<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8%2F%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5</id>
	<title>નિરંજન/૨૮. સરયુનો હાથ - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8%2F%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-09T03:07:30Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.38.2</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5&amp;diff=28705&amp;oldid=prev</id>
		<title>MeghaBhavsar at 11:25, 20 December 2021</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5&amp;diff=28705&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-20T11:25:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 11:25, 20 December 2021&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l32&quot;&gt;Line 32:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 32:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;સરયુ પ્રત્યેની દયામયતા નિરંજનના હૃદયમાં ઘૂંટાવા લાગી. સરયુ જાણે કે ઘરમાં ગોઠવાઈ ગઈ. પ્રેમના ઉધામા જતા રહ્યા એવું જણાયું.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;સરયુ પ્રત્યેની દયામયતા નિરંજનના હૃદયમાં ઘૂંટાવા લાગી. સરયુ જાણે કે ઘરમાં ગોઠવાઈ ગઈ. પ્રેમના ઉધામા જતા રહ્યા એવું જણાયું.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;br&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{HeaderNav2&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|previous = ૨૭. સાન આવી?&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;|next = ૨૯. દયાજનકતાનું દૃશ્ય&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;}}&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>MeghaBhavsar</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5&amp;diff=28630&amp;oldid=prev</id>
		<title>MeghaBhavsar: Created page with &quot;{{SetTitle}}  {{Heading|૨૮. સરયુનો હાથ|}}  {{Poem2Open}} બપોરે નિરંજન ઘેર પહોંચ્યો ત્યારે એન...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%A8%E0%AA%BF%E0%AA%B0%E0%AA%82%E0%AA%9C%E0%AA%A8/%E0%AB%A8%E0%AB%AE._%E0%AA%B8%E0%AA%B0%E0%AA%AF%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%8B_%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%A5&amp;diff=28630&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2021-12-20T09:09:56Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{{SetTitle}}  {{Heading|૨૮. સરયુનો હાથ|}}  {{Poem2Open}} બપોરે નિરંજન ઘેર પહોંચ્યો ત્યારે એન...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{SetTitle}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Heading|૨૮. સરયુનો હાથ|}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Poem2Open}}&lt;br /&gt;
બપોરે નિરંજન ઘેર પહોંચ્યો ત્યારે એને મુંબઈથી તાર મળ્યો:&lt;br /&gt;
``તમે બીજે નંબરે પાસ થાઓ છો; પહેલે નંબરે સુનીલા.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
આજે પરીક્ષાના પરિણામનો દિવસ હતો, તે પણ નિરંજનને યાદ નહોતું રહ્યું. એટલે ઓચિંતાના આવેલા સમાચાર વિશેષ સુખકર થઈ પડ્યા.&lt;br /&gt;
શ્રીપતરામ માસ્તરે ફરી એક વાર માથા પર ફટકો બાંધ્યો, ખભે પંચિયું નાખ્યું, ચાખડી પર ચડ્યા ને ઘી-ગોળ લેવા નીકળ્યા. ગામની દુકાને દુકાને કહેતા ગયા કે, ``કાં, ભાઈનો તાર આવી ગયો હોં કે! ભાઈ બીજે નંબરે આવ્યો.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
પણ તારના પટાવાળાએ ઠેર ઠેર વાત પસારી દીધી હતી કે, ``પહેલા નંબરે આવનાર તો એક છોકરી છે.&amp;#039;&amp;#039; એટલે માસ્તરસાહેબનું ટીખળ કરનારા કેટલાકોએ ટાઢા કલેજાના જવાબો વાળ્યા કે, `` `હવે તો છોકરિયુંય પે&amp;#039;લા નંબર મેળવે છે, માસ્તરસાહેબ!&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
ખિન્ન થતા માસ્તરસાહેબ ચાલી નીકળ્યા ને આશરે દસેક ઘીની દુકાનો ભમી ભમી `ભાઈને ભાવે તેવું&amp;#039; ઘી શોધી કાઢ્યું. ભાઈને માએ કંસાર પીરસ્યો. એ કંસારમાં ઘીની ધાર જોડે માતાનાં હર્ષાશ્રુઓની પણ ધાર સીંચાઈ ગઈ.&lt;br /&gt;
ત્રીજે દિવસે તાર-ઑફિસમાંથી મુકાયેલા એક તારની વાત ગામમાં ફૂટી નીકળી ને ફેલાઈ ગઈ: પહેલો નંબર આવનાર છોકરી દીવાનની ભાણેજ થાય છે. તેણે યુનિવર્સિટી પર કરેલો એ તાર હતો. તારમાં લખ્યું હતું: ``પહેલા નંબર તરીકેની ફેલોશિપ, ઇનામો, ચંદ્રકો અને સ્કોલરશિપોનું હું બીજા નંબરની તરફેણમાં રાજીનામું આપું છું.&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
એ તારની મતલબ નિરંજનના કાન પર પહોંચી. ફરી એક વાર એ અકળાયો. સુનીલાની આ મહાનુભાવતા હશે? મને હીણવાની નેમ હશે? આવડું કીમતી ટીખળ કર્યું હશે એણે? કે વળી કોઈ સ્નેહની સંતાકૂકડી માંડી એણે?&lt;br /&gt;
ખીજ પણ ખૂબ ચડી. જઈને મોઢામોઢ સંભળાવી દેવા ઉત્સુક બન્યો કે, તારાં ઊતરેલાં પુષ્પો હું નહીં પહેરું, તારા દાનનો હું ભિખારી નથી; મને મારી બુદ્ધિશક્તિએ અપાવ્યું છે તેટલાનો જ હું ગૌરવભર્યો સ્વામી રહીશ; `આને તો મળેલાં છે એક સ્ત્રી-વિદ્યાર્થીએ છોડી દીધેલાં માન&amp;#039; એવું જીવનભરનું આંગળી-ચીંધણું હું નહીં સહી શકું.&lt;br /&gt;
સાંજે દીવાન-બંગલાનો પટાવાળો એક કાગળ આપી ગયો. કાગળ સુનીલાનો હતો. એમાં લખ્યું હતું:&lt;br /&gt;
મામા તો આપણા બેઉના માનમાં મેળાવડો રાખવાના હતા, પણ તમે ને હું ભેગાં ન થઈએ તે જ ઇષ્ટ છે એમ સમજી મેં મામાને અટકાવ્યા. વળી, આ કાગળ મળશે ત્યારે હું મુંબઈને માર્ગે ઘણે દૂર નીકળી ગઈ હોઈશ.&lt;br /&gt;
મારા નંબરનાં તમામ પારિતોષિકોનું મેં તમારી તરફેણમાં રાજીનામું આપ્યું છે તેથી ગેરસમજ ન પામશો. વિદ્યાપીઠના જીવનને કાર્યક્ષેત્ર બનાવવાના તમારા કોડ છે. એ કોડને પૂરા કરવામાં મારો આટલો સાથ સમજજો.&lt;br /&gt;
હું જે કામ માટે ત્યાં આવી હતી તે જ રહી ગયું છે. હવે એ કાગળથી જ કરું છું. તમારા પગ પૃથ્વી પર ઠેરાયા પછી આ વાત કહેવી વધુ સલામત બને છે. એ વાત છે – સરયુનો હાથ ઝાલવાની.&lt;br /&gt;
સરયુ માવિહોણી છે. નવી મા નાની વયનાં ને પતિનાં લાડીલાં છે. સરયુ દીવાનની દીકરી છે એ વાત વીસરી જજો; એ તો ગરીબ ગાય છે.&lt;br /&gt;
તમારા ગગનવિહારની તો એ પાંખ નહીં બની શકે, પણ પૃથ્વી પરના તમારા માર્ગે કાંટા વાળનારી બની શકશે.&lt;br /&gt;
તમારે ગૃહધર્મો અદા કરવાના છે ને?&lt;br /&gt;
અલ્પસંતોષિણી મારી સરયુ એ કરી દે તેવી છે. ઈર્ષાને એ અવકાશ નહીં આપે.&lt;br /&gt;
દીવાન મામા સરયુના પ્રશ્નમાં બહુ રિબાય છે.&lt;br /&gt;
મારી પાસે હોત તોય સરયુ પુરુષોનાં માથાં ભાંગનારી ન બની શકત. જેમ કેટલાક પુરુષોનું તેમ કેટલીક સ્ત્રીઓનું પણ સ્વાભાવિક સ્થાન ચરણોમાં જ હોય છે.&lt;br /&gt;
આ તો મારું નિરીક્ષણ થયું. તમે તો જાતે અનુભવ જ લેજો.&lt;br /&gt;
મુંબઈમાં આપણે ન જ મળીએ તેવું તમે ઇચ્છતા હશો; હું પણ એમ જ ઇચ્છું છું.&lt;br /&gt;
લિ. સુનીલા&lt;br /&gt;
`ઠીક છે. બરાબર વાત છે.&amp;#039;&lt;br /&gt;
નિરંજનને કાગળની ગડી વાળતાં વાળતાં પોતાના મનભાવોની પણ ગડી બેઠી. સુનીલાના મનોચિત્ર ઉપર નિરાશાનો લપેટો લગાવીને પોતે ઊઠ્યો. ઘરડાં માબાપની ચાકરી કરતી એક સુંદર વહુ એની આંખો સામે રૂમઝૂમી રહી.&lt;br /&gt;
પગમાં ઘુઘરિયાળા છડા: હાથમાં બબ્બે કાચની બંગડી: વચ્ચે અકેક સોના-ચૂડી: આંગળાં વચ્ચે શી સુંવાળી સાવરણી શોભશે! નાનીશી રસીલી લાજ કાઢતી એ બાના પગ દાબશે, બાપુની પથારી કરશે. `સરયુ, બેટા, જરી આ ચૂનામાં પાણી દેજો તો!&amp;#039; એવું સસરાજીનું લાડકવાયું વચન સાંભળી છાના ઉમળકા અનુભવશે. ને હુંય બા-બાપુની નજર ચુકાવી એને જરી છમકલું કરીશ, તો કશું ન બોલી શકાયાથી એ ઘૂંઘટવાળી છોકરી મીઠી મૂંઝવણો અનુભવતી મારી સામે અમીભર્યા ડોળા ખેંચશે. બા-બાપુમાંથી કોઈ માંદું પડશે, તો અહીં એને ઘર ભળાવી હું મારો પુરુષાર્થ અણરૂંધ્યો મુંબઈમાં ચલાવ્યા કરીશ. ને એ દિનરાત `વહાલા હૃદયેશ્વર&amp;#039; વગેરે સંબોધને મારા પર કાગળ લખશે. હું પ્રત્યુત્તર વાળીશ, તેમાં એને તરબોળ પ્રેમમાં નવરાવી નાખનારાં પ્રેમસંબોધનો તેમ જ લાડ-વાક્યો લખીશ...&lt;br /&gt;
ઠીક છે. ચિત્ર અતિ સુંદર છે. ચિત્રની સુંદરતામાં સહેજ કરુણાની ટીબકી છંટાય છે. પ્રેમનાં પાણી સ્થિર જીવનના બે કાંઠા વચ્ચે સુખકલ્લોલ કરતાં કરતાં વહેતાં રહેશે. ઠીક જ છે સુનીલાની ભલામણ.&lt;br /&gt;
સરયુ પ્રત્યેની દયામયતા નિરંજનના હૃદયમાં ઘૂંટાવા લાગી. સરયુ જાણે કે ઘરમાં ગોઠવાઈ ગઈ. પ્રેમના ઉધામા જતા રહ્યા એવું જણાયું.&lt;br /&gt;
{{Poem2Close}}&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MeghaBhavsar</name></author>
	</entry>
</feed>