સાહિત્ય પલ્લવ – ભાગ ૩/લક્ષ્મી-ગૌરી સંવાદ - Revision history

Meghdhanu at 06:08, 14 April 2026

2026-04-14T06:08:04Z

← Older revision		Revision as of 06:08, 14 April 2026
Line 15:		Line 15:
	{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.		{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.
	{{gap\|6em}}*		{{gap\|6em}}*
	લક્ષ્મી : પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે;		'''લક્ષ્મી :''' પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે;
	{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે.		{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે.
	{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ.		{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ.

Meghdhanu at 06:07, 14 April 2026

2026-04-14T06:07:50Z

Meghdhanu at 06:07, 14 April 2026

2026-04-14T06:07:18Z

← Older revision		Revision as of 06:07, 14 April 2026
Line 27:		Line 27:
	{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ,		{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ,
	{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.		{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.
	* * *		{{center\|<nowiki>* * * </nowiki>}}
	'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી. ૨૫		'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી. ૨૫
	{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી.		{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી.

Meghdhanu: +1

2026-04-14T06:04:26Z

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|લક્ષ્મી-ગૌરી સંવાદ|ગંગાદાસ}}

{{Block center|<poem>'''ગૌરી :''' બગ ધોળા, બે પક્ષ; ચંદ્રને એક જ લેખું.
{{gap}}બગ દિન ખાતે મીન, ચંદ્ર મસવાડે પેખું.
{{gap}}વ્યોમ અવની બગ ઊડે, ચંદ્ર આકાશે સોહે.
{{gap}}બગલો છે અકલંક, ચંદ્રને લાંછન હોયે.
{{gap}}પરવશ ખાંડો ક્ષીણ થયો, ગુરુપત્ની સન્મુખ સુણ્યો. ૫
{{gap}}સૂર્યોદયે ઝાંખો લાજતો, લક્ષ્મી, બાંધવ તમ તણો.
'''લક્ષ્મી :''' તરુવર ભાર અઢાર સાર કૂંપળ તો આવે.
{{gap}}તારા સત્તાવીસ ઈશ, બ્રાહ્મણ પતિ કહાવે.
{{gap}}શુભ સુંદર જે ચાલ, ઓપમા મુખ બોલાયે.
{{gap}}નિશાનાથ કુસુમેશ તાપ સઘળા ઓલાયે. ૧૦
{{gap}}સોળ કળા ટાઢો સદા અમૃત ઔષધ પાળવા.
{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.
{{gap|6em}}*
લક્ષ્મી : પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે;
{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે.
{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ. ૧૫
{{gap}}ચાર હાથ ને સૂંઢ રૂંઢ, કાદવનો વાન જ.
{{gap}}રૂડા પગ પાડી નવ શક્યો, વેઠ ધર્યો રાવણ સહી.
{{gap}}સઘળું કુટુંબ સરખું મળ્યું, લજાવે ગણપતિ કહી.
'''ગૌરી :''' સેવંત્રાં સિંદૂર ભોગ જેહને વિધવિધ આવે,
{{gap}}ગળ્યાં ચોપડ્યાં સહાં ઘણા વળી લાડુ ભાવે. ૨૦
{{gap}}શુદ્ધિ બુદ્ધિનો સ્વામી, લક્ષ જે લાભ જ દીએ,
{{gap}}ગ્રામાંતરે શુભ કામ નામ પહેલું તે લીએ.
{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ,
{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.
* * *
'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી. ૨૫
{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી.
{{gap}}હસતાં ભાંજે હાડ, વાદ એ ન હોય રૂડો.
{{gap}}હરિહર બ્રહ્મા મળી વારિયો ઝઘડો કૂડો.
{{gap}}નિંદા-મિષ મેં સ્તુતિ કરી, રખે માત દુહવણ ધરો.
{{gap}}શાસ્ત્રનો મારગ સાંભળી કવિતા કારણ ખપ કર્યો. ૩૦
{{gap}}શ્રોતાના બે ભેદ ચાલણી સૂપડ ક્હાવે.
{{gap}}કણને નાખે બહાર, ફોતરાં મધ્ય રહાવે.
{{gap}}સારો કણ રાખંત, રજ સહુ બહાર જ જાયે,
{{gap}}ચાલણી હોય સછિદ્ર; સૂપડે છિદ્ર ન હોયે.
{{gap}}ગુણ ગ્રહી અવગુણ નાખજો, ભાવ ભેદ ડાહ્યા લહે. ૩૫
{{gap}}માંડ્યો એ ચૌટે રહેંટ મેં, કોઈ ઊંચો કોઈ નીચો કહે.</poem>}}
{{center|'''સ્વાધ્યાય'''}}
{{Hi|1em|૧. ગોરી અને લક્ષ્મી એકમેકને કેમ ખીજવે છે તે વર્ણવો.}}
{{Hi|1em|૨. કવિ કેવી રીતે વાત વાળી લે છે?}}
{{Hi|1em|૩. ‘વાંચનની રીત' ઉપર નિબંધ લખો.}}
{{Hi|1em|૪. શ્લેષ અને વાચ્યાર્થનાં દૃષ્ટાંત આપો.}}
<br>
{{HeaderNav2
|previous = ગંગાદાસ
|next = સમયસુંદર-નયસુંદર
}}

← Older revision		Revision as of 06:07, 14 April 2026
Line 11:		Line 11:
	{{gap}}તારા સત્તાવીસ ઈશ, બ્રાહ્મણ પતિ કહાવે.		{{gap}}તારા સત્તાવીસ ઈશ, બ્રાહ્મણ પતિ કહાવે.
	{{gap}}શુભ સુંદર જે ચાલ, ઓપમા મુખ બોલાયે.		{{gap}}શુભ સુંદર જે ચાલ, ઓપમા મુખ બોલાયે.
	{{gap}}નિશાનાથ કુસુમેશ તાપ સઘળા ઓલાયે. ૧૦		{{gap}}નિશાનાથ કુસુમેશ તાપ સઘળા ઓલાયે.
	{{gap}}સોળ કળા ટાઢો સદા અમૃત ઔષધ પાળવા.		{{gap}}સોળ કળા ટાઢો સદા અમૃત ઔષધ પાળવા.
	{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.		{{gap}}નીલકંઠ રાખે ગુણ ભણી હલાહલ વિષ ટાળવા.
Line 17:		Line 17:
	લક્ષ્મી : પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે;		લક્ષ્મી : પાડા જેવડું પેટ ચઢી ઉંદરડે બેસે;
	{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે.		{{gap}}હાથ કુહાડી ધરે, દાંત મુખ એક જ દીસે.
	{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ. ૧૫		{{gap}}લબલબ હાલે હોઠ, સૂપડા સરખા કાન જ.
	{{gap}}ચાર હાથ ને સૂંઢ રૂંઢ, કાદવનો વાન જ.		{{gap}}ચાર હાથ ને સૂંઢ રૂંઢ, કાદવનો વાન જ.
	{{gap}}રૂડા પગ પાડી નવ શક્યો, વેઠ ધર્યો રાવણ સહી.		{{gap}}રૂડા પગ પાડી નવ શક્યો, વેઠ ધર્યો રાવણ સહી.
	{{gap}}સઘળું કુટુંબ સરખું મળ્યું, લજાવે ગણપતિ કહી.		{{gap}}સઘળું કુટુંબ સરખું મળ્યું, લજાવે ગણપતિ કહી.
	'''ગૌરી :''' સેવંત્રાં સિંદૂર ભોગ જેહને વિધવિધ આવે,		'''ગૌરી :''' સેવંત્રાં સિંદૂર ભોગ જેહને વિધવિધ આવે,
	{{gap}}ગળ્યાં ચોપડ્યાં સહાં ઘણા વળી લાડુ ભાવે. ૨૦		{{gap}}ગળ્યાં ચોપડ્યાં સહાં ઘણા વળી લાડુ ભાવે.
	{{gap}}શુદ્ધિ બુદ્ધિનો સ્વામી, લક્ષ જે લાભ જ દીએ,		{{gap}}શુદ્ધિ બુદ્ધિનો સ્વામી, લક્ષ જે લાભ જ દીએ,
	{{gap}}ગ્રામાંતરે શુભ કામ નામ પહેલું તે લીએ.		{{gap}}ગ્રામાંતરે શુભ કામ નામ પહેલું તે લીએ.
	{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ,		{{gap}}નંદી ને ભૃંગી આદિ ગણ વિઘ્નહરણ ગણનાથ એ,
	{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.		{{gap}}ભાંગ્યા રથ બહુ દેવના જો નવ તેડ્યો પુરુષ તે.
	{{center\|<nowiki>* * * </nowiki>}}		{{center\|<nowiki>* * * </nowiki>}}'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી.
	'''કવિવચન :''' લક્ષ્મી ગુણ નહિ પાર સાર સંસારે તેવી. ૨૫
	{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી.		{{gap}}પાર્વતી મહાસતી એહ પણ મોટી દેવી.
	{{gap}}હસતાં ભાંજે હાડ, વાદ એ ન હોય રૂડો.		{{gap}}હસતાં ભાંજે હાડ, વાદ એ ન હોય રૂડો.
	{{gap}}હરિહર બ્રહ્મા મળી વારિયો ઝઘડો કૂડો.		{{gap}}હરિહર બ્રહ્મા મળી વારિયો ઝઘડો કૂડો.
	{{gap}}નિંદા-મિષ મેં સ્તુતિ કરી, રખે માત દુહવણ ધરો.		{{gap}}નિંદા-મિષ મેં સ્તુતિ કરી, રખે માત દુહવણ ધરો.
	{{gap}}શાસ્ત્રનો મારગ સાંભળી કવિતા કારણ ખપ કર્યો. ૩૦		{{gap}}શાસ્ત્રનો મારગ સાંભળી કવિતા કારણ ખપ કર્યો.
	{{gap}}શ્રોતાના બે ભેદ ચાલણી સૂપડ ક્હાવે.		{{gap}}શ્રોતાના બે ભેદ ચાલણી સૂપડ ક્હાવે.
	{{gap}}કણને નાખે બહાર, ફોતરાં મધ્ય રહાવે.		{{gap}}કણને નાખે બહાર, ફોતરાં મધ્ય રહાવે.
	{{gap}}સારો કણ રાખંત, રજ સહુ બહાર જ જાયે,		{{gap}}સારો કણ રાખંત, રજ સહુ બહાર જ જાયે,
	{{gap}}ચાલણી હોય સછિદ્ર; સૂપડે છિદ્ર ન હોયે.		{{gap}}ચાલણી હોય સછિદ્ર; સૂપડે છિદ્ર ન હોયે.
	{{gap}}ગુણ ગ્રહી અવગુણ નાખજો, ભાવ ભેદ ડાહ્યા લહે. ૩૫		{{gap}}ગુણ ગ્રહી અવગુણ નાખજો, ભાવ ભેદ ડાહ્યા લહે.
	{{gap}}માંડ્યો એ ચૌટે રહેંટ મેં, કોઈ ઊંચો કોઈ નીચો કહે.</poem>}}		{{gap}}માંડ્યો એ ચૌટે રહેંટ મેં, કોઈ ઊંચો કોઈ નીચો કહે.</poem>}}
	{{center\|'''સ્વાધ્યાય'''}}		{{center\|'''સ્વાધ્યાય'''}}