https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%B6%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%9C%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%82%2F%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B61 2026-04-08T11:00:48Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B6%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%9C%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B61&diff=53413&oldid=prev 2022-10-17T07:50:32Z

<p></p> <a href="https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B6%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%9C%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B61&amp;diff=53413&amp;oldid=53412">Show changes</a>

KhyatiJoshi https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B6%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%9C%E0%AA%B9%E0%AA%BE%E0%AA%82/%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%9C%E0%AB%8B_%E0%AA%AA%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AA%B5%E0%AB%87%E0%AA%B61&diff=53412&oldid=prev 2022-10-17T07:40:30Z

<p>Created page with &quot;{{SetTitle}} {{Heading|ત્રીજો પ્રવેશ|&#039;&#039;&#039;અંક બીજો&#039;&#039;&#039;}} સ્થળ : રજપૂતાનાના રણની સરહદ. સમય : બપોર. [ઝાડને છાંયે દારા, નાદિરા અને સિપાર ઊભેલાં છે. એક બાજુ જહરતઉન્નિસા ઊંઘે છે.] નાદિરા : હવે તો ચલાતું નથી, પ્યા...&quot;</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> {{Heading|ત્રીજો પ્રવેશ|&#039;&#039;&#039;અંક બીજો&#039;&#039;&#039;}}<br /> <br /> <br /> સ્થળ : રજપૂતાનાના રણની સરહદ. સમય : બપોર.<br /> [ઝાડને છાંયે દારા, નાદિરા અને સિપાર ઊભેલાં છે. એક બાજુ જહરતઉન્નિસા ઊંઘે છે.]<br /> નાદિરા : હવે તો ચલાતું નથી, પ્યારા! આંહીં થોડો વિસામો લઈએ.<br /> સિપાર : હા, બાબા, ઓહ! બહુ પ્યાસ લાગી છે.<br /> દારા : વિસામો! નાદિરા, આ દુનિયામાં આપણે માટે વિસામો નથી રહ્યો. આ પછવાડે રણ દેખ્યું? એ રણ વટાવીને આપણે ચાલ્યા આવીએ છીએ. જોયું, નાદિરા?<br /> નાદિરા : જોયું, પ્યારા! ઓ!<br /> દારા : જેવું રણ આપણી પછવાડે પડ્યું છે, તેવું જ રણ આપણી સામે પણ પથરાયેલું છે. ત્યાં ન મળે પાણી, ન મળે છાંયડી, કે ન મળે છેડો. બસ. રેતી જ રેતી ધખધખે છે.<br /> સિપાર : બાબા, બહુ પ્યાસ — થોડુંક પાણી!<br /> દારા : હવે પાણી નહિ મળે, સિપાર!<br /> સિપાર : ઓ બાબા! પાણી વિના મારાથી જિવાશે નહિ.<br /> દારા : [રુદ્ર ભાવે] હં!<br /> સિપાર : ઓ! પાણી! પાણી!<br /> નાદિરા : પ્યારા, ક્યાંઈક જરાક જેટલું પાણી હોય તો જુઓ ને! બેટો બિચારો બેહોશ થતો જાય છે, મારો પ્રાણ પણ તરસે નીકળી જાય છે<br /> દારા : ફક્ત તમારો એકલાનો જ પ્રાણ નીકળી જાય છે, ખરું ને, નાદિરા? મારો જીવ નહિ જતો હોય એમ ને! પોતપોતાનો જ વિચાર કરો છો, કેમ!<br /> નાદિરા : ના, નાથ, હું મારે માટે નથી કહેતી. પણ આ બિચારો ઓહ!<br /> દારા : મારા પેટમાં પણ આગ ઊઠી છે — ભયાનક આગ ઊઠી છે. બીજી બાજુ આ બિચારાનું સૂકું તાળવું જોઉં છું — બોલી શકાતું નથી — જોઉં — અને તને શું એમ થાય છે, નાદિરા, કે મને લીલાલહેર થઈ રહી છે? પણ હું કરું શું? પાણી જ ન મળે. એક ગાઉની અંદર તો પાણીનું નામોનિશાન પણ નથી. ઓહ ખુદા! તેં આ અમારી કેવી હાલત કરી દીધી? હવે તો નથી સહેવાતું.<br /> સિપાર : બાપુ, મારાથી નથી રહેવાતું.<br /> નાદિરા : અરેરે બેટા, હુંયે મરું છું — હવે નથી રહેવાતું.<br /> દારા : મરો, બસ, મરો, તમે સહુ મરો — હુંયે મરું — આજ આ ઠેકાણે જ આપણે બધાં ખતમ થઈ જઈએ — ભલે થઈએ — બસ, ભલે.<br /> સિપાર : અમ્મા — ઓહ! હવે બોલાતું નથી. ભારી વેદના.<br /> નાદિરા : ઓય! ભારી વેદના!<br /> દારા : બસ! હવે તો નથી જોવાતું, હવે તો આજ હું અલ્લા ઉપર વૅર વાળીશ. એ જાલિમની પેદા કરેલી આ સડેલી, અસાર દુનિયાને કાપી નાખી હું એની ઘોર દુષ્ટતાને ઉઘાડી પાડીશ. હું તો મરીશ! પણ તે પહેલાં તો મારે પોતાને જ હાથે તમારા તમામના જીવ ખેંચી કાઢીશ, તમને હલાલ કરીને પછી હું મરીશ.<br /> [છૂરી કાઢે છે.]<br /> સિપાર : બાબા! અમ્માને ન મારો — મને મારો!<br /> નાદિરા : ના, પ્યારા, પહેલાં મને મારી નાખો — મારી આંખો સામે હું મારા બેટાને છૂરી મારવા નહિ દઉં. પહેલાં મને પૂરી કરો.<br /> સિપાર : ના, બાપુ, પહેલાં મને મારી નાખો.<br /> દારા : દયાળુ ખુદા! આ શું? વચ્ચે વચ્ચે આ તું શું બતાવી રહ્યો છે? અંધકારની અંદર વળી આ અજવાળાં શાનાં? પરમેશ્વર! તારી કરામત આટલી સુંદર, ને છતાં આટલી નિર્દય? આ માતા અને દીકરાની વચ્ચે એકબીજાને બચાવવાનો કેવો કાળો કળેળાટ, અને છતાં કોઈ કોઈને બચાવી શકતાં નથી — ઓહ! કેવો જોરદાર છતાં કેવો કમજોર એ પ્યાર! આટલી ઉમદા લાગણી, છતાં કેટલી લાઇલાજ થઈને પડી છે! આસમાનમાંથી જાણે કોઈ એક રત્ન તૂટીને નીચે પડ્યું છે! જાણે સાક્ષાત્ સ્વર્ગ અને નરક જોડાજોડ ઊભાં છે! આ તે તારી કેવી માયા, દયાસિન્ધુ!<br /> સિપાર : બાપુ, એ બાપુ! ઓહ.<br /> [પડી જાય છે.]<br /> નાદિરા : બેટા! મારા બેટા!<br /> [એને ખોળામાં લે છે.]<br /> દારા : ફરી પાછું એ-નું એ નરક દેખાણું! ના-ના-ના, આ તો અજવાળાંની ભ્રમણા? આનું નામ શયતાની! દગલબાજી! અંધકાર કેવો કાળો ઘોર છે તે જોવા માટે જ આ એક સળગતો અંગારો. બાકી કાંઈ નથી. બસ, હવે તો હું તમને બધાંને કાપીને મરી જઈશ. [જહરતની સામે જોઈને] એ ઊંઘે છે. એનેય મારીશ, ત્યાર પછી તમારાં મુડદાંને બથ ભરીને હું પોતે મરીશ. આવો એક પછી એક!<br /> [નાદિરાને મારવા માટે છૂરી ઉગામે છે.]<br /> સિપાર : મારશો મા, બાપુ! મારશો મા!<br /> દારા : [એક હાથે સિપારને પકડી દૂર કરી, નાદિરાને છૂરી મારવા તત્પર] ત્યારે —<br /> નાદિરા : માલિક, મરતાં પહેલાં અમને એક વાર બંદગી કરી લેવા દેશો?<br /> દારા : બંદગી! કોની બંદગી? અલ્લાની? નાદિરા, અલ્લા નથી. બધી ઠગબાજી છે. ગપાટાના ગોળા છે. અલ્લા નથી. કોણે! કોણે! કોણે કહ્યું છે? એમ! બહુ સારું, કરો બંદગી!<br /> નાદિરા : આવ, બેટા, મરતાં પહેલાં એક વાર બંદગી કરી લઈએ.<br /> [બન્ને જણાં ઘૂંટણિયે પડે છે. આંખો મીંચે છે.]<br /> નાદિરા : હે દયાસિંધુ! ભારી દુઃખની મારી હું આજ તમને પોકારું છું. હે પ્રભુ! દુઃખ દીધું, તે ભલે દીધું! તમે જે દેશો તે માથે ચડાવી લઈશ! તો પણ — તો — પણ મરતી વખત જો મારા સ્વામીનાથને અને બેટાબેટીને સુખી જોઈને હું મરી શકી હોત!<br /> દારા : [જોતે જોતે એકાએક ઘૂંટણિયે પડે છે] ઓ ઈશ્વર! ઓ રાજાધિરાજ! તું છે! તું જો ન હોત તો આવા પ્રચંડ વિશ્વને ચલાવનારું કોણ? અને તારા સિવાય બીજે ક્યાંથી આવ્યો આ નિયમ, જેને બળે જગત પર આવી બે પવિત્ર ચીજો પેદા થઈ — આ જનેતા અને બચ્ચાં! ઓ પરમેશ્વર! તને અનેક વાર યાદ કર્યો છે. પરંતુ આવે દીનભાવે, આવા ગદ્ગદિત અંત :કરણથી અગાઉ કદીયે નથી કર્યો. દયાસાગર! અમારી રક્ષા કરજે!<br /> [ગોવાળ અને ગોવાળણ આવે છે.]<br /> ગોવાળ : કોણ છો તમે?<br /> દારા : આ કોનો અવાજ! [આંખો ખોલે છે.] કોણ તમે! થોડું પાણી આપો — થોડુંક પાણી — મને ન આપો. આ ઑરતને અને — આ બાળકને આપો.<br /> ગોવાળણ : અરેરે બિચારાં! હું હમણાં જ પાણી લઈ આવું. જરાક સબૂર કરો, ભાઈ!<br /> [જાય છે.]<br /> ગોવાળ : અરેરે, છોકરો બિચારો હાંફે છે.<br /> દારા : જહરત! બચ્ચા જહરત! મરી ગઈ કે શું!<br /> ગોવાળ : ના, મરી નથી. અરે દીકરા!<br /> દારા : જહરત!<br /> જહરત : [ક્ષીણ સ્વરે] હં બાબા!<br /> [ગોવાળણ આવીને સહુને પાણી પાય છે.]<br /> ગોવાળણ : હાલો બાપુ! મારી ઝૂંપડીએ હાલો.<br /> ગોવાળ : હાલો બાપા!<br /> દારા : તમે કોણ છો! શું સ્વર્ગના ફિરસ્તા છો? ખુદાએ મોકલ્યા?<br /> ગોવાળ : ના બાપા, હું તો ભરવાડ છું — ને આ મારી ઘરવાળી છે.<br /> દારા : ને છતાં આટલી દયા! માણસના દિલમાં આટલી બધી દયા! હોઈ શકે ખરી?<br /> ગોવાળણ : કેમ બાપા! તમે શું કદી માણસ ભાળ્યાં જ નથી? બધા રાક્ષસને જ ભાળ્યા છે!<br /> દારા : એમ જ છે કે? શું એ તમામ રાક્ષસો જ છે કે?<br /> ગોવાળણ : માણસનાં તો આ કામ જ છે ને — અનાથને આશરો દેવો, ભૂખ્યાંને અન્ન આપવાં, તરસ્યાંને પાણી પાવાં એ તો માણસનાં કામ જ છે ને, બાપા. રાક્ષસ હોય એ જ આટલું ન કરે. અરે, રાક્ષસનેય કોઈ કોઈ વાર તો આવું કરવાનું મન નહિ થાતું હોય એમ કેમ મનાય? આવો, બાપા.<br /> [જાય છે.]</div>

KhyatiJoshi