ભજનરસ/દવ તો લાગેલ - Revision history

Meghdhanu at 15:25, 28 May 2025

2025-05-28T15:25:14Z

← Older revision		Revision as of 15:25, 28 May 2025
Line 104:		Line 104:
	<br>		<br>
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = ચંદની રાત		\|previous = ચંદની રાત કેસરિયા તારા
	\|next = ઉપાડી ગાંસડી		\|next = ઉપાડી ગાંસડી
	}}		}}

Meghdhanu at 15:24, 28 May 2025

2025-05-28T15:24:51Z

← Older revision		Revision as of 15:24, 28 May 2025
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}

	{{Heading\| દવ તો લાગેલ \| }}		{{Heading\| દવ તો લાગેલ \| }}

Meghdhanu: Rechecking Formatting Done

2025-05-28T15:24:25Z

Rechecking Formatting Done

← Older revision		Revision as of 15:24, 28 May 2025
Line 5:		Line 5:
	{{Block center\|<poem>		{{Block center\|<poem>
	'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે,'''		'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે,'''
	{{~~right~~\|'''કહોને ઓધાજી, હવે કેમ કરીએ?'''}}		{{gap\|3em}}'''કહોને ઓધાજી, હવે કેમ કરીએ?'''
	{{~~right~~\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}		{{gap\|3em}}'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''

	'''હાલવા જઈએ તો વહાલા, હાલી ન શકીએ,'''		'''હાલવા જઈએ તો વહાલા, હાલી ન શકીએ,'''
	{{~~right~~\|'''બેસી રહીએ તો અમે બળી મરીએ-'''}}		{{gap\|3em}}'''બેસી રહીએ તો અમે બળી મરીએ-'''

	'''આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું રે, વહાલા,'''		'''આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું રે, વહાલા,'''
	{{~~right~~\|'''પરવરતીની પાંખે અમે ફરીએ-'''}}		{{gap\|3em}}'''પરવરતીની પાંખે અમે ફરીએ-'''

	'''સંસાર-સાગર મહાજળ ભરિયો, વહાલા,'''		'''સંસાર-સાગર મહાજળ ભરિયો, વહાલા,'''
	{{~~right~~\|'''બાંધેડી ઝાલો નીકર બૂડી મરીએ-'''}}		{{gap\|3em}}'''બાંધેડી ઝાલો નીકર બૂડી મરીએ-'''

	'''બાઈ મીરાં કે' પ્રભુ ગિરિધર નાગર,'''		'''બાઈ મીરાં કે' પ્રભુ ગિરિધર નાગર,'''
	{{~~right~~\|'''ગુરુજી તારો તો અમે તરીએ,'''}}		{{gap\|3em}}'''ગુરુજી તારો તો અમે તરીએ,'''
	{{~~right~~\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}		{{gap\|3em}}'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''
	</poem>}}		</poem>}}

Line 31:		Line 31:
	{{Block center\|<poem>		{{Block center\|<poem>
	'''કાહાં મોર પ્રાણનાથ મુરલીવદન?'''		'''કાહાં મોર પ્રાણનાથ મુરલીવદન?'''
	{{~~right\|~~'''કાહાં કરૌં કાહાં પાઓં વ્રજેન્દ્રનન્દન?'''}}		{{gap}}'''કાહાં કરૌં કાહાં પાઓં વ્રજેન્દ્રનન્દન?'''
	'''કાહા રે કહિબ? બા જાને મોર દુઃખ?'''		'''કાહા રે કહિબ? બા જાને મોર દુઃખ?'''
	{{~~right\|~~'''વ્રજેન્દ્રનન્દન બિના ફાટે મોર બુક.'''}}		{{gap}}'''વ્રજેન્દ્રનન્દન બિના ફાટે મોર બુક.'''
	</poem>}}		</poem>}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
Line 53:		Line 53:
	{{Block center\|<poem>		{{Block center\|<poem>
	'''ના મેરે પંખ ના પાંવ બલ,'''		'''ના મેરે પંખ ના પાંવ બલ,'''
	{{~~right~~\|'''મેં અનપંખ પિયા દૂર,''' }}		{{gap\|4em}}'''મેં અનપંખ પિયા દૂર,'''
	'''ઉડ ન સકું ગિર ગિર પડું'''		'''ઉડ ન સકું ગિર ગિર પડું'''
	{{~~right~~\|'''રહું બસૂર બસૂર.'''}}		{{gap\|4em}}'''રહું બસૂર બસૂર.'''
	</poem>}}		</poem>}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
Line 76:		Line 76:
	મીરાં કહે છેઃ ‘આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું' આવૃત્તિમાં, આવર્તન-પરિવર્તનના જગતમાં તો ક્યાંય ઠરવાનું કામ નથી. મીરાંના આવાં જ બીજાં વચનો :		મીરાં કહે છેઃ ‘આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું' આવૃત્તિમાં, આવર્તન-પરિવર્તનના જગતમાં તો ક્યાંય ઠરવાનું કામ નથી. મીરાંના આવાં જ બીજાં વચનો :
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	{{~~Block~~ center\|<poem>		{{center\|<poem>
	'''સંસારીનું સુખ એવું, ઝાંઝવાનાં નીર જેવું,'''		'''સંસારીનું સુખ એવું, ઝાંઝવાનાં નીર જેવું,'''
			✽
	'''જુઠી રે કાયા ને જુઠી રે માયા,'''		'''જુઠી રે કાયા ને જુઠી રે માયા,'''
	'''જુઠો સબ સંસાર.''''		'''જુઠો સબ સંસાર.''''
			✽
	'''જેતાઈ દીસે ઘરણ-ગગન બિચ'''		'''જેતાઈ દીસે ઘરણ-ગગન બિચ'''
	'''તેતાઈ ઉઠ જાસી.'''		'''તેતાઈ ઉઠ જાસી.'''</poem>}}
	</poem>}}
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	એટલે આવૃત્તિના નામ પર છેકો મૂકી મન એક માત્ર પરાવૃત્તિની પાંખે તર્યા કરે છે. યો જૂઠો રે સંસાર, સાંચો ારો સાંવરિયા કો નામ'. આવી લગનની જીવાદોરી છે.		એટલે આવૃત્તિના નામ પર છેકો મૂકી મન એક માત્ર પરાવૃત્તિની પાંખે તર્યા કરે છે. યો જૂઠો રે સંસાર, સાંચો ારો સાંવરિયા કો નામ'. આવી લગનની જીવાદોરી છે.
Line 92:		Line 93:
	{{Block center\|<poem>		{{Block center\|<poem>
	'''મેં તો રામજી રતનધન લાસ્યાં યે માઁ'''		'''મેં તો રામજી રતનધન લાસ્યાં યે માઁ'''
	{{~~right~~\|'''ગુરુજી રા ચરણા મેં જામ્યાં.'''}}		{{gap\|3em}}'''ગુરુજી રા ચરણા મેં જામ્યાં.'''
	'''તન મન ધન માતા, અર્પણ કરસ્યાં યે'''		'''તન મન ધન માતા, અર્પણ કરસ્યાં યે'''
	{{~~right~~\|'''મેં તો મંહગી મંહગી વસ્તુ મોલાસ્યાં-'''}}		{{gap\|3em}}'''મેં તો મંહગી મંહગી વસ્તુ મોલાસ્યાં-'''
	'''રામ નામ કી જહાજ બનાસ્યાં'''		'''રામ નામ કી જહાજ બનાસ્યાં'''
	{{~~right~~\|'''ભવસાગર તર જાસ્યાં યે માઁ.'''}}		{{gap\|3em}}'''ભવસાગર તર જાસ્યાં યે માઁ.'''
	'''અડસઠ તીરથ માતા, ગુરુ ચરણાં મેં'''		'''અડસઠ તીરથ માતા, ગુરુ ચરણાં મેં'''
	{{~~right~~\|'''મેં તો અરસપરસ ગંગા ન્હાસ્યાં યે માઁ.'''}}		{{gap\|3em}}'''મેં તો અરસપરસ ગંગા ન્હાસ્યાં યે માઁ.'''
	'''કહ બાઈ મીરાં પ્રભુ ગિરધર નાગર'''		'''કહ બાઈ મીરાં પ્રભુ ગિરધર નાગર'''
	{{~~right~~\|'''મેં તો શીસ નારેલ ચઢાસ્યાં યે માઁ.'''}}		{{gap\|3em}}'''મેં તો શીસ નારેલ ચઢાસ્યાં યે માઁ.'''
	</poem>}}		</poem>}}
			<br>
	{{HeaderNav2		{{HeaderNav2
	\|previous = ચંદની રાત		\|previous = ચંદની રાત
	\|next = ઉપાડી ગાંસડી		\|next = ઉપાડી ગાંસડી
	}}		}}

MeghaBhavsar at 07:07, 23 May 2025

2025-05-23T07:07:31Z

← Older revision		Revision as of 07:07, 23 May 2025
Line 7:		Line 7:
	{{right\|'''કહોને ઓધાજી, હવે કેમ કરીએ?'''}}		{{right\|'''કહોને ઓધાજી, હવે કેમ કરીએ?'''}}
	{{right\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}		{{right\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}

	'''હાલવા જઈએ તો વહાલા, હાલી ન શકીએ,'''		'''હાલવા જઈએ તો વહાલા, હાલી ન શકીએ,'''
	{{right\|'''બેસી રહીએ તો અમે બળી મરીએ-'''}}		{{right\|'''બેસી રહીએ તો અમે બળી મરીએ-'''}}

	'''આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું રે, વહાલા,'''		'''આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું રે, વહાલા,'''
	{{right\|'''પરવરતીની પાંખે અમે ફરીએ-'''}}		{{right\|'''પરવરતીની પાંખે અમે ફરીએ-'''}}

	'''સંસાર-સાગર મહાજળ ભરિયો, વહાલા,'''		'''સંસાર-સાગર મહાજળ ભરિયો, વહાલા,'''
	{{right\|'''બાંધેડી ઝાલો નીકર બૂડી મરીએ-'''}}		{{right\|'''બાંધેડી ઝાલો નીકર બૂડી મરીએ-'''}}

	'''બાઈ મીરાં કે' પ્રભુ ગિરિધર નાગર,'''		'''બાઈ મીરાં કે' પ્રભુ ગિરિધર નાગર,'''
	{{right\|'''ગુરુજી તારો તો અમે તરીએ,'''}}		{{right\|'''ગુરુજી તારો તો અમે તરીએ,'''}}

MeghaBhavsar at 11:13, 19 May 2025

2025-05-19T11:13:26Z

← Older revision		Revision as of 11:13, 19 May 2025
Line 88:		Line 88:
	{{Block center\|<poem>		{{Block center\|<poem>
	'''મેં તો રામજી રતનધન લાસ્યાં યે માઁ'''		'''મેં તો રામજી રતનધન લાસ્યાં યે માઁ'''
	{{right\|ગુરુજી રા ચરણા મેં જામ્યાં.}}		{{right\|'''ગુરુજી રા ચરણા મેં જામ્યાં.'''}}
	તન મન ધન માતા, અર્પણ કરસ્યાં યે		'''તન મન ધન માતા, અર્પણ કરસ્યાં યે'''
	{{right\|મેં તો મંહગી મંહગી વસ્તુ મોલાસ્યાં-}}		{{right\|'''મેં તો મંહગી મંહગી વસ્તુ મોલાસ્યાં-'''}}
	રામ નામ કી જહાજ બનાસ્યાં		'''રામ નામ કી જહાજ બનાસ્યાં'''
	{{right\|ભવસાગર તર જાસ્યાં યે માઁ.}}		{{right\|'''ભવસાગર તર જાસ્યાં યે માઁ.'''}}
	અડસઠ તીરથ માતા, ગુરુ ચરણાં મેં		'''અડસઠ તીરથ માતા, ગુરુ ચરણાં મેં'''
	{{right\|મેં તો અરસપરસ ગંગા ન્હાસ્યાં યે માઁ.}}		{{right\|'''મેં તો અરસપરસ ગંગા ન્હાસ્યાં યે માઁ.'''}}
	કહ બાઈ મીરાં પ્રભુ ગિરધર નાગર		'''કહ બાઈ મીરાં પ્રભુ ગિરધર નાગર'''
	{{right\|મેં તો શીસ નારેલ ચઢાસ્યાં યે માઁ.}}		{{right\|'''મેં તો શીસ નારેલ ચઢાસ્યાં યે માઁ.'''}}
	</poem>}}		</poem>}}

MeghaBhavsar at 11:07, 19 May 2025

2025-05-19T11:07:42Z

@@ Line 72: / Line 72: @@
 મીરાં કહે છેઃ ‘આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું' આવૃત્તિમાં, આવર્તન-પરિવર્તનના જગતમાં તો ક્યાંય ઠરવાનું કામ નથી. મીરાંના આવાં જ બીજાં વચનો :
 {{Poem2Close}}
+{{Block center|<poem>
 {{HeaderNav2

MeghaBhavsar at 11:02, 19 May 2025

2025-05-19T11:02:20Z

@@ Line 43: / Line 43: @@
 એક તો અસહ્ય અવસ્થા અને વળી એ પણ કેવી અસહાય?
 {{Poem2Close}}
 {{HeaderNav2
 |previous = ચંદની રાત
 |next = ઉપાડી ગાંસડી
 }}

MeghaBhavsar at 10:09, 19 May 2025

2025-05-19T10:09:38Z

← Older revision		Revision as of 10:09, 19 May 2025
Line 2:		Line 2:

	{{Heading\| દવ તો લાગેલ \| }}		{{Heading\| દવ તો લાગેલ \| }}

			{{Block center\|<poem>
			'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે,'''
			{{right\|'''કહોને ઓધાજી, હવે કેમ કરીએ?'''}}
			{{right\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}
			'''હાલવા જઈએ તો વહાલા, હાલી ન શકીએ,'''
			{{right\|'''બેસી રહીએ તો અમે બળી મરીએ-'''}}
			'''આ રે વરતીએ નથી ઠેકાણું રે, વહાલા,'''
			{{right\|'''પરવરતીની પાંખે અમે ફરીએ-'''}}
			'''સંસાર-સાગર મહાજળ ભરિયો, વહાલા,'''
			{{right\|'''બાંધેડી ઝાલો નીકર બૂડી મરીએ-'''}}
			'''બાઈ મીરાં કે' પ્રભુ ગિરિધર નાગર,'''
			{{right\|'''ગુરુજી તારો તો અમે તરીએ,'''}}
			{{right\|'''દવ તો લાગેલ ડુંગરિયે.'''}}
			</poem>}}

			{{Poem2Open}}
			આ ભજનમાં આવતા ‘ડુંગરિયે દવ’ વિશે પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં છે કે તે ભગવદ્-વિરહનો દાવાનળ છે કે સંસારની અસારતાનો? આ ભજન વૈરાગ્યનું છે કે વિરહનું? ભજનમાં ઓધાજીને સંબોધન છે એ જ દર્શાવે છે કે કૃષ્ણ-વિરહમાં વ્રજની જે અવસ્થા થઈ છે એનું અહીં વર્ણન છે. ઉદ્ધવના જ્ઞાન સંદેશ સામે ગોપીઓના પ્રેમાનલની કથની જાણીતી છે. પણ જ્ઞાનાગ્નિ, વિરહાગ્નિ કે પ્રાણાગ્નિ જાગે છે ત્યારે એકસરખી જ સ્થિતિ થાય છે. જ્ઞાનાગ્નિમાં આત્મચિંતન, પ્રાણાગ્નિમાં શક્તિતત્ત્વ અને પ્રેમાગ્નિમાં ભગવદ્-સ્વરૂપ રાહાયક બને છે. વિરહમાં બધું ભસ્મીભૂત થઈ જાય ત્યારે એકમાત્ર અવલંબન ભગવાનનું સ્મરણ રહે છે. ‘કોને, કેમ કરીએ?' એ પ્રશ્નમાં કેવી અસહાય આંખોનો પ્રાણપ્રશ્ન છે? જગદીશ વિના જગત સ્મશાન બની ગયું છે અને જગદીશને તો કાંઈ બળજબરીથી બોલાવી શકાતા નથી. ગૌરાંગનું કથન છે :
			{{Poem2Close}}
			{{center\|'''શૂન્યાયિતં જગત્ સવ ગોવિન્દવિરહેણ મે.'''}}
			{{Poem2Open}}
			‘ગોવિન્દના વિરહથી સારુંયે જગત મને શૂન્ય ભાસે છે.' તો પછી, હવે શું કરવું? એનો આ મનોમન પ્રલાપ :
			{{Poem2Close}}
			{{Block center\|<poem>
			'''કાહાં મોર પ્રાણનાથ મુરલીવદન?'''
			{{right\|'''કાહાં કરૌં કાહાં પાઓં વ્રજેન્દ્રનન્દન?'''}}
			'''કાહા રે કહિબ? બા જાને મોર દુઃખ?'''
			{{right\|'''વ્રજેન્દ્રનન્દન બિના ફાટે મોર બુક.'''}}
			</poem>}}
			{{Poem2Open}}
			મારા પ્રાણેશ્વર મુરલી મોહન ક્યાં છે? હું શું કરું? મને નંદલાલ ક્યાં મળે? કોને વાત કરું? કોણ મારું દુઃખ જાણશે? વ્રજલાલ વિના મારી છાતી ફાટી જાય છે.'
			કૃષ્ણની વિદાય પછી વ્રજવાસીની જે સ્થિતિ થઈ તે ‘ડુંગરિયે દવ’માં વ્યક્ત થઈ છે. વનમાં આગ લાગે તો વનવાસી ડુંગર ૫ર ચડી પ્રાણ બચાવે. પણ ડુંગરા જ ભડકે બળવા લાગે તો? વ્રજનો એકમાત્ર આધાર અને આનંદ હતા કૃષ્ણ ગોપાલ. એ તો મથુરા ચાલ્યા ગયા. એ જતાં જાણે ડુંગરિયે દવ લાગી ગયો. ‘સૂરના હેમિયા'ને નામે જાણીતા દુહામાં આવો જ વાક્ય પ્રયોગ છે :
			{{Poem2Close}}
			{{Block center\|<poem>
			'''‘લાગેલ હત લા, તો આડા પડીને ય ઓલવત,'''
			'''આ તો સળગી ગર્ય સગા, હેમિયા ડુંગર હૂકળ્યા.'''
			</poem>}}
			{{Poem2Open}}
			જો અંગમાં લ્હાય લાગી હોત તો આડા પડી, આળોટીને તેને ઓલવી નાખત. પણ આ તો સમૂકી ગીર સળગી ઊઠી, હેમિયા, ડુંગર જ ભડભડ બળવા લાગ્યા.'
			એક તો અસહ્ય અવસ્થા અને વળી એ પણ કેવી અસહાય?
			{{Poem2Close}}
			{{HeaderNav2
			\|previous = ચંદની રાત
			\|next = ઉપાડી ગાંસડી
			}}

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading| દવ તો લાગેલ | }}"

2025-05-19T10:02:01Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading| દવ તો લાગેલ | }}"

New page