https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B%2F%E0%AA%85%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AB%87_%E0%AA%86%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%A3 2026-05-20T00:43:25Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B/%E0%AA%85%E0%AA%B5%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AB%87_%E0%AA%86%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%B9%E0%AA%A3&diff=69851&oldid=prev 2024-02-18T10:09:22Z

<p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> &lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;અવરોહે આરોહણ&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> મેં જ સ્વયં માગ્યું અંધ ગાંધારી પાસે<br /> મારું જ મૃત્યુ<br /> એકાકી સંગહીન એક વિજન વગડામાં.<br /> <br /> મારા મૃત્યુનો મહાસમારોહ નથી<br /> હાહાકાર નથી, કોલાહલ નથી<br /> એ નથી અભિમન્યુ જેવું વીરોચિત<br /> કે નથી એ નગરચોકમાં થયેલી હત્યા જેવું ચર્ચિત :<br /> પણ એક અજાણ્યું ફૂલ હળવેકથી<br /> વગડામાં ખીલીને ખરી જાય<br /> તેમ ઝરી જઈશ હું આ ખોળામાંથી<br /> આખી ય રાત ચન્દ્રને નીરખી હળવેકથી;<br /> જેમ બિડાઈ જાય એક પોયણું<br /> તેમ જ બિડાઈ જશે આ આંખો.<br /> સમુદ્રનું જળ મેઘમાં વરસી<br /> અનેક ધારાએ ધારાએ<br /> નિર્ઝર-નદમાં વહી<br /> ફરી ભળી જાય જેમ સમુદ્રમાં<br /> તેમ ભળી જઈશ.<br /> પક્વ-મૃત્યુમિષ્ટ થયા પછી<br /> વળગી રહેવું આ દીંટાને<br /> તે દ્રોહ છે વૃક્ષનો.<br /> યુધિષ્ઠિર દ્યુતમાં હારી હારીને પણ<br /> અજેય રહ્યા અંત સુધી<br /> હું ક્યારેય ન રમ્યો દ્યુત<br /> તો ય હારતો રહ્યો<br /> હારતો રહ્યો છું એ ગોકુળની ગલીઓને<br /> ગોરજટાણી ધૂળને<br /> પ્રતીક્ષારત તરવરતી તગતગતી<br /> બે માછલીઓને.<br /> જમુનાના ઘુનામાં વમળાતા જળમાં<br /> ખોવાઈ ગયેલ મારા દડાને,<br /> તડકો ભરીને બેઠેલી સીમને,<br /> મધ્યાહ્નના અલસ સુખકારી પ્રહરોને.<br /> ચાલ્યું ગયું બધું<br /> વમળાતું, વમળાતું, વમળાતું<br /> દૂર... દૂર... દૂર.<br /> <br /> એક વાર અહંકારલિપ્ત થઈ<br /> ઘોષણા કરેલી કે<br /> કાલોડસ્મિ;<br /> પણ કોણ પાછું આપી શકે<br /> આ એ કે તે<br /> ગયું કાળના વમળમાં?<br /> <br /> માનવી બની જાણવું છે મારે<br /> ગર્ભકાળનું ઊંધે માથે લટકવાનું દુઃખ.<br /> એક ધક્કા સાથે બહાર ફેંકાઈ જઈ જન્મવાનું,<br /> અનંત અપરિચિતતામાં ફંગોળાઈ જવાનું.<br /> જાણવી છે મારે શૈશવની અસહાયતા.<br /> યૌવનની વિફળતા.<br /> વાર્ધક્યને ઓવારે જાણવો છે મારે<br /> મારા ગાત્રોનો વિરોધ<br /> મારા વિરુદ્ધ ચાલતો મારી ઇન્દ્રિયોનો જ પ્રપંચ.<br /> <br /> દેહ ધારણ કરી બનવા મથ્યો એક મર્ત્ય માનવી<br /> ક્ષયીષ્ણુ, મરણશીલ, સ્ખલનવશ.<br /> દેવોથી ભલે દશાંગુલ નીચો<br /> પણ માનવી-નિજમાં સ્ફુટ<br /> પણ<br /> હું જાણું છું,<br /> હું જાણું છું કે આ માણસો<br /> મને માનવી નહીં બનવા દે<br /> અને ખરેખર ખૂબખૂબ<br /> દુઃસાધ્ય લાગ્યું છે માનવ બનવાનું.<br /> <br /> ફરી આવીશ<br /> ફરી આવીશ<br /> આ તૃણવતી<br /> આ જલવતી<br /> <br /> આ માયાવિની પૃથ્વી પર<br /> પણ ખભે ભાર નહીં હોય<br /> આ અવતારનો,<br /> આ અભિજ્ઞાનો.<br /> <br /> પ્રત્યેક ક્ષણ હશે આવિષ્કાર.<br /> પ્રત્યેક ક્ષણ હશે છલાંગ.<br /> પ્રત્યેક દૃશ્ય હશે નૂતન.<br /> એમ જ એક એક ક્ષણ ક્ષણ ભરી<br /> બનતો જઈશ હું.<br /> ઓળખવા મથીશ શ્રીમુખની એક એક રેખા<br /> પછી સમયને માપીશ નહીં યુગોથી...<br /> – પામીશ ઋતુઋતુની ગંધમાં,<br /> ઉત્સવોના ઉન્માદમાં,<br /> રાતને શોધીશ અંધકારના નરમ ગર્ભમાં.<br /> ઐશ્વર્યખચિત પૃથ્વીને બારણે<br /> ઊભો રહીશ એક અતિથિ બનીને<br /> – ઇન્દ્રિયોના તાંદુલ લઈને.<br /> શૂન્યપટ પર કોઈ ચાપ દોરે<br /> તેમ વિસ્તારીશ નહીં જગતને મારી માયાથી.<br /> આ માયાની જ માયા લાગશે મને<br /> આયુના ઉત્તરાર્ધમાં મેં ગીતા ગાઈ<br /> હવે થાય છે કે ગીત ગાઉં.<br /> તડકામાં આળોટતા મેદાનનું,<br /> જળનું કે કેવળ એમ જ.<br /> અર્જુનને બતાવેલ વિશ્વરૂપના<br /> દર્પણની કરચેકરચમાં હું જ ન પામ્યો ક્યારેય<br /> મારું જ રૂપ.<br /> રચ્યાં મેં પ્રપંચો વ્યૂહો–ચક્રવ્યૂહો, દુર્ગો;<br /> મેં કર્યું કપટ,<br /> કરી મેં છલનાઓ.<br /> યશોદાને મુખગ્રાસમાં દેખાડ્યું બ્રહ્માંડ.<br /> સજીવન કર્યો મેં ઉત્તરાનો ગર્ભ.<br /> રોપ્યું મેં પારિજાતનું સ્વર્ગીય વૃક્ષ આ પૃથ્વી પર.<br /> આપ્યું ઉગ્રસેનને મથુરા.<br /> ને પાંડવોને ફરી આપ્યું હસ્તિનાપુર.<br /> વસાવી મેં દ્વારકા.<br /> ચડાવ્યો મારી ખ્યાતિનો ધ્વજ બધે જ.<br /> અણુએ અણુમાં વિભુ બનીને વિસ્તર્યો<br /> હવે પ્રહર પ્રહર એક પુત્કાર<br /> ક્ષણ ક્ષણ એક ચિત્કાર<br /> હજાર હજાર મુખે<br /> પવન બોલ્યા કરે શિશુપાલ-વાણી<br /> શું માત્ર આ એક સાંજમાં જ પામ્યો<br /> બધી જ સાંજોનું ૨હસ્ય?<br /> આયુના અવસાન-કાળે ભજવાય છે<br /> આખુંય મહાભારત<br /> પર્વ પછી પર્વ<br /> પણ હવે તો મહાપર્વ<br /> પાત્ર પછી પાત્ર<br /> ગળતાં જાય છે મારાં ગાત્ર.<br /> નર્મસખા અર્જુનનો હળવો હાથ<br /> નથી મારા ખભા પર<br /> ના... ના<br /> હવે અર્જુન નહીં<br /> હવે તો મૃત્યુ જ પરમસખા.<br /> લઈ લો આખોય કલ્પ<br /> તે તો અલ્પ;<br /> આપો મને એક સાંજ સુદામા સાથે<br /> ઓહ!<br /> ઝાંખું ઝાંખું ઝાંખું એક ચિત્ર – આ જગત<br /> એ ઝાંખપમાંથી ચળકી ઊઠે ચળક ચળક<br /> એક જાજ્વવલ્યમાન ચિત્ર –<br /> <br /> ઓટના દરિયામાં ખોવાયેલી વસ્તુ પાછી મળે તેમ<br /> એ આ મળી ઝાંઝરની ઘૂઘરી.<br /> એ આ મળ્યા પ્રભાતના જોગિયાના કરુણ સ્વર<br /> આ મળી પગ પાસેથી જ ફૂટતી કેડી<br /> કોનાં આ પગલાં નજીક ને નજીક<br /> કોમળ પાંખડી જેવી કોની આ આંગળીઓ<br /> ને ઝાકળ જેવા કોના આ નખ?<br /> હવે<br /> હવે સાવ પાસે<br /> કોણ ઊતરે છે અંદર?<br /> ધીમે ધીમે જળ ભરવા કોઈ વાવમાં ઊતરે તેમ?<br /> પ્રભાસના દરિયાકિનારે આ કોનો આભાસ?<br /> ફરી એક વાર કિલકિલાટ કરતાં પક્ષીઓ<br /> પાછાં ફર્યાં છે સામેના આંબા પર<br /> પાંખો સંકોરી સૂર્ય પણ ઊડતો ઊડતો બેઠો છે<br /> પશ્ચિમસમુદ્રની ડાળે<br /> પૂરો થયો છે કાર્યકલાપ<br /> વર્ષાકાળ પછી કલાપી ખેરવી નાખે પિચ્છ<br /> એક પછી એક<br /> તેમ ખેરવી નાખ્યું છે બધું<br /> પૂરો થયો છે ભાસ્વતીનો ઉત્સવ,<br /> પ્રકાશનું શિશુ ફરી ઢબુરાય છે<br /> અંધકારના ખોળામાં.<br /> અંધકારના તળિયે શમે બધો કોલાહલ<br /> ઓગળે બધી રેખા<br /> ઠરે આખું જગત<br /> અંધકારના ગર્ભમાં અંધકાર થઈ રહેવા દો મને.<br /> હું નિષાદ<br /> હવે કોઈ નથી વિષાદ<br /> વિશ્વ કર મને<br /> જીવનથી હું વિદ્વ<br /> હવે કર મને બાણવિદ્ધ<br /> જલદી કર તું. જોજે મૃત્યુના<br /> રાજ્યાભિષેકનું મંગળ મુહૂર્ત ચાલ્યું ન જાય<br /> નિશાન લેવાનીય ન ક૨ વાર.<br /> હવે કોઈ નથી મર્મસ્થાન<br /> શરીર આખુંય મર્મ.<br /> પગની પાનીમાંથીય સર્પની જેમ<br /> સરકી જશે જીવ<br /> બસ તારું એક જ બાણ<br /> મારા માટે રામબાણ.<br /> આ સાયંસંધ્યાની રક્તિમ લાલિમા<br /> જેમ ભળે છે અંધકારમાં,<br /> ગોમતીનાં જળ જેમ શાંત રીતે<br /> ભળી જાય છે સમુદ્રમાં,<br /> તેમ જ ભળી જઈશ લવણનું એક કણ બનીને<br /> આ મહાસિંધુમાં.<br /> પછી<br /> રંગમંચ પરથી<br /> નટ જશે નટી જશે.<br /> નેપથ્યમાં ગયા પછી યૌવન પણ જશે.<br /> તેમના ચહેરાનું<br /> વાતો કરતું કરતું વિખેરાઈ જશે વૃંદ.<br /> તાલ મૃદંગ લઈ ગવૈયા પણ જશે.<br /> વિદૂષક જશે.<br /> જશે સૂત્રધાર.<br /> નાટ્યશાળા હશે ખાલી.<br /> રંગશાળા હશે સૂની,<br /> પણ જવનિકા નહીં પડે<br /> <br /> નાટ્ય ચાલુ રહેશે<br /> રાહ જોજો<br /> મારે હજી માનવ બનવાનું છે.<br /> &lt;/poem&gt;<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = પૃથ્વી<br /> |next = ગંધમંજૂષા<br /> }}</div>

Meghdhanu