https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?action=history&feed=atom&title=%E0%AA%B9%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%B6_%E0%AA%AE%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE%2F%E0%AA%AC%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%B0%E0%AA%B8_%E0%AA%A1%E0%AA%BE%E0%AA%AF%E0%AA%B0%E0%AB%80-%E0%AB%A7%E0%AB%A9 2026-07-22T06:56:40Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.45.0 https://wiki.ekatrafoundation.org/index.php?title=%E0%AA%B9%E0%AA%B0%E0%AB%80%E0%AA%B6_%E0%AA%AE%E0%AB%80%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%B6%E0%AB%8D%E0%AA%B0%E0%AB%81%E0%AA%A8%E0%AB%80_%E0%AA%95%E0%AA%B5%E0%AA%BF%E0%AA%A4%E0%AA%BE/%E0%AA%AC%E0%AA%A8%E0%AA%BE%E0%AA%B0%E0%AA%B8_%E0%AA%A1%E0%AA%BE%E0%AA%AF%E0%AA%B0%E0%AB%80-%E0%AB%A7%E0%AB%A9&diff=70232&oldid=prev 2024-02-27T00:15:22Z

<p>+1</p> <p><b>New page</b></p><div>{{SetTitle}}<br /> &lt;center&gt;&lt;big&gt;&lt;big&gt;&#039;&#039;&#039;બનારસ ડાયરી-૧૩&#039;&#039;&#039;&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;/center&gt;<br /> <br /> &lt;poem&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;ઘાટ&#039;&#039;&#039;<br /> ધીરે ધીરે પગથિયાં ઊતરી રહ્યા છે જાહ્નવીની જળરાશિમાં<br /> પટ પર ઠેરઠેર ફૂટી નીકળ્યા છે બિલાડીના ટોપ<br /> તળે ઇન્દ્રાસન પાથરીને બિરાજમાન જીવજંતુડાં<br /> પોતાને સમજે છે ઇન્દ્રગોપ.<br /> <br /> અચાનક તૂટે છે એક તંતુ કબીરનો<br /> <br /> એને કોઈ ભાગીરથી કહે તે પસંદ નથી<br /> કાશીવિશ્વનાથની જટા પર નાછૂટકે પડતું મૂકેલું એની<br /> હજુ સુધી વળી ન હોય કળ<br /> એમ એનાં જળ શોધ્યા કરે છે ખોવાઈ ગયેલું નિજનામ<br /> <br /> કબીર વીજળીનો તાંતણો મ્હોંમાં મમળાવે છે<br /> ને પરોવે છે પળના છિદ્રમાં<br /> <br /> શ્રાદ્ધાન્નની ઢગલીઓને લીધે<br /> ભરામણની તોંદ છે ઉત્તુંગ અને અશ્લીલ,<br /> અન્નનળીને બાઝી છે લીલ, પિત્તની,<br /> એને ચંડાલ બનાવી મૂકે છે બપોરની ઊંઘ. એના ખુલ્લા રહી ગયેલા<br /> મ્હોંમાં ગંગામૈના હગાર કરી જાય છે. ગંગાનું વહેણ<br /> બનારસથી લગાર આઘું હટી જાય છે એના પાદવાથી<br /> <br /> તુલસીનું પત્ર, બાજરાનો દાણો ને ગોળની કાંકરી<br /> પેટપૂજા કરીને પીરના તકિયા જેવા એક પથરાને કબીર અઢેલે છે<br /> ને એ પોચું ગાભલું જાય છે<br /> <br /> કાશીની કરવતથી કશુંય કપાતું નથી : પંડાની ગરદન સુધ્ધાં<br /> એની રૂદરાખની માળા નરકે સિધાવે છે<br /> જોકે, જજમાનને<br /> બચાડાને એની કશી ખબર નથી.<br /> <br /> કબીર મહેનતુ માણસની જેમ એક બાગસું ખાય છે<br /> જોકે કોઈ શાગિર્દને એમાં વિશ્વરૂપનું દર્શન થતું નથી<br /> <br /> એક તરફ સત્યજિત ‘અપરાજિત’નું એક દૃશ્ય<br /> કબૂતરોનાં ઊડતા ઝુંડની ભાષામાં ટપકાવી લે છે નોટબુકમાં<br /> ત્યારે બીજી તરફ તંબોળી<br /> લવિંગની કટારીથી છેદે છે નિજનો હૃદયાકાર :<br /> ભારે હૈયે ચાંદીની તાસકમાં મૂકે છે<br /> બનારસી પાનનું બીડું<br /> <br /> કબીરે ગલોફામાં ઘાલી રાખ્યા છે શબદ :<br /> મઘઈ કલકત્તી બનારસી<br /> ને એનું અમરત દદડે છે રાતા હોઠને ખૂણેથી<br /> ને પૃથ્વી ત્રમત્રમતું ઇજમેટનું ફૂલ બની જાય છે.<br /> <br /> બનારસી સાડીની દુકાનનો વાંઢો ગુમાસ્તો, દુકાન વધાવતાં પહેલાં<br /> પાલવના વણાટના જરિયાન વેલબુટ્ટા સિફતથી તફડાવી લે છે :<br /> આખી રાત એને ચોંટાડ્યા કરશે<br /> હુસ્નાબાઈ કે બડી મૈના બાઈના સૂરીલા બદન પર<br /> <br /> એક ચાદર હવે વણાઈ રહેવા આવી છે. સાવ સાદી, સુતરાઉ, સફેદ<br /> ભાત ભરત વિનાની. ઘરાક આવે છે, મન કરીને મોઘાં મૂલે વ્હોરે છે ને<br /> મરજી મુજબની ભાત ને મરજી મુજબના ડાઘા પાડ્યા કરે છે :<br /> શું થાય? બિચારાને મન છે ને...?<br /> <br /> પ્રાતઃ સંધ્યાનું પેલું પારિજાતક ને સાયંસંધ્યાનો આ દશાશ્વમેધ,<br /> અજવાળાંની અસંખ્ય કેસરકળીઓ ખેરવે છે, -<br /> એની સુગંધની ઓકળીઓને સૌ ગંગાઆરતી કહે છે<br /> સ્તનોમાં માંસલ મરસિયાં છે અને સાથળમાં સૂનકાર :<br /> અસંખ્ય વિજોગણી ધોળી ધજાઓ ફડફડે છે, મરણ સાથે સુલેહ કરવા.<br /> ટચૂકડી ચિતાઓ નૌકાવિહાર કરે છે લીલાં પાંદડાંની હોડકીઓમાં<br /> <br /> હવે સ્હેજ નવરા પડેલા કબીર ગાલિબને વ્યથાપૂર્વક પૂછે છે : અરે મિર્ઝા,<br /> કા હુઆ આપકે પિન્સનકા? પરિસાની કમ હુઈ કે નહિં?<br /> <br /> કોતવાલીમાં સન્નાટો પથરાય છે : કંપની બહાદુર જેવાં<br /> અંધારાં ફેલાય છે.<br /> બનારસની રાત ગહેરાઈને જરા ધૃષ્ટ જરા પુષ્ટ બને છે :<br /> ઠુમરી ચૈતી ઝૂલા હોલી<br /> વરણા અસી સે કરત ઠિઠોલી :<br /> ગિરિજાબાઈ છેડે છે કજરી<br /> હિલિમિલિ કે ઝૂલા સંગ ઝુલૈં સબ સખિ પ્રેમભરી<br /> રસૂલનબાઈના અંગેઅંગથી ટપકે છે ઠુમરીનું પૂરબ અંગ<br /> ત્યારે નજીક ને નજીક આવી રહેલા પરોઢિયાના રંગ પર<br /> પાક્કો ભરોસો બેસી જાય છે. કોઈ અર્જ કરે છે....ને<br /> ઈશ્વર અને અલ્લા એક જ તકિયે અઢેલીને<br /> ઝૂમી ઊઠે છે : ઇર્શાદ<br /> <br /> અચાનક કોઈ મુશાયરાની શમાદાન અમારી નજીક લાવીને મૂકે છે<br /> મણિકર્ણિકાની જેમ એને પણ ત્રણ જ ક્રિયાપદોની ખબર છે :<br /> બળવું, ઓગળવું અને રઝળવું ધૂમ્ર થઈને.<br /> હું અને ગાલિબ ખાનાબદોશ છીએ<br /> કબીર ખામોશ.<br /> <br /> મુલાહિજા ફરમાઈયે : કહીને અમે સંભળાવીએ છીએ<br /> એક સહિયારી નઝમ :<br /> <br /> તઆલિલ્લા બનારસ ચશ્મે બદ્દૂર૧<br /> બહિશ્તે ખુર્રમો ફિરદૌસ મામૂર<br /> <br /> યહી તો હૈ તોરી ગંગાકા હુનર<br /> તવાયફ કે ગલેમેં ભી બસા નૂર<br /> <br /> મુરીદોં કી ગલી બદનામ સી હૈ<br /> શરીફોં કા મોહલ્લા તો બહોત દૂર<br /> <br /> શહર ખુદ હિ હૈ રિન્દાના ઘરાના<br /> યહાઁ હર ઝિન્દા હર મુર્દા હૈ મખ્મૂર<br /> <br /> (૧. આ પ્રથમ શેર ગાલિબનો છે. ઓ બનારસ, હું દુઆ કરું છું કે તને કોઈની બૂરી નજર ન લાગે, ઓ પ્રસન્નતાના ઇન્દ્રલોક, ઈશ્વરના આદેશથી તું નિયુક્ત થઈ છે સ્વર્ગપુરી.)<br /> &lt;/poem&gt;<br /> &lt;br&gt;<br /> {{HeaderNav2<br /> |previous = છાપાવાળો છોકરો<br /> |next = ચન્દ્ર વિષે ચાટૂક્તિઓ : ૬<br /> }}</div>

Meghdhanu