https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%B9%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80%2F%E0%AB%AE%E0%AB%AD._%E0%AA%AB%E0%AA%A3%E0%AA%BF%E0%AA%A7%E0%AA%B0 હયાતી/૮૭. ફણિધર - Revision history 2026-05-13T00:01:36Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.38.2 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B9%E0%AA%AF%E0%AA%BE%E0%AA%A4%E0%AB%80/%E0%AB%AE%E0%AB%AD._%E0%AA%AB%E0%AA%A3%E0%AA%BF%E0%AA%A7%E0%AA%B0&diff=87023&oldid=prev Meghdhanu: +1 2025-04-13T07:18:58Z <p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> <br /> {{Heading|૮૭. ફણિધર}}<br /> <br /> {{Block center|&lt;poem&gt;<br /> ઈર્ષ્યાના ફણિધરે ડંખ દીધો છે <br /> અને રૂંવે રૂંવે લીલોતરી ઊગી ગઈ છે.<br /> સુંવાળા જીવનની શોધમાં <br /> લીધેલા કાંટાળા રસ્તા પર <br /> એટલા તો ઉઝરડા થયા છે કે <br /> એ રૂઝવવા આ એક જન્મારો તો <br /> ઓછો જ પડશે.<br /> <br /> મારા પૂર્વજોના મૃતદેહો હજી જીવે છે : <br /> તેઓના ઠંડા શ્વાસોની ચાદર <br /> મારી હયાતીના શબ પર ઓઢાડાઈ છે. <br /> ગઈ કાલ મરી શકતી નથી <br /> અને આજને જિવાડી શકાતી નથી.<br /> <br /> સાગરનાં મોજાંની જેમ ઊછળતાં <br /> તારાં સ્તનો <br /> મારી હથેળીના કિનારા પાસે <br /> આવી ક્ષુબ્ધ થૈ અટકી જાય છે : <br /> સાગરનો ઘુઘવાટ લાલ રંગ ધારણ કરી <br /> મારી આંખોમાં અંજાઈ રહે છે, <br /> અને મારી ઉન્મન, પ્રાણભરપૂર હયાતી <br /> મારા ફફડતા હોઠમાંથી નીકળતા શબ્દને <br /> સાંભળવા કાન માંડે <br /> ત્યારે હું દેવભૂમિમાંથી પાછા ફરતા <br /> ઑર્ફિયસની જેમ પાછળ જોઉં છું,<br /> અને ક્ષણમાં જ બધું સમેટાઈ જાય છે.<br /> – રહે છે માત્ર <br /> મારી વીણા પરનો <br /> સૌથી કરુણ રાગ.<br /> ક્યારેક આ બે હોઠ વચ્ચે <br /> ભીંસાયેલી સુંવાળી જીભ <br /> કૃષ્ણના મુખમાં બ્રહ્માંડ નિહાળી <br /> ચકળવકળ થયેલી યશોદાની દૃષ્ટિની જેમ <br /> મોંમાં ફરી વળે છે : <br /> ત્યારે <br /> ઝેરની કોથળી દાબતી નાગણ <br /> કેમ યાદ આવે છે <br /> એ તું ન પૂછે તો સારું!<br /> <br /> તડકાના ખેતરમાં <br /> થતી ખેતી સમો હું <br /> વરસાદને ઝંખી પણ શકતો નથી; <br /> મારા રોમરોમમાંથી ઊગે છે <br /> વાસનાના ફણિધરો <br /> – એના ડંખથી ઉન્મન બની <br /> તું મને આલિંગે છે <br /> ત્યારે તને ખબર છે કે <br /> આ ઘેન શેનું છે? <br /> જાગૃતિની પ્રત્યેક ક્ષણ <br /> ઘેનમાં વીતે છે – <br /> અને ઘેનમાં મીંચાતી આંખોમાં <br /> જાગે છે એ દુનિયા સાચી નથી.<br /> મારા બે બાહુઓમાં સમાતા શૂન્યને <br /> ભરડો લેતા શ્વાસો <br /> કોઈક આકાર નીપજાવી લે છે<br /> અને <br /> આંખો ખોલી જોવાની <br /> મારી જિગરદારી લોપ થઈ છે.<br /> વારંવાર વંચાઈને<br /> ફાટવા આવેલા કાગળ જેવો <br /> મારો પ્રેમ <br /> હું વધુ ચીવટથી સાચવું છું – <br /> ગડીએ ગડીએ <br /> છૂટા પડી ગયેલા આકાશના <br /> ટુકડાઓ તારાં બે નેત્રોમાં<br /> ચકરાઈ રહે છે –<br /> એકમેક સાથે સંવાદી રહીને<br /> છતાં એકમેકને મળ્યા વિના.<br /> <br /> ફલાવરવાઝમાં ચમકી રહેલી<br /> બે વિશાળ આંખો <br /> જરા ઝીણી થઈ <br /> પાંદડે પાંદડે દૃષ્ટિના ટુકડા મૂકે છે <br /> અને વંચાઈ ગયેલી<br /> કવિતાની ભૂંસાતી અસર<br /> જેવી હવામાં <br /> બધી જ પાંખડીઓ વેરવિખેર થઈ જાય છે.<br /> આંખો વિનાના ચહેરામાં <br /> દેખાય છે ઊંડા કૂવાઓ <br /> મૃત્યુએ જિંદગીને ઝડપવા માટે <br /> પાથરેલી જાળ પર<br /> ક્ષણોનાં બી ચૂગવા <br /> બેસતાં પંખીઓના પગમાં <br /> વીંટાતી દોરીઓ જેને ઝડપે છે<br /> એ મૃત્યુના અલગ અલગ ટુકડા છે.<br /> <br /> મૃત્યુ એટલે ત્રીસ માળનું મકાન, <br /> મૃત્યુ એટલે ટોડલા પરનો મોર, <br /> ગોખલામાંના દેવ <br /> અને મંદિરની આરતી – <br /> મૃત્યુ એટલે ફફડતા હોઠ, કંપતી આંખો <br /> અને પ્રસરતા બાહુઓ <br /> બંધ મૂઠ્ઠી <br /> અને શ્વાસ વિનાના પિંજરામાં <br /> મૃત્યુ શોધનારાને કહો – <br /> મૃત્યુ એટલે ગતિ <br /> મૃત્યુ એટલે શ્વાસ, <br /> મૃત્યુ એટલે હવા, <br /> મૃત્યુ એટલે નાતો.<br /> <br /> અડધી રાતે <br /> શિયાળની લાળી નહીં <br /> છેલ્લા શોમાંથી પાછી ફરતી <br /> મોટરોના અવાજો સંભળાય છે : <br /> કૂતરાં ભસતાં નથી, <br /> મૌન વડચકાં ભરે છે; <br /> અને હડકવા થયેલી નિયોન બત્તીઓના <br /> કંપથી ડરી <br /> આસ્ફાલ્ટનો રસ્તો દોટ મૂકે છે.<br /> <br /> મારા ચહેરાની નીચે <br /> નમેલા ચન્દ્રને <br /> ચુંબન કરી લેવું છે –<br /> <br /> ખીણના અંધકારને <br /> સૂર્યનાં કિરણોથી છલકાવી દેવો છે –<br /> દુર્ગમ ચડાણોની <br /> સુંવાળપથી છેતરાવું નથી –<br /> <br /> થોડાક અધ્ધર <br /> શ્વાસોથી મારે કામ પાડવું છે –<br /> – જો સ્ટૉપ પર ઊભેલા સમયને <br /> એની બસ ન મળી જાય તો.<br /> <br /> વૃક્ષો તેનાં મૂળ ઊંચાં કરે છે, <br /> મકાનો પોતાના પાયાને ઉપર કરે છે, <br /> ધરતી લાવા પ્રગટ કરે છે, <br /> માણસ પોતાના જન્મ પહેલાના <br /> ગર્ભબીજમાં સમાઈ જાય છે.<br /> <br /> – અને સૌ સાથે મળી પ્રાર્થના કરે છે :<br /> <br /> હે નાથ, <br /> અમારા શબ્દોમાંથી અર્થને લોપી દો, <br /> અમારા અવાજમાંથી નાદનો લય કરી દો, <br /> અમારી આંખમાંથી દૃષ્ટિ હરી લો, <br /> અમારા ચરણોમાંથી ગતિ ઉઠાવી લો, <br /> અમારા કાનને બધિર કરી દો, <br /> અમારા અંતરને નિઃસ્પંદ કરો. <br /> અમારા જીવનમાંથી પુણ્યોનો ક્ષય કરો, <br /> અમારાં પાપને ફૂલની માફક પ્રગટાવી દો, <br /> અમારા અસ્તિત્વમાં મૃત્યુનો મહિમા કરો, <br /> અમારી પ્રાર્થનામાંથી <br /> પરમેશ્વરને ખસેડી દો.<br /> <br /> {{Right|૨૫–૫–૧૯૭૪}}&lt;/poem&gt;}}<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = ૮૬. આજ હું ઉદાસ નથી થાતો<br /> |next = ૮૮. આથમતી સાંજ<br /> }}</div> Meghdhanu