વત્સલનાં નયનો અને બીજા વિવેચનલેખો/ભગવતીકુમાર શર્મા: Difference between revisions

અનેક સાહિત્યસ્વરૂપોમાં ભગવતીકુમારની પ્રતિભા વિહરતી હોવા છતાં ગુજરાતી સાહિત્યને એમનું સૌથી મૂલ્યવાન અર્પણ છે કાવ્યોનું અને નવલકથાઓનું. સ્થળસમયના સંકોચને લીધે આપણે માત્ર એમનાં કાવ્યો અને એમની નવલકથાઓનો જ પરિચય કેળવવાનો પ્રયત્ન કરીશું.

{{Poem2Close}}

આવી પડ્યું છે હાથમાં પારેવડું સફેદ  

જાણે કે જિંદગી છે ને લોહીલુહાણ છે.

“વિષાદ મારો આંતરિક સ્થાયીભાવ છે.”

{{Poem2Open}}

ગુજરાતી કવિતામાં વિષાદ અને વ્યથાનું આવું એકધારું સતત નિરૂપણ 'કાન્ત' પછી પહેલી વાર જોવા મળે છે. કાન્ત વેદનાના કવિ છે. પ્રણયવૈષમ્ય અને પ્રણયવૈફલ્ય કાન્તની વેદનાનું મૂળ છે. “પ્રણયની પણ તૃપ્તિ થતી નથી; પ્રણયની અભિલાષ જતી નથી.” એ કાન્તનું દર્શન છે. કાન્તની વેદનાનું ફલક પ્રણયનું વિશ્વ છે; ભગવતીકુમારની વ્યથા વૈશ્વિક છે. યંત્રયુગમાં આધુનિક માનવીને પીડતી એકલતા (એલીયનેશન), નગરજીવીની મૂળવિહીનતા (રૂટલેસનેસ), વૈયક્તિકતા (ઇન્ડિવિડ્યુઆલિટી) અને વ્યક્તિત્વ (આઈડેન્ટીટી)નો હ્રાસ, બોજિલ ઘટમાળિયા જીવનની રિક્તતા અને અર્થશૂન્યતા, વ્યક્તિ અને સમષ્ટિ વચ્ચે સંવાદિતાનો અભાવ ભગવતીકુમારનું દર્શન છે.

છીએ લાગણીવશ તે લીરાઈ ચાલ્યા.</poem>'''}}

{{Poem2Open}}

{{Poem2Close}}

પડી જળનાં ચરણોમાં કાંઠાની બેડી,  

છીએ આતમા, પણ શરીરાઈ ચાલ્યા.</poem>'''}}

અને મંજીરાં થઈને મીરાંઈ ચાલ્યા.

ગુજરાતી ગઝલમાં આવું નકશીકામ વિરલ છે.</poem>'''}}

'''નવલકથાકાર'''

{{Poem2Open}}