https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B%2F%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%81_%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%96%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%82 2026-05-22T16:23:08Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%AF%E0%AA%9C%E0%AB%8D%E0%AA%9E%E0%AB%87%E0%AA%B6_%E0%AA%A6%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%95%E0%AA%BE%E0%AA%B5%E0%AB%8D%E0%AA%AF%E0%AB%8B/%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%9A%E0%AB%81_%E0%AA%AA%E0%AA%BF%E0%AA%9A%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%82_%E0%AA%96%E0%AA%82%E0%AA%A1%E0%AB%87%E0%AA%B0%E0%AB%8B%E0%AA%AE%E0%AA%BE%E0%AA%82&diff=69845&oldid=prev 2024-02-18T10:01:26Z

<p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> &lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;માચુ પિચુનાં ખંડેરોમાં&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> <br /> એ ગહન ગંભીર ઉપત્યકાઓમાં<br /> જ્યાં વાદળો સરકે છે પાછલા પ્રહરના સ્વપ્નની જેમ,<br /> જ્યાં એ વાદળોની ધૂસર જવનિકા પાછળ<br /> પૂરો થયો છે એક કરુણ ખેલ<br /> ઉપર ઓગણપચાસ મરુતો<br /> જ્યાં ઝાંયઝાંય કરતા ફૂંકાય છે ઝંઝાના વેગથી<br /> ને<br /> નીચે કશુંક રહ્યું છે<br /> સ્થિર, નિષ્કંપ.<br /> કેડીઓ ને રસ્તાઓ<br /> જ્યાં ઝરણાં બનીને દોડતાં ખોવાઈ જાય છે<br /> ઘનપલ્લવ વનરાજીની ગંભીર છાતીમાં<br /> જ્યાં ઉર્વર ઉદ્ભિજ સૃષ્ટિ હળવા-હળવા હાથથી<br /> રૂઝવે છે ઘવાયેલા પથ્થરોના ઘાવ.<br /> જ્યાં મૃત્યુ કોઈ એકાકી ધનિક પ્રૌઢાની જેમ<br /> રહ્યું છે તેનો અસબાબ સાચવતું<br /> એ માચુ પિચુનાં ખંડેરોમાં આમ કોણ બેઠું છે<br /> પોતાના જ બે હાથ વચ્ચે માથું ટેકવી<br /> આટલુ બધું એકાકી?<br /> કોનો પડછાયો ભળી જાય છે<br /> હરતી-ફરતી ભૂતાવળોની સાથે?<br /> કોણ ચડે છે ને ઊતરે છે આ, સોપાનશ્રેણીઓ પર?<br /> અલપઝલપ આંખો દેખાડી કોણ છુપાઈ જાય છે<br /> આ શિલાઓ પાછળ?<br /> કોણ આ કર્ણમૂળ સુધી ઝૂકીને<br /> આછા નિઃશ્વાસ સાથે કહી જાય છે કશુંક<br /> સાવ જનાન્તિક?<br /> ક્યાં ગયા એ શ્રમિકોની સુડોળ કાયા પર ચળકતા સૂર્યો?<br /> ક્યાં ગઈ એ રક્તવર્ણી ચળકતી પીઠો?<br /> એ બલિષ્ઠ સ્નાયુઓની સુરેખ ચાપો?<br /> એ કુંતલકેશરાજિમાં ભૂલી પડેલી બે સફેદ કોડી જેવી આંખો?<br /> <br /> ધરબાયેલા કંકાલો<br /> ધૂળ ખંખેરી ઊભા થાય ભૂમિમાંથી.<br /> ચાંદની રાતે<br /> નરકંકાલો સાથે નારીકંકાલોની ક્રીડા<br /> અફળાતા અસ્થિઓના બોદા અવાજો, ભયાવહ ચિત્કારો<br /> એક જડબાના પોલાણમાં ફસડાઈ પડેલી બીજા જડબાની ડાબલી.<br /> ક્યાં ગયાં એ કામુક સ્તનો?<br /> એક સ્તનની પરિક્રમા કરતાં-કરતાં જ<br /> થાકીને સૂઈ ગયેલી આંગળીઓ<br /> અગ્નિના બાણ જેવા હોઠો<br /> જંઘાના મૂળમાં બાઝેલાં પ્રસ્વેદનાં મોતીઓ.<br /> સુવર્ણનાં કંકણથીય ઉજ્જ્વળ એ કમનીય હાથ,<br /> કાનની બૂટમાં રતાશ બની ફરકી ગયેલો એ કંપ.<br /> નરમ માંસની ઉષ્ણ ઘ્રાણ,<br /> એકમેકની કામનાએ વણેલું એ નગ્નતાનું વસ્ત્ર<br /> એક અસ્થિના પોલાણમાંથી<br /> હૂહૂકાર કરી વિસ્તરતું જાય છે કશુંક<br /> જ્યાં મરે છે બધું જ આ પૃથ્વી પરનું.<br /> જ્યાં કોટાનકોટિ નિહારિકાઓ,<br /> લક્ષલક્ષ નક્ષત્રો, તારાઓ મરે છે કોઈ જ અવાજ વગર.<br /> જ્યાં મરે છે કાળ ધીમેધીમે<br /> કોહવાતાં જતાં પાંદડાંની જેમ.<br /> <br /> ઇન્કાના પથ્થરજડ્યા સર્પિલ રસ્તાઓ પરથી પડછાયો સંકોરી<br /> કોઈ ઊતરી ગયું છે હળવે પગલે<br /> એન્ડીઝની પેલી તરફ<br /> પાસિફિકની પેલે પાર.<br /> એક સમયે પૃથ્વીનાં હૂંફાળા ગર્ભાશય સમા આ ટીટીકાકા<br /> સરોવરમાં<br /> કારખાનાનાં ઓકેલાં પાણીથી<br /> ટૂંપાઈ ગયો છે નીલ માછલીનો નરમ ગર્ભ.<br /> પૂર્ણિમાની રાત્રે જળમાં રમવા ઊતરી આવેલ<br /> આખા આકાશને વેતરતી ચાલે છે<br /> સહેલાણી લૉન્ચોની ભખભખતી ચીસ.<br /> કોઈ કાળે પૃથ્વીની નાભિસમ કુઝકો નગરીમાં<br /> ઇન્ડિયનોની રક્તિમ નાભિ નીચે ધીમે ધીમે<br /> ભળતું જાય છે રાખોડી લોહી.<br /> શસ્ય ક્ષેત્રોનાં ધનધાન્યમાં<br /> હવે નથી રહ્યો કોઈ દેવોનો કે રાજાનોય ભાગ<br /> બધો ભાગ –<br /> બધો ભાગ હવે મરણના મુખમાં.<br /> સોનેરી કણસલાંઓની, ભરી ભરી ઊંબીઓની<br /> પવન સાથે કાલીઘેલી વાતો હવે ભૂમિમાં.<br /> સમર્થ નૃપતિઓય ચાલ્યા ગયા છે.<br /> પૃથ્વીની હૂંફાળી શય્યા સેવવા.<br /> ને,<br /> એક જ લાકડીએ હાંકા કઢાયેલ દેવો છે<br /> સાવ નિર્વાસિત – ચૂપ.<br /> મધ્યાહ્નના નિશ્ચેષ્ટ પ્રહરમાં<br /> મૃતનગર પર સૂર્ય પ્રજ્વળે છે<br /> પ્રખર ક્રૂર બાજની જેમ<br /> એક સાદ પાડું ને<br /> હજાર-હજાર પડઘાઓ ગબડી પડે ખીણમાં.<br /> <br /> લથડતા સમયને જ્યાં પસાર થતાં<br /> પરસેવો વળે છે એ ખંડેરોમાંથી એક ટૂરિસ્ટ<br /> દોડી જાય છે સડસડાટ<br /> બધે મીંઢા મૌનનું મરણવર્તી સામ્રાજ્ય.<br /> કાળ જેવું વિકરાળ સ્વરૂપ છે<br /> તે સમય તો<br /> પડ્યો રહ્યો છે શ્લથ, અલસ, નિદ્રાવશ<br /> બે પથ્થરો વચ્ચે પડી રહેલી ગરોળીની મીંચાયેલી આંખમાં.<br /> રઝળતી ખોપરીઓના પાત્રમાં દારૂ પીને છાકટા થાય છે સ્પેનયાર્ડો.<br /> સો-સો મણ સોનાના ભાર નીચે દબાય છે પેરુ.<br /> છેલ્લો ઇન્કા બેસી પડે સૂર્યનો અસ્ત જોઈને.<br /> <br /> પણ કોણ જાણે ક્યાંથી<br /> આ અળવીતરો પવન આવીને પાનું ફેરવી જાય છે<br /> ને<br /> એન્ડીઝનાં તુષારમંડિત શિખરો ૫૨થી<br /> સાંજના વિલાતા જતા પ્રકાશમાં<br /> ફરી-ફરીને પાછો ફરું છું<br /> મારી જ તૂટેલી ખુરશીના ખોળામાં.<br /> સાંજ ઢળી ચૂકી છે<br /> ઝાંખા પ્રકાશમાં રેખા ચિત્ર જેવી<br /> લીમડાની ચમરી હળવા પવનમાં જરાક કંપે છે<br /> સાંધ્ય આકાશમાં આર્દ્રાનો ગુલાબી તારો<br /> મારાં આંસુમાં ચળકે છે.<br /> <br /> માચુ પિચુ – દક્ષિણ અમેરિકાના પેરુ દેશમાં આવેલું ઇન્કા સંસ્કૃતિનું મહત્ત્વનું પ્રાચીન સ્થળ<br /> &lt;/poem&gt;<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = કૃતિ-પરિચય<br /> |next = મોતીસરીનું આ વન<br /> }}</div>

Meghdhanu