KhyatiJoshi at 12:27, 7 October 2022

2022-10-07T12:27:42Z

ArtiMudra: Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} ૧૮૬૧ : મે૮ (તા. ૭નીમધરાતપછીઅઢીવાગ્યે) કલકત્તામાંજન્મ. પિત..."

2021-06-09T11:28:31Z

Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} ૧૮૬૧ : મે૮ (તા. ૭નીમધરાતપછીઅઢીવાગ્યે) કલકત્તામાંજન્મ. પિત..."

New page

{{Poem2Open}}
{{space}}
૧૮૬૧ : મે૮ (તા. ૭નીમધરાતપછીઅઢીવાગ્યે) કલકત્તામાંજન્મ. પિતામહષિર્દેવેન્દ્રનાથ, માતાશારદાદેવીનું૧૪મુંસંતાન.
૧૮૬૭ : અભ્યાસશરૂ.
૧૮૬૮ : ૭વર્ષનીવયેજોડકણાંબનાવતાથયા.
૧૮૭૩ : નાટક‘પૃથ્વીરાજપરાજય’; પિતાસાથેઉત્તરભારતનોપ્રવાસ.
૧૮૭૪ : ‘તત્ત્વબોધિની’ પત્રિકામાંપ્રથમકવિતાપ્રકાશિત‘એકવિદ્યાર્થી’નેનામે. શાળાછોડીદીધી, ખાનગીશિક્ષકોદ્વારાવિદ્યાભ્યાસ.
૧૮૭૫ : માતાનુંઅવસાન. ‘મેકબેથ’નુંબંગાળીભાષાંતર. ‘ભાનુસંહિ’નેનામેવૈષ્ણવપદાવલિજેવાંપદોરચ્યાં.
૧૮૭૭ : પોતાનાનાટકમાંઅભિનય. નિબંધો, સાહિત્યિકવિવેચનલેખો. મોટાભાઈસત્યેન્દ્રનાથ (અમદાવાદમાંજિલ્લાન્યાયાધીશ) પાસેઅંગ્રેજીસાહિત્યભણવારહ્યા.
૧૮૭૮ : મોટાભાઈસાથેઇંગ્લંડ; ત્યાંશાળામાંઅભ્યાસ; પછીકોલેજમાં. નાટકો, કાવ્યો, પત્રધારાનુંલેખન.
૧૮૮૦ : ભારતપાછા. નાટકોનુંલેખનતથાઅભિનય. નિબંધોનેલેખો.
૧૮૮૨ : ખ્યાતિનોઆરંભ (બંકિમચંદ્રઅનેરોમેશચંદ્રદત્તદ્વારાપ્રશંસા), વિખ્યાતકાવ્ય‘નિર્ઝરેરસ્વપ્નભંગ’.
૧૮૮૩ : મૃણાલિનીદેવીસાથેલગ્ન.
૧૮૮૪ : માતાસમીમોટીભાભીનુંઅવસાન. યુરોપીકવિઓનીકવિતાનાઅનુવાદો.
૧૮૮૫ : નવલકથા‘રાજષિર્’.
૧૮૮૬ : કોંગ્રેસનીબીજીબેઠક (કલકત્તા) માટેગીત.
૧૮૯૦ : ઇટલી-ફ્રાન્સથઈનેઇંગ્લંડનો૧૦અઠવાડિયાંનોપ્રવાસ. પાછાઆવીકુટુંબનીછએકસ્થળોનીજાગીરનોકારભારપ્રથમવારહાથલીધો; કુશળસંચાલન. કોંગ્રેસનીછઠ્ઠીબેઠક (કલકત્તા)માં‘વંદેમાતરમ્’ ગાયું. ભત્રીજાસુધીન્દ્રનાથસાથેમળીઆરંભેલા‘સાધના’ માસિકમાંઅરધાંથીવધુલખાણો. યુરોપયાત્રાનીડાયરીશરૂ.
૧૮૯૨ : ‘ચિત્રાંગદા’ (કાવ્ય-નાટક). જાગીરદારીઅંગેઉત્તરબંગાળ-ઓરિસ્સાનાઆંટાફેરા.
૧૮૯૩ : ૩૬૨ગીતોનોસંગ્રહપ્રગટ.
૧૮૯૪ : ટૂંકીવાર્તાનોસંગ્રહ. શિક્ષણમાંવિશેષરસ. ‘કાબુલીવાલા’ વાર્તા. બંગીયસાહિત્યપરિષદનાસ્થાપકઉપપ્રમુખ.
૧૮૯૫ : ‘સ્વદેશીવસ્તુભંડાર’નીસ્થાપના.
૧૮૯૬ : કોંગ્રેસની૧૨મીબેઠક (કલકત્તા) માટે‘અયીભુવનમનમોહિની’નુંગીત.
૧૮૯૮-૯૯ : ‘ભારતી’ સાપ્તાહિકનુંસંપાદન.
૧૯૦૦ : ‘ચિરકુમારસભા’ (કટાક્ષ-નાટક).
૧૯૦૧ : સર્વપ્રથમબંગાળીમાનસ-વિશ્લેષણીયનવલકથા‘ચોખેરબાલી’નુંસર્જન. ટાગોરકુટુંબનીજાગીરદારીનીવ્યવસ્થાછોડીદઈ, ૧૯૦૧માંશાંતિનિકેતન (પિતામહષિર્દેવેન્દ્રનાથેસ્થાપેલ) ગયા; ત્યાં‘બોલપુરબ્રહ્મચર્યાશ્રમ’-પ્રાચીનભારતીયપદ્ધતિનીશિક્ષણપ્રથાનોઆરંભ, દેશી-વિદેશીઅધ્યાપકોવાળીસંસ્થાનીસ્થાપના. આથિર્કસંકડામણ-અગાઉભાગીદારીમાંશણનોવેપારકરેલોતેનીમોટીખોટ, અનેઆનવીસંસ્થાનુંખર્ચવગેરેનેલીધે-પોતાનીલાઇબ્રેરીવેચીનાખી; પત્નીએપોતાનાંઘરેણાંવેચીનેસાથઆપ્યો.
૧૯૦૨ : પત્નીનુંઅવસાન.
૧૯૦૩ : પુત્રીરેણુકાનુંઅવસાન. ‘નૌકાડૂબી’ (નવલકથા).
૧૯૦૪ : કવિતાના૯ગ્રંથોનુંપ્રકાશન. ‘સ્વદેશીસમાજ’ ઉપરનાવિખ્યાતનિબંધનુંજાહેરસભામાંવાચનઅનેભારતીયસમાજનાપુનર્ગઠનઅંગેનોવિગતવારકાર્યક્રમ. શાળાનાઅભ્યાસનાંપુસ્તકોનુંલેખન.
૧૯૦૫ : પિતાનુંઅવસાન. નવાસ્વદેશીઆંદોલનનામુખપત્ર‘ભાંડાર’નુંસંપાદન. બંગાળનાભાગલાનીકર્ઝન-નીતિસામેરાષ્ટ્રવ્યાપી‘સ્વદેશીઆંદોલન’માંમુખ્યહિસ્સો.
૧૯૦૬ : બંગીયસાહિત્યસંમેલનનાપ્રમુખપદે; રાજકારણીઝઘડાઅનેસંકુચિતતાથીત્રાસીનેતેમાંથીનિવૃત્ત.
૧૯૦૮ : ‘ગોરા’ નવલકથાનોઆરંભ. ‘પ્રાયશ્ચિત્ત’ નાટકમાંસત્યાગ્રહનુંતત્ત્વજ્ઞાન. ‘ગીતાંજલિ’નાંગીતોનુંસર્જન.
૧૯૧૧ : ૫૦મીવર્ષગાંઠનોઉત્સવ. ‘જીવન-સ્મૃતિ’નુંપ્રકાશન. ‘અચલાયતન’ નાટક-જડરૂઢિચુસ્તતાસામેપ્રહાર, તેથીબંગાળભરમાંઊહાપોહ. ‘ડાકઘર’ નાટક. ‘જનગણમનઅધિનાયક’ કોંગ્રેસની૨૬મીબેઠક (કલકત્તા) માટેલખ્યું.
૧૯૧૨ : યુરોપનીત્રીજીયાત્રા : પોતાનાંબંગાળીગીતો-કાવ્યોનોજાતેઅંગ્રેજીઅનુવાદકર્યો. ઇંગ્લંડમાંવિખ્યાતકલાકારવિલિયમરોધેનસ્ટાઇનદ્વારાકવિનાઅંગ્રેજીઅનુવાદોકવિયિટ્સવગેરેનેપહોંચ્યા; અંગ્રેજકવિઓસમક્ષએકાવ્યોનુંવાચનયિટ્સેકર્યું. દીનબંધુએન્ડ્રુઝસાથેપ્રથમમુલાકાત. કવિનાં‘રાજા’, ‘ડાકઘર’ નાટકોનાઅંગ્રેજીઅનુવાદોથયા. અમેરિકાનીપ્રથમયાત્રા. દરમિયાનઇન્ડિયનસોસાયટીઓફલંડનતરફથી‘ગીતાંજલિ’નુંઅંગ્રેજીભાષાંતરપ્રગટ : જબ્બરઆવકાર. અમેરિકાપ્રવાસદરમિયાનભારતીયસંસ્કૃતિઉપરવ્યાખ્યાનો.
૧૯૧૩ : અમેરિકાનીહાર્વર્ડયુનિવસિર્ટીમાં‘સાધના’નાંવ્યાખ્યાનો; અંગ્રેજીમાં‘ચિત્રાંગદા’ તથા‘ચિત્રા’ પ્રગટ. નોબેલપારિતોષિકકવિનેએનાયત.
૧૯૧૪ : પ્રથમવિશ્વયુદ્ધ; કવિનું‘મામાહિંસી’ (દ્વેષનકરીશ)નુંયાદગારવ્યાખ્યાન. ૪૬દિવસમાં૧૦૮ગીતોલખ્યાં-‘ગીતાલિ’, જાતેતેનાસૂરશીખવ્યા.
૧૯૧૫ : ગાંધીજીસાથેપ્રથમમુલાકાત (માર્ચ૬); ગાંધીજીનીપ્રેરણાથીજાતેરાંધવું, જાતેસફાઈકરવી-નાપ્રયોગોશાંતિનિકેતનમાં. ‘ઘરેબાહિરે’ નવલકથાનોઆરંભ (પૂરી૧૯૧૬). ‘સર’નોખિતાબ. સંગૃહિતકાવ્ય-ગીતો૧૦ગ્રંથમાં.
૧૯૧૬ : જાપાન-પ્રવાસ (એન્ડ્રુઝ, પીઅરસનસાથે); જાપાનનીચીન-વિરોધીશાહીવાદીનીતિનીટીકા; જાપાનીઅધિકારીમંડળમાંઅસંતોષ-રોષ. બ્રિટિશવસાહતોમાંભારતીયોપ્રત્યેનાઅસમાનવર્તનનાકારણેકેનેડાનાઆમંત્રણનોઅસ્વીકાર. અમેરિકા-પ્રવાસ : ‘રાષ્ટ્રવાદ’ ઉપરવ્યાખ્યાનો.
૧૯૧૯ : જલિયાંવાલાનાઅત્યાચારોનીમાહિતીમળતાંજવાઇસરોયનેપત્રલખી‘સર’નોખિતાબપાછોવાળ્યો. ‘લિપિકા’નુંલેખન. ‘શાંતિનિકેતનપત્રિકા’નોઆરંભ, સંપાદન. ‘વિદ્યાભવન’નીસ્થાપના-પ્રાચીનભારતીયતથાતિબેટીઅનેચીનીસાહિત્યનાઅભ્યાસનુંકેન્દ્ર. નૃત્યકેન્દ્રનીસ્થાપના.
૧૯૨૧ : અમેરિકનયુનિવસિર્ટીઓઅનેસંસ્કાર-સંસ્થાઓમાંવ્યાખ્યાનો; પરંતુ‘વિશ્વભારતી’ માટેફંડભેગુંકરવામાંસફળતાનમળી (કવિબ્રિટન-વિરોધીઅનેજર્મનતરફીછે, એવીલાગણીફેલાયેલીહોઈ). વિશ્વભારતીનુંઉદ્ઘાટન; શાંતિનિકેતનનીતમામમિલકતતથાનોબેલપારિતોષિકનીરકમઅનેપુસ્તકોનીરોયલ્ટીકવિએ‘વિશ્વભારતીટ્રસ્ટ’નેસુપ્રતકર્યાં.
૧૯૨૨ : ગ્રામનવનિર્માણમાટેશ્રીનિકેતનનીસ્થાપના. ‘શિશુભોલાનાથ’નાંકાવ્યોનુંસર્જન.
૧૯૨૩ : ‘વિશ્વભારતી’ ત્રૈમાસિકનોઆરંભ.
૧૯૨૪ : ચીનનોપ્રવાસ. જાપાનનોપ્રવાસ; પ્રજાતરીકેપ્રેમ, છતાંતેનાવિકૃતવિકાસનીટીકા. દક્ષિણઅમેરિકાનોપ્રવાસ.
૧૯૨૭ : અમદાવાદમાંસાહિત્યપરિષદતરફથીસન્માન. મલાયા, જાવા, બાલી, સીઆમ (થાઇલૅન્ડ)નોપ્રવાસ-‘બૃહત્ભારત’નીયાત્રા.
૧૯૨૯ : કેનેડા, જાપાન, ચીનનોપ્રવાસ.
૧૯૩૦ : ૧૧મીવિદેશયાત્રાએ : પારિસમાંપોતાનાં૧૨૫ચિત્રોનુંપ્રદર્શન. રશિયાનોપ્રવાસ; રશિયાનીસિદ્ધિઓથીઅત્યંતપ્રભાવિત.
૧૯૩૧ : કવિની૭૦મીજયંતી; ‘ગોલ્ડનબુકઓફટાગોર’નુંપ્રકાશન.
૧૯૩૨ : બિહારમાંધરતીકંપથીવિનાશ; તેસમયે, અસ્પૃશ્યતાનાપાપેધરતીકંપથયોછે, એપ્રકારનાગાંધીજીનાનિવેદનનોવિરોધ.
૧૯૩૬ : શાંતિનિકેતનનાનિભાવમાટેકવિનોપ્રવાસ; ગાંધીજીનીપ્રેરણાથીતેમનાએકઅનુયાયીતરફથીરૂ. ૬૦,૦૦૦નીભેટ.
૧૯૪૦ : ઓક્સફર્ડયુનિવસિર્ટીતરફથીશાંતિનિકેતનમાંખાસપદવીદાનસમારંભ-કવિનેપદવીઆપવાસારુ. ‘બાળપણ’ (આત્મકથા).
૧૯૪૧ : ૮૦મીજન્મતિથિપ્રસંગે‘સંસ્કૃતિનીકટોકટી’નુંવ્યાખ્યાન. ૭મીઓગસ્ટેરાતનાઅંતિમશ્વાસ-કલકત્તાનાબાપીકાઘરમાં, જ્યાં૮૦વર્ષઅને૩માસઅગાઉજન્મલીધોહતોતેજઘરમાં, કવિએદેહત્યજ્યો.
{{Right|[‘વિશ્વમાનવ’ બેમાસિક :૧૯૬૧]}}
{{Poem2Close}}

સમગ્ર અરધી સદીની વાચનયાત્રા/પ્રકીર્ણ/રવીન્દ્ર-જીવન - Revision history

KhyatiJoshi at 12:27, 7 October 2022

ArtiMudra: Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} ૧૮૬૧ : મે૮ (તા. ૭નીમધરાતપછીઅઢીવાગ્યે) કલકત્તામાંજન્મ. પિત..."