KhyatiJoshi at 10:13, 23 September 2022

2022-09-23T10:13:27Z

ArtiMudra: Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} સૌરાષ્ટ્રમાંલીંબુડાનામેનાનુંગામછે. બ્રહ્મનિષ્ઠનથુરા..."

2021-06-07T05:32:34Z

Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} સૌરાષ્ટ્રમાંલીંબુડાનામેનાનુંગામછે. બ્રહ્મનિષ્ઠનથુરા..."

New page

{{Poem2Open}}
{{space}}
સૌરાષ્ટ્રમાંલીંબુડાનામેનાનુંગામછે. બ્રહ્મનિષ્ઠનથુરામશર્માએગામેથોડોકાળશિક્ષકતરીકેરહેલા, તેથીતેકંઈકજાણીતુંથયુંછે. એગામમાં૧૮૦૦નીઆસપાસમાંઅહિચ્છત્રાજ્ઞાતિનુંએકજખોરડુંહતું. ઘરમાંબેમાણસો : એકસાઠબાસઠવર્ષનીડોશીનેબીજોતેડોશીનાદીકરાનોદીકરો, જેનીઉંમરપાંચસાતવર્ષનીહશે. ડોશીનાંવહુદીકરોબેવર્ષપહેલાંગુજરીગયેલાં. સીમમાંચારખેતરમાંલાગોહતો, તેઆજીવિકાનુંસાધનહતું.
એવખતે, ફાગણ-ચૈત્રાનીએકસાંજે, ડોશીનાસાત-આઠજ્ઞાતિભાઈઓચારધામનીયાત્રાકરીનેપાછાંફરતાં, જૂનાગઢથીપોરબંદરજતાં, રસ્તામાંલીંબુડેરાતરહેવામાટેઆવ્યા. ઘેરઆવીયાત્રાળુઓએપૂછ્યું, “છોકરા, તારીડોશીક્યાં?”
“બહારગયાંછે, સાંજેઆવશે.” છોકરાએજવાબદીધો.
યાત્રાળુઓએપોતાનીપાસેથીપ્રસાદકાઢીઘરમાંથીથાળીમંગાવીનેતેમાંઆપ્યોનેકહ્યું, “છોકરા, કે’જેતારીડોશીનેકેઆચારધામનીજાત્રાનોપ્રસાદછે.” આમકહીયાત્રાળુઓપાછાફર્યા. દિવસહજીહતો, એટલેએકાદઆગળનેગામેરહેવાનોતેમનોવિચારહતો. પાદરેનદીઓળંગીએલોકોજ્યાંઆગળચાલ્યા, ત્યાંઘઉંભરેલાગાડાપરબેસીડોશીસીમમાંથીઆવતાંસામાંમળ્યાં. ડોશીએયાત્રાળુઓનેઓળખ્યા, કહ્યું : “જાત્રાકરીનેઆવોછો, તેથીએમનેએમપાદરવળોટીનેનહીંજાવાદઉં; હાલોપાછા.”
યાત્રાળુઓએકહ્યું, “પ્રસાદઘેરદીધોછે, કંઠીપણછે. સારુંથયુંતમેમળીગયાં. હવેજઈએકેજેથીકાલવે’લાપોરબંદરભેળાથઈએ.”
“હવેજવાયછે…” ડોશીએકહ્યું, “તમેજાત્રાકરીનેઆવ્યા, નેમારેઆંગણેથીએમનેએમજાવાદઉંતોમનેપાપલાગે. હાલોપાછા. જમી, રાતવિસામોલઈ, સવારેજાજો.”
યાત્રાળુઓમાટેડોશીનેલાડુકરવાહતા. પૂરતોલોટહતોનહીં, તેથીદળવાબેઠાં. યાત્રાળુઓએકહ્યું, “ખીચડીકરીનાખો — ખાધેહળવી.” ડોશીએકહ્યું, “આજઆઘેરખીચડીનખવાય.”
“પણતમેમાંદારહોછો; કાંઈકથાયતોકાળીટીલીઅમનેલાગે.” “કાંઈનલાગે,” ડોશીએકહ્યું. “ઊલટુંમારાંએવાંપુન્યક્યાંથીકેતમેજાત્રાકરીનેઆવોછોત્યાંતમારેખભેચડીનેજાઉં?”
ઘંટીનોઅવાજસાંભળીપાડોશણઆવી; કહ્યું : “મા, મારેઘેરથીલોટલાવીછું. અત્યારેથાક્યાંપાક્યાંદળવુંરહેવાદો.”
ડોશીએકહ્યું, “મારેઘેરચારધામનાજાત્રાળુક્યાંથી? નેહુંહવેકેટલાદી? મારામોરારમાટેમનેઆજતોપુન્યરળવાદો.”
“લાવો, હુંદળું,” પાડોશણેકહ્યું.
“તુંદળેતોમનેશાનુંપુન્યમળે?”
ત્યારેપાડોશણેકહ્યું, “મનેતમેપછીદળીનેલોટઆપજો; પણઅત્યારેતોઆમારોલોટરાખો.”
ડોશીએનાકહી; કહ્યું, “નવાઘઉંનાલાડુખવરાવું, તોમારાજીવનેશાતારહે.” નેડોશીએસામટાઘઉંદળ્યા. બાટીકરી. જાતેખાંડીલાડુવાળ્યાનેતાણકરીકરીખવરાવ્યા. યાત્રાળુઓપાસેબેસીડોશીએચારધામનીયાત્રાનીવાતોસાંભળી. સહુનેપગેલાગ્યાં. રાતેસહુસૂતાંનેઅચાનકડોશીનેછાતીમાંદુખવાઆવ્યું. બધાજાગીનેઉપચારકરેતેપહેલાંતોડોશીગુજરીગયાં. યાત્રાળુઓએડોશીનીઅંતિમક્રિયાકરી.
સ્મશાનેથીસહુપાછાઆવ્યાનેજોયુંતોઓસરીનીથાંભલીનેબથભરીનેછોકરોમોરારછાતીફાટરોતોહતો. પાડોશણબાઈતેનેછાનોરાખવામહેનતકરતીહતી, તેમતેમછોકરાનુંરુદનબેવડાતુંહતું.
આજોઈયાત્રાળુઓમાંથીએકેકહ્યું, “આપણેતોજશું, પણઆછોકરાનુંશું? એનુંકોણ?”
પ્રશ્નસાંભળીનેહાટીનામાળિયાવાળાશાસ્ત્રીધનેશ્વરડેલીનીબહારનીકળ્યા. સ્મશાનેથીઆવીહજીધોતિયુંબદલ્યુંનહતું.
શાસ્ત્રીએપાડોશીનેઘરેજઈકહ્યું, “કોઈબહેનકંકાવટીલઈનેઆવોને!” પાડોશીનેનવાઈલાગી. પણતેણેછોકરીનેકંકાવટીલઈનેમોકલી. ધનેશ્વરેઓરડામાંથીબાજોઠમગાવી, ઓસરીમાંઢાળી, પાંચ-સાતવર્ષનામોરારનેપાણીપાઈબાજોઠેબેસાડયો. બીજાઓપૂછવાલાગ્યાકે, આશુંથાયછે? ત્યાંધનેશ્વરેપાડોશણબાઈનેહાથેમોરારનાકપાળેચાંદલોકરાવ્યોનેકહ્યું : “મારીનંદાનામનીએકનીએકછોકરીઆછોકરાને…..છોકરા, તારુંનામશું?”
“મોરાર.” પાડોશણેકહ્યુંનેછોકરાએતેફરીઉચ્ચાર્યું.
ધનેશ્વરેકહ્યું, “મારીછોકરીનંદાઆછોકરામોરારજીનેઆપી, નેજેશંકરવ્યાસનેખોળેબેસાડી.”
એજવખતેગોળધાણામંગાવીવહેંચાવ્યા. બાળકમોરારનેધનેશ્વરપોતાનીસાથેલઈગયા.
શાસ્ત્રીધનેશ્વરેછોકરાનેપોતાનેત્યાંરાખ્યો, ભણાવ્યોનેપરણાવીપાછોલીંબુડેસ્થિરકર્યોત્યાંસુધીલીંબુડાનાઘરખેતરનીયેસંભાળલીધી.

{{Poem2Close}}

સમગ્ર અરધી સદીની વાચનયાત્રા/મુકુંદરાય પારાશર્ય/વેવિશાળ - Revision history

KhyatiJoshi at 10:13, 23 September 2022

ArtiMudra: Created page with "{{Poem2Open}} {{space}} સૌરાષ્ટ્રમાંલીંબુડાનામેનાનુંગામછે. બ્રહ્મનિષ્ઠનથુરા..."