https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%AA%E0%AB%82%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%AA%2F%E0%AB%A7%E0%AB%AB._%E0%AA%A6%E0%AB%87%E0%AA%B5%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A8%E0%AB%80 2026-04-16T21:20:58Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AA%E0%AB%82%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%E0%AA%BE%E0%AA%B2%E0%AA%BE%E0%AA%AA/%E0%AB%A7%E0%AB%AB._%E0%AA%A6%E0%AB%87%E0%AA%B5%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A8%E0%AB%80&diff=66990&oldid=prev 2023-12-03T11:41:31Z

<p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> &lt;br&gt;<br /> &lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;૧૫. દેવયાની&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;<br /> &lt;br&gt;<br /> {{Block center|&lt;poem&gt;<br /> “રજનીથી ડરું, તોયે આજે એ લેખતી નથી;<br /> ક્યાં છો? કચ! સખે! ક્યાં છો? કેમ હું દેખતી નથી?”<br /> <br /> લંબાવેલા સ્વર મધુર આ વ્યોમ માંહે ફરે છે,<br /> પુષ્પે પુષ્પે વિટપ વિટપે નૂતન શ્રી ભરે છે;<br /> નાનાં નાનાં વપુ ધરી શકે શોધતા એ દિશામાં,<br /> રેલંતા એ રતિ વિવિધ શી કૈં શશીની નિશામાં!<br /> <br /> દિવ્ય પ્રભા નીરખી ઉત્સુક જે થયેલી,<br /> દેખાડવા સુહૃદને પ્રણયાર્દ્ર ઘેલી;<br /> તે આ સ્વભાવસરલા કરી દોડ નાની<br /> બોલાવતી ધસતી બાલક દેવયાની.<br /> <br /> તરે જે શોભાથી વન વન વિષે બાલહરિણી;<br /> સરે વા જે રીતે સુરસરિતમાં સૌમ્ય કરિણી;<br /> કરે એવું જ્યોત્સ્નાભ્રમણ, ભ્રમણે જ્યાં અટકતો<br /> શશાંક પ્રેક્ષીને સુભગ મણિ સેંથે ઝબકતો!<br /> <br /> તરુઓ અભિનંદે આ અંગો લલિતને નમી;<br /> સમગ્ર નભ વર્ષે છે, આહા! ઉપરથી અમી!<br /> <br /> ઠંડો મીઠો કુમુદવનનો માતરિશ્વા વહે છે;<br /> ક્રીડંતો જ્યાં તરલ અલકશ્રેણિ સાથે રહે છે;<br /> બાલાને એ વ્યજન કરતો દાખવે અભિજાત્ય,<br /> પ્રેરે નૃત્યે પદ રસિકનો અગ્રણી દાક્ષિણાત્ય!<br /> <br /> જેવી તરંગે શિખરે જલદેવી નાચે;<br /> વક્ષઃસ્થળે શિશુ સમી ગણી સિંધુ રાચે;<br /> અજ્ઞાત તેવું રમણીય નિહાળી લાસ્ય,<br /> પામે પ્રમોદ વસુધા ઊભરાય હાસ્ય!<br /> <br /> હવે તો મેદાને વરતનું દીસે છે વિચરતી;<br /> વિલોકે સામે, ત્યાં ત્વરિત ચરણોની ગતિ થતી;<br /> રહ્યાં બંને બાજુ તરુવર, નહીં કાંઈ વચમાં,<br /> વસેલું આવીને પણ સકલ સૌંદર્ય કચમાં!<br /> <br /> રોહિણીપતિના ભાલે રશ્મિઓ રમતા હતાઃ<br /> તુહિનાચલના જાણે શૃંગમાં ભમતા હતા!<br /> <br /> શોભીતા શા સહુ અવયવો, સ્નિગ્ધ, ગોરા, ભરેલા,<br /> યોગાભ્યાસ પ્રબલ થકી શા યોગ્યતામાં ઠરેલા :<br /> ગાલે, નેત્રે, સકલ વદને, દીપ્તિ સર્વત્ર ભાસે,<br /> જ્યોત્સ્નાને એ વિશદ કરતો સ્વચ્છ આત્મીય હાસે!<br /> <br /> આકાશમંડલ ભણી દૃગ એ નથી જ,<br /> વિશ્રામ આજ નથી ભૌતિક કોઈ ચીજ;<br /> નેત્રો નિમીલિત થતાં હૃદયે તણાય,<br /> અધ્યાત્મચિંતન-નિમગ્ન થયો જણાય!<br /> <br /> હવે તો આ આવી નિકટ ગુરુકન્યા કચ તણી,<br /> અવસ્થાને જાણી નહિ, અગર જાણી નહિ ગણી;<br /> “નિહાળે શું? હા! તો સફળ સમજું આગમનને!<br /> નહીં : નીચી દૃષ્ટિ : અરર! અવમાને ગગનને!”<br /> <br /> કર સાહી કહે મીઠું : “વ્યોમસાગરને તટે,<br /> મુખ તો વિધુલક્ષ્મીનું જો, સખે! આમ ના ઘટે!”<br /> <br /> પાડી નાખે તનુ પર પડયું બિંદુ જે હૈમ આવી,<br /> ઝાડીમાંથી મૃગપતિ જરા યાળ જેવો હલાવી;<br /> કીધો નીચે સુતનું કરને એ પ્રમાણે કચે જ્યાં,<br /> ઝાંખા જેવો વિધુ પણ થયો દૈન્ય દેખી નભે ત્યાં!<br /> <br /> સાશંક ભીરુ નીરખી રહી આસપાસ,<br /> નાનું દીસે મુખ અનાદરથી ઉદાસ;<br /> ધીમે હવે કચ ભણી જ્યમ એ વળે છે,<br /> તેવું જ હા! ઊતરતી દૃગને મળે છે!<br /> <br /> જરા જોયું, ત્યાં તો અતિશય દીસે છે પ્રસરતી,<br /> કુમારીને લજ્જા, નયન પણ નીચાં જ ધરતી;<br /> રહી વેળા થોડી કચ પણ હવે આમ ઊચરે,<br /> હતું ધીમું તોયે, પરિચિત છતાં એ પણ ડરે!<br /> <br /> “અવસ્થાભેદનું, દેવી! તને ભાન દીસે નહીં :<br /> મુગ્ધ! શું સમજે છે તું બાલભાવ બધા મહીં?”<br /> <br /> રે રે! એને શ્રવણ ન કદી વાક્ય એવું પડેલું,<br /> હૈયું એનું મૃદુલ વિરલું ગર્ભમાંથી ઘડેલું;<br /> આંસુ આવ્યાં નહિ પણ બની બાલિકા છેક ઝાંખી,<br /> ઊભી યત્ને, વિવશ ચરણે, મર્મ નઃશ્વાસ નાંખી!<br /> <br /> આ તે ઊભી કુમુદિની સરખી નમેલી,<br /> જે ચંદ્રની વિકૃતિને ન કદી ખમેલી;<br /> લાવણ્યને વિવશ જોઈ નહીં શકે જે,<br /> ચિત્તે બહુ વખત રોષ ક્યહાં ટકે તે?<br /> <br /> સ્વસા જેવી, જેને દિલગીર કરેલી નહિ કદા,<br /> રહી સાથે જેની શિશુ સમ બનેલો પણ સદા;<br /> કરી તેની આવી સ્થિતિ નિજ કઠોર પ્રવચને,<br /> થયો પશ્ચાત્તાપ પ્રબલ મનમાં તુર્ત કચને.<br /> <br /> શબ્દ સાંત્વનને માટે શોધે, પણ મળે નહીં;<br /> વિચારે બહુધા, તોયે કંઈ ચેન વળે નહીં!<br /> <br /> રોતી હોશે અવનત મુખે એમ શંકા કરીને,<br /> ઊંચી લીધી તનુ કટિ કને બાહુ સાથે ધરીને;<br /> “બોલે! શું છે વદ નભ વિશે, સજ્જ છું સર્વ જોવા,<br /> તારી સાથે, અધિક રડશે તો પછી સાથ રોવા!”<br /> <br /> રોકેલ અશ્રુદલ જે હૃદયે જડીને,<br /> ભીંજે કપોલ કચના હમણાં પડી તે;<br /> છાયું હતું ઘનપટે મુખ ખેદનાએ,<br /> ત્યાંયે સુહાસ્ય વિધુના સમ અલ્પ થાય!<br /> <br /> ધરી હૈયા સાથે સદય મૃદુ આલિંગન કર્યું;<br /> વહીને ઓષ્ઠેથી મધુર વદને ચુંબન ઠર્યું;<br /> કરી નીચી હાવાં સજલ નયને એ નીરખતો,<br /> છવાયેલું હર્ષે વદન દીસતાં હર્ષિત થતો.<br /> <br /> સ્ફુરે લાવણ્યનું શું આ પરિવર્તન અંગમાં :<br /> રમતી રમણી ભાસે દિવ્ય નૂતન રંગમાં!<br /> <br /> શોભે જેવી શુચિ નીસરતી માનસેથી મરાલી,<br /> વર્ષા કેરાં વિમલ જલમાં નાચતી વા મૃણાલી;<br /> ઓચિંતી વા તનુ ચમકતી મેઘથી જેમ વીજ,<br /> બાલા તેવી બની ગઈ, ખરે અદ્ભુત સ્પર્શથી જ!<br /> <br /> વૃત્તાંત પૂર્વ સઘળું વીસરી ગઈ એ,<br /> દ્રષ્ટવ્યમાં દ્વિગુણબદ્ધ હવે થઈ એ,<br /> સ્નેહોર્મિથી સદયની થઈ આંખ ભીની,<br /> જોતો રહ્યો સરલતા કચ સુંદરીની!<br /> <br /> તરે જે શોભાથી વન વન વિષે બાલહરિણી,<br /> સરે વા જે રીતે સુરસરિતમાં સૌમ્ય કરિણી;<br /> કરે એવું જ્યોત્સ્ના ભ્રમણ, ભ્રમણે ત્યાં અટકતો<br /> શશાંક પ્રેક્ષીને સુભગ મણિ સેંથે ઝબકતો!<br /> <br /> વિશુદ્ધ સ્નેહનું જોડું વિશ્વસૌંદર્યમાં વહે :<br /> વિલાસી વિધુ ને તારા નભથી નીરખી રહે!<br /> &lt;/poem&gt;}}<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = ૧૪. ચક્રવાકમિથુન<br /> |next = ૧૬. ઉદ્ગાર<br /> }}</div>

Meghdhanu