MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૬૬.ગવરીબાઈ|}} ગવરીબાઈ (૧૮મી સદી): આ જ્ઞાનમાર્ગી સ્રીકવિન..."

2021-08-16T09:43:36Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૬૬.ગવરીબાઈ|}} <poem> ગવરીબાઈ (૧૮મી સદી): આ જ્ઞાનમાર્ગી સ્રીકવિન..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|૬૬.ગવરીબાઈ|}}
<poem>
ગવરીબાઈ (૧૮મી સદી):
આ જ્ઞાનમાર્ગી સ્રીકવિનાં ૬૦૦ ઉપરાંત પદો મુદ્રિત છે. ગરબી, તિથિ, બારમાસી, વાર એવા પ્રકારો ધરાવતાં તથા ગુજરાતી સાથે હિંદી-રાજસ્થાનની ભાષામાં પણ રચાયેલાં એમનાં પદોમાં નિર્ગુણ ભક્તિઉપાસના ઉપરાંત સગુણઉપાસના તથા રામ-કૃષ્ણભક્તિનો સમન્વય થયેલો છે. વિવિધ રાગઢાળો અને તળપદી ભાષાછટા એમનાં પદોની વિશેષતા છે. ‘ગુરુશિષ્ય-પ્રશ્નોત્તરી’ નામની એક ગદ્યકૃતિ પણ એમણે રચેલી છે.

'''૩ પદો'''

૧.
પૂર્ણ બ્રહ્મ પૂરી રહ્યો...

પૂર્ણ બ્રહ્મ પૂરી રહ્યો અખંડ એક સ્વામી

ચૌદ ભોવન વ્યાપી, રહ્યો હરિ ત્યાંહી,
બાહિર ભીતર જ્યાંહી, તુંહી મોહ નમી;{{space}} પૂર્ણ

ચંદમેં તું ચૈતન્ય તું, સૂરજ મેં તું તેજ,
નાહક ભજે, તું વિના દશોદિશ જામી;{{space}} પૂર્ણ

રૂપ નહીં, રંગ નહીં, વર્ણ નહીં વિભુ,
નિરંજન નિરાકાર, નહીં માયા કામી;{{space}} પૂર્ણ

ગવરી ગુરુ જ્ઞાન પ્રકાશ, તિમિર ભયો રી નાશ,
ભાગ્યો બ્રહ્મ ચિદ્વિલાસ, પૂર્ણ પદ પામી;{{space}} પૂર્ણ

૨.
સોહં સોહં બ્રહ્મ એ ભજ, સોહં સોહં બ્રહ્મ એ ભજ
પંચકોસકો તું સાખી રે, ચૈતન્ય સમજી લે એ ભ્રમ;{{space}} સોહં૦
જન્મ જરા મૃત્યુ નહીં તોકું, નહીં તો એ કાલની ક્રમ,{{space}} સોહં૦
નહીં તું શ્વેત, પીતળ ને રક્ત, નહીં તું શીતળ ગ્રમ;{{space}} સોહં૦
નહીં તું બંધ્ય, નહીં તું મુક્ત, નહીં તું એ દેહનો ધર્મ;{{space}} સોહં૦
નહીં તું દીર્ધ, નહીં તું સૂક્ષ્મ, ગવરી સ્વતંત્ર બ્રહ્મ;{{space}} સોહં૦

૩
બ્રહ્મનો ભેદ...
બ્રહ્મનો ભેદ જાણ્યો જને અનુભવી, ભેદ જાણ્યા વિના ભ્રમ ન જાવે;
ભર્મ ભાગ્યા વિના કર્મ કહો ક્યમ ગળે? કર્મ ગળ્યા વિના મર્મ ન પાવે...
મરમ લહ્યા વિના સંશય નવ ટળે, સંશય ટળ્યા વિના સર્વ કાચું;
કથણી કથે અને અર્થ બહુ અનુભવે, રહેણી વિના કયમ પામે સાચું?
સાચા સિદ્ધાંતનું હિરદ સમજે નહીં, સમજીને અરથ ના કાંઈ સરતો;
આત્મા–શું આત્મા, બુદ્ધિ થકી જોય તો, તેણે કરી વાસનાલિંગ ન ગળતો...
અણલિંગી તમે અનુભવી જાણજો, તેજ તત્ત્વદર્શી રહે રે જોઈ;
ગવરી આત્મા–પરમાત્ત્મા એક જ ભયે, દ્વૈત ભાવ નવ ભાસે કોઈ...
</poem>

મધ્યકાલીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા/૬૬.ગવરીબાઈ - Revision history

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૬૬.ગવરીબાઈ|}} ગવરીબાઈ (૧૮મી સદી): આ જ્ઞાનમાર્ગી સ્રીકવિન..."