મધ્યકાલીન ગુજરાતી કાવ્યસંપદા /પદ્માવતીની વાર્તા - Revision history

MeghaBhavsar at 08:56, 16 August 2021

2021-08-16T08:56:52Z

← Older revision		Revision as of 08:56, 16 August 2021
Line 6:		Line 6:
	:::::: પાંચ "પપા" પ્રિય પુરુષને, તેનાં કરો વખાણ.		:::::: પાંચ "પપા" પ્રિય પુરુષને, તેનાં કરો વખાણ.
	ઉત્તર—{{space}} પાન પાદ્ય ને પદ્મણી, પરિમળ ને પોશાગ;		ઉત્તર—{{space}} પાન પાદ્ય ને પદ્મણી, પરિમળ ને પોશાગ;
	પાંચે પ્યારા પુરુષને, વળી પૂછ સદ્ભાગ.		:::::: પાંચે પ્યારા પુરુષને, વળી પૂછ સદ્ભાગ.
	સ—{{space}} ધન ધન તારી સૂઝને, ધન ધન રાજકુમાર;		સ—{{space}} ધન ધન તારી સૂઝને, ધન ધન રાજકુમાર;
	પાંચ "ક" વાલા કામની, એહ હવે ઊચ્ચાર.		:::::: પાંચ "ક" વાલા કામની, એહ હવે ઊચ્ચાર.
	ઉ—{{space}} કાજળ કંકુ કંચવો, વળી કસુંબો કંત;		ઉ—{{space}} કાજળ કંકુ કંચવો, વળી કસુંબો કંત;
	પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.		:::::: પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.
	સ—{{space}} જાુગતું બોલ્યા જાણીતા, લાગી મનશું રાડ્ય;		સ—{{space}} જાુગતું બોલ્યા જાણીતા, લાગી મનશું રાડ્ય;
	પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.		:::::: પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.
	ઉ— કુડ કપટ કુલક્ષણો, કુડી જાત કુનારી;		ઉ—{{space}} કુડ કપટ કુલક્ષણો, કુડી જાત કુનારી;
	એ પાંચે નથી મુજ કને, સાંભળ રાજકુમારિ.		:::::: એ પાંચે નથી મુજ કને, સાંભળ રાજકુમારિ.
	સ— કહો છો છૈયે એકલા, તમ સાથે છે સાત;		સ—{{space}} કહો છો છૈયે એકલા, તમ સાથે છે સાત;
	પ્રગટ દેખું છું તમ કને, તે કહો સાચી વાત.		:::::: પ્રગટ દેખું છું તમ કને, તે કહો સાચી વાત.
	ઉ— તીર તરકસ તરવારને, ભાલો ને તોખાર;		ઉ—{{space}} તીર તરકસ તરવારને, ભાલો ને તોખાર;
	ઢાલ અને વળી ચાબકો, સાત સાથી છે સાર.		:::::: ઢાલ અને વળી ચાબકો, સાત સાથી છે સાર.
	સ— જે મધે ગંગા વસે, જટા ધરાવે શીશ;		સ—{{space}} જે મધે ગંગા વસે, જટા ધરાવે શીશ;
	નેત્ર ત્રણ તે કોહો મુને, નહીં ઉમિયાપતિ ઈશ.		:::::: નેત્ર ત્રણ તે કોહો મુને, નહીં ઉમિયાપતિ ઈશ.
	ઉ— વિશ્વામિત્રે સૃષ્ટિ સજી, કરે રૂડાં તે કામ;		ઉ—{{space}} વિશ્વામિત્રે સૃષ્ટિ સજી, કરે રૂડાં તે કામ;
	શામા તેં સમશ્યા કહી,‘શ્રીફળ’ તેનું નામ.		:::::: શામા તેં સમશ્યા કહી,‘શ્રીફળ’ તેનું નામ.
	સ— એક નરે નરને ગળ્યો, એ સરવેને શોભાવંત;		સ—{{space}} એક નરે નરને ગળ્યો, એ સરવેને શોભાવંત;
	અધિપતિ અંગે અડ્યો, કો ચિત વિચારી ચંત.		:::::: અધિપતિ અંગે અડ્યો, કો ચિત વિચારી ચંત.
	ઉ— પગ વિનાનો પરવરે, નર બહુ રાખે નેહ;		ઉ—{{space}} પગ વિનાનો પરવરે, નર બહુ રાખે નેહ;
	ઉજ્જળ અંગે ઓપતો, ‘જામો’ કહીએ તેહ.		:::::: ઉજ્જળ અંગે ઓપતો, ‘જામો’ કહીએ તેહ.
	સ— પંખી ઊડે જીવ વિના, બેસે જેની ડાળ;		સ—{{space}} પંખી ઊડે જીવ વિના, બેસે જેની ડાળ;
	મૃત્યુ પામડે દેખતાં, કહો મુજને ભૂપાળ.		:::::: મૃત્યુ પામડે દેખતાં, કહો મુજને ભૂપાળ.
	ઉ— કુંવર કહે સુણ કામની, સૌ હું સમજ્યો એહ;		ઉ—{{space}} કુંવર કહે સુણ કામની, સૌ હું સમજ્યો એહ;
	સમસ્યામાં સમઝાવિયો, ‘તીર’ કહીને તેહ.		:::::: સમસ્યામાં સમઝાવિયો, ‘તીર’ કહીને તેહ.
	સ— ઉત્તમ કુળથી ઉપની, તાતતણો જે તાત;		સ—{{space}} ઉત્તમ કુળથી ઉપની, તાતતણો જે તાત;
	તે સાથે વિવા કર્યો, સમજો સજ્જન વાત.		:::::: તે સાથે વિવા કર્યો, સમજો સજ્જન વાત.
	ઉ— મહીપતિ કહે સુણ માનિની, ઉત્તર આપું એહ,		ઉ—{{space}} મહીપતિ કહે સુણ માનિની, ઉત્તર આપું એહ,
	એ સમસ્યા હું સમઝિયો, ‘તક્ર’ કહી જે તેહ.		:::::: એ સમસ્યા હું સમઝિયો, ‘તક્ર’ કહી જે તેહ.
	સ— શિર ઉપર ગંગા વસે, કોટે રૂંઢની માળ;		સ—{{space}} શિર ઉપર ગંગા વસે, કોટે રૂંઢની માળ;
	વૃષભ વાહન કોણ કરે, શિવ વિણ કોણ ભૂપાળ?		:::::: વૃષભ વાહન કોણ કરે, શિવ વિણ કોણ ભૂપાળ?
	ઉ— એક ભરે એક ઠાલવે, નિત નિત નીરશું નેહ;		ઉ—{{space}} એક ભરે એક ઠાલવે, નિત નિત નીરશું નેહ;
	દિન દિન ફરતું દાખવે, રેંટ ચક્રનુ જેહ.		:::::: દિન દિન ફરતું દાખવે, રેંટ ચક્રનુ જેહ.
	સ— એક નર અક્ષર ત્રણનો, અણીઆળું અતિરૂપ;		સ—{{space}} એક નર અક્ષર ત્રણનો, અણીઆળું અતિરૂપ;
	દુશ્મન જેથી ગાંજીયે, ઉત્તર આપો ભૂપ.		:::::: દુશ્મન જેથી ગાંજીયે, ઉત્તર આપો ભૂપ.
	ઉ— કાયરને શૂરો કરે, શુરાનો આધાર;		ઉ—{{space}} કાયરને શૂરો કરે, શુરાનો આધાર;
	રઢિયાળો રીઝે ઘણું, કામની તેહ ‘કટાર.’		:::::: રઢિયાળો રીઝે ઘણું, કામની તેહ ‘કટાર.’
	સ— અણિયાળી અતિ વાંકડી, ભમરાળી ભરપૂર;		સ—{{space}} અણિયાળી અતિ વાંકડી, ભમરાળી ભરપૂર;
	નારિ વિના નર જાણિયે, નર નારીનું રૂપ.		:::::: નારિ વિના નર જાણિયે, નર નારીનું રૂપ.
	ઉ— મુખનું મંડન પુરુષને, અધિક વહે છે ઊંચ;		ઉ—{{space}} મુખનું મંડન પુરુષને, અધિક વહે છે ઊંચ;
	માન વધારણ મરદનું, માનુની તે તો ‘મુછ.’		:::::: માન વધારણ મરદનું, માનુની તે તો ‘મુછ.’
	સ— કો રૂડો કોડામણો, તેજોમય નર કોય;		સ—{{space}} કો રૂડો કોડામણો, તેજોમય નર કોય;
	તાલેવંત પાસે વસે, તેના ઘરમાં હોય.		:::::: તાલેવંત પાસે વસે, તેના ઘરમાં હોય.
	ઉ— જે વણખેતી નીપજે, નહીં પાન નહીં ફૂલ,		ઉ—{{space}} જે વણખેતી નીપજે, નહીં પાન નહીં ફૂલ,
	માનસરોવર માનુની, મોતી મોંઘે મૂલ.		:::::: માનસરોવર માનુની, મોતી મોંઘે મૂલ.
	સ— નામ એક પણ ન બહુ, કામની એક બે કંથ;		સ—{{space}} નામ એક પણ ન બહુ, કામની એક બે કંથ;
	આયુષ્ય બેનું સરીખડું, ચતુર વિચારો ચંત.		:::::: આયુષ્ય બેનું સરીખડું, ચતુર વિચારો ચંત.
	ઉ— ઇંદ્ર વાહનથી ઉપજે, નારી દસને વીશ;		ઉ—{{space}} ઇંદ્ર વાહનથી ઉપજે, નારી દસને વીશ;
	બે કર શોભે કામની, પરમેશ્વર પૂજીશ.		:::::: બે કર શોભે કામની, પરમેશ્વર પૂજીશ.

	::::::: ચોપાઈ		::::::: ચોપાઈ

MeghaBhavsar: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|પદ્માવતીની વાર્તા|}} સમસ્યા—{{space}} નારી બોલી નેહશું, તમે છ..."

2021-08-16T08:52:34Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|પદ્માવતીની વાર્તા|}} <poem> સમસ્યા—{{space}} નારી બોલી નેહશું, તમે છ..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|પદ્માવતીની વાર્તા|}}
<poem>
સમસ્યા—{{space}} નારી બોલી નેહશું, તમે છો ચતુર સુજાણ;
:::::: પાંચ "પપા" પ્રિય પુરુષને, તેનાં કરો વખાણ.
ઉત્તર—{{space}} પાન પાદ્ય ને પદ્મણી, પરિમળ ને પોશાગ;
પાંચે પ્યારા પુરુષને, વળી પૂછ સદ્ભાગ.
સ—{{space}} ધન ધન તારી સૂઝને, ધન ધન રાજકુમાર;
પાંચ "ક" વાલા કામની, એહ હવે ઊચ્ચાર.
ઉ—{{space}} કાજળ કંકુ કંચવો, વળી કસુંબો કંત;
પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.
સ—{{space}} જાુગતું બોલ્યા જાણીતા, લાગી મનશું રાડ્ય;
પાંચ "કકા" નથી તુજ કને, તે તું કહી દેખાડ્ય.
ઉ— કુડ કપટ કુલક્ષણો, કુડી જાત કુનારી;
એ પાંચે નથી મુજ કને, સાંભળ રાજકુમારિ.
સ— કહો છો છૈયે એકલા, તમ સાથે છે સાત;
પ્રગટ દેખું છું તમ કને, તે કહો સાચી વાત.
ઉ— તીર તરકસ તરવારને, ભાલો ને તોખાર;
ઢાલ અને વળી ચાબકો, સાત સાથી છે સાર.
સ— જે મધે ગંગા વસે, જટા ધરાવે શીશ;
નેત્ર ત્રણ તે કોહો મુને, નહીં ઉમિયાપતિ ઈશ.
ઉ— વિશ્વામિત્રે સૃષ્ટિ સજી, કરે રૂડાં તે કામ;
શામા તેં સમશ્યા કહી,‘શ્રીફળ’ તેનું નામ.
સ— એક નરે નરને ગળ્યો, એ સરવેને શોભાવંત;
અધિપતિ અંગે અડ્યો, કો ચિત વિચારી ચંત.
ઉ— પગ વિનાનો પરવરે, નર બહુ રાખે નેહ;
ઉજ્જળ અંગે ઓપતો, ‘જામો’ કહીએ તેહ.
સ— પંખી ઊડે જીવ વિના, બેસે જેની ડાળ;
મૃત્યુ પામડે દેખતાં, કહો મુજને ભૂપાળ.
ઉ— કુંવર કહે સુણ કામની, સૌ હું સમજ્યો એહ;
સમસ્યામાં સમઝાવિયો, ‘તીર’ કહીને તેહ.
સ— ઉત્તમ કુળથી ઉપની, તાતતણો જે તાત;
તે સાથે વિવા કર્યો, સમજો સજ્જન વાત.
ઉ— મહીપતિ કહે સુણ માનિની, ઉત્તર આપું એહ,
એ સમસ્યા હું સમઝિયો, ‘તક્ર’ કહી જે તેહ.
સ— શિર ઉપર ગંગા વસે, કોટે રૂંઢની માળ;
વૃષભ વાહન કોણ કરે, શિવ વિણ કોણ ભૂપાળ?
ઉ— એક ભરે એક ઠાલવે, નિત નિત નીરશું નેહ;
દિન દિન ફરતું દાખવે, રેંટ ચક્રનુ જેહ.
સ— એક નર અક્ષર ત્રણનો, અણીઆળું અતિરૂપ;
દુશ્મન જેથી ગાંજીયે, ઉત્તર આપો ભૂપ.
ઉ— કાયરને શૂરો કરે, શુરાનો આધાર;
રઢિયાળો રીઝે ઘણું, કામની તેહ ‘કટાર.’
સ— અણિયાળી અતિ વાંકડી, ભમરાળી ભરપૂર;
નારિ વિના નર જાણિયે, નર નારીનું રૂપ.
ઉ— મુખનું મંડન પુરુષને, અધિક વહે છે ઊંચ;
માન વધારણ મરદનું, માનુની તે તો ‘મુછ.’
સ— કો રૂડો કોડામણો, તેજોમય નર કોય;
તાલેવંત પાસે વસે, તેના ઘરમાં હોય.
ઉ— જે વણખેતી નીપજે, નહીં પાન નહીં ફૂલ,
માનસરોવર માનુની, મોતી મોંઘે મૂલ.
સ— નામ એક પણ ન બહુ, કામની એક બે કંથ;
આયુષ્ય બેનું સરીખડું, ચતુર વિચારો ચંત.
ઉ— ઇંદ્ર વાહનથી ઉપજે, નારી દસને વીશ;
બે કર શોભે કામની, પરમેશ્વર પૂજીશ.

::::::: ચોપાઈ
એવાં વચન વનિતાએ કહ્યાં, રાજકુમારે લહ્યાં;
પ્રતિ ઉતર એનો આપિયો, સ્રીને મન ભૂપતિ ભાવિયો.
</poem>