MeghaBhavsar at 07:54, 14 August 2021

2021-08-14T07:54:48Z

← Older revision		Revision as of 07:54, 14 August 2021
Line 1:		Line 1:
	{{SetTitle}}		{{SetTitle}}

	{{Heading\|કડવું ૫૧\| ~~રમણ સોની~~}}		{{Heading\|કડવું ૫૧\|પ્રેમાનંદ}}
	<poem>		<poem>
	રાગ ધન્યાશ્રી		રાગ ધન્યાશ્રી

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૫૧| રમણ સોની}} રાગ ધન્યાશ્રી :::: અર્જુન પુત્રને ટળવ..."

2021-08-13T05:09:46Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૫૧| રમણ સોની}} <poem> રાગ ધન્યાશ્રી :::: અર્જુન પુત્રને ટળવ..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|કડવું ૫૧| રમણ સોની}}
<poem>
રાગ ધન્યાશ્રી
:::: અર્જુન પુત્રને ટળવળે,
:::: એથિ અદકું ત્રિકમ વલવલે.
:::: દ્રુપદરાયે આશ્વાસના કરી:
:::: ‘રોયે કુંવર નહિ આવે ફરી.’{{space}} ૧

ઢાળ

‘ફરી ન આવે રુદન કીધે,’ એમ કહે વિશ્વાધાર;
પછે સાવધાન થઈ અર્જુન પૂછે ભીમને સમાચાર:{{space}} ૨

‘કેમ મૂઓ કુંવર અમારો? કુળ બોળ્યું કે તાર્યું?
નાસી મૂઓ કે સામો થઈને? આપણને લાંછન માર્યું?{{space}} ૩

ભીમ કહે: ‘ભત્રીજ ભડ્યો તે વાણીએ કહ્યું જાય નહીં;
કૌરવ-કુંજર મર્દિયા, ભાઈ! સૌભદ્રે મોટો સહી.{{space}} ૪

દસ સહસ્ર સંઘાતે માર્યો અયોધ્યાનો રાજંન,
સોળ સહસ્રની સાથે માર્યો લક્ષ્મણ-રાયનો તંન.{{space}} ૫

શલ્યસુત રુફમરથ માર્યો, વળી કર્ણસુત વૃષસેન;
કૌરવની સેના દીસે નાસતી, જેમ વ્યાઘ્ર-ભોએ ધેન.{{space}} ૬

સૈન્ય સવા અક્ષૌહિણી માર્યું, એણે રાઢ કીધી એવી,
જયદ્રથ આવ્યો કપટ કરીને, જે કૌરવનો બનેવી.{{space}} ૭

એણે અમને ખાળી રાખ્યા, પણ ગયો એકલો સુભટ,
સાતમે કોઠે બાણ સાંધી રહ્યા મહારથી ખટ.{{space}} ૮

સર્વે મળી અકળાવ્યો, પણ નવ જાણ્યું કેમ કીધો નાશ;
અમો ત્યાં જોવા ગયા તો કાલકેતુ દીઠો પાસ.’{{space}} ૯

એવું સાંભળી અર્જુન બોલ્યો, મુખે તે ખંખારિયો:
‘મસ્તક છેદ્યા વિના પડ્યો કે વેગળેથી મારિયો?{{space}} ૧૦

અનર્થ કીધો જયદ્રથે જે ખાળ્યા રણમાં તમો,
એ પાપીને મારવાની પ્રતિજ્ઞા કરું છું અમો:{{space}} ૧૧

કાલે સાંજ લગે જો એનું મસ્તક ન છેદું તાક,
તો મારા પૂર્વજ સહિત હું પડું કુંભીપાક;{{space}} ૧૨
જો એને માર્યા વિના સૂરજ અસ્તાંગત થાય,
તો કાષ્ઠ એકઠાં કરી ચિતામાં હોમું મારી કાય.’{{space}} ૧૩

એમ જ્યારે પ્રતિજ્ઞા કીધી ગ્રહી ગાંડીવ પાણ,
ત્યારે પાંડવે શંખનાદ કીધો, ઘાવ વળ્યા નિશાણ.{{space}} ૧૪

દુર્યોધનને નિશાચરે જઈ કહ્યો સમાચાર:
‘સ્વામી! પાર્થે પ્રતિજ્ઞા કીધી, તેનો કરો વિચાર.’{{space}} ૧૫

ચિંતા થઈ કૌરવપતિને, શકટવ્યૂહ તે રચિયો;
પછે સેના સર્વ મળીને જીવતો જયદ્રથ ડટિયો.{{space}} ૧૬

વહાણું વાતાં જુદ્ધ કીધું અર્જુને સંધ્યા સુધી,
જયદ્રથ તો જડ્યો નહીં, શ્રીકૃષ્ણે વિચાર્યું બુદ્ધિ.{{space}} ૧૭

ચક્ર સુદર્શન મૂક્યું અંતરિક્ષ, તેણે લોપ્યું અજવાળ;
દિવસ ચાર ઘટિકા રહ્યો, પણ કાંધો સંધ્યાકાળ.{{space}} ૧૮

પછે અર્જુને આયુધ છોડ્યાં, પડ્યો રથેથી ઊતરી;
બાણ ઘસીને અગ્નિ પાડ્યો, ભાંગ્યો રથ એકઠા કરી.{{space}} ૧૯

નમસ્કાર સર્વેને કીધો, રુએ પાંડવ ને મોરાર;
કૌરવે અનરથ કીધો જે જયદ્રથ કાઢ્યો બહાર.{{space}} ૨૦

એવે અંતરિક્ષમાંથી શ્રીકૃષ્ણે સુદર્શન અળગું કીધું;
અર્જુનને ત્યાં સાન કીધી, ધનુષ પાછું લીધું.{{space}} ૨૧

કાલચંદ્ર એક બાણ મૂક્યું અંતર આણી રીસ;
કુંડળ-મુગટ સહિત છેદ્યું જયદ્રથ કેરું શીશ. {{space}} ૨૨

અર્જુન પ્રત્યે બોલિયા સમરથ અશરણશર્ણ:
‘મસ્તક એનું હેઠું પડશે તો તારું પડશે ધર્ણ.’{{space}} ૨૩

પાર્થે મસ્તક ઉડાડિયું તે ગયું ગંગા માંહ્ય;
[ત્યાં] શ્રાદ્ધ સારતો પિતા તેનો, નામ બ્રેહદ્રથ રાય;{{space}} ૨૪

દીકરાનું મસ્તક દેખીને બાણ હૃદયા-શું વાગ્યું,
હાથે હેઠું મૂકતાં માંહે પડ્યું પોતાનું લાગ્યું.{{space}} ૨૫

વરદાન માગ્યું શિવ કને તે પિતાને આવી નડ્યું.
સંજય કેહ: સાંભળો, રાજા! પાંડવનું ઈંડું ચડ્યું;.{{space}} ૨૬

તે વારે પાંડવ વળ્યા પાછા, અંતે માર્યો દુર્યોધન;
કુંતાના કુંવર જીતિયા ને પામ્યા રાજ્યાસંન.{{space}} ૨૭
વૈશંપાયન બોલિયા: સુણ, જન્મેજય રાજાન!
અહીં થકી પૂરણ થયું અભિમન્યુનું આખ્યાન.{{space}} ૨૮

એકાવન કડવાં, રાગ સત્તર, ચાલ છે છત્રીસ;
પદબધ ચૌપેૈની સંખ્યા એક સહસ્ર ને પાંત્રીસ.{{space}} ૨૯

વડેદરાવાસી ચતુર્વિશી વિપ્ર પ્રેમાનંદ,
એકવીસ દિવસે કૃષ્ણકૃપાએ બાંધિયો પદબંધ.{{space}} ૩૦
કવતા કવિતા શ્રીકૃષ્ણજી, નિમિત્તમાત્ર તે હું ય;
આશરો અવિનાશનો, કવિજંન જોડે શું ય?{{space}} ૩૧

મહિમા મોટો શ્રીકૃષ્ણજીનો સાંભળો થઈને પવિત્ર:
મહાભારતે દ્રોણપર્વે અભિમન્યુનું ચરિત્ર.{{space}} ૩૨

સંવત સત્તર અઠ્ઠાવીસે શ્રાવણ સુદ દ્વિતીયાય;
તે દહાડે પૂરણ થયું અભિમન્યુ-ચરિત્ર મહિમાય.{{space}} ૩૩

::::: વલણ

ચરિત્ર મોટું અભિમન્યુંનું કવ્યું છે પ્રેમે કરી.
ભટ પ્રેમાનંદ એમ ઓચરે: શ્રોતાજન બોલો શ્રીહરિ.{{space}} ૩૪

એ આખ્યાન જે સાંભળે, શીખે, ભણે ને ગાય,
શ્રીકૃષ્ણજીની ક્રિપાએ કરીને નિશ્ચે વૈકુંઠ જાય.{{space}} ૩૫
</poem>

મધ્યકાલીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા /અભિમન્યુઆખ્યાન કડવું ૫૧ - Revision history

MeghaBhavsar at 07:54, 14 August 2021

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|કડવું ૫૧| રમણ સોની}} રાગ ધન્યાશ્રી :::: અર્જુન પુત્રને ટળવ..."