માણસાઈના દીવા/૪. મર્દ જીવરામ - Revision history

KhyatiJoshi at 08:33, 5 January 2022

2022-01-05T08:33:16Z

← Older revision		Revision as of 08:33, 5 January 2022
Line 9:		Line 9:
	‘સાચું છે : એ કેમ સહેવાય? એથી તો છો બીજું બધું જાય!' એવા પ્રતિધ્વનિ પડ્યા. ‘હૈડિયા વેરો દેશો નહીં! — દેશો નહીં! — દેશો નહીં!' એ ગુરુમંત્ર તેજના લિસોટા પાડતો ગામેગામ ચાલ્યો ગયો.		‘સાચું છે : એ કેમ સહેવાય? એથી તો છો બીજું બધું જાય!' એવા પ્રતિધ્વનિ પડ્યા. ‘હૈડિયા વેરો દેશો નહીં! — દેશો નહીં! — દેશો નહીં!' એ ગુરુમંત્ર તેજના લિસોટા પાડતો ગામેગામ ચાલ્યો ગયો.
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}


			<br>
			{{HeaderNav2
			\|previous = ૩. નાક કપાય
			\|next = ૫. બંદૂકની સામે બ્રાહ્મણ
			}}

KhyatiJoshi at 09:20, 4 January 2022

2022-01-04T09:20:31Z

← Older revision		Revision as of 09:20, 4 January 2022
Line 5:		Line 5:

	{{Poem2Open}}		{{Poem2Open}}
	~~એ પાર પહોંચ્યા~~, અને ~~પંડિત જવાહરલાલજીની મોટર આવી મહીકાંઠે ઊભી રહી~~. ~~રાતના બાર વાગ્યા હશે. બાપુને મળવા અધીરું એ મત્ત યૌવન~~, ~~મહીના કાદવનો ખ્યાલ અપાયા પછી પણ બોલી ઊઠ્યું : ‘હમ~~ તો ~~નવજવાન હૈ!'~~ એ ~~નવજવાનને તો પાર જઈ બાપુને~~ મળી ~~કરી~~ આ ~~કાંઠે આવવું હતું~~. ~~મોટરને ત્યાં સુધી થોભવા કહીને ઊપડ્યા~~. ~~પણ પાર ગયા પછી એણે કહેવરાવી દીધું : “મોટરને પાછી લઈ જજો~~. ~~નહીં આવી શકાય~~.~~" મદાંધ મહીએ~~ આ ~~નવજવાનનું પાણી ઉતાર્યું~~.		બદલપરમાં અમે દધીચ બ્રાહ્મણ ખેડૂત શ્રી ફુલાશંકરભાઈને ઘેર ઊતર્યા હતા. આ પંથકમાં દધીચોની જ વસ્તી છે. દધીચ બ્રાહ્મણો ખેડુ છે. ખેડુની પ્રકૃતિમાં જે ઓછાબોલાપણું, જે બાહ્ય વિવેકનો અભાવ, જે આંતરિક સૌજન્ય અને જે આતિથ્યની નિરાડંબરી ભાવના હોય છે તે આ દધીચોમાંયે છે. પણ દધીચોમાં જે ઠંડી તાકાત — જે ‘गूढं हि दाहात्मकमस्ति तेजः' — હોય છે, અને નિગૂઢ ચકમક-તેજ અન્ય તેજની સાથે અફળાતાં પોતાનાં અંદરથી જે દાહ — જે દાવાનલ — પ્રગટાવે છે, તેની વાત તો મેં દહેવાણના દધીચોને વિશે સાંભળી રાખી હતી. એ કથાને હું દહેવાણના માર્ગે તાજી કરતો હતો.
	~~મારે રગનાથજી ડોસાને જોવા હતા~~. ~~ડોસા અમારે ઉતારે આવી ગયા, પણ ભેટો થયો નહીં~~. ~~એમના પુત્ર બહાદુરસંગને દીઠા~~. ~~મેં પૂછ્યું~~ : ~~“દહેવાણના ઠાકોર સ્વ. નારસંગજીએ એમને ઉપદ્રવ કર્યો હતો~~? ~~સરકારે આ રગનાથજીને કંઈ સતાવ્યા હતા~~?~~" જાણ મળી કે, ના, કંઈ નહોતું કર્યું~~.		બાબર દેવા અને બીજા ત્રણ બહારવટિયા મળી ચારની ટોળીઓએ જ્યારે આ ખેડા જિલ્લાને ચૂંથી નાખ્યો હતો ત્યારે પાંચમી તરફથી સરકારે આ પ્રદેશના તારાજ બનતાં લોકો પર માથાદીઠ ‘પ્યુનિટિવ ટેક્સ' નાખ્યો હતો. લોકોએ એ કરને ‘હૈડિયા વેરો' એવા શબ્દે ઓળખ્યો. સરદાર વલ્લભભાઈએ એ વેરા સામે ‘ના-કર'નો સત્યાગ્રહ ઉપાડ્યો. ઠેર ઠેર સ્વયંસેવકોની છાવણીઓ પડી. આ મહીકાંઠો મહારાજે હાથમાં લીધો. સ્વયંસેવકો હતા : પત્રિકાઓ કાઢવાના સંચા ન મળે. જાતે પત્રિકા લખી ગામેગામ જઈ વંચી બતાવવાની. ગામોગામ જઈ ઝાંપામાં પેસતાં જ મહારાજ લોકોને કહેવા લાગે : “હું તમને કહેવા આવ્યો છું — હૈડિયા વેરો ના ભરાય. નહીં તો આપણે ચોરડાકુઓને આશરો આપ્યો છે એ પુરવાર થયું ગણાય, આપણું નાક કપાય : એ કેમ સહેવાય?”
			‘સાચું છે : એ કેમ સહેવાય? એથી તો છો બીજું બધું જાય!' એવા પ્રતિધ્વનિ પડ્યા. ‘હૈડિયા વેરો દેશો નહીં! — દેશો નહીં! — દેશો નહીં!' એ ગુરુમંત્ર તેજના લિસોટા પાડતો ગામેગામ ચાલ્યો ગયો.
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}

KhyatiJoshi: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૪. મર્દ જીવરામ|}} {{Poem2Open}} એ પાર પહોંચ્યા, અને પંડિત જવાહરલાલજ..."

2022-01-04T09:16:24Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|૪. મર્દ જીવરામ|}} {{Poem2Open}} એ પાર પહોંચ્યા, અને પંડિત જવાહરલાલજ..."

New page

{{SetTitle}}

{{Heading|૪. મર્દ જીવરામ|}}

{{Poem2Open}}
એ પાર પહોંચ્યા, અને પંડિત જવાહરલાલજીની મોટર આવી મહીકાંઠે ઊભી રહી. રાતના બાર વાગ્યા હશે. બાપુને મળવા અધીરું એ મત્ત યૌવન, મહીના કાદવનો ખ્યાલ અપાયા પછી પણ બોલી ઊઠ્યું : ‘હમ તો નવજવાન હૈ!' એ નવજવાનને તો પાર જઈ બાપુને મળી કરી આ કાંઠે આવવું હતું. મોટરને ત્યાં સુધી થોભવા કહીને ઊપડ્યા. પણ પાર ગયા પછી એણે કહેવરાવી દીધું : “મોટરને પાછી લઈ જજો. નહીં આવી શકાય." મદાંધ મહીએ આ નવજવાનનું પાણી ઉતાર્યું.
મારે રગનાથજી ડોસાને જોવા હતા. ડોસા અમારે ઉતારે આવી ગયા, પણ ભેટો થયો નહીં. એમના પુત્ર બહાદુરસંગને દીઠા. મેં પૂછ્યું : “દહેવાણના ઠાકોર સ્વ. નારસંગજીએ એમને ઉપદ્રવ કર્યો હતો? સરકારે આ રગનાથજીને કંઈ સતાવ્યા હતા?" જાણ મળી કે, ના, કંઈ નહોતું કર્યું.
{{Poem2Close}}