સોરઠી બહારવટિયા ભાગ-1/5. વાલો નામોરી - Revision history

KhyatiJoshi at 06:54, 24 May 2022

2022-05-24T06:54:16Z

← Older revision		Revision as of 06:54, 24 May 2022
Line 385:		Line 385:
	યેલું.)		યેલું.)
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}


			<br>
			{{HeaderNav2
			\|previous = 4. ભીમો જત
			\|next =
			}}
			<br>

KhyatiJoshi at 10:16, 20 May 2022

2022-05-20T10:16:03Z

← Older revision		Revision as of 10:16, 20 May 2022
Line 354:		Line 354:

	રાવણહથ્થાવાળા નાથબાવાઓ જુમલા ગંડનો એક રાસડો નીચે મુજબ ગાય છે :		રાવણહથ્થાવાળા નાથબાવાઓ જુમલા ગંડનો એક રાસડો નીચે મુજબ ગાય છે :
			{{Poem2Close}}
			<poem>
			::ગંઢ કાંથડના જુમલા રે વાગડને રે’વા દે!
			::ચાર ભાઈઓનું જોડલું જુમા,
			::પાંચમો ભાવદ પીર. — કાંથડના.
			::પડાણ માગે ગંઢડા નીકળ્યા,
			::લીધી વાગડની વાટ. — કાંથડના.
			::ઘોડલે ચડતા ખાનને માર્યો,
			::હમીરીઓ ના’વ્યો હાથ. — કાંથડના.
			::પ્રાગવડ ભાંગી પટલને માર્યો,
			::ચોરે ખોડ્યાં નિશાણ. — કાંથડના.
			::ઝંડિયો ડુંગર ઘોડલે ઘેર્યો,
			::ઘણાનો કાઢ્યો ઘાણ — કાંથડના.
			::અંજારની સડકે સાધુ જમાડ્યા,
			::બોલો જુમાની જે. — કાંથડના.
			::પગમાં તોડો હાથમાં નેજો,
			::ભાવદી ભેળો થાય. — કાંથડના.
			</poem>
			{{Poem2Open}}
			'''મિયાણા વાલા મોવરનું બહારવટું કોઈ રાજ તરફના અન્યાયમાંથી ઊભું નહોતું થયું, પણ ઓરતોની લંપટતાથી જ પરિણમ્યું હતું. વાલો ચોરીઓ કરતો અને ચોરીના સાહસમાં જ એનો એક હાથ ઠૂંઠો થયો હતો એ વાત પણ ચોક્કસ છે.'''
			{{Poem2Close}}

			<center>'''જીવતાં પાત્રો જડ્યાં છે'''</center>
			<center>'''[લેખકની લોકસાહિત્યની શોધનકથા ‘પરકમ્મા’માં]'''</center>

			{{Poem2Open}}
			[મારી ટાંચણપોથીનું] પાનું ફરે છે — મિયાણા બહારવટિયા વાલા નામોરીની મેં લખેલી કથાના કિસ્સા પૂરા પાડનાર માણસનો પતો મળે છે. સ્વ. દરબાર કાંથડ ખાચરની રાજપરાની ખળાવાડમાં એ હવાલદાર હતો. પડછંદ, સીધો સોટા સરીખો, ઘાટી સફેદ દાઢી, જબાને મૂંગો, કરડી પણ ગંભીર આંખો : ઓળખાવ્યો ત્યારે જ ખબર પડી, કે વાલા નામોરી અને મોવર સંધવાણીના બહારવટામાં જાતે જોડાનાર એ મિયાણો હતો. એણે મને પેટ દીધું, સમસ્ત બહારવટાની કથા કહી, પોતે એ પ્રત્યેક કિસ્સાનો સાક્ષી જ માત્ર નહીં પણ સક્રિય પાત્ર હતો. ચારણ, ભાટો અને કથાકારો જ મને ઉટાંગ વાતો કહી ગયા છે એ માન્યતા ખોટી છે. ઘટનાનાં જીવતાં પાત્રો મને સાંપડ્યાં છે. તેમની વિશ્વસનીયતાને મેં ચકાસી જોઈ છે. તેમણે સારું-બૂરું બેઉ દિલ ખોલીને સંભળાવ્યું છે. તેમણે તો પોતાને વિશે પ્રચલિત કેટલીક અતિ શોભાસ્પદ અને ભભકભરી વાતોનો પણ સરળ ભાવે ઇનકાર કર્યો છે.
			એ વૃદ્ધ મિયાણાના છેલ્લા શબ્દો — કલ્યાણકારી શબ્દો — ટાંચણમાંથી અહીં ઉતારીને હું તેને સલામો દઉં છું. “વાલો મોર : ઘઉંલો વાન : સામાન્ય કદનો : શરીરે મજબૂત : સ્વભાવ બહુ સાદો શાંત : કોઈ ગાળ દે તો પણ બોલે નહિ : કોઈ દી હસે નહીં : કોઈ દસ વેણ બોલે ત્યારે પોતે એક બોલે : સાંજ પડ્યે બંદૂકને લોબાન કરે : એની હાજરીમાં ભૂંડું બોલાય નહીં.”
			આ બહારવટિયો! આ મિયાણો! આવા શીલવંતા કેવે કમૉતે ગયા! આમ કેમ થયું? પરચક્રને પ્રતાપે જ તો. બહાદુરોને બદમાશો કરી ટાળ્યા.
			યેલું.)
	{{Poem2Close}}		{{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 10:11, 20 May 2022

2022-05-20T10:11:57Z

@@ Line 323: / Line 323: @@
 એટલી હાકલ મોવરના મોંમાંથી પડતાં તો પહાડ જેવા મિયાણા ધસી આવ્યા. ધીંગાણું જામી પડ્યાું હોત, પણ બીજા શાણા માણસોએ મોવરને ફોસલાવી પંપાળી ટાઢો પાડ્યો.
 વાલાના ડચકાં ખાતા મોમાં પાણી મેલીને મોવરે કહ્યું : “વાલા, તારા જીવને ગત કરજે, તું મફતનો નથી મર્યો પણ એક ગોરાને અને બે બીજા અમલદારોને મારીને મર્યો છો.”
 {{Poem2Close}}

KhyatiJoshi at 10:09, 20 May 2022

2022-05-20T10:09:43Z

Show changes

KhyatiJoshi at 09:59, 20 May 2022

2022-05-20T09:59:33Z

Show changes

KhyatiJoshi at 09:56, 20 May 2022

2022-05-20T09:56:58Z

Show changes

KhyatiJoshi: Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|વાલો નામોરી| '''[ઈ. સ. 1890ની આસપાસ]'''}} નામોરીનો નર છે વંકો, રે..."

2022-05-20T09:53:04Z

Created page with "{{SetTitle}} {{Heading|વાલો નામોરી| '''[ઈ. સ. 1890ની આસપાસ]'''}} <poem> નામોરીનો નર છે વંકો, રે..."

New page

{{SetTitle}}
{{Heading|વાલો નામોરી|
'''[ઈ. સ. 1890ની આસપાસ]'''}}

<poem>
નામોરીનો નર છે વંકો,
રે વાલા, તારો દેશમાં ડંકો.
ભૂજવાળાનું ગામ તેં ભાંગ્યું ને ફોજું ચડિયું હજાર,
ઊંટ ઘોડાં તો આડાં રે દીધાં, ધીંગાણું કીધું ધરાર.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
વાગડ દેશથી ઊતર્યો વાલો, આવ્યો હરિપર ગામ,
ડુંગર મોવરને જીવતો ઝાલ્યો, હૈયામાં રહી ગઈ હામ.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
જસાપરામાં તો જાંગીના દીધા, આવ્યા મૂળી પર ગામ,
ઓચિંતાના આવી ભરાણા, મરાણો મામદ જામ.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
ખરે બપોરે પરિયાણ કીધાં ને ભાંગ્યું લાખણપર ગામ,
વાંકાનેરની વારું ચડિયું, નો’તો ભેળો મામદ જામ.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
માળીએ તારું બેસણું વાલા, કારજડું તારું ગામ,
ટોપીવાળાને તેં ઉડાવ્યો, કોઠાવાળાને કલામ.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
મુંબઈ સરકારે તાર કીધા ને ફોજું ચડિયું હજાર,
નાળ્યું બંધૂકું ધ્રશકે છૂટે, તોયે હાલ્યો તું ધરાર,
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
વાલો મોવર જોટો છાતીએ લેવા, સાતસો ક્રમ પર જાય,
રંગ છે તારાં માતપિતાને, અમર નામ કહેવાય.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.
નથી લીધો તારો ઢીંગલો વાલા, નથી લીધું તારું દામ,
ભાવલે કોળીએ રાસડો ગાયો, રાખ્યું નવ ખંડ નામ.
{{Space}}{{Space}}{{Space}} — નામોરીનો.

<center></center>

::તારા જે નામોરી તણા,
:::: ઠૂંઠા ઘા થિયા,
::ઈ પાછાં પોઢે ના,
:::: વિનતા ભેળા વાલિયા!
</poem>

[નામોરીના પુત્ર વાલા! તારા ઠૂંઠા હાથની ગોળીઓના ઘા જેના ઉપર થાય એ લોકો ફરી વાર પોતાની સ્ત્રીઓ સાથે પોઢવાનું સુખ પામી શકતા નથી, મતલબ કે તારા ભડાકા અફર જ હોય છે.]