https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5%2F%E0%AB%AD._%E0%AA%9B%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AB%8D%E0%AA%B2%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0 2026-04-09T05:44:30Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AB%8D%E0%AA%A6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%AA%E0%AA%B0%E0%AB%8D%E0%AA%B5/%E0%AB%AD._%E0%AA%9B%E0%AB%87%E0%AA%B2%E0%AB%8D%E0%AA%B2%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0&diff=16484&oldid=prev 2021-09-17T14:52:06Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|૭. છેલ્લો પત્ર| }} &lt;poem&gt; મનમાં થયું જે સૂનું ઘર મારાથી નારાજ થઈન...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> {{Heading|૭. છેલ્લો પત્ર| }}<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> મનમાં થયું જે સૂનું ઘર મારાથી નારાજ થઈને બેઠું છે,<br /> મારાથી કશોક અપરાધ થઈ ગયો છે,<br /> તેથી એણે મોઢું ફેરવી લીધું છે.<br /> ઘરે ઘરે ભટકતો ફર્યો,<br /> પણ ક્યાંય મારું સ્થાન નહીં,<br /> એટલે નિ:શ્વાસ નાખીને પાછો ચાલ્યો ઙ્ઘ્યપન્નત્ન<br /> આ ઘર ભાડે આપીને હવે ચાલ્યો જઈશ દહેરાદૂન,<br /> <br /> અમલાના ઘરમાં ઘણા દિવસ સુધી ડોકિયુંય ન કરી શક્યો,<br /> જાઉં જાઉં ને દિલ પાછું હઠે.<br /> ભાડૂત આવશે, ઘર સાફ તો કરી આપવું જ પડશે —<br /> તેથી ઘરનું તાળું ખોલ્યું.<br /> <br /> એક જોડ આગ્રાની મોજડી, <br /> માથામાં નાખવાની બકલ, તેલ, એસેન્સની શીશી,<br /> અભરાઈ પર એને વાંચવાની ચોપડી,<br /> નાનું હાર્મોનિયમ.<br /> એક આલ્બમ,<br /> ચિત્રો કાપી કાપીને એનાં પાનાં પર ચોંટાડ્યાં છે.<br /> વળગણી પર ટુવાલ, ફ્રોક,<br /> ખાદીની ઓઢણી.<br /> નાના કાચના કબાટમાં <br /> અનેક પ્રકારનાં રમકડાં — <br /> શીશી, પાવડરના ખાલી ડબ્બા.<br /> સૂનમૂન થઈને બેસી જ રહૃાો ખુરશી ઉપર,<br /> ટેબલની સામે.<br /> લાલ ચામડાનું દફતર, <br /> એ નિશાળમાં સાથે લઈ જતી.<br /> એમાંથી એક નોટ મેં બહાર કાઢી —<br /> આંક લખવાની નોટ.<br /> અંદરથી નીકળી પડ્યો એક ખોલ્યા વગરનો પત્ર,<br /> મારા પર લખાયેલો,<br /> અમલાને હાથે, કાચા અક્ષરે.<br /> <br /> સાંભળ્યું છે કે ડૂબી મરવાની વેળાએ<br /> ભૂતકાળનાં બધાં જ દૃશ્યો<br /> એક પળમાં એક સાથે આંખ આગળ ખડાં થઈ જાય છે —<br /> પત્ર હાથમાં લેતાં એવી જ રીતે મનમાં ખડી થઈ ગઈ<br /> અનેક વાતો, એક પળમાં.<br /> <br /> અમલાની મા જ્યારે મરી ગઈ<br /> ત્યારે એની ઉમ્મર સાત વરસની.<br /> કોણ જાણે શાથી, મનમાં ભય પેસી ગયો<br /> કે જાણે એય વધારે દહાડા જીવવાની નથી —<br /> કોણ જાણે શાથી, ઘણું કરુણ લાગતું એનું મુખ,<br /> જાણે અકાલવિચ્છેદની છાયા<br /> ભવિષ્યમાંથી દોડી આવીને અંકાઈ ગઈ હતી<br /> એની બે મોટી મોટી કાળી આંખો ઉપર.<br /> એને છૂટી મૂકવાની હિમ્મત થતી નહીં.<br /> કામ કરતો હોઉં ઓફિસમાં બેસીને<br /> ત્યાં એકાએક મનમાં થઈ આવે જે<br /> એને કશું થયું તો નહીં હોય ને? <br /> <br /> બાંકિપુરથી માસી આવ્યાં રજામાં,<br /> કહ્યું, આ છોકરીનું ભણવુંગણવું તો ધૂળ થયું —<br /> મૂરખ છોકરીનો બોજો ઉપાડશે કોણ<br /> આજકાલના જમાનામાં!<br /> શરમાઈ ગયો એમની વાત સાંભળીને,<br /> કહ્યું, કાલે જ દાખલ કરાવી દઉં છું બેથ્યુન*માં.<br /> નિશાળે તો ગઈ, <br /> પણ રજાના દિવસો વધતા ચાલ્યા ભણવાના દિવસ કરતાં. <br /> કેટલાય દિવસ બસ આવીને પાછી જતી.<br /> એ કાવતરામાં બાપનોય સાથ ખરો.<br /> <br /> બીજે વરસે માસી આવ્યાં રજામાં.<br /> બોલ્યાં, આમ કર્યે કાંઈ ચાલવાનું નથી.<br /> બનારસની બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં દાખલ કરાવી દઈશ, <br /> મારે એને બાપના સ્નેહમાંથી બચાવી લેવી પડશે.<br /> એ તો માસીની સાથે ચાલી ગઈ.<br /> અશ્રુહીન અભિમાન<br /> હૈયામાં સમાવીને એ ચાલી ગઈ,<br /> મેં એને જવા દીધી તેથી.<br /> હું નીકળી પડ્યો બદ્રિનાથની તીર્થજાત્રાએ,<br /> મારાથી જ બચીને દૂર ભાગવા માટે.<br /> <br /> ચાર માસ સુધી કશા જ ખબર નહીં<br /> મનમાં થયું જે ચાલો, એક ગાંઠ છૂટી ઘઈ<br /> ગુરુની કૃપાથી.<br /> છોકરીને મનમાં ને મનમાં સોંપી દીધી દેવતાના હાથમાં,<br /> હૃદય પરથી બોજો ઊતરી ગયો. <br /> <br /> ચાર માસ પછી પાછો ફર્યો. <br /> જતો હતો અમલાને મળવા કાશી<br /> રસ્તામાં જ પત્ર મળ્યો,<br /> વિશેષ શું કહું? <br /> દેવતાએ જ એને લઈ લીધી. <br /> જવા દો એ બધી વાત.<br /> અમલાના ઘરમાં બેસીને પેલો ખોલ્યા વગરનો પત્ર જોઉં છું<br /> એમાં લખ્યું છે,—<br /> તમને મળવાની ખૂબ જ ઇચ્છા થાય છે.<br /> બસ, આટલું જ.<br /> <br /> {{Right| (પુનશ્ચ)}}<br /> {{Right| વાણી : આષાઢ-શ્રાવણ ૨૦૦૪}}<br /> &lt;/poem&gt;<br /> <br /> &lt;br&gt;<br /> <br /> <br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = ૬. રમકડાંની મુક્તિ<br /> |next = ૮. જન્મ<br /> }}</div>

Atulraval