સંજુ વાળાનાં કાવ્યો: Difference between revisions

m
()
 
(25 intermediate revisions by 2 users not shown)
Line 1: Line 1:
{{BookCover
{{BookCover
|cover_image = File:2_jpg
|cover_image = File:9_Sanju_Vala_Kavya_Title.jpg
|title = સંજુ વાળાનાં કાવ્યો<br>
|title = સંજુ વાળાનાં કાવ્યો<br>
|editor = મિલિન્દ ગઢવી<br>
|editor = મિલિન્દ ગઢવી<br>
}}
}}
 
<br>
 
{{Box
 
|title = પ્રારંભિક
|content =
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ|‘એકત્ર’નો ગ્રંથગુલાલ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પ્રારંભિક | પ્રારંભિક]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પ્રારંભિક | પ્રારંભિક]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સંપાદક-પરિચય|સંપાદક-પરિચય]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ભાષાને ભેદતી નિગૂઢ ભાવ પરાયણતા|ભાષાને ભેદતી નિગૂઢ ભાવ પરાયણતા]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સર્જક-પરિચય|સર્જક-પરિચય]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/કૃતિ-પરિચય|કૃતિ-પરિચય]]
}}
<br>
{{Box
|title = અનુક્રમ
|content =
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/અણીએ ઊભા|અણીએ ઊભા]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/અનભે ગતિ|અનભે ગતિ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/નિમ્નસ્તર વાત|નિમ્નસ્તર વાત]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/કંઈ|કંઈ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ઘરમાં|ઘરમાં]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/આપણે|આપણે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/તું નહીં તો|તું નહીં તો]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/આજીજી|આજીજી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/આંબલો|આંબલો]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પડછાયા ઓઢીએ|પડછાયા ઓઢીએ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/અડધાં કમાડ|અડધાં કમાડ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ઘાસની સળી|ઘાસની સળી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/મરણોન્મુખ|મરણોન્મુખ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/હજુ|હજુ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/એક ઝાલું ત્યાં|એક ઝાલું ત્યાં]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પ્રથમ વરસાદ|પ્રથમ વરસાદ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/છેલબટાઉ કુંજમનનું ગીત|છેલબટાઉ કુંજમનનું ગીત]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/મિલમજૂરોનું સહગાન|મિલમજૂરોનું સહગાન]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સખીરી-૭|સખીરી-૭]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/મિરાત...|મિરાત...]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સંકેલી લીધા|સંકેલી લીધા]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/કવિ!|કવિ!]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સાધો!|સાધો!]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/....મ્હેણું !|....મ્હેણું !]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/જી|જી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ઘા|ઘા]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સૂરદાસ|સૂરદાસ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/એક અ-નિયંત્રિત ગઝલ|એક અ-નિયંત્રિત ગઝલ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/વણજારા...રે|વણજારા...રે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પરિત્રાણ મૂકી|પરિત્રાણ મૂકી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ક્યાંથી લાવીએ? –|ક્યાંથી લાવીએ? –]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/નક્કર ખાતરી|નક્કર ખાતરી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/મૂર્તિ કોતરાવી|મૂર્તિ કોતરાવી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/જિવાડશે|જિવાડશે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ચત-બઠ|ચત-બઠ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ગુણીજન|ગુણીજન]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ભેદે ભાષાનું વર્તુળ!|ભેદે ભાષાનું વર્તુળ!]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/બોલે ઝીણા મોર|બોલે ઝીણા મોર]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/મોતી કૈસા રંગા?|મોતી કૈસા રંગા?]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/શું કરું?|શું કરું?]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/પ્રમાણિત છે સાહેબ|પ્રમાણિત છે સાહેબ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સાધુ છે સાહેબ|સાધુ છે સાહેબ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/વારી વારી... જઈશું !|વારી વારી... જઈશું !]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/કવિ|કવિ]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/એવાય દિવસો આવશે|એવાય દિવસો આવશે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/લે લાગી છે|લે લાગી છે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/લ્હાવો લે છે|લ્હાવો લે છે]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/રાજા!|રાજા!]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/તને રાણી!|તને રાણી!]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/સમજાતાં નથી|સમજાતાં નથી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/છરી|છરી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/કબ્રસ્તાનમાં આંબલી|કબ્રસ્તાનમાં આંબલી]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/ખનન|ખનન]]
* [[સંજુ વાળાનાં કાવ્યો/દોહા-૧|દોહા-૧]]
}}


 
[[Category:કવિતા]]
'''ગીતઃ'''
[[Category:અનુઆધુનિક ગુજરાતી કાવ્યસંપદા શ્રેણી]]
'''‘રાગાધીનમ’'''
 
== અણીએ ઊભા ==
 
<poem>
ઝીણું જો ને!
જો, જડવાની અણીએ ઊભાં!
 
મણ આખામાં કયા કણ સાચા, પડશે કેમ પતીજ?
બીજ વચાળે ક્યાં છુપાયાં બોલો હે ઉદ્ભીજ!
ઓરું જો ને!
જો, અડવાની અણીએ ઊભાં!
 
થડ વિનાની ઝૂરે ડાળી, ડાળ વિનાનું પાન;
મરમ જાણવા મરમી બેઠાં ધરી વૃક્ષનું ધ્યાન!
ઊંચું જો ને!
જો, ઊડવાની અણીએ ઊભાં!
</poem>
 
== અનભે ગતિ ==
 
<poem>
પાંખમાં પવન આંખમાં લીધું આભલું મથોમથ
પંખી ઊડ્યાં અનભે ઝીણું ચાંચમાં ઝાલી તથ.
 
:::પહેલું જ્યાં આકાશ વળોટ્યું
::::ખરવા લાગ્યો ભાર,
:::પિચ્છ ખર્યાં ને કલગી ખરી
:::ઓગળ્યા રે આકાર.
 
ત્યાં જ લગોલગ આવવા લાગ્યો સાત ઘોડા’ળો રથ
પંખી  ઊડ્યાં  અનભે  ઝીણું  ચાંચમાં  ઝાલી તથ.
 
:::કેટલી વખત? ભેદવાં હજુ
::::કેટલાં દિગ્દિગંત?
:::પૂછીએ તો પડઘાઈને પાછો
::::ક્યાંય ઠેલાતો અંત.
 
ભીંસતી ઠાંસોઠાંસ આ ખુલ્લાશ થઈ ઇતિ ને અથ,
પંખી  ઊડ્યાં  અનભે  ઝીણું ચાંચમાં ઝાલી તથ.
</poem>
 
== નિમ્નસ્તર વાત ==
 
<poem>
:::::વાત આમ નિમ્નસ્તર, સમાચારલક્ષી
::સામેના ઘરનંબર સત્તરનાં અંધારે રોજ નવું ઊતરતું પક્ષી
 
:::આખ્ખી સોસાયટીને અત્તરના ફાયામાં ફેરવી દે એવા કૈં ઠાઠ,
::બાજુના ફળિયામાં દેસાઈ દંપતીની આંખો થઈ રહી જાતી આઠ
:શેઈમ શેઈમ બબડીને ઘરમાં પુરાઈ જતા પાડોશી ભદ્રકાન્ત બક્ષી
:::::વાત આમ નિમ્નસ્તર, સમાચારલક્ષી
 
:::પક્ષી પણ એવાં ચબરાક, બધી ઝળાંહળાં છોડીને અંધારાં તાકે,
:કેમ જાણે એને સહુ જાણ હોય : કઈ ડાળે ઋતુ વિના ય ફળ પાકે.
::::ઉપરાન્ત સમજે કે, જાત કેમ છુટ્ટી મુકાય કેમ રહેવાની રક્ષી
:::::વાત આમ નિમ્નસ્તર, સમાચારલક્ષી
</poem>
 
== કંઈ ==
 
<poem>
:::જાણ્યું એવું જડ્યું નહીં કંઈ.
બહુ ઝંઝેડ્યાં ઝાડ પરંતુ પડ્યું નહીં કંઈ.
 
વનમાં ઝાઝા વાંસ, વાયરા શિષ ધુણાવી વાતા,
લળક ઢળક સહુ ડાળ, ઘાસને ચડે હિલોળા રાતા,
બધું બરાબર કિન્તુ સ્વરમાં ચડ્યું નહીં કંઈ.
::::: જાણ્યું એવું જડ્યું નહીં કંઈ.
 
શુષ્ક સરોવર, સાંજ; નહીં કોઈ ગલ, હંસો રઢિયાળા,
રડવાનું એક સુખ લેવા ત્યાં પહોંચ્યા સંજુ વાળા,
આંખ, હૃદય ને કર જોડ્યા પણ રડ્યું નહી કંઈ,
::::: જાણ્યું એવું જડ્યું નહીં કંઈ.
</poem>
 
== ઘરમાં ==
 
<poem>
બેવડ વળીને કોઈ ખૂણામાં ઊંધમૂંધ સૂતું હો અંધારું :
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય.
તું ધારે ચકલીની લોહીઝાણ ચાંચ વિશે, કાચ વિશે હું ધારું :
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય.
 
મોભાદાર પહેરવેશ પહેરીને બેઠેલા દીવાનું સ્થાન હોય નક્કી,
અજવાળું ઓરડામાં આમતેમ ફર્યા કરે જાણે કોઈ વૃદ્ધા હોય જક્કી.
સૌ સૌને પોતાનાં ગીત હોય તેમ છતાં ગણગણવું સૌનું સહિયારુ :
 
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય
::બેવડ વળીને કોઈ ખૂણામાં ઊંધમૂંધ સૂતું હો અંધારું :
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય.
 
ચપટીભર ઘટના ને ખોબોએક સપનાં લઈ વહી જાશે પાંચસાત દાયકા,
સગપણના સરવાળા દંતકથા કહેવાશે, વાંધા પડે તો ઊડે વાયકા.
તું કહેતી સામેની બારી તે આપણું આકાશ છે, હું કહેતો વારુઃ
 
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય
::બેવડ વળીને કોઈ ખૂણામાં ઊંધમૂંધ સૂતું હો અંધારું :
::::ઘરમાં તો એવું પણ હોય.
 
</poem>