https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%AF_%E0%AA%AA%E0%AA%B2%E0%AB%8D%E0%AA%B2%E0%AA%B5_%E2%80%93_%E0%AA%AD%E0%AA%BE%E0%AA%97_%E0%AB%A9%2F%E0%AA%AD%E0%AA%BE%E0%AA%88%E0%AA%AC%E0%AB%80%E0%AA%9C 2026-04-16T22:28:46Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B8%E0%AA%BE%E0%AA%B9%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AB%8D%E0%AA%AF_%E0%AA%AA%E0%AA%B2%E0%AB%8D%E0%AA%B2%E0%AA%B5_%E2%80%93_%E0%AA%AD%E0%AA%BE%E0%AA%97_%E0%AB%A9/%E0%AA%AD%E0%AA%BE%E0%AA%88%E0%AA%AC%E0%AB%80%E0%AA%9C&diff=109813&oldid=prev 2026-04-15T02:12:29Z

<p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> {{Heading|ભાઈબીજ|દામોદર ખુશાલદાસ બોટાદકર}}<br /> {{center|[લક્ષ્મણ! લક્ષ્મણ! બધવા રે વેરી કોણે રે લખિયા. -એ ઢાળ ]}}<br /> {{Block center|&lt;poem&gt;ઊંચા આંબા, ઊંચી આંબલી રે નીચી વાડીની વેલી,<br /> ઊંચી ચડે નીચી ઊતરે રે આજ બહાવરી બહેની.<br /> વીરની વાટ વિલોકતાં રે એની આંખડી ફાટે,<br /> સારી લાગે નહિ સહિયરો રે, એને ઘરમાં ન ગોઠે.<br /> ઊભો રહ્યો આવી આંગણે રે રવિ રંગનો રાતો, <br /> આવ્યો નહિ એવો ઊજળો રે મારો માડીનો જાયો.<br /> વેણનાં દઈ વધામણાં રે ગયા વાયસ વહેલા, <br /> વહાલાંને ઘેર જઈ વસ્યા રે પન્થવાસીઓ પેલા. <br /> વાટ લાંબી વસમી ઘણી રે, આડાં કોતર ઊંડાં, <br /> ડોલી રહ્યા બહુ ડુંગરા રે કાંઈ ભૂતથી ભૂંડા. <br /> મૂંઝવતી રહી મારગે રે ઝાઝાં ઝાડની ઝાડી, <br /> વાઘ, વરુ, વનવાંદરા રે ડર આપતા દા&#039;ડી. <br /> પાછો વળ્યો હશે પન્થથી રે રખે ભાઈ એ ભીરુ, <br /> સિંહ તણા સ્વર સાંભળી રે હશે ઉર ઉતાર્યું.<br /> શીતળ કાં વડછાંયડે રે એને નીંદર આવી, <br /> સ્નેહભર્યાં કંઈ સોણલે રે રોકી રાખ્યા રિઝાવી. <br /> શકુન હશે નહિ સાંપડ્યા રે એને આજે ઉમંગી, <br /> ઘેરી રહ્યા ઘરગોઠિયા રે સુખદુ:ખના સંગી.<br /> ભૂલી ગયો ઉરભાવમાં રે કાં તો આવતાં કેડો, <br /> બહેનવિજોગનો બન્ધવો રે ઘડી એકમાં ઘેલો. <br /> માંદી પડી કાં તો માવડી રે એની જાઈને ઝંખી, <br /> વસમી વિજોગની વેદના રે શકે ક્યાં લગી સાંખી; <br /> હૈયું રાખ્યું હશે હાકલી રે દઈ કૈંક દિલાસા, <br /> તૂટી પડ્યું હશે તાપથી રે ત્યજી આખરે આશા.<br /> ભાભીએ કાં હશે ભોળવ્યો રે કંઈ દોષ દેખાડી, <br /> રોકી રાખ્યો રસ પાઈને રે મન મોહ પમાડી; <br /> બાઝી પડ્યાં હશે બાલુડાં રે કાલુ બોલતાં કોટે, <br /> એ સુખસ્વાદ સુધાભર્યો રે ક્યમ છોડતાં છૂટે?<br /> ભાભલડી! તુજ ભાવની રે ભલી વાધજો ભરતી, <br /> વહાલસોયા મારા વીરના રે રે&#039;જે હૈયાને હરતી; <br /> અમર હેવાતન ઊજળું રે રહો જીવતી જોડી, <br /> રાજ તપો રળિયામણું રે મારી આંખડી ટાઢી. <br /> તારો પતિ, મારો બન્ધવો રે એવા ભેદ અનેરા, <br /> ભાગ નથી કાંઈ ભાવમાં રે પન્થ નેહના ન્યારા;<br /> દૈવે દીધો મુજ દેખતાં રે તે તો તારો ને તારો, <br /> ભાઈના ભાવે ભીંજાવતો રે દિન એક અમારો.<br /> આજ બહેની તણે બારણે રે ઘટે વીરનાં ઘોડાં, <br /> આજ બહેની તણે આંગણે રે એનાં નાવણ રૂડાં; <br /> આજ બહેની તણે ઓરડે રે એનાં આસન ઊંચાં, <br /> આજ બહેની તણે અંતરે રે એનાં વેણનાં વાજાં. <br /> સાસુ સંભારે સવારથી રે, જુએ વાટ જેઠાણી, <br /> પૂછે પાડોશણ પળપળે રે, શોચે સહિયર શાણી; <br /> હાંસી કરી રહી હેતની રે કાંઈ નણદલ નાની, <br /> બોલી શકે નહિ બહેનડી રે છળી ઊઠતી છાની.<br /> ઓ રજ! ઓ રજ! ઊડતી રે આવે અંબર વીંધી, <br /> જોને વિહંગ વધામણે રે પળે પાંખ પસારી; <br /> હણહણતી કંઈ હાકલે રે એ જ ઘૂમતી ઘોડી, <br /> એ જ હલકભરી હાંકણી રે મારા વીરની મીઠી.<br /> એ જ રજેભર્યું રાતડું રે મુખ વીરનું વહાલું, <br /> એ જ ઝૂકે હિર છોગલું રે વાંકી પાઘમાં પેલું; <br /> આતુર શી અવલોકતી રે એની આંખડી ભીની, <br /> એ જ સુધા ઉર સિંચતી રે ફૂલ વેરતી વાણી.<br /> વીરને આસન ઓપતાં રે ઊંડા અંતર કેરાં,<br /> નીર નિરંતર નેણનાં રે વહે નાવણ દેવા;<br /> ભોજનિયાં મનભાવતાં રે પીવા વેણનાં વારિ, <br /> વાટનો થાક વિતાડવા રે શીળી પ્રાણ-પથારી. <br /> આજ પિયર એને આંગણે રે વસ્યું સામટું આવી, <br /> લાખ સગાંતણા સંગનો રે રહ્યો રંગ રિઝાવી; <br /> કૈંક વાતો હતી કાળજે રે એને એક ન સૂઝે, <br /> ઊભા હતા કંઈ ઓરતા રે પણ એક ન ઊગે. <br /> રે&#039;જો અમર રસનો ભર્યો રે જેણે એ દિન દીધો, <br /> જુદો કરી જૂઠા જગતથી રે સુધાસિન્ધુએ સિંચ્યો;<br /> આવે અનેક આશાભરી રે સખી બીજી સોહાગી, <br /> બન્ધુ મિલાવણ બીજડી રે આ તો માવડી મીઠી.<br /> રાત વીતી ગઈ વાતમાં રે વહેલાં વહાણલાં વાયાં. <br /> હાય! વિદાય વીરાતણી રે કંપે જોઈને કાયા. <br /> રાત અધીરીની આંખનો રે ભર્યો તેજનો તારો, <br /> વહાલભરી તણો વાલ્યમો રે રહે રોકતાં શાનો?<br /> સુખનાં વહી ગયાં સોણલાં રે ઉરે અડક્યાં ન અડક્યાં, <br /> વાધ્યો દાવાનળ દુ:ખનો રે કરી ભીતર ભડકાં; <br /> સૂની સમી બની સારિકા રે પાછી પિંજરે પેઠી,<br /> બારમાસી તેણે બારણે રે જઈ બીજ એ બેઠી.<br /> {{Right|‘રાસતર&#039;ગિણી&#039;માંથી}}&lt;/poem&gt;}}<br /> {{center|&#039;&#039;&#039;સ્વાધ્યાય&#039;&#039;&#039;}}<br /> {{Hi|1em|૧. ભાઈબીજ કયે દિવસે આવે છે?}}<br /> {{Hi|1em|૨. ‘ભાઈબીજ’ ઉપર, તેનું મહત્ત્વ દર્શાવતો, એક નિબંધ લખો.}}<br /> {{Hi|1em|૩. આ કાવ્યની કેટલીક સરસ પંક્તિઓનો ઉલ્લેખ કરો.}}<br /> {{Hi|1em|૪. આ કાવ્યમાંના શિથિલ પ્રાસનાં જોડકાં બતાવી તેથી એના રસ ઉપર કેવી રીતની અસર થઈ છે તે જણાવો.}}<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = દામોદર ખુશાલદાસ બોટાદકર<br /> |next = બળવંતરાય ઠાકર<br /> }}</div>

Meghdhanu