<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82%2F%E0%AB%A8%E0%AB%AA</id>
	<title>પરોઢ થતાં પહેલાં/૨૪ - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82%2F%E0%AB%A8%E0%AB%AA"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AB%A8%E0%AB%AA&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-13T04:52:10Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.38.2</generator>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AB%A8%E0%AB%AA&amp;diff=84613&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atulraval at 19:43, 3 March 2025</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AB%A8%E0%AB%AA&amp;diff=84613&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-03-03T19:43:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 19:43, 3 March 2025&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l4&quot;&gt;Line 4:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 4:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br/&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Open}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{Poem2Open}}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;૨૪&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;અષાઢના ઘટાછાયા મેઘમલિન દિવસોએ, અજવાળા વિનાની ઊંચાઈએથી, પાતળી જલધારાઓ અવિરત, અવાજ વિના વરસ્યા જ કરે, ભીના ભીના અંધારામાં સમયની ગતિ સૂઝે નહિ, કાણાંવાળા છાપરામાંથી ગમગીની ગળ્યા કરે…&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;અષાઢના ઘટાછાયા મેઘમલિન દિવસોએ, અજવાળા વિનાની ઊંચાઈએથી, પાતળી જલધારાઓ અવિરત, અવાજ વિના વરસ્યા જ કરે, ભીના ભીના અંધારામાં સમયની ગતિ સૂઝે નહિ, કાણાંવાળા છાપરામાંથી ગમગીની ગળ્યા કરે…&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;સુનંદાની સ્થિતિ આવી છે. અંદર એક દિશાહીન, વાયુહીન, પ્રકાશહીન વેદના છે, ભીની ભીની, દિવસ રાત આખોયે વખત ટીપું ટીપું કરીને ધીમે ધીમે સતત ઝર્યા કરતી વેદના.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;સુનંદાની સ્થિતિ આવી છે. અંદર એક દિશાહીન, વાયુહીન, પ્રકાશહીન વેદના છે, ભીની ભીની, દિવસ રાત આખોયે વખત ટીપું ટીપું કરીને ધીમે ધીમે સતત ઝર્યા કરતી વેદના.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Atulraval</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AB%A8%E0%AB%AA&amp;diff=84612&amp;oldid=prev</id>
		<title>Atulraval: Created page with &quot;{{SetTitle}}  {{Heading| ૨૪  |  }}  {{Poem2Open}} ૨૪ અષાઢના ઘટાછાયા મેઘમલિન દિવસોએ, અજવાળા વિનાની ઊંચાઈએથી, પાતળી જલધારાઓ અવિરત, અવાજ વિના વરસ્યા જ કરે, ભીના ભીના અંધારામાં સમયની ગતિ સૂઝે નહિ, કાણાંવાળા છાપરામ...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%A2_%E0%AA%A5%E0%AA%A4%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%AA%E0%AA%B9%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AB%A8%E0%AB%AA&amp;diff=84612&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-03-03T19:43:30Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{{SetTitle}}  {{Heading| ૨૪  |  }}  {{Poem2Open}} ૨૪ અષાઢના ઘટાછાયા મેઘમલિન દિવસોએ, અજવાળા વિનાની ઊંચાઈએથી, પાતળી જલધારાઓ અવિરત, અવાજ વિના વરસ્યા જ કરે, ભીના ભીના અંધારામાં સમયની ગતિ સૂઝે નહિ, કાણાંવાળા છાપરામ...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{SetTitle}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Heading| ૨૪  |  }}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{Poem2Open}}&lt;br /&gt;
૨૪&lt;br /&gt;
અષાઢના ઘટાછાયા મેઘમલિન દિવસોએ, અજવાળા વિનાની ઊંચાઈએથી, પાતળી જલધારાઓ અવિરત, અવાજ વિના વરસ્યા જ કરે, ભીના ભીના અંધારામાં સમયની ગતિ સૂઝે નહિ, કાણાંવાળા છાપરામાંથી ગમગીની ગળ્યા કરે…&lt;br /&gt;
સુનંદાની સ્થિતિ આવી છે. અંદર એક દિશાહીન, વાયુહીન, પ્રકાશહીન વેદના છે, ભીની ભીની, દિવસ રાત આખોયે વખત ટીપું ટીપું કરીને ધીમે ધીમે સતત ઝર્યા કરતી વેદના.&lt;br /&gt;
હવે કોઈ પણ પળે સત્ય આવશે.&lt;br /&gt;
તેનું આવવું એ પોતાના ખંડિત ગૃહમાં નવા જીવનના પ્રવેશ સમું હોઈ શકે…&lt;br /&gt;
તે શું કહેશે, શું પૂછશે — કાંઈ ખબર નથી.&lt;br /&gt;
પણ પોતે તો ઉત્તર આપવાનો છે, દ્વાર ઉઘાડવાં કે બંધ રાખવાં, તે વિચારી લેવાનું છે. તેને વિચારવામાં સહાય કરે તેવું કોઈ નથી. અંજનાશ્રી તેનાં આત્મીય નહોતાં, તોપણ તેમના જતાં તે એકદમ જ એકાકી થઈ ગઈ છે, પીડાના બીહડ વનમાં એકદમ સંગીહીન.&lt;br /&gt;
બીજા દિવસે પણ કામ પર જઈ શકાયું નહિ.&lt;br /&gt;
કુમાર ત્રણ વખત આવી ગયો. ‘ઠીક નથી, દીદી?’&lt;br /&gt;
બે સૂની આંખોની સૂની નજ૨ ‘ઠીક છે ને ભાઈ, પણ હજુ થાક ઊતર્યો નથી. આજનો દિવસ આરામ કરી લઉં.’&lt;br /&gt;
આખોયે વખત તે આગળના રૂમમાં જ બેસી રહી, બારણાં સામે ઠાલી નજ૨ વાસીને.&lt;br /&gt;
આજકાલમાં હવે, કોઈ પણ વખતે, આવતી કાલે, આજે, કદાચ અત્યારે જ સત્ય આવશે.&lt;br /&gt;
એની ખુલ્લી દૃષ્ટિમાં કેવું આકાશ છે તે જોવાને માટે તેના પ્રાણ વ્યાકુળ છે.&lt;br /&gt;
આવશે? કદાચ ન આવે. કંઈક કામ આવી પડે…&lt;br /&gt;
સાંજના સાડા ચાર થયા.&lt;br /&gt;
પણ આજે તેનું જીવન સમયથી પારની એક શૂન્યતામાં સ્થિત. યુગોના યુગો ક્ષણ જેવડી સાંકડી જગ્યામાં સમાઈ જાય.&lt;br /&gt;
બહાર કશોક અવાજ થયો. તેનો આખો દેહ ખેંચેલી પણછની માફક તંગ થઈ ગયો. આંગળી લગાડતાં જાણે વેગથી ઊછળી પડશે.&lt;br /&gt;
કશોક અવાજ… નજદીક આવતાં પગલાં… વધુ ને વધુ નજીક આવી રહેલાં પગલાં.&lt;br /&gt;
લમણા પાસેની નસ ફાટી તો નહિ જાય?&lt;br /&gt;
પગલાં અટક્યાં, બંધ બારણાંની ફાટમાંથી એક પત્ર અંદર સરી આવ્યો. ટપાલી હતો. પગલાં પાછાં ચાલી ગયાં.&lt;br /&gt;
સુનંદા પત્ર સામે નિર્જીવ નજરે જોઈ રહી. અચાનક તે ચોંકી ઊઠી. તેણે આગળ જઈને પત્ર ઊંચકી લીધો.&lt;br /&gt;
આ ચિરપરિચિત અક્ષરો!&lt;br /&gt;
દેવદાસનો પત્ર.&lt;br /&gt;
સુનંદા પગથી માથા સુધી કંપી રહી.&lt;br /&gt;
અગિયાર વરસ પછી આજે દેવદાસનો પત્ર આવ્યો છે. એ અક્ષરોને તે ભૂલી નથી. પત્ર પકડીને ઊભી રહી.&lt;br /&gt;
પત્ર વિદેશથી નથી, અહીંથી જ છે. દેવદાસ પાછો આવ્યો છે. ક્યાંકથી સરનામું મેળવી તેણે પોતાને પત્ર લખ્યો છે.&lt;br /&gt;
બારણાં ૫૨ એક બહુ જ હળવો ટકોરો પડ્યો. તૃણની પત્તીની અણી ૫૨નું ઝાકળબિંદુ જરા અમથી લહ૨માં પણ થરથરી રહે, તેમ આ માંડ સંભળાવ ટકોરાના અતિ મંદ આંદોલનથી તેનું મન થથરી રહ્યું.&lt;br /&gt;
ધ્રૂજતા પગે તે બારણા પાસે આવીને ઊભી.&lt;br /&gt;
બારણા પર ફરીથી બીજો ટકોરો થયો. હળવો, અત્યંત હળવો, પાણીની સપાટી પર પાણીનું બુંદ ટપકે તેવો ધીમો એક અવાજ આવ્યો : ‘સુનંદા!’&lt;br /&gt;
એને થયું, ફૂલે ભરેલા વાયવરણાની વનકુંજમાંથી જાણે તેને કોઈએ સાદ કર્યો છે. કોનો છે એ અવાજ? હા, એ સત્યનો જ અવાજ છે. કદી ન સાંભળેલા એ અવાજને તે ઓળખે છે. એના વિના કોણ પોતાને આ ગામમાં સુનંદા કહીને બોલાવે?&lt;br /&gt;
પત્ર હાથમાં પકડીને તે કંપતા પર્ણની જેમ ઊભી રહી.&lt;br /&gt;
‘સુનંદા, હું સત્ય છું.’&lt;br /&gt;
… અને તેના હાથમાં દેવદાસનો પત્ર છે. ભારત પાછા આવેલા દેવદાસનો પત્ર.&lt;br /&gt;
બારણા પાસેથી તે દૂર ખસી ગઈ. દેવદાસનો પત્ર વાંચ્યા વિના જ તેણે કબાટમાં મૂક્યો, અને પછી બારણું ઉઘાડ્યા વિના, પાછળની તરફનો દરવાજો ઉઘાડી તે નદી તરફ ચાલી.&lt;br /&gt;
એના હૃદયના ગુંબજમાં પડઘા ઊઠવા લાગ્યા… સુનંદા… સુનંદા…&lt;br /&gt;
આ છેલ્લો પુકાર છે. એને બા૨ણે થોભીને કોઈએ પહેલી ને છેલ્લી વાર સાદ કર્યો છે. પછી બધું હંમેશ માટે ખામોશ થઈ જશે, હંમેશ માટે ખાલી.&lt;br /&gt;
નદીની ક્ષીણ ધારમાં શીળો સૂર્યાસ્ત ઓગળી રહ્યો.&lt;br /&gt;
નદીના કાંઠે પાણીમાં પગ બોળીને તે બેઠી.&lt;br /&gt;
સત્યને ને પોતાને શું? કશું જ નહિ.&lt;br /&gt;
અને પશ્ચિમ દિશાએથી પાછા ફરેલા એક માણસનો પત્ર આવ્યો છે… અગિયાર વર્ષ પછી. એ પત્રમાં મિલન છે કે વિચ્છેદ છે, તેની તેને ખબર નથી.&lt;br /&gt;
સામી પા૨નું વન ભરતો તરલ અંધકાર ઊતરી આવ્યો.&lt;br /&gt;
આ અંધકારમાં ડૂબી જા, સુનંદા! જ્યાં કશી ઇચ્છા, મમતા, આત્મીયતા, આશ્વાસન નથી તેવા શૂન્યને ચરણે, ઊગરવાની કશી આશા વિના આત્મ સમર્પણ કરી દે.&lt;br /&gt;
ઠંડા પાણીનો કંપ તેના પગના તળિયેથી પ્રવેશી આખી કાયામાં ફેલાઈ ગયો.&lt;br /&gt;
માથા પર આર્દ્રાનો લાલ તારો ચમકી ઊઠ્યો. દૂર કોઈની કરતાલનો ધ્વનિ સંભળાયો, તુલસી મહારાજ કીર્તન કરતા હતા. હરિમાધવ! હરિમાધવ!&lt;br /&gt;
સુનંદાએ બે હાથમાં મોં છુપાવી દીધું.&lt;br /&gt;
હરિમાધવ! ઓ અનંતવ્યાપી અજ્ઞાત દેવતા! આ અનિશ્ચિતતાને પાર કરીને, કોઈક સુનિશ્ચિતને દ્વારે મને પહોંચાડી દે.&lt;br /&gt;
એ સુનિશ્ચિત ભલે અંધકાર હોય, સઘળાં સુખદુઃખથી રહિત ની૨વ શાસ્વત અંધકાર!&lt;br /&gt;
ભલે મૃત્યુ હોય!&lt;br /&gt;
અથવા મૃત્યુથી મહત્તર એવા જ્યોતિર્લોક હોય! મૃત્યુથી વધુ સુનિશ્ચિત કોઈક મહાજીવનનું અસ્તિત્વ છે જ… તેનો માર્ગ ક્યાં છે? નદીને કયે કિનારે?&lt;br /&gt;
&amp;lt;center&amp;gt;  ο ο ο &amp;lt;/center&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{Poem2Close}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;hr&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;br /&gt;
{{HeaderNav2&lt;br /&gt;
|previous = ૨૩&lt;br /&gt;
|next = &lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&amp;lt;br&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Atulraval</name></author>
	</entry>
</feed>