આ પિતા-પુત્રની રસાકસીથી રમૂજ પામ્યા, ``કહો નિરંજન, ઘોડાગાડી આવશે તો ચાલશે કે મોટર જ મોકલું?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``આપની સગવડ હોય તો મોટર વધુ સારી;&amp;#039;&amp;#039; નિરંજનનું મોં સહેજ મલક્યું.&lt;br /&gt;
``તમારી શરતો મારે કબૂલ છે. હવે મારી શરત તમારે પણ પાળવી પડશે.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``કહો.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``ગજાનન જોડે બીજું કોઈ બાળક જરી બેસે તો બેસવા દેવાનું.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
``એની કંઈ શરત હોય? એ તો મારી ફરજ છે.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
આ જુવાનને ઓચિંતાનું ફરજનું ભાન શી રીતે થઈ ગયું તેની દીવાને કલ્પના કરી જોઈ. ઊંડે ઊંડે એણે પ્રસન્નતા અનુભવી.&lt;br /&gt;
દીવાનપુત્ર ગજાનનને ઘડવામાં બ્રહ્માની કંઈ ભૂલ થઈ જણાતી હતી. મોંમાં આંગળાં નાખીને ચૂસ્યા કરવાની નાનપણની ટેવ એને હજુ છૂટી નહોતી. નિરંજનને માટે આ પણ એક નવી કસોટી જ હતી.&lt;br /&gt;
કશુંક ન આવડતું ત્યારે ગજાનન ચોપડીના ખૂણા ચાવતો; પાને પાને બિલાડી જેવાં ચિત્રો દોરીને ઉપર જુદાંજુદાં નામ લખતો.&lt;br /&gt;
એક વાર નિરંજને ચોપડી જોવા લીધી. પ્રાણીઓનાં ચિત્રો ઉપર લખેલાં નામો વાંચ્યાં. એકની ઉપર હતું `સરયુબેન&amp;#039;. ચિત્ર એક કૂકડીનું હતું.&lt;br /&gt;
``તમે પણ ચિત્રકામમાં હોશિયાર છો, હો ગજાનન!&amp;#039;&amp;#039; નિરંજને શિષ્યનું દિલ જીતવા યત્ન કર્યો.&lt;br /&gt;
પોતાની પહેલવહેલી કદર થઈ નિહાળી ગજાનનને ઉમંગ આવ્યો. બીજે દિવસે નિરંજન આવ્યો ત્યારે ગજાનને એક ચિત્ર તૈયાર રાખ્યું હતું તે માસ્તરને બતાવ્યું.&lt;br /&gt;
એ ચિત્રમાં ઊંટ હતું. ઉપર લખેલું: `માસ્તરસાહેબ&amp;#039;.&lt;br /&gt;
નિરંજન જોતો હતો તે ક્ષણે જ બાજુના ઓરડાના કમાડની ઓથેથી કોઈનું ખડખડ હસવું સંભળાયું. એ હાસ્યમાં કોઈ તરુણીના કંઠ-ઝંકાર હતા.&lt;br /&gt;
``સરસ ચીતર્યું છે, ગજાનન. જુઓ, હવે હું એ અધૂરા ચિત્રને પૂરું કરી આપું.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
ઊંટ ઉપર વાંદરું બેસાડી, ચોપડીઓનો એક જથ્થો લાદી, વાંદરાના ચિત્રમાં લખ્યું: `ગજાનન&amp;#039;&lt;br /&gt;
``બહેનને બતાવી લાવું.&amp;#039;&amp;#039; કહેતો ગજાનન ચિત્ર સાથે અંદર દોડ્યો ને નિરંજન એને ઝાલે તે અગાઉ એ છટકી ગયો.&lt;br /&gt;
થોડા દિવસ પછી ભણાવવાને વખતે દીવાનસાહેબ આવ્યા. જોડે સરયુ હતી, સરયુના હાથમાં બે ચોપડીઓ હતી. દીવાનસાહેબ એને લગભગ ઘસડતા લઈ આવતા હતા. એમણે નિરંજનને કહ્યું: ``આમને પણ બેસારો, ને તપાસો કે અંગ્રેજી-ગુજરાતી કેવુંક કાચું-પાકું છે.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
સરયુની આંખો લાલ લાલ હતી. ગાલ પર તાજાં લૂછેલ આંસુની ભીનાશ હતી. એ દૂરની ખુરસી પર બેઠી.&lt;br /&gt;
પિતાના ગયા પછી ગજાનને નિરંજનને કહ્યું: ``હેં માસ્તરસાહેબ, હવે ઊંટિયા ઉપર વાંદરાની જોડે બીજું શું બેસારશો?&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
નિરંજને નીચું જોયું, સરયુથી હસી પડાયું.&lt;br /&gt;
{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MeghaBhavsar</name></author>
	</entry>
</feed>