સોરઠી બહારવટિયા ભાગ-1/4. ભીમો જત - Revision history

KhyatiJoshi at 06:53, 24 May 2022

2022-05-24T06:53:04Z

← Older revision		Revision as of 06:53, 24 May 2022
Line 284:		Line 284:
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
	----------------------------------------------------------		----------------------------------------------------------

			<br>
			{{HeaderNav2
			\|previous = 3. બાવા વાળો
			\|next = 5. વાલો નામોરી
			}}
			<br>

KhyatiJoshi at 09:47, 20 May 2022

2022-05-20T09:47:48Z

← Older revision		Revision as of 09:47, 20 May 2022
Line 283:		Line 283:
	'''[આ કથાના પ્રસંગો કહેનાર ભાઈ રાણા આલા મલેક, ભીમાની દીકરીના જ દીકરા થાય છે. એમનું વર્ણવેલું વૃત્તાંત વિશ્વાસપાત્ર હોય એવું એ ભાઈની ખાનદાની પરથી સ્પષ્ટ જણાય છે.]'''		'''[આ કથાના પ્રસંગો કહેનાર ભાઈ રાણા આલા મલેક, ભીમાની દીકરીના જ દીકરા થાય છે. એમનું વર્ણવેલું વૃત્તાંત વિશ્વાસપાત્ર હોય એવું એ ભાઈની ખાનદાની પરથી સ્પષ્ટ જણાય છે.]'''
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
			----------------------------------------------------------

KhyatiJoshi at 09:47, 20 May 2022

2022-05-20T09:47:27Z

@@ Line 248: / Line 248: @@
 પ્રભાતનો પહોર હતો. બબિયારાનો જે એક ભાગ ભેરવા ડુંગરને નામે ઓળખાય છે તેના ઉપર ભીમો બેઠોબેઠો તસબી કરતો હતો અને પડખે ડાડુકા ગામનો સૈયદ અબામિયાં બેઠો હતો. પડખે બીજા ત્રણ-ચાર રક્ષકો હતા. છેટે પા ગાઉ ઉપર એક ધારડી હતી, તેની ખોપમાં બીજા પચાસ માણસો તમામ હથિયાર અને દારૂગોળાની ચોકી કરતા બેઠા હતા. ભીમાની અને અબામિયાંની પાસે ફક્ત બબ્બે તરવારો જ હતી. કોઈને દુશ્મનોનો ખ્યાલ પણ નથી.
 ત્યાં તો જેમ ઝાડવાં ને પથ્થરો સજીવન થાય તેમ ચારસો માનવી પ્રગટ થઈને ડુંગર ઉપર ચડી ગયા. ભીમો ઊભો થઈને પાછો હટવા જાય છે, ત્યાં એણે સામી ફોજમાંથી ગીગલા નામના મીરના પડકાર સાંભળ્યા : “હાં ભીમા! આજ પાછો પગ ભીમાનો ન હોય. પાછે પગલે થાતાં તો મૉત બગડે હો, ભીમા!”
 {{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 09:44, 20 May 2022

2022-05-20T09:44:51Z

@@ Line 189: / Line 189: @@
 “સાચી વાત. આંહીં તો ચોરીની જ ચીજ છે, ભા. શાહુકારી વળી બા’રવટિયાને કેવી? આપો એને રૂપિયા રોકડા.” એમ બોલીને ભીમો હસ્યો.
 બહારવટિયા પાસેથી પહેરામણી લઈને જાન પાનેલીને કેડે ચાલી ગઈ.
 {{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 07:56, 20 May 2022

2022-05-20T07:56:29Z

← Older revision		Revision as of 07:56, 20 May 2022
Line 155:		Line 155:
	::::: ભલ ધોરાજી ભીમડા!		::::: ભલ ધોરાજી ભીમડા!
	</poem>		</poem>

			<center>''''''</center>

			{{Poem2Open}}
			પાનેલી ગામના લખમણ સોનીના દીકરાની જાન ઢાંક ગામે જાતી હતી. ભેળાં ત્રણ ગાડાં હતાં. ભાદર, માલણ અને ઓઝત નદીની ઊંડીઊંડી ભેખડોના પથ્થર પર ખડખડ અવાજે રડતાં ગાડાંની અંદર જાનૈયા ઝોકે જાતા હતા અને સરવા સાદવાળી સોનારણ જાનડીઓ કાઠિયાણીઓના જેવા મીઠા સૂર કાઢી,
			{{Poem2Close}}
			<poem>
			::મોર જાજે ઉગમણે દેશ,
			::મોર જાજે આથમણે દેશ,
			::વળતો જાજે રે વેવાયુંને માંડવડે હો રાજ!
			</poem>
			{{Poem2Open}}
			— એવાં લાંબા ઢાળનાં ગીતોને સૂરે સીમાડા છલોછલ ભરતી, ગાડું ચડીને પછડાય તેની સાથે જ ઊંચી ઊલળીને પાછી પટકાતી પટકાતી ગાતી જાય છે. વચ્ચે વચ્ચે પરજિયા ચારણોના નેસડા આવે છે, અને પદમણી-શી ભેંસો ચારતા ચારણો ડાંગોના ટેકા લઈ ઊભા ઊભા ટૌકા કરે છે : “એલા, આ ટાણે જાનું ક્યાં લઈ હાલ્યા? ભીમડો કાકો ભાળ્યો છે? તમારા ડિલની ચામડી સોતા ઉતારી લેશે.”
			“એ…ભીમો કોઈ દી જાનુંને લૂંટે નહિ.”
			એમ બોલીને ગાડાખેડુઓ ગાડાં ધણધણાવ્યે જાય છે.
			એમાં બરાબર વાવડિયાળી વાવ દેખાણી ને સૂરજ આથમ્યો. અંધારાં ઘેરાવા લાગ્યાં. પાછળ અને મોઢા આગળ, બેય દિશામાં ગામડાં છેટાં રહી ગયાં. વગડો ખાવા ધાય એવી નિર્જનતા પથરાઈ ગઈ. જાનનાં ગાડાં ઉઘાડી સીમમાંથી નીકળી વાવડી વાવનાં ઝાડની ઘટામાં દાખલ થયાં કે તરત પાંચ બોકાનીદાર પડછંદ હથિયારધારીઓએ છલંગ મારીને વોળાવિયાની ગરદન પકડી. એના જ ફેંટા ઉતારીને એને જકડી લઈ વાવનાં પગથિયાં ઉપર બેસાર્યા અને પડકારો કર્યો કે “ઊભાં રાખો ગાડાં!”
			ગાડાં ઊભાં રહ્યાં. માણસો ફફડી ઊઠ્યાં.
			“નાખી દ્યો ઝટ ઘરેણાં, નીકર હમણાં વીંધી નાખીએ છીએ.” એટલું કહીને બંદૂકો લાંબી કરી.
			વરરાજાના અંગ ઉપર એના બાપે માગીમાગીને ઘરેણાં ઠાંસ્યાં હતાં. ફાગણ મહિનાનો ખાખરો કેસૂડે ફાટી પડતો હોય એવાં લૂમઝૂમ ઘરેણાં વરરાજાએ પહેર્યાં હતાં. એ તમામ ઉતારીને વરનો બાપ થરથરતો સામે આવ્યો, કાંપતે અવાજે બોલ્યો : “ભાઈ, આ બીજો બા’રવટિયો વળી કોણ જાગ્યો?”
			“ઓળખતો નથી? ભીમડો કાકો!”
			“હેં! ભીમાબાપુના માણસો છો તમે! ભીમોબાપુ જાનુંને તો લૂંટતો નથી ને?”
			“કોણ છે ઈ?” કરતો સામી ભેખડમાંથી સાવજની ડણક જેવો અવાજ ગાજ્યો. “આંહીં લાવો જે હોય એને.”
			સોની જઈને પગમાં પડી ગયો. “એ બાપુ! આ પારકાં ઘરેણાં; માગીમાગીને આબરુ રાખવા લીધાં છે.”
			“તો ભા, તારું હોય એટલું નોખું કાઢી લે. બાકી બીજાઓના દાગીના ઉપર તો તારા કરતાં મારો વધુ હક પહોંચે છે.”
			“ભીમા બાપુ! મારી ઉમેદ ભાંગો મા. વેવાઈને માંડવે મારી આબરુ રાખવા દ્યો; વળતાં હું તમને કહેશો એટલું પાછું સોંપતો જઈશ.”
			“આપી દ્યો એનાં ઘરેણાં પાછાં. અને, ભાઈ, તું પાછો વળીશ ત્યારે દીકરીને પે’રામણી અમારે દેવી છે. કે’દી વળશો?”
			“પરમ દી બપોરે.”
			જાન ક્ષેમકુશળ ચાલી ગઈ. ત્રીજે દિવસે પરણાવીને પાછા વળ્યા તે વખતે એ જ ભેખડે ભીમો વાટ જોતો હતો.
			“આ લે આ દીકરીને માટે એક કાંઠલી.”
			કાંઠલી લેતી વખતે સોનીનો હાથ અચકાયો; પણ મોંએથી બોલાયું નહિ.
			“કેમ હાથ ચોર્યો?”
			“બાપુ, આ કાંઠલી ચોરીની હશે તો હું માર્યો જઈશ.”
			“સાચી વાત. આંહીં તો ચોરીની જ ચીજ છે, ભા. શાહુકારી વળી બા’રવટિયાને કેવી? આપો એને રૂપિયા રોકડા.” એમ બોલીને ભીમો હસ્યો.
			બહારવટિયા પાસેથી પહેરામણી લઈને જાન પાનેલીને કેડે ચાલી ગઈ.
			{{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 07:54, 20 May 2022

2022-05-20T07:54:33Z

← Older revision		Revision as of 07:54, 20 May 2022
Line 142:		Line 142:
	લૂંટી, માલ સાંઢિયા માથે લાદી, ડુંગરમાં રવાના કરી, રાત પડી એટલે ભીમે આખા ગામને ભેગું કરી ચોક વચ્ચે ‘જીંડારી’ નામની રાસને મળતી રમત લેવરાવી :		લૂંટી, માલ સાંઢિયા માથે લાદી, ડુંગરમાં રવાના કરી, રાત પડી એટલે ભીમે આખા ગામને ભેગું કરી ચોક વચ્ચે ‘જીંડારી’ નામની રાસને મળતી રમત લેવરાવી :
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}
			<poem>
			::જીંડારી લઈશ રે જીંડારી લઈશ,
			::કુંભાજીના રાજમાં જીંડારી લઈશ.
			</poem>
			{{Poem2Open}}
			આવાં ગીત ગાઈને અધરાત સુધી સીમાડા ગજાવ્યા. પણ કોઈ વાર આવી પહોંચી નહિ, એટલે જમિયલશાના જેજેકાર બોલાવતો ભીમો બહાર નીકળી ગયો.
			{{Poem2Close}}
			<poem>
			::ઉપલેટું ઊંઘે નહિ,
			::::: ગોંડળ થરથર થાય,
			::લીધી ઊંડળ માય,
			::::: ભલ ધોરાજી ભીમડા!
			</poem>

KhyatiJoshi at 07:52, 20 May 2022

2022-05-20T07:52:28Z

← Older revision		Revision as of 07:52, 20 May 2022
Line 116:		Line 116:
	“ઠીક; જતાણીએ ક્યાં ઘા ઝીલ્યા?”		“ઠીક; જતાણીએ ક્યાં ઘા ઝીલ્યા?”
	“બરાબર કપાળ ઉપર.”		“બરાબર કપાળ ઉપર.”
	“બસ ત્યારે, પારોઠના ખાધા હોત તો મને પસ્તાવો થાત.”		“બસ ત્યારે, પારોઠના <ref>પીઠના.</ref> ખાધા હોત તો મને પસ્તાવો થાત.”
	“ડોશી બહુ રૂડાં લાગ્યાં, બાપુ! ત્રણ મકરાણીને સુવાર્યા અને બચ્ચાંને લઈ માલણકા ચાલ્યાં ગયાં.”		“ડોશી બહુ રૂડાં લાગ્યાં, બાપુ! ત્રણ મકરાણીને સુવાર્યા અને બચ્ચાંને લઈ માલણકા ચાલ્યાં ગયાં.”
	“ભીમા મલેક!” સંગાથીઓ મૂછે વળ દઈને તાડૂક્યા : “ભા કુંભો બાયડી ઉપર હાથ કરવા ગયો અને હવે આપણે ઉપલેટા-ધોરાજીને આગ જ લગાડવી જોશે ને?”		“ભીમા મલેક!” સંગાથીઓ મૂછે વળ દઈને તાડૂક્યા : “ભા કુંભો બાયડી ઉપર હાથ કરવા ગયો અને હવે આપણે ઉપલેટા-ધોરાજીને આગ જ લગાડવી જોશે ને?”

KhyatiJoshi at 07:50, 20 May 2022

2022-05-20T07:50:30Z

Show changes

KhyatiJoshi at 07:45, 20 May 2022

2022-05-20T07:45:45Z

@@ Line 17: / Line 17: @@
 {{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}	— નાથાણીનો.
 ઓચિંતી સંધીડે ગોળી મારી, ને ભાગ્યાની ઝાઝી ખોટ,
-લાલબાઈ  તને ધ્રુસકે રોવે, ફૂલબાઈ1 જોવે વાટ.
+લાલબાઈ  તને ધ્રુસકે રોવે, ફૂલબાઈ <ref>બન્ને ભીમાની દીકરીઓ.</ref> જોવે વાટ.
 {{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}	— નાથાણીનો.
 </poem>

KhyatiJoshi at 07:42, 20 May 2022

2022-05-20T07:42:37Z

← Older revision		Revision as of 07:42, 20 May 2022
Line 9:		Line 9:
	ભાદરને કાંઠે ભીમડો જાગ્યો, જતડાની લાગી ખાંત,		ભાદરને કાંઠે ભીમડો જાગ્યો, જતડાની લાગી ખાંત,
	રાત પડ્યો, ભીમા, રીડિયા રે, ગામેગામ ગોકીરા થાય.		રાત પડ્યો, ભીમા, રીડિયા રે, ગામેગામ ગોકીરા થાય.
	{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.		{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.
	ઓળક ગામમાં ઉતારો કીધો, બરડે બજારું થાય,		ઓળક ગામમાં ઉતારો કીધો, બરડે બજારું થાય,
	ઉપલેટા ગામના બ્રાહ્મણ જમાડ્યા, ગોંડળ થરથર થાય.		ઉપલેટા ગામના બ્રાહ્મણ જમાડ્યા, ગોંડળ થરથર થાય.
	{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.		{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.
	તરવારુંનાં તારે તોરણ બંધાણાં ને ભાલે પોંખાણો ભીમ,		તરવારુંનાં તારે તોરણ બંધાણાં ને ભાલે પોંખાણો ભીમ,
	ઢોલ ત્રાંબાળુ ધ્રશકે વાગે, વારું ચડી છે હજાર.		ઢોલ ત્રાંબાળુ ધ્રશકે વાગે, વારું ચડી છે હજાર.
	{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.		{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.
	ઓચિંતી સંધીડે ગોળી મારી, ને ભાગ્યાની ઝાઝી ખોટ,		ઓચિંતી સંધીડે ગોળી મારી, ને ભાગ્યાની ઝાઝી ખોટ,
	લાલબાઈ તને ધ્રુસકે રોવે, ફૂલબાઈ1 જોવે વાટ.		લાલબાઈ તને ધ્રુસકે રોવે, ફૂલબાઈ1 જોવે વાટ.
	{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.		{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નાથાણીનો.
	</poem>		</poem>