ભદ્રંભદ્ર/પ્રારંભિક - Revision history

Atulraval at 17:16, 12 June 2022

2022-06-12T17:16:09Z

← Older revision		Revision as of 17:16, 12 June 2022
Line 20:		Line 20:
	{{Heading\| લેખક-પરિચય \| રમણભાઈ મહીપતરામ નીલકંઠ (૧૩.૩.૧૮૬૮ – ૬.૩.૧૯૨૮) }}		{{Heading\| લેખક-પરિચય \| રમણભાઈ મહીપતરામ નીલકંઠ (૧૩.૩.૧૮૬૮ – ૬.૩.૧૯૨૮) }}
	<br>		<br>
			[[File:RML-Photo.jpg\|frameless\|center]]<br>
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	નાટક, નવલકથા, કવિતા, વિવેચન, ચિંતન એમ વિવિધ સ્વરૂપોમાં નિરંતર ને ઉત્તમ સાહિત્યલેખન કરવા ઉપરાંત રમણભાઈ જાહેર-જીવનને પણ એવા જ સમર્પિત રહેલા ને કર્મઠ લોકસેવા કરતાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખપદે પહોંચેલા. એથી આનંદશંકર ધ્રુવે એમને ‘સકલપુરુષ’ તરીકે અંજલિ આપેલી.		નાટક, નવલકથા, કવિતા, વિવેચન, ચિંતન એમ વિવિધ સ્વરૂપોમાં નિરંતર ને ઉત્તમ સાહિત્યલેખન કરવા ઉપરાંત રમણભાઈ જાહેર-જીવનને પણ એવા જ સમર્પિત રહેલા ને કર્મઠ લોકસેવા કરતાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટીના પ્રમુખપદે પહોંચેલા. એથી આનંદશંકર ધ્રુવે એમને ‘સકલપુરુષ’ તરીકે અંજલિ આપેલી.

Atulraval at 16:15, 12 June 2022

2022-06-12T16:15:44Z

← Older revision		Revision as of 16:15, 12 June 2022
Line 91:		Line 91:
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	[સર્વ હક્ક સ્વાધિન છે.]		[સર્વ હક્ક સ્વાધિન છે.]
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>

Atulraval at 16:15, 12 June 2022

2022-06-12T16:15:08Z

← Older revision		Revision as of 16:15, 12 June 2022
Line 193:		Line 193:
	<br>		<br>
	{{Center block\|width=16em\|title=<big>'''અર્પણોદ્‌ગાર'''</big>\|		{{Center block\|width=16em\|title=<big>'''અર્પણોદ્‌ગાર'''</big>\|
	~~{{Poem2Open}}~~
	<center>		<center>
			<poem>
	પગી અમથા કાળા		પગી અમથા કાળા
	આપ સકલગુણસંપન્ન છો,		આપ સકલગુણસંપન્ન છો,
Line 219:		Line 219:
	આ પુસ્તક હું આપના કરમાં મુકું છું,		આ પુસ્તક હું આપના કરમાં મુકું છું,
	આ પુસ્તક હું આપના નામ સાથે જોડું છું,		આ પુસ્તક હું આપના નામ સાથે જોડું છું,
			</poem>
	</center>		</center>
	~~{{સ-મ\|\|\|'''વિ. અ. વિ. કે. અ. મો. '''}}~~
	~~{{Poem2Close}}~~
	}}		}}

Atulraval at 16:13, 12 June 2022

2022-06-12T16:13:10Z

← Older revision		Revision as of 16:13, 12 June 2022
Line 54:		Line 54:
	{{Heading\| ભદ્રંભદ્ર \| એ મહા પુરુષના જીવનચરિત્રનો કેટલોક ઇતિહાસ }}		{{Heading\| ભદ્રંભદ્ર \| એ મહા પુરુષના જીવનચરિત્રનો કેટલોક ઇતિહાસ }}
	<br>		<br>
	~~{{Poem2Open}}~~
	<center>		<center>
			<poem>
	લખનાર		લખનાર
	તેમનો શિષ્ય અને ભક્ત		તેમનો શિષ્ય અને ભક્ત
Line 62:		Line 62:
	વય, ૩૭ વર્ષ, ૫ માસ, ૨ દિવસ, ૬ઘડી, (ચૈત્રી પંચાંગ).		વય, ૩૭ વર્ષ, ૫ માસ, ૨ દિવસ, ૬ઘડી, (ચૈત્રી પંચાંગ).
	ઉંચાઇ (સુતરીઆ) ગજ ૨ તસુ ૨૩		ઉંચાઇ (સુતરીઆ) ગજ ૨ તસુ ૨૩
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	પ્રસિદ્ધ કરનાર,		પ્રસિદ્ધ કરનાર,
	'''સર રમણભાઇ મહીપતરામ નીલકંઠ,'''		'''સર રમણભાઇ મહીપતરામ નીલકંઠ,'''
	બી. એ., એલએલ. બી.		બી. એ., એલએલ. બી.
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	સોલ એજંટ્‌		સોલ એજંટ્‌
	'''અંબાલાલ મોહનલાલ શાહ'''		'''અંબાલાલ મોહનલાલ શાહ'''
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	પાંચમી આવૃત્તિ		પાંચમી આવૃત્તિ
	સંવત ૧૯૮૮		સંવત ૧૯૮૮
	ઇ.સ. ૧૯૩૨		ઇ.સ. ૧૯૩૨
	કિંમત રૂ. ૨-૦-૦.		કિંમત રૂ. ૨-૦-૦.
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
Line 89:		Line 96:
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	'''છપાવનાર.'''		'''છપાવનાર.'''
	અંબાલાલ મોહનલાલ શાહ		અંબાલાલ મોહનલાલ શાહ
	મોહનલાલ મ. શાહનો છોકરો		મોહનલાલ મ. શાહનો છોકરો
	મુ. વડોદરા—ડ ભો ડા.		મુ. વડોદરા—ડ ભો ડા.
			</poem>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
	<br>		<br>
			<poem>
	'''છાપનાર.'''		'''છાપનાર.'''
	મુળચંદભાઇ ત્રીકમલાલ પટેલ		મુળચંદભાઇ ત્રીકમલાલ પટેલ
	સુર્યપ્રકાશ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસમાં		સુર્યપ્રકાશ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસમાં
	પાનકોર નાકા — અમદાવાદ.		પાનકોર નાકા — અમદાવાદ.
			</poem>
	</center>		</center>
	~~{{Poem2Close}}~~

	<br>		<br>

Atulraval at 16:11, 12 June 2022

2022-06-12T16:11:24Z

← Older revision		Revision as of 16:11, 12 June 2022
Line 100:		Line 100:
	સુર્યપ્રકાશ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસમાં		સુર્યપ્રકાશ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસમાં
	પાનકોર નાકા — અમદાવાદ.		પાનકોર નાકા — અમદાવાદ.
	<center>		</center>
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}

Atulraval at 14:44, 12 June 2022

2022-06-12T14:44:22Z

← Older revision		Revision as of 14:44, 12 June 2022
Line 155:		Line 155:
	{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}		{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
			}}
	<br>		<br>
	<hr>		<hr>

Atulraval at 14:40, 12 June 2022

2022-06-12T14:40:30Z

← Older revision		Revision as of 14:40, 12 June 2022
Line 145:		Line 145:
	{{સ-મ\|\|\|''' ર. મ. ની.'''}}		{{સ-મ\|\|\|''' ર. મ. ની.'''}}
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	}}
	<br>		<br>
	<hr>		<hr>
Line 153:		Line 152:
	ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં આ પુસ્તકે તેના લેખકને અમર કીર્તિ પ્રાપ્ત કરાવી છે. એક જમાનાથી વધારે સમય તેની પ્રથમ પ્રસિદ્ધિને થઈ ગયો છે. છતાં તેનું સ્થાન અજોડ રહ્યું છે, એ નિર્વિવાદ છે. એમાં રહેલા નર્મ હાસ્યને સમજનાર વર્ગ ધીમે ધીમે વધતો જાય છે અને બહુ લાંબે અંતરે પણ એની આવૃત્તિઓ કાઢવાનો પ્રસંગ આવે છે એ હકીકતના આનંદ અને સંતોષનો અનુભવ કરવા આજ તે લેખકની હયાતી નથી એ બાબતે તેમનાં કુટુંબીઓને સ્વાભાવિક શોક થાય જ. એ પુસ્તકમાં કરેલા કટાક્ષો એક જમાના પૂર્વે કેટલાકને ખુંચતા. પરંતુ હવે એવો જમાનો આવ્યો છે કે એ આક્ષેપોનું વાસ્તવિકપણું મોટે ભાગે સ્વીકારાઈ ગયું છે અને દેશહિતની શુદ્ધ બુદ્ધિ તેમાં રહેલી છે એ વાત માન્ય થાય છે ગુજરાતી ભાષામાં ‘ભદ્રંભદ્ર’ એ શબ્દે અમુક સંજ્ઞા પ્રાપ્ત કરી છે અને જુની રૂઢીઓને વળગી રહેવામાં, બુદ્ધિનો અનાદર કરનાર જડ માનસવાળા તે ભદ્રભદ્રો એ અર્થ રૂઢ થયો છે. ગુજરાતી ભાઈ બહેનોની સામાજિક ઉન્નતિનો શુભ ઉદ્દેશ જે આ પુસ્તકમાં અંતર્ભૂત રહેલો છે તે સફળ થાઓ અને તેના લેખકની સાક્ષરી કીર્તિ કાયમ માટે એ દ્વારા સચવાઓ એવી શુભેચ્છા સહિત એ સદ્‌ગત મહાનુભાવને નિવાપાંજલી અર્પી કૃતાર્થ થાઉં છું.		ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રમાં આ પુસ્તકે તેના લેખકને અમર કીર્તિ પ્રાપ્ત કરાવી છે. એક જમાનાથી વધારે સમય તેની પ્રથમ પ્રસિદ્ધિને થઈ ગયો છે. છતાં તેનું સ્થાન અજોડ રહ્યું છે, એ નિર્વિવાદ છે. એમાં રહેલા નર્મ હાસ્યને સમજનાર વર્ગ ધીમે ધીમે વધતો જાય છે અને બહુ લાંબે અંતરે પણ એની આવૃત્તિઓ કાઢવાનો પ્રસંગ આવે છે એ હકીકતના આનંદ અને સંતોષનો અનુભવ કરવા આજ તે લેખકની હયાતી નથી એ બાબતે તેમનાં કુટુંબીઓને સ્વાભાવિક શોક થાય જ. એ પુસ્તકમાં કરેલા કટાક્ષો એક જમાના પૂર્વે કેટલાકને ખુંચતા. પરંતુ હવે એવો જમાનો આવ્યો છે કે એ આક્ષેપોનું વાસ્તવિકપણું મોટે ભાગે સ્વીકારાઈ ગયું છે અને દેશહિતની શુદ્ધ બુદ્ધિ તેમાં રહેલી છે એ વાત માન્ય થાય છે ગુજરાતી ભાષામાં ‘ભદ્રંભદ્ર’ એ શબ્દે અમુક સંજ્ઞા પ્રાપ્ત કરી છે અને જુની રૂઢીઓને વળગી રહેવામાં, બુદ્ધિનો અનાદર કરનાર જડ માનસવાળા તે ભદ્રભદ્રો એ અર્થ રૂઢ થયો છે. ગુજરાતી ભાઈ બહેનોની સામાજિક ઉન્નતિનો શુભ ઉદ્દેશ જે આ પુસ્તકમાં અંતર્ભૂત રહેલો છે તે સફળ થાઓ અને તેના લેખકની સાક્ષરી કીર્તિ કાયમ માટે એ દ્વારા સચવાઓ એવી શુભેચ્છા સહિત એ સદ્‌ગત મહાનુભાવને નિવાપાંજલી અર્પી કૃતાર્થ થાઉં છું.
	અમદાવાદ,<br>		અમદાવાદ,<br>
	તા. ૯–૪–૩૨. <br>		તા. ૯–૪–૩૨.<br>
	{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}		{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}

Atulraval at 14:28, 12 June 2022

2022-06-12T14:28:04Z

← Older revision		Revision as of 14:28, 12 June 2022
Line 162:		Line 162:
	{{Center block\|width=16em\|title=<big>'''ગ્રંથકર્તાની પ્રસ્તાવના'''</big>\|		{{Center block\|width=16em\|title=<big>'''ગ્રંથકર્તાની પ્રસ્તાવના'''</big>\|
	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	~~ગ્રંથકર્તાની પ્રસ્તાવના~~
	શું છે અને શું નથી એ એવો ગહન વિષય છે કે કંઇ છે અને કંઇ નથી એમ કહેવાની મહાપંડિતો સિવાય બીજાની હિમ્મત ચાલતી નથી. ન હતું, નહોતું; હશે, ન હશે; હોત, ન હોત; ન હોયઃ-એમ કહેવું એ સહેલું નથી. કાલનું એ અંગ!		શું છે અને શું નથી એ એવો ગહન વિષય છે કે કંઇ છે અને કંઇ નથી એમ કહેવાની મહાપંડિતો સિવાય બીજાની હિમ્મત ચાલતી નથી. ન હતું, નહોતું; હશે, ન હશે; હોત, ન હોત; ન હોયઃ-એમ કહેવું એ સહેલું નથી. કાલનું એ અંગ!
	અમેરિકામાં ઘોડા દોડે છે, પણ તેથી શું ? જંગલમાંએ ઘોડા દોડે છે. પણ તેથી શું? ત્યાં પહેલાં ઘોડા હતા જ નહિ, પણ તેથી શું? સ્પેનથી આણીને ઘોડા ત્યાં છોડી મુક્યા, પણ તેથી શું? સમય–સમય–પ્રસંગ!		અમેરિકામાં ઘોડા દોડે છે, પણ તેથી શું ? જંગલમાંએ ઘોડા દોડે છે. પણ તેથી શું? ત્યાં પહેલાં ઘોડા હતા જ નહિ, પણ તેથી શું? સ્પેનથી આણીને ઘોડા ત્યાં છોડી મુક્યા, પણ તેથી શું? સમય–સમય–પ્રસંગ!

Atulraval at 14:27, 12 June 2022

2022-06-12T14:27:18Z

← Older revision		Revision as of 14:27, 12 June 2022
Line 156:		Line 156:
	{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}		{{સ-મ\|\|\|'''વિદ્યાબહેન રમણભાઈ નીલકંઠ '''}}
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	}}

	<br>		<br>

Atulraval at 14:26, 12 June 2022

2022-06-12T14:26:04Z

Show changes